213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-01-01 2021-12-31 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-01-01 2020-12-31 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-01-01 2021-12-31 kbc:InAccordanceWithInternationalAccountingStandard39Member 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-01-01 2021-12-31 kbc:InAccordanceWithIFRS9WithoutOverlayMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:EffectOfOverlayApproachReclassificationMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-12-31 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-12-31 213800X3Q9LSAKRUWY91 2019-12-31 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2019-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2019-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2019-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2019-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-12-31 ifrs-full:RevaluationSurplusMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:RevaluationSurplusMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-12-31 ifrs-full:RevaluationSurplusMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2019-12-31 ifrs-full:RevaluationSurplusMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:RevaluationSurplusMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2019-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-12-31 kbc:AdditionalTier1InstrumentsIncludedInEquityMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-01-01 2021-12-31 kbc:AdditionalTier1InstrumentsIncludedInEquityMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-12-31 kbc:AdditionalTier1InstrumentsIncludedInEquityMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2019-12-31 kbc:AdditionalTier1InstrumentsIncludedInEquityMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-01-01 2020-12-31 kbc:AdditionalTier1InstrumentsIncludedInEquityMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2019-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-12-31 kbc:ReserveOfGainsAndLossesOnRemeasuringDebtInstrumentsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfOverlayApproachMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-12-31 kbc:ReserveOfHedgeOfNetInvestmentsInForeignOperationsMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfChangeInFairValueOfFinancialLiabilityAttributableToChangeInCreditRiskOfLiabilityMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-12-31 kbc:ReserveOfGainsAndLossesOnRemeasuringDebtInstrumentsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-12-31 ifrs-full:ReserveOfOverlayApproachMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-12-31 ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-12-31 ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-12-31 kbc:ReserveOfHedgeOfNetInvestmentsInForeignOperationsMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-12-31 ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2020-12-31 ifrs-full:ReserveOfChangeInFairValueOfFinancialLiabilityAttributableToChangeInCreditRiskOfLiabilityMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2019-12-31 kbc:ReserveOfGainsAndLossesOnRemeasuringDebtInstrumentsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2019-12-31 ifrs-full:ReserveOfOverlayApproachMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2019-12-31 ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2019-12-31 ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2019-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2019-12-31 kbc:ReserveOfHedgeOfNetInvestmentsInForeignOperationsMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2019-12-31 ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2019-12-31 ifrs-full:ReserveOfChangeInFairValueOfFinancialLiabilityAttributableToChangeInCreditRiskOfLiabilityMember 213800X3Q9LSAKRUWY91 2021-01-01 2021-12-31 kbc:NNsBulgarianPensionAndLifeInsuranceBusinessMember iso4217:EUR iso4217:EUR xbrli:shares
2021
Jaarverslag van
KBC Groep
www.kbc.com
Jaarverslag van KBC Groep 2021
0,3 miljoen klanten
1 100 medewerkers
12 bankkantoren
11 miljard euro
kredieten
5 miljard euro
deposito’s
Voor de Ierse
activiteiten werden
verkoopovereen-
komsten gesloten
3,8 miljoen klanten
14 400 medewerkers
439 bankkantoren
119 miljard euro
kredieten
130 miljard euro
deposito’s
4,2 miljoen klanten
10 000 medewerkers
208 bankkantoren
35 miljard euro
kredieten
45 miljard euro
deposito’s
0,8 miljoen klanten
3 400 medewerkers
123 bankkantoren
10 miljard euro
kredieten
8 miljard euro
deposito’s
1,6 miljoen klanten
3 700 medewerkers
198 bankkantoren
7 miljard euro
kredieten
10 miljard euro
deposito’s
1,5 miljoen klanten
4 300 medewerkers
168 bankkantoren
4 miljard euro
kredieten
6 miljard euro
deposito’s
België
Tsjechië
Hongarije
Slowakije
Bulgarije
Ierland
Klanten: schattingen; kredieten: zie hoofdstuk Hoe beheren we onze risico’s?;
deposito’s: deposito’s van klanten zonder schuldpapier en repo’s (incl.Ierland).
Gegevens voor België inclusief het beperkte net van buitenlandse kantoren van KBC Bank.
Medewerkers uitgedrukt in vte.
KBC Groep in 2021
2,6
miljard euro
nettowinst
Akkoord over
verkoop Ierse
activiteiten
(deels nog
te ﬁnaliseren)
Digitale
strategie
verdere
uitbouw van
Kate,
de digitale
assistent
Sterke
progressie
inzake
klimaat-
gerelateerde
doelstellingen
Focus op
gezondheid
van klanten en
medewerkers
tijdens coronacrisis,
in combinatie met
continuïteit van
dienstverlening
Signiﬁcante
terugname
waarde-
verminderingen
voor
coronacrisis
Hogere
schade-uitkering
als gevolg van
extreme
weersomstandig-
heden
in enkele
kernlanden
Akkoord over
overname
Bulgaarse
activiteiten van
Raiffeisen Bank
International
(nog te
ﬁnaliseren)
Overname
Bulgaarse
pensioen- en
levens-
verzekerings-
activiteiten
van NN
2 5752 570
2 489
1 440
2 614
Ontwikkeling van het nettoresultaat
(in miljoenen euro)
20212020201920182017
1 997
697
127
-207
Verdeling van het nettoresultaat per divisie
(2021, in miljoenen euro)
Groeps-
center
Divisie
Interna-
tionale
Markten
Divisie
Tsjechië
Divisie
België
Ons werkgebied
We zijn een geïntegreerde bank-verzekeraar die focust op retail- en
privatebankingklanten, kmo’s en midcaps. Onze kernmarkten zijn België,
Tsjechië, Slowakije, Hongarije, Bulgarije en Ierland. In enkele andere landen
zijn we slechts beperkt aanwezig.
Ons doel en onze ambitie
Met onze activiteiten willen we onze klanten helpen om hun dromen en
projecten te realiseren en ze te beschermen.
Het is onze ambitie om de referentie te zijn voor bankverzekeren in al onze
kernmarkten.
Onze klanten, medewerkers en netwerk, 31-12-2021
Klanten 12 miljoen
Medewerkers 40 000
Bankkantoren 1 159
Verzekeringsnetwerk 310 agentschappen in België, diverse
distributiekanalen in Centraal- en Oost-Europa
Onze ratings, 17-03-2022
Debt ratings
op lange termijn Fitch Moody’s S&P’s
KBC Bank NV A+ A2 A+
KBC Verzekeringen NV – – A
KBC Groep NV A Baa1 A-
Duurzaam heids-
ratings
CDP Sus tain -
alytics
S&P
Global
MSCI ISS
ESG
FTSE
4good
KBC Groep A- low risk 74/100 AAA C prime 4,3/5
Paspoort van de KBC-groep
Naast ons jaarverslag vindt u diepgaandere informatie in aparte rapporten op www.kbc.com.
Jaarverslag Duurzaamheidsverslag Risicoverslag Verslag aan de samenleving
• Verschaft informatie over
bedrijfsmodel, strategie,
duurzaamheid, governance,
ﬁnanciële prestaties, risico’s en
kapitaal. We passen in de mate
van het mogelijke de principes
van Integrated Reporting toe.
• www.kbc.com /
investor relations / rapporten /
jaarverslagen
• Focust op onze duurzaam-
heidsstrategie. Het bevat
gedetailleerde niet-ﬁnanciële
gegevens en is opgemaakt
rekening houdend met de GRI
Standards (core option) en
SASB standards.
• www.kbc.com /
duurzaam ondernemen /
rapportering
• Gaat dieper in op het risico- en
het kapitaalbeheer van de
groep.
• www.kbc.com /
investor relations / rapporten /
risicorapporten
• Wordt opgemaakt voor elk
kernland en gaat dieper in op
hoe KBC zijn rol opneemt in de
samenleving.
• Via www.kbc.com /
duurzaam ondernemen
Kerncijfers 2021 2020 2019 2018 2017
Geconsolideerde balans (op einde periode, in miljoenen euro)
Balanstotaal 340 346 320 743 290 591 283 808 292 342
Leningen en voorschotten aan klanten (excl. rev. repo’s) 159 728 159 621 155 816 147 052 140 999
Effecten 67 794 71 784 65 633 62 708 67 743
Deposito’s van klanten (excl. schuldpapier en repo’s) 199 476 190 553 173 184 159 644 152 479
Technische voorzieningen en schulden m.b.t. beleggingscontracten,
verzekeringen 32 571 31 442 32 170 31 273 32 193
Totaal eigen vermogen 23 077 21 530 20 222 19 633 18 803
Geconsolideerde resultaten (in miljoenen euro)
Totale opbrengsten 7 558 7 195 7 629 7 512 7 700
Exploitatiekosten -4 396 -4 156 -4 303 -4 234 -4 074
Waardeverminderingen 261 -1 182 -217 17 30
Nettoresultaat, groepsaandeel 2 614 1 440 2 489 2 570 2 575
België 1 997 1 001 1 344 1 450 1 575
Tsjechië 697 375 789 654 702
Internationale Markten (Slowakije, Hongarije, Bulgarije, Ierland) 127 199 379 533 444
Groepscenter -207 -135 -23 -67 -146
Duurzaamheid en genderdiversiteit
Eigen broeikasgasemissie (in ton CO
2
per vte) 1,0 1,5 2,0 2,3 2,5
Aandeel hernieuwbare energie in kredieten aan de energiesector (%) 63% 61% 57% 44% 41%
Volume maatschappelijk verantwoorde fondsen (in miljarden euro) 32 17 12 9 7
Genderdiversiteit volledig personeelsbestand: percentage vrouwen 56% 56% 57% 57% 57%
Genderdiversiteit Raad van Bestuur: percentage vrouwen 33% 38% 31% 31% 31%
KBC-aandeel
Aantal uitstaande aandelen op einde periode (in miljoenen) 416,9 416,7 416,4 416,2 418,6
Eigen vermogen van de aandeelhouders per aandeel, op einde periode
(in euro)
51,8 48,1 45,0 41,4 41,6
Gemiddelde koers tijdens het boekjaar (in euro) 68,3 52,8 60,8 67,4 66,5
Slotkoers boekjaar (in euro) 75,5 57,3 67,1 56,7 71,1
Brutodividend per aandeel (in euro) 8,6* 2,44* 1,00 3,50 3,00
Nettowinst per aandeel, gewoon (in euro) 6,15 3,34 5,85 5,98 6,03
Marktkapitalisatie op einde periode (in miljarden euro) 31,5 23,9 27,9 23,6 29,8
Financiële ratio's
Rendement op eigen vermogen 13% 8% 14% 16% 17%
Kosten-inkomstenratio, groep 58% 58% 56% 56% 53%
Gecombineerde ratio, schadeverzekeringen 89% 85% 90% 88% 88%
Kredietkostenratio, bankieren -0,18% 0,60% 0,12% -0,04% -0,06%
Common equity ratio (Deense compromismethode, fully loaded) 15,5% 17,6% 17,1% 16,0% 16,3%
Voor deﬁnities en toelichtingen: zie de analyses en het glossarium verder in dit verslag.
* Van het in november 2021 uitbetaalde interimdividend van 3 euro per dividendgerechtigd aandeel wijzen we 2 euro toe aan boekjaar 2020 en 1 euro aan boekjaar 2021. Dividend
2021 onder voorbehoud van goedkeuring door de Algemene Vergadering.
Onze belangrijkste ambities voor de toekomst
NPS-score klanten
Doel: top 2-ranking op
groepsniveau eind 2023
Digitale verkopen
Doel: aandeel digitale
verkopen
≥ 40% voor bankproducten
en ≥ 25% voor
verzekeringsproducten eind
2023
Straight-through
processing
Doel: aandeel straight-
through processes (STP)
≥ 60% en STP-potentieel
≥ 80% tegen eind 2023
Bankverzekerings-
klanten
Doel: 85% van de actieve
klanten tegen eind 2023
Stabiele
bankverzekerings-
klanten
Doel: 27% van de actieve
klanten tegen eind 2023
Maatschappelijk
verantwoorde fondsen (SRI)
Doel: totaal SRI-fondsen ≥30
miljard euro eind 2025 en
nieuwe productie SRI-fondsen
≥50% van de totale jaarlijkse
fondsenproductie vanaf 2021
Kredieten hernieuwbare
energie
Doel: aandeel hernieuwbare
energiebronnen en
biobrandstoffen in de
portefeuille kredieten aan de
energiesector ≥ 65% in 2030
Rechtstreekse
steenkoolgerelateerde
ﬁnanciering
Doel: afbouw tegen eind
2021
Eigen CO
2
e-emissies
Doel: -80% tussen 2015
en 2030 en bereiken van
volledige
klimaatneutraliteit voor
onze directe voetafdruk
vanaf eind 2021 door het
verschil te compenseren
Eigen stroomverbruik
uit hernieuwbare
bronnen
Doel: 100% groene
elektriciteit tegen 2030
Totale opbrengsten
Doel: CAGR 2021-2024:
± 4,5%
Exploitatiekosten zonder
bankenhefﬁng
Doel: CAGR 2021-2024:
± 1,5%
Kredietkostenratio
Doel: 25-30 basispunten
through-the-cycle
Gecombineerde ratio
Doel: ≤ 92%
Dividenduitkeringsratio
Doel: ≥ 50% (zie
hoofdstuk Onze strategie)
Surplus capital
Doel: >15%
(Raad Van Bestuur
beslist
over uitbetaling van deel
> 15% common equity
ratio, zie verder)
De deﬁnities van de KPI’s en de scores vindt u in het hoofdstuk Onze strategie. De belangrijkste regulatoire kapitaal- en liquiditeitsratio’s vindt u in datzelfde hoofdstuk.
strategisch ESG ﬁnancieel
2 Jaarverslag KBC 2021
Inhoud
Wettelijk jaarverslag: de wettelijk vereiste inhoud van het jaarverslag hebben we verwerkt in het Verslag van de
Raad van Bestuur, dat daarnaast ook niet-verplichte informatie bevat. We combineren het jaarverslag over de
vennootschappelijke jaarrekening met het jaarverslag over de geconsolideerde jaarrekening. Andere rapporten en
de websites waarnaar we verwijzen, maken geen deel uit van ons jaarverslag.
Naam van de vennootschap: met KBC, we, de groep of de KBC-groep bedoelen we de geconsolideerde entiteit,
dus de vennootschap KBC Groep NV inclusief alle in de consolidatiekring opgenomen groepsmaatschappijen.
Met KBC Groep NV bedoelen we enkel die vennootschap.
Glossarium: achteraan vindt u de belangrijkste in dit verslag gebruikte ﬁnanciële ratio’s en termen (inclusief de
alternative performance measures).
Verklaring over de bekendmaking van niet-ﬁnanciële informatie: in overeenstemming met ons streven naar
integrated reporting hebben we onze niet-ﬁnanciële informatie (inclusief EU-taxonomie) geïntegreerd in het deel
Verslag van de Raad van Bestuur. Het hoofdstuk Verklaring over niet-ﬁnanciële informatie bevat de verwijzingen
naar die hoofdstukken. De informatie over diversiteit vindt u in de Verklaring inzake deugdelijk bestuur. Speciﬁeke
informatie in verband met het klimaat vindt u onder meer in de hoofdstukken Focus op het klimaat, Onze rol in
de samenleving en Klimaatgerelateerde en andere ESG-risico’s’.
Vertaling en versies: het jaarverslag is verkrijgbaar in een Nederlandse en Engelse ESEF-versie (European Single
Electronic Format) en een Nederlandse, Engelse en Franse PDF-versie. De Nederlandse ESEF-versie is de originele
versie en de andere versies zijn ofﬁcieuze versies. We hebben alles gedaan wat redelijkerwijs mogelijk is om
verschillen tussen de verschillende taal- en format-versies te vermijden, maar als er toch verschillen zijn, dan heeft
die Nederlandse ESEF-versie voorrang.
Hoe bepalen we wat belangrijk genoeg is om te vermelden in ons jaarverslag? We baseren ons op de wetgeving
en de International Financial Reporting Standards, en we houden in de mate van het mogelijke rekening met de
richtlijnen van de International Integrated Reporting Council, die ook de inspiratie vormen voor onze informatie
over waardecreatie. We baseren ons voor de niet-ﬁnanciële verklaring voornamelijk op de GRI (Global Reporting
Initiative) Standards. De volledige toepassing van de GRI Standards (Core option) en de GRI Content Index met de
GRI indicatoren die het meest van belang zijn voor onze onderneming vindt u in het Duurzaamheidsverslag op
www.kbc.com. We brengen onze relevante onderwerpen ook in kaart volgens de normen van de Sustainability
Accounting Standards Board (SASB) en nemen relevante SASB-normen op in de GRI/ SASB Content Index. Die
rapporteringskaders leggen de nadruk op belangrijkheid en relevantie in verslaggeving. Om te bepalen welke
onderwerpen voor onze stakeholders belangrijk zijn, voeren we onder meer een materialiteitsanalyse uit (zie
Stakeholderinteractie en materialiteitsanalyse). De resultaten van de materialiteitsanalyse werden gevalideerd
door het Directiecomité en bezorgd aan de Raad van Bestuur. Uitleg over de consolidatiekring voor ﬁnanciële
informatie vindt u in het deel Geconsolideerde jaarrekening, in Toelichting 6.5. We verzamelen onze
duurzaamheidsgegevens via een groepswijd proces met strikte hiërarchische validatie, en dat minimaal voor alle
KBC-entiteiten uit de kernlanden. Voor meer informatie over de verzameling van duurzaamheidsdata verwijzen
we naar het Duurzaamheidsverslag op kbc.com. We wijzen er uitdrukkelijk op dat als we terminologie zoals
‘groen’ en ‘duurzaam’ gebruiken, die termen geenszins suggereren dat wat we beschrijven al (volledig) is
afgestemd op de EU-taxonomie.
Disclaimer: de in het jaarverslag opgenomen verwachtingen, prognoses en verklaringen over toekomstige
ontwikkelingen zijn gebaseerd op onze veronderstellingen en inschattingen bij het opmaken van dat verslag begin
maart 2022. Toekomstgerichte verklaringen zijn per deﬁnitie onzeker. Diverse factoren, waaronder in het
bijzonder de coronacrisis (COVID-19-crisis) en de situatie in Oekraïne, kunnen ertoe leiden dat de uiteindelijke
resultaten en ontwikkelingen afwijken van de initiële verklaringen.
Verslag van de Raad van Bestuur
6 Voorwoord
8 Ons bedrijfsmodel
30 Onze strategie
70 Ons ﬁnancieel rapport
78 Onze divisies
94 Hoe beheren we onze risico’s?
145 Hoe beheren we ons kapitaal?
152 Verklaring inzake deugdelijk bestuur
186 Verklaring over niet-ﬁnanciële informatie
Geconsolideerde jaarrekening
189 Geconsolideerde winst-en-verliesrekening
191 Geconsolideerde gerealiseerde en niet-gerealiseerde
resultaten
193 Geconsolideerde balans
194 Geconsolideerde vermogensmutaties
195 Geconsolideerd kasstroomoverzicht
197 1.0 Toelichtingen in verband met de grondslagen voor
ﬁnanciële verslaggeving
197 Toelichting 1.1: Verklaring van overeenstemming
197 Toelichting 1.2: Belangrijkste grondslagen voor ﬁnanciële
verslaggeving
215 Toelichting 1.3: Belangrijke schattingen en signiﬁcante
oordelen
215 Toelichting 1.4: Invloed van de coronacrisis
220 2.0 Toelichtingen in verband met segmentinformatie
220 Toelichting 2.1: Segmentering volgens de
managementstructuur
221 Toelichting 2.2: Resultaten per segment
223 Toelichting 2.3: Balansinformatie per segment
224 3.0 Toelichtingen bij de winst-en-verliesrekening
224 Toelichting 3.1: Nettorente-inkomsten
224 Toelichting 3.2: Dividendinkomsten
225 Toelichting 3.3: Nettoresultaat uit ﬁnanciële
instrumenten tegen reële waarde met verwerking van
waardeveranderingen in de winst-en-verliesrekening
226 Toelichting 3.4: Netto gerealiseerd resultaat uit
schuldinstrumenten tegen reële waarde via OCI
226 Toelichting 3.5: Nettoprovisie-inkomsten
227 Toelichting 3.6: Overige netto-inkomsten
227 Toelichting 3.7: Verzekeringsresultaten
231 Toelichting 3.8: Exploitatiekosten
231 Toelichting 3.9: Personeel
232 Toelichting 3.10: Bijzondere waardeverminderingen –
winst-en-verliesrekening
234 Toelichting 3.11: Aandeel in het resultaat van
geassocieerde ondernemingen en joint ventures
234 Toelichting 3.12: Belastingen
236 Toelichting 3.13: Winst per aandeel
237 4.0 Toelichtingen bij de ﬁnanciële instrumenten op de
balans
237 Toelichting 4.1: Financiële instrumenten volgens
portefeuille en product
240 Toelichting 4.2: Financiële activa volgens portefeuille en
kwaliteit
244 Toelichting 4.3: Maximaal kredietrisico en offsetting
3Jaarverslag KBC 2021
247 Toelichting 4.4: Reële waarde van ﬁnanciële
instrumenten – algemeen
248 Toelichting 4.5: Financiële instrumenten die tegen reële
waarde worden gewaardeerd – waarderingshiërarchie
251 Toelichting 4.6: Financiële instrumenten die tegen reële
waarde worden gewaardeerd – overdrachten tussen
niveau 1 en 2
251 Toelichting 4.7: Financiële instrumenten die tegen reële
waarde worden gewaardeerd – focus op niveau 3
252 Toelichting 4.8: Derivaten
256 5.0 Toelichtingen bij de andere posten op de balans
256 Toelichting 5.1: Overige activa
256 Toelichting 5.2: Belastingvorderingen en
belastingverplichtingen
257 Toelichting 5.3: Investeringen in geassocieerde
ondernemingen en joint ventures
258 Toelichting 5.4: Materiële vaste activa inclusief
vastgoedbeleggingen
259 Toelichting 5.5: Goodwill en andere immateriële vaste
activa
261 Toelichting 5.6: Technische voorzieningen –
verzekeringen
263 Toelichting 5.7: Voorzieningen voor risico’s en kosten
265 Toelichting 5.8: Overige verplichtingen
266 Toelichting 5.9: Pensioenverplichtingen
269 Toelichting 5.10: Eigen vermogen van de aandeelhouders
en AT1-instrumenten
269 Toelichting 5.11: Vaste activa aangehouden voor verkoop
en groepen activa die worden afgestoten en
Verplichtingen i.v.m. groepen activa die worden
afgestoten (IFRS 5)
Vennootschappelijke jaarrekening
en overige informatie
290 Vennootschappelijke balans, resultaten en
resultaatsverwerking
292 Toelichtingen bij de vennootschappelijke jaarrekening
295 Stakeholderinteractie en materialiteitsanalyse
297 Glossarium van ﬁnanciële ratio’s en termen
302 Verklaring van verantwoordelijke personen
302 Contactadressen en kalender
270 6.0 Andere toelichtingen
270 Toelichting 6.1: Verstrekte en ontvangen verbintenissen
en ﬁnanciële garanties buiten balans
271 Toelichting 6.2: Leasing
272 Toelichting 6.3: Transacties met verbonden partijen
273 Toelichting 6.4: Bezoldiging van de commissaris
273 Toelichting 6.5: Dochterondernemingen, joint ventures
en geassocieerde ondernemingen
275 Toelichting 6.6: Belangrijkste wijzigingen in de
consolidatiekring
278 Toelichting 6.7: Risicobeheer en kapitaaltoereikendheid
279 Toelichting 6.8: Gebeurtenissen na balansdatum
279 Toelichting 6.9: Algemene gegevens betreffende de
vennootschap
281 Verslag van de commissaris
Verslag van de Raad
van Bestuur
6 Jaarverslag KBC 2021
Een jaar waarin corona nog steeds centraal stond
Johan Thijs: “2021 zal de geschiedenis ingaan als het jaar van
de grote vaccinatie. Dankzij die campagnes kon in vele landen
alvast initieel het coronavirus worden bedwongen. Maar
vooral het ontstaan van een nieuwe virusvariant zorgde in het
najaar voor een nieuwe coronaopstoot. Door de vooruitgang
in boostervaccinaties en antivirusbehandelingen in veel landen
kan de extreme overbelasting van de gezondheidsstelsels
worden verlicht, waardoor langdurige lockdowns waarschijnlijk
vermeden kunnen worden. Maar gezond blijven en het
evenwicht vinden tussen enerzijds het vermijden van contact
en anderzijds het genieten van de sociale interactie die we
allemaal nodig hebben, blijft sowieso een belangrijke zorg,
ook in de komende maanden.
Als werkgever en dienstverlener hebben we tijdens heel de
crisis voorrang gegeven aan het zoveel mogelijk vrijwaren van
de gezondheid van ons personeel en onze klanten, en tegelijk
aan het blijven garanderen van onze dienstverlening. We
zetten maximaal in op telewerken, en dat leidde ook tot
vernieuwende inzichten voor onze werkorganisatie na de crisis.
We slaagden er ook in om onze klanten in al onze
thuismarkten een hoog niveau van dienstverlening te blijven
bieden, dankzij de expertise en de inzet van onze
medewerkers in al onze thuismarkten en de inspanningen en
investeringen die we de afgelopen jaren hebben gedaan op
het vlak van digitale transformatie.”
De extreme weeromstandigheden in onze thuismarkten
onderstreepten het belang van
klimaatverantwoordelijkheid en duurzaamheid in het
algemeen
Koenraad Debackere: “Naast corona zullen we ons 2021
ook herinneren als een jaar waarin het effect van de
klimaatverandering wel heel dichtbij kwam. Enkele van onze
thuismarkten werden getroffen door extreme
weersomstandigheden, met verschrikkelijke gevolgen op
menselijk vlak. Een deel van Tsjechië werd in juni getroffen
door een zware tornado, en enkele provincies in België
werden overspoeld door zware overstromingen in de zomer.
We willen nogmaals ons oprecht medeleven betuigen aan
iedereen die getroffen werd, en onze grote waardering
uitspreken voor alle hulpverleners en vrijwilligers die zich
onvermoeibaar voor de slachtoffers hebben ingezet. De
maanden volgend op de overstromingen hebben we al onze
kennis en expertise ingezet om ervoor te zorgen dat de
schadeclaims van de getroffen klanten snel en correct werden
afgehandeld.
Meer dan ooit geloven we dat de wereld na deze crisissen
duurzamer moet zijn. We zetten ons ten volle in om bij te
dragen aan die verduurzaming. We engageerden ons in
diverse internationale initiatieven inzake klimaatverandering en
duurzaamheid en we werken onverminderd aan het bereiken
van onze doelstellingen in dat verband. We blijven ons
inspannen om investeringen in duurzame-energie-
infrastructuur te ondersteunen. We zijn er ook, na de
geleidelijke vermindering van onze directe blootstelling aan de
steenkoolsector sinds 2016, in geslaagd om onze resterende
directe blootstelling aan steenkool in juni 2021 helemaal af te
bouwen, ruim zes maanden eerder dan ons eigen tijdschema
vooropstelde. En in het najaar bevestigden we de strenge
beperkingen waaraan de ﬁnanciering van fossiele brandstoffen
al langer onderworpen is. Bovendien beslisten we de
ﬁnanciering van exploratie en ontginning van nieuwe olie- en
gasvelden stop te zetten.
Digitalisering op volle toeren
Johan Thijs: “De coronacrisis heeft de digitalisering van de
maatschappij – inclusief de bank- en verzekeringsdiensten
– nog verder versneld. In onze strategie “Differently: the Next
Level” schakelden we onze digitale strategie bovendien nog
een versnelling hoger, door het gebruik van artiﬁciële
intelligentie en data-analyse. Dat laat ons oplossingsgericht
werken om op die manier onze klanten proactief te ontzorgen.
Voor onze klanten werd dat het meest zichtbaar door de
lancering van de persoonlijke, volledig digitale assistent Kate,
die we in 2021 nog verder hebben uitgebouwd en die steeds
meer klanten weet te overtuigen en ondersteunen. Het
einddoel daarbij is en blijft het ﬁnancieel ontzorgen van onze
klanten. We zijn uiteraard bijzonder blij dat ook de
buitenwereld onze inspanningen op dit gebied erkent. Daarbij
verwijs ik bijvoorbeeld naar de studie van het
onderzoeksbureau Sia Partners, waarin KBC Mobile werd
uitgeroepen tot beste mobilebankingapp wereldwijd. Dat is
een duidelijke erkenning van tien jaar innoveren, ontwikkelen
en aandachtig luisteren naar onze klanten. Ook de nieuwe
strategie “Differently: the Next Level”, die we meer dan een
jaar geleden lanceerden, werpt al duidelijk zijn vruchten af en
toont de innovatiekracht waarop we als groep kunnen
bouwen, met als uiteindelijke doel het leven van onze klanten
gemakkelijker te maken.”
Voorwoord
7Jaarverslag KBC 2021
Verdere geograﬁsche focus
Koenraad Debackere: “Focus blijft voor ons een belangrijk
aspect van onze strategie. Ons kernmetier is en blijft
bankverzekeren voor retailklanten in een duidelijke selectie van
kernmarkten. In die landen trachten we, waar mogelijk,
opportuun en interessant, onze positie nog verder te
versterken. Zo namen we in juli 2021 de Bulgaarse pensioen-
en levensverzekeringsactiviteiten van NN over. En in november
tekenden we een akkoord voor een tweede overname in
Bulgarije, namelijk die van Raiffeisenbank Bulgaria, de op dat
moment zesde bank van het land. De transactie moet nog
worden goedgekeurd door de toezichthouders. Dankzij die
transacties kunnen we onze belangrijke positie in onze
Bulgaarse kernmarkt verder versterken.
Eind augustus 2021 bereikten we een akkoord over de
verkoop van nagenoeg de volledige portefeuille non-
performing hypothecaire kredieten van KBC Bank Ireland en in
oktober 2021 sloten we ook een overeenkomst over de
verkoop van vrijwel alle performing kredieten en de
depositoportefeuille van KBC Bank Ireland aan Bank of Ireland
Group. Die laatste transactie moet nog worden goedgekeurd
door de betrokken instanties. De afronding ervan zal
uiteindelijk leiden tot onze terugtrekking uit de Ierse markt.
Terwijl de geplande overname van de Bulgaarse activiteiten
van Raiffeisenbank, bij afronding, een negatieve impact op
onze common equity ratio zal veroorzaken van naar schatting
1 procentpunt, leiden de verkopen in Ierland bij afronding tot
een positieve impact van ruwweg 0,9 procentpunten.”
De nettowinst veerde opnieuw op
Johan Thijs: “Terwijl onze resultaten van 2020 sterk negatief
waren beïnvloed door de aanleg van een aanzienlijk bedrag
aan waardeverminderingen om de toekomstige gevolgen van
de coronacrisis op te vangen, konden we in 2021 daarvan al
een belangrijk deel terugnemen, met uiteraard een positieve
invloed op onze resultaten. We houden echter nog een
signiﬁcant bedrag – zo’n 0,3 miljard euro – achter de hand
voor de onzekerheid met betrekking tot het verdere verloop
van de pandemie. In combinatie met gestegen opbrengsten en
een volgehouden kostenefﬁciëntie, bracht dat onze nettowinst
voor 2021 in totaal op 2,6 miljard euro, behoorlijk meer dan
de 1,4 miljard euro het jaar voordien en zelfs iets boven het
niveau van de jaren vóór de coronacrisis, en dat ondanks de
eenmalige negatieve impact van bijna 0,4 miljard euro in 2021
met betrekking tot de Ierse verkooptransacties.
We vertalen die uitstekende resultaten ook in een extra
winstpremie voor al onze medewerkers. We stellen bovendien
aan de Algemene Vergadering een brutoslotdividend voor van
7,6 euro per aandeel, wat het totale brutodividend op 10,6
euro per aandeel brengt. Dat omvat een dividend van 2 euro
per aandeel gerelateerd aan het boekjaar 2020 (al betaald in
november 2021), een gewoon dividend van 4 euro per aandeel
voor het boekjaar 2021 (waarvan al een interimdividend van 1
euro werd betaald in november 2021 en 3 euro per aandeel
nog te betalen is in mei 2022) en een buitengewoon dividend
van 4,6 euro per aandeel (te betalen in mei 2022). Dat leidt tot
een fully loaded common equity ratio van 15,5%, in lijn met
ons kapitaalaanwendingsplan voor 2021.
De economische omgeving in 2021 en daarna
Koenraad Debackere: 2021 was het jaar van een fors
economisch herstel na de historisch zware coronaschok van
2020. 2021 was echter ook een jaar met vele gezichten. Vooral
in Europa begon het jaar moeilijk tijdens de tweede
coronagolf, ging dan, vooral dankzij de vorderende
vaccinatiecampagne, optimistischer verder, maar eindigde
opnieuw in mineur door de vierde pandemiegolf en de opmars
van de omikronvariant. Dankzij de toegenomen veerkracht van
de economie zal dat het verdere economische herstel in 2022
waarschijnlijk niet in de weg staan. De oorlog in Oekraïne zal
echter, boven op al het menselijk leed, in 2022 ook op de
economische groei wegen. We zien met verbijstering wat er
zich afspeelt in Oekraïne en we betuigen uitdrukkelijk onze
solidariteit met het Oekraïense volk. We hopen dat rede en
redelijkheid snel de bovenhand krijgen met een respectvolle,
vreedzame en duurzame diplomatieke oplossing als resultaat.
De voorbije twee jaren hebben bewezen dat we ook in
uitdagende omstandigheden kunnen voortbouwen op onze
sterke fundamenten en vroeger genomen beleidskeuzes. Dat
alles is echter alleen maar mogelijk dankzij het vertrouwen dat u,
beste klant, medewerker, aandeelhouder of andere stakeholder,
in ons stelt. Voor dat vertrouwen dank ik u oprecht.”
Johan Thijs Koenraad Debackere
Chief Executive Ofﬁcer voorzitter van
de Raad van Bestuur
Johan Thijs
Koenraad Debackere
8 Jaarverslag KBC 2021
Hier beschrijven we hoe we duurzame waarde creëren, wat de kenmerken van
ons model zijn, in welke omstandigheden we onze activiteiten uitoefenen en
welke middelen we daarvoor inzetten.
Hoe creëren we duurzame waarde?
Ons bedrijfsmodel
Onze waardecreatie Ons model Onze omgeving Onze werkmiddelen
Als bankier zorgen we ervoor dat onze klanten goed
geïnformeerd kunnen sparen en beleggen, waarbij we ook
actief duurzame beleggingsproducten aanbieden. Op die
manier kan iedere klant zijn vermogen laten aangroeien
volgens zijn eigen wensen en risicoproﬁel, en daarbij rekenen
op onze expertise. Met het geld uit de deposito’s die de
klanten aan ons toevertrouwen, verlenen we kredieten aan
particulieren, ondernemingen en overheden, en houden op
die manier de economie draaiende, ook in moeilijkere
omstandigheden, zoals tijdens de coronacrisis. We houden
ook een beleggingsportefeuille aan en investeren dus ook
onrechtstreeks in de economie. Bovendien ﬁnancieren we ook
speciﬁeke sectoren en projecten, zoals de socialproﬁtsector en
infrastructuurprojecten met een belangrijke invloed op de
binnenlandse economische ontwikkeling.
Als verzekeraar bieden we onze klanten de mogelijkheid om
hun activiteiten met een gerust gemoed uit te oefenen en hun
risico’s te beperken. We streven ernaar elke dag de beste
verzekering aan te bieden voor een correcte prijs en we
investeren in een kwaliteitsvolle schadeafhandeling. We
gebruiken ook onze kennis over ongevalsoorzaken bij het
opzetten van preventiecampagnes en we hebben een lange
traditie van samenwerking met organisaties die actief zijn op
het vlak van verkeersveiligheid, welzijn en begeleiding van
slachtoffers.
We bieden onze klanten ook verschillende andere diensten
aan die voor hen belangrijk zijn in hun dagelijkse leven. We
denken dan bijvoorbeeld aan betalingsverkeer,
cashmanagement, handelsﬁnanciering, leasing, corporate
ﬁnance, geld- en kapitaalmarktproducten, enz. Ook op die
manier leveren we een bijdrage aan het economische
raderwerk.
Bij al die activiteiten trachten we rekening te houden met de
impact ervan op de samenleving en het milieu, en we vertalen
dat ook in concrete doelstellingen. We kiezen er ook bewust
voor om waar mogelijk onze positieve impact op de
samenleving te vergroten, en we leggen daarbij de focus op
gebieden waar we als bank-verzekeraar het verschil kunnen
maken, zoals ﬁnanciële geletterdheid, milieubewustzijn,
ondernemerschap en de gezondheids- en
vergrijzingsproblematiek. In onze bedrijfsvoering besteden we
ook terdege aandacht aan zaken zoals cyberrisico,
anticorruptiemaatregelen en klimaatveranderingsrisico’s.
Wat dat laatste betreft, hebben we als bank-verzekeraar op
een rechtstreekse manier invloed op de klimaatverandering
door ons eigen energieverbruik. Belangrijker is echter de
onrechtstreekse invloed, via kredietverlening, het aanhouden
van een beleggingsportefeuille, het aanbieden van
beleggingen aan klanten en het verzekeren van tegenpartijen
9Jaarverslag KBC 2021
die een belangrijke invloed op het klimaat kunnen hebben. We
ondervinden bovendien zelf de invloed van
klimaatverandering. Daarbij denken we bijvoorbeeld aan
hogere schadeclaims bij onze verzekeringen als gevolg van
extreme weersomstandigheden of een impact op onze
kredieten of beleggingen wanneer de betrokken tegenpartijen
negatieve gevolgen ondervinden van de klimaatverandering of
de transitie naar een CO
2
-armere samenleving. We houden
daar terdege rekening mee, niet alleen om negatieve gevolgen
te verminderen of te vermijden, maar ook om actief bij te
dragen door bijvoorbeeld duurzame producten en diensten te
lanceren. We volgen onze prestaties op dat gebied van nabij
en hanteren daarvoor speciﬁeke doelen. Het besef dat
duurzaamheid in de wereld na corona nog aan belang zal
winnen, heeft ons er trouwens toe gebracht onze bestaande
doelstellingen ter zake nog verder te verstrengen.
Als grote lokale speler in elk van onze kernlanden zijn we
bovendien een deel van het lokale economische en sociale
weefsel. We dragen in al onze kernmarkten in belangrijke
mate bij tot de werkgelegenheid en we beseffen dat we een
belangrijke impact hebben op het leven van onze mensen. We
stimuleren verantwoord gedrag bij onze medewerkers en we
bieden hun een faire vergoeding voor hun werk. Zo dragen we
bij tot hun koopkracht en tot de welvaart van de landen
waarin we actief zijn.
De coronacrisis heeft ons bedrijfsmodel niet wezenlijk
gewijzigd, maar de uitvoering ervan in een stroomversnelling
doen belanden. Dankzij onze al vroeger ingezette focus op
digitale oplossingen konden we tijdens de crisis naadloos
voortwerken en onze klanten een gelijkaardig niveau van
service aanbieden. De klanten zelf schakelden tijdens de crisis
massaal over naar onze digitale oplossingen. Persoonlijke
contacten bleven uiteraard belangrijk, maar werden tijdelijk
ingepast in een veiligere context. Ons credo ‘de klant centraal’
betekent ook dat we hem steunden tijdens de crisis en dat we
hem volgen in zijn gewijzigde voorkeuren tijdens en na de
crisis. Doordat we al lang en intens bezig waren met digitale
oplossingen, en onze strategie daaraan hebben aangepast,
betekent dit dus voor ons een bevestiging van de weg die we
zijn ingeslagen en een voortzetting van ons bestaande beleid
en bedrijfsmodel.
We bespreken de belangrijkste gevolgen van de coronacrisis in
Toelichting 1.4 van het hoofdstuk Geconsolideerde
jaarrekening.
We willen onze klanten
proactief ﬁnancieel ontzorgen,
via ons oplossingsgerichte
bankverzekeringsmodel,
en gaan daarbij zelfs
verder dan pure bank- of
verzekeringsproducten.
10 Jaarverslag KBC 2021
duurzame
rendabele groei
bankverzekeren
+
klant centraal
rol in de samenleving
Hoe creëren we waarde?
Grondstoffen Activiteiten Output en resultaten (selectie, 2021) Doelen en termijn
(resultaten: zie hoofdstuk
Onze strategie)
Financieel
kapitaal
23 miljard euro totaal eigen
vermogen
226 miljard euro deposito’s
en schuldpapier
• 2,6 miljard euro nettowinst
• Sterke kapitaal- en liquiditeitsratio’s
•
58% kosten-inkomstenratio en 89%
gecombineerde ratio
•
5% autonome groei leningen en voorschotten
•
12% groei beheerd vermogen
• Groei totale opbrengsten (’24)
• Groei exploitatiekosten zonder
bankenhefﬁng (’24)
• Gecombineerde ratio
Medewerkers
en merk
Ca. 40 000 medewerkers
Sterke merknamen in alle
kernlanden, vertrouwde
partner
Innovatiecapaciteit
• 2,5 miljard euro verloning van onze
medewerkers
• Toekenning bijzondere covidbonus in 2021
• Sterk ingebedde bedrijfscultuur PEARL+
• ca.
135 000 geregistreerde opleidingsdagen
• Interne arbeidsmobiliteit
24%
• Diversiteit: 41% vrouwen in junior en middle
management,
24% in senior management
• Bevragingen over
werknemersbetrokkenheid (’21)
Infrastructuur
Diverse elektronische
distributieplatformen, apps,
AI en achterliggende
ICT-systemen
1 159 bankkantoren,
verschillende
distributiekanalen voor
verzekeringen
• Innovatieve digitale AI- en datagedreven aanpak
• Uitbouw digitale assistent Kate
• Diverse externe erkenningen, zoals beste
mobilebankingapp wereldwijd (Sia Partners)
• Focus op simpliﬁcatie en straight-through
processen
•
1,4 miljard euro investeringen in ‘digital ﬁrst’
’22-‘24
• Aandeel digitale verkoop (’23)
• Straight-through processing
score (’23)
Klanten en andere
stakeholders
12 miljoen klanten in
6 kernlanden
Leveranciers, overheden,
regelgevers en andere
stakeholders
• Stakeholderinteractieproces in elk land
• Belastingen en banktaksen
1,3 miljard euro
• Focus op initiatieven inzake ﬁnanciële geletterd-
heid en stimuleren van ondernemerschap
• Dividenduitkeringsratio (’21)
• NPS-ranking klanten (’23)
• Aandeel
bankverzekeringsklanten (’23)
Milieu en
maatschappij
Direct gebruik van
elektriciteit, gas, water,
papier, enz.
Belangrijkere
indirecte
impact via kredietverlening,
beleggingsportefeuille,
fondsen, verzekeringen, enz.
• Focus op initiatieven inzake milieubewustzijn en
vergrijzings- en gezondheidsproblematiek
•
32 miljard euro in maatschappelijk
verantwoorde fondsen
• Volledige afbouw van rechtstreekse
steenkoolﬁnanciering
• Hernieuwbare energie:
63% van de
kredietverlening aan de energiesector
• Eigen CO
2
-emissies, -71% t.o.v. 2015
• Afbouw van rechtstreekse
steenkoolﬁnanciering (’21)
• Volume maatschappelijk
verantwoorde fondsen (’25)
• Reductie van eigen CO
2
-emissie
(’30)
• Aandeel hernieuwbare-
energiekredieten (’30)
• Aandeel elektriciteit uit
hernieuwbare bronnen (’30)
Doel en ambitie
Proactief en datagedreven oplossingen
aanbieden om tegemoet te komen aan de
noden van onze klanten.
De referentie zijn voor bankverzekeren
in al onze kernlanden
Kernactiviteiten
Kredieten
Deposito’s
Verzekeringen
Beleggingen
Vermogensbeheer
Betalingsverkeer
Andere ﬁnanciële diensten
Meest relevante SDG’s voor de groep
11Jaarverslag KBC 2021
duurzame
rendabele groei
bankverzekeren
+
klant centraal
rol in de samenleving
Grondstoffen Activiteiten Output en resultaten (selectie, 2021) Doelen en termijn
(resultaten: zie hoofdstuk
Onze strategie)
Financieel
kapitaal
23 miljard euro totaal eigen
vermogen
226 miljard euro deposito’s
en schuldpapier
• 2,6 miljard euro nettowinst
• Sterke kapitaal- en liquiditeitsratio’s
•
58% kosten-inkomstenratio en 89%
gecombineerde ratio
•
5% autonome groei leningen en voorschotten
•
12% groei beheerd vermogen
• Groei totale opbrengsten (’24)
• Groei exploitatiekosten zonder
bankenhefﬁng (’24)
• Gecombineerde ratio
Medewerkers
en merk
Ca. 40 000 medewerkers
Sterke merknamen in alle
kernlanden, vertrouwde
partner
Innovatiecapaciteit
• 2,5 miljard euro verloning van onze
medewerkers
• Toekenning bijzondere covidbonus in 2021
• Sterk ingebedde bedrijfscultuur PEARL+
• ca.
135 000 geregistreerde opleidingsdagen
• Interne arbeidsmobiliteit
24%
• Diversiteit: 41% vrouwen in junior en middle
management,
24% in senior management
• Bevragingen over
werknemersbetrokkenheid (’21)
Infrastructuur
Diverse elektronische
distributieplatformen, apps,
AI en achterliggende
ICT-systemen
1 159 bankkantoren,
verschillende
distributiekanalen voor
verzekeringen
• Innovatieve digitale AI- en datagedreven aanpak
• Uitbouw digitale assistent Kate
• Diverse externe erkenningen, zoals beste
mobilebankingapp wereldwijd (Sia Partners)
• Focus op simpliﬁcatie en straight-through
processen
•
1,4 miljard euro investeringen in ‘digital ﬁrst’
’22-‘24
• Aandeel digitale verkoop (’23)
• Straight-through processing
score (’23)
Klanten en andere
stakeholders
12 miljoen klanten in
6 kernlanden
Leveranciers, overheden,
regelgevers en andere
stakeholders
• Stakeholderinteractieproces in elk land
• Belastingen en banktaksen
1,3 miljard euro
• Focus op initiatieven inzake ﬁnanciële geletterd-
heid en stimuleren van ondernemerschap
• Dividenduitkeringsratio (’21)
• NPS-ranking klanten (’23)
• Aandeel
bankverzekeringsklanten (’23)
Milieu en
maatschappij
Direct gebruik van
elektriciteit, gas, water,
papier, enz.
Belangrijkere
indirecte
impact via kredietverlening,
beleggingsportefeuille,
fondsen, verzekeringen, enz.
• Focus op initiatieven inzake milieubewustzijn en
vergrijzings- en gezondheidsproblematiek
•
32 miljard euro in maatschappelijk
verantwoorde fondsen
• Volledige afbouw van rechtstreekse
steenkoolﬁnanciering
• Hernieuwbare energie:
63% van de
kredietverlening aan de energiesector
• Eigen CO
2
-emissies, -71% t.o.v. 2015
• Afbouw van rechtstreekse
steenkoolﬁnanciering (’21)
• Volume maatschappelijk
verantwoorde fondsen (’25)
• Reductie van eigen CO
2
-emissie
(’30)
• Aandeel hernieuwbare-
energiekredieten (’30)
• Aandeel elektriciteit uit
hernieuwbare bronnen (’30)
Doel en ambitie
Proactief en datagedreven oplossingen
aanbieden om tegemoet te komen aan de
noden van onze klanten.
De referentie zijn voor bankverzekeren
in al onze kernlanden
Kernactiviteiten
Kredieten
Deposito’s
Verzekeringen
Beleggingen
Vermogensbeheer
Betalingsverkeer
Andere ﬁnanciële diensten
Meest relevante SDG’s voor de groep
12 Jaarverslag KBC 2021
Onze waardecreatie Ons model Onze omgeving Onze werkmiddelen
Resultaatgericht
We doen wat we beloven,
we halen onze doelstellingen,
we leveren kwaliteit, we doen dat op tijd
en op een kostenefﬁciënte manier.
Local
Embeddedness
(lokale verwevenheid)
We zien de
verscheidenheid van onze
teams en van onze
klanten in de verschillende
kernmarkten als een troef
en we staan dicht bij onze
klanten.
Responsive
We anticiperen en reageren
spontaan en op een positieve manier
op suggesties en vragen.
Respectvol
We behandelen mensen als onze
gelijken, we zijn transparant, we
vertrouwen ze en waarderen ze om
wat ze doen en wie ze zijn.
Performance (performantie)
We streven naar uitstekende
resultaten en doen wat we
beloven.
Empowerment
(ruimte om te
ondernemen)
We bieden elke
medewerker de kans zijn
creativiteit en talent te
ontplooien.
Accountability
(individuele verantwoordelijkheid)
We nemen onze persoonlijke verantwoordelijkheid
op ten opzichte van onze klanten, collega’s,
aandeelhouders en de maatschappij.
Responsiveness (ontvankelijkheid)
We anticiperen en spelen proactief in op
vragen, suggesties, bijdragen en
inspanningen van onze klanten,
medewerkers en leidinggevenden.
We focussen op gezamenlijke
ontwikkeling van oplossingen,
initiatieven, ideeën binnen de groep
Wat maakt ons tot wie we zijn?
We vatten onze bedrijfscultuur samen in het letterwoord
PEARL+. Dat staat voor Performance, Empowerment,
Accountability, Responsiveness en Local Embeddedness. We
moedigen al onze medewerkers aan zich responsive,
respectvol en resultaatgericht te gedragen. In het schema
leggen we uit wat we daarmee bedoelen.
Het plusteken in PEARL+
symboliseert onze focus op
gezamenlijke ontwikkeling en
‘smart copy’ van oplossingen,
initiatieven en ideeën zodat ze
overal in de groep gemakkelijk
bruikbaar en inzetbaar zijn.
Daardoor kunnen we efﬁciënter
werken, sneller schakelen en lokale
talenten groepswijd benutten.
PEARL+ is een mindset, een werkcultuur van al onze
medewerkers. Om er zeker van te zijn dat al onze
medewerkers doordrongen zijn van die waarden, stelden we
een speciﬁeke PEARL-manager aan die aan onze CEO
rapporteert. Om die cultuur in de volledige groep in te bedden
en tot een succes te maken, implementeren we ze niet alleen
top-down, maar ook bottom-up. Zo hebben we op de
werkvloer honderden PEARL ambassadors die PEARL concreet
vormgeven en andere collega’s daarin voorthelpen.
13Jaarverslag KBC 2021
Wat ons onderscheidt van onze concurrenten
Ons geïntegreerde bankverzekeringsmodel
We spelen geïntegreerd in op de bank- en verzekeringsbehoeften van onze klanten. Ook onze organisatie is geïntegreerd: de
meeste diensten werken op een overkoepelend niveau en we sturen de groep ook geïntegreerd aan. Voor onze klanten biedt
ons geïntegreerde model het voordeel van een uitgebreide relevante en gepersonaliseerde one-stop ﬁnanciële dienstverlening,
waarbij ze kunnen kiezen uit een breder, complementair en geoptimaliseerd aanbod, dat zelfs het pure bankverzekeren
overstijgt. Voor onszelf biedt het voordelen inzake inkomstendiversiﬁcatie, risicospreiding, bijkomend verkooppotentieel door de
intense samenwerking tussen de bank- en verzekeringskanalen, belangrijke kostenbesparingen en synergieën, en verhoogde
interactiemogelijkheden met en een vollediger inzicht in onze klanten.
Onze digitale aanpak
In onze strategie vormt digitale interactie met de klanten de basis van ons bedrijfsmodel, zowel op het vlak van verkoop en
advies als wat proces- en productontwikkeling betreft. Naast een digitaal productaanbod bieden we dus ook digitaal advies aan
onze klanten én ontwikkelen we alle processen en producten alsof ze digitaal verkocht moeten worden. Bij digitale verkoop en
advies zullen artiﬁciële intelligentie en data-analyse een belangrijke rol spelen. Kate, onze persoonlijke digitale assistent, speelt
daarbij een essentiële rol. We hebben bijzondere aandacht voor de snelheid en de eenvoud waarmee we onze klanten kunnen
bedienen en houden bij de hertekening van onze interne processen daarmee rekening.
Onze sterke geograﬁsche focus
We concentreren ons op onze kernmarkten België, Tsjechië, Slowakije, Hongarije, Bulgarije en Ierland (voor Ierland werden
verkoopovereenkomsten gesloten, zie Toelichting 6.6 in het deel Geconsolideerde jaarrekening). Daardoor werken we nu in een
mix van mature markten en groeimarkten, en kunnen we bij die laatste rekenen op het inhaalpotentieel inzake ﬁnanciële
dienstverlening. In de rest van de wereld zijn we beperkt aanwezig, onder meer om de activiteiten van onze bedrijfsklanten in
de kernmarkten te ondersteunen.
Onze focus op local responsiveness
In onze kernlanden willen we duurzame relaties met onze lokale klanten opbouwen. We willen onze lokale klanten beter
begrijpen en kennen, alert zijn voor signalen en er proactief op inspelen, diensten en producten op maat aanbieden en focussen
op duurzame ontwikkeling van de verschillende gemeenschappen waarbinnen we actief zijn. Waar relevant werken we tussen
onze kernlanden samen om dubbel werk te vermijden en onze klanten het beste te kunnen aanbieden.
Onze duurzaamheidsaanpak
Als ﬁnanciële instelling zijn we een belangrijke drijvende kracht achter de reële economie en hebben we een belangrijke directe en
indirecte impact op de samenleving. KBC wil de transitie naar een duurzamere en klimaatbestendigere samenleving ondersteunen.
Daarom is duurzaamheid een integraal onderdeel van onze algemene bedrijfsstrategie en verankerd in onze dagelijkse
bedrijfsactiviteiten en de producten en diensten die we aanbieden. Onze duurzaamheidsstrategie, afgestemd op de lokale
economie en samenleving, bestaat uit ﬁnanciële veerkracht en de drie hoekstenen: verantwoord gedrag bij alle medewerkers
stimuleren, onze positieve impact op de samenleving vergroten en onze nadelige impact op de samenleving beperken.
Onze aandeelhoudersstructuur
Bijzonder aan onze aandeelhoudersstructuur is het vaste aandeelhouderssyndicaat bestaande uit Cera, KBC Ancora, MRBB en
de andere vaste aandeelhouders, die eind 2021 samen ruwweg 40% van onze aandelen in handen hadden. Die aandeelhouders
treden op in onderling overleg en verzekeren op die manier de aandeelhoudersstabiliteit van onze groep.
Onze sterktes
Uniek bankverzekeringsmodel en
innovatieve datagedreven digitale
strategie, waardoor we direct
kunnen inspelen op de behoeften
van onze klanten
Sterke commerciële bank-
en verzekerings franchises in
al onze divisies
Succesvolle
historiek inzake
onderliggende
bedrijfsresultaten
Solide kapitaal-
positie en
sterke liquiditeit
Sterke inbedding
in de lokale
economieën van
onze kernlanden
Onze uitdagingen
Macro-economische omgeving
gekenmerkt door gevolgen van de
coronacrisis, lage maar recent
stijgende rentes, momenteel hoge
inﬂatie, vergrijzing, en geopolitieke
uitdagingen (onder meer naar
aanleiding van de oorlog in Oekraïne)
Invloed van de klimaat-
verande ring op onze
activiteiten en die van onze
klanten, en vice versa, en
benutten van opportu niteiten
gerelateerd aan de overgang
naar een groenere economie
Strengere
regelgeving
omtrent
klantenbescher-
ming, solvabiliteit,
milieu, enz.
Veranderend
klanten gedrag,
concurrentie en
nieuwe spelers
op de markt
Nieuwe
technologieën
en cyber-
criminaliteit
Informatie per divisie en land vindt u in het hoofdstuk Onze divisies.
14 Jaarverslag KBC 2021
We hebben onze groep opgebouwd rond drie divisies, die
focussen op de lokale activiteiten en moeten bijdragen tot een
duurzame winst en groei. Het gaat om de divisies België,
Tsjechië en Internationale Markten. In het schema geven we
een indicatie van het belang van elke divisie. Een uitgebreide
omschrijving vindt u in het hoofdstuk Onze divisies.
In onze groep bepaalt de Raad van Bestuur de strategie, het
algemene beleid en het niveau van te nemen risico’s. Een
aantal gespecialiseerde comités staat die Raad bij. Het gaat om
het Auditcomité, het Risico- en Compliancecomité, het
Benoemingscomité en het Remuneratiecomité. We gaan
dieper in op die comités in het hoofdstuk Verklaring inzake
deugdelijk bestuur. Ons Directiecomité zorgt voor het
operationele bestuur van de groep en doet dat binnen de door
de Raad van Bestuur goedgekeurde algemene strategie. Het
Directiecomité omvat, naast de CEO, ook de chief ﬁnancial
ofﬁcer (CFO), de chief risk ofﬁcer (CRO) en de chief innovation
ofﬁcer (CIO) van de groep, en de CEO’s van de drie divisies.
De belangrijkste onderwerpen die in 2021 in de Raad werden
besproken, sommen we op in het hoofdstuk Verklaring inzake
deugdelijk bestuur. In dat hoofdstuk weiden we ook uit over
ons vergoedingsbeleid voor het management. We gaan in dat
vergoedingsbeleid – net zoals voor alle medewerkers – uit van
het principe dat goede prestaties mogen worden beloond. We
vinden het niet meer dan fair dat alle medewerkers die zich
inzetten, behoorlijk worden vergoed, ook onder meer door
een begrensde variabele vergoeding als deel van een
aantrekkelijk en evenwichtig verloningsbeleid.
KBC Groep
Corporate staff CFO-diensten
Innovation and digital
transformation
CRO-diensten
Divisie
België
(bankverzekeren
in België)
Divisie
Tsjechië
(bankverzekeren
in Tsjechië)
Divisie
Internationale Markten
(bankverzekeren in Slowakije,
Hongarije, Bulgarije en Ierland*)
Medewerkers
(eind 2021)
Divisie België
30%14%
24%
33%
Divisie Tsjechië Divisie Internationale Markten Overige
Klanten
(eind 2021)
Divisie België
Divisie Tsjechië
Divisie Internationale Markten
Overige
31%
34%
35%
0%
Opbrengsten
(eind 2021)
Divisie België
Divisie Tsjechië
Divisie Internationale Markten
Overige
63%
19%
20%
-2%
Nettowinst
(eind 2021)
Divisie België
Divisie Tsjechië
Divisie Internationale Markten
Overige
76%
5%
27%
-8%
* Ierland behoort tot eind 2021 tot de Divisie Internationale Markten, en wordt daarna – vanwege de verkoopovereenkomsten – overgeheveld naar het Groepscenter.
‘Overige’ in de graﬁeken: een deel van onze medewerkers werkt in andere landen of in groepsfuncties; we wijzen bovendien een deel van het kapitaal en het
resultaat toe aan het Groepscenter (zie verder).
15Jaarverslag KBC 2021
Samenstelling Directiecomité, eind 2021
Leden 7
Mannen/vrouwen 6/1
Nationaliteiten Belgisch (5), Brits (1),
Bulgaars (1)
Voorzitter Johan Thijs
Belangrijkste
diploma’s
rechten, economie, actuariële wetenschappen,
wiskunde, pedagogie, enz.
Informatie over ons bestuur vindt u in het hoofdstuk Verklaring inzake deugdelijk bestuur en in het Corporate Governance Charter van de groep op www.kbc.com.
Samenstelling Raad van Bestuur, eind 2021
Leden 15
Mannen/vrouwen 10/5
Nationaliteiten Belgisch (14), Tsjechisch (1)
Onafhankelijke
bestuurders
2*
Voorzitter Koenraad Debackere
Aanwezigheden Zie hoofdstuk Verklaring inzake deugdelijk
bestuur
Belangrijkste
diploma’s
economie, rechten, actuariële wetenschappen,
management, wiskunde, ﬁscaliteit, enz.
* Júlia Király nam ontslag als bestuurder met ingang van 1
december 2021. Onder voorbehoud van goedkeuring door de
toezichthouder zal aan de algemene vergadering worden
voorgesteld om een nieuwe vrouwelijke onafhankelijke
bestuurder te benoemen.
Diploma’s van de leden van de Raad van Bestuur
(eind 2021)
rechten
economie/ﬁnanciën
MBA
actuariële wetenschappen/verzekeringen
andere
26%
30%
15%
22%
7%
Benaderende verdeling op basis van totaal aantal diploma’s
(verschillende personen hebben meer dan 1 diploma).
Diploma’s van de leden van het Directiecomité
(eind 2021)
rechten
economie/ﬁnanciën
MBA
actuariële wetenschappen/verzekeringen
andere
27%
27%
9%
27%
9%
Benaderende verdeling op basis van totaal aantal diploma’s
(verschillende personen hebben meer dan 1 diploma).
16 Jaarverslag KBC 2021
In welke omgeving zijn we actief?
Onze waardecreatie Ons model Onze omgeving Onze werkmiddelen
2021 was het jaar van het verdere herstel van de
wereldeconomie na de pandemieschok van 2020. De
economische activiteit in de VS bereikte in het tweede
kwartaal van 2021 opnieuw haar peil van vóór de pandemie.
Ook de eurozone bereikte eind 2021 opnieuw het
productieniveau van vóór de pandemie. Dankzij budgettaire
en monetaire steunmaatregelen bleef het aantal
bedrijfsfaillissementen in 2021 beperkt en daalde per saldo
ook de werkloosheidsgraad in de VS en de eurozone in
vergelijking met eind 2020.
Het herstel werd gedragen door een sterk opverende vraag,
die af te rekenen kreeg met belemmeringen aan de
aanbodzijde van de economie. Die waren het gevolg van
ﬂessenhalzen in internationale toeleveringsketens en
productiebeperkingen door onder meer een tekort aan
personeel. Naast transportprijzen stegen ook de energieprijzen
in 2021 fors. Dat was vooral het gevolg van de perfecte
energiestorm als gevolg van de sterke inhaalvraag geleid door
de Aziatische economieën, een tijdelijk lagere productie van
hernieuwbare windenergie in Europa en geopolitieke
spanningen. Het resultaat was een fors oplopende inﬂatie in
2021. De inﬂatie in de VS steeg in november 2021 tot het
hoogste peil sinds het begin van de jaren 80, terwijl de inﬂatie
in de eurozone het hoogste peil sinds het bestaan van de euro
bereikte. Statistische basiseffecten speelden hierbij een rol,
maar er was in de loop van 2021 ook een brede oplopende
inﬂatiedynamiek gestuwd door effecten van de heropstart en
een sterke vraag.
Voor het eerst in vele jaren werden de belangrijke centrale
banken in 2021 opnieuw geconfronteerd met een (te) hoge
inﬂatie, en met de vraag hoe tijdelijk die zal zijn. Als reactie
daarop gooide de Fed eind 2021 het roer om. Hij begon in
november 2021 met de vermindering (‘tapering’) van zijn
nettoaankopen van overheidsobligaties en
hypotheekgerelateerde ﬁnanciële activa. In januari 2022
kondigde hij aan dat hij die nettoaankopen allicht begin maart
2022 zal stopzetten. Er wordt verwacht dat de Fed vrij snel
daarna zal beginnen met het optrekken van zijn beleidsrente.
Voor 2022 verwachten we vijf renteverhogingen van elk 25
basispunten.
In tegenstelling tot de Fed bleef de ECB in 2021 aan de zijlijn.
Ze hield haar depositorente ongewijzigd op -50 basispunten
en zette haar aankoopprogramma’s voort (vooral het
Pandemic Emergency Purchase Programme (PEPP)). In 2022 zal
de ECB echter allicht ook van koers veranderen. In december
2021 kondigde de ECB aan dat ze de nettoaankopen
vermindert en dat ze het PEPP-programma tegen einde maart
2022 zou stopzetten. Het uitdoven van het PEPP zou wel
tijdelijk en gedeeltelijk gecompenseerd worden door
verhoogde aankopen in het kader van het algemene Asset
Purchase Programme (APP). Bovendien verlengde de ECB de
periode waarin ze onder PEPP aangekochte obligaties op
eindvervaldag herinvesteert, tot minstens eind 2024. Die
herinvesteringen krijgen bovendien een grotere ﬂexibiliteit,
zowel wat betreft de keuze van het tijdstip, de activaklasse en
de speciﬁeke nationale markt. Vooral tegen de achtergrond
van de fors oplopende inﬂatie is een eerste renteverhoging
door de ECB tegen het einde van 2022 waarschijnlijk. 2021
was voor de ECB ook het jaar van de actualisering van haar
monetaire strategie. Een belangrijke wijziging is het voortaan
symmetrische en vooruitkijkende karakter van haar
inﬂatiedoelstelling van 2%.
Tegen deze achtergrond stegen in 2021 zowel de Amerikaanse
als de Duitse tienjaarse overheidsrentes. Het renteverschil
17Jaarverslag KBC 2021
tussen de VS en Duitsland was volatiel doorheen het jaar en
liep naar het jaareinde op. Dat was vooral het gevolg van de
meer afwachtende houding van de ECB in vergelijking met de
Fed. Dat renteverschil kwam ook tot uiting in de reële
tienjaarse obligatierentes, die nominale rentes corrigeert voor
inﬂatieverwachtingen. In de VS bleef die in 2021 per saldo
vrijwel ongewijzigd (circa -1,25%), terwijl ze in Duitsland
daalde tot historische dieptepunten (circa -2,25%). Dat droeg
bij tot de tijdelijke eurozwakte ten opzichte van de
Amerikaanse dollar aan het einde van 2021. Vermits het
renteverschil allicht aan het uitbodemen is, kan de euro in de
loop van 2022 opnieuw wat terrein winnen ten opzichte van
de Amerikaanse dollar.
Ondanks het verdere herstel blijven er ook in 2022 belangrijke
uitdagingen voor de wereldeconomie. De belangrijkste factor
op dit moment zijn de directe en indirecte gevolgen van de
Russisch-Oekraïense oorlog. Daarnaast herinnert de
omikronvariant eraan dat de pandemie ook in 2022 nog niet
volledig voorbij zal zijn. Beleidsmaatregelen om nieuwe
besmettingsgolven te beheersen blijven een risico en kunnen
blijven wegen op de economie. Er is ook onzekerheid over de
verdere ontwikkeling van de ﬂessenhalzen in productie- en
aanvoerketens en meer bepaald de timing van de geleidelijke
vermindering van die aanbodproblemen. Voorts is er het
gevaar dat de actueel hoge inﬂatie leidt tot een loon-
prijsspiraal, met het risico van forser dan verwachte
verkrappingen van het monetaire beleid door de Fed en de
ECB. Ten slotte is ook de wereldwijde schuldproblematiek
meer dan ooit actueel, zeker wanneer de ﬁnancierings-
voorwaarden minder ondersteund worden door het monetaire
beleid.
18 Jaarverslag KBC 2021
Onze belangrijkste uitdagingen
Wijzigend
klantengedrag
en concurrentie
We hebben te maken met sterke concurrentie, technologische
veranderingen en wijzigend klantengedrag. Naast de
traditionele spelers neemt de concurrentie toe van internet-
banken, ﬁntechs, bigtechs en van e-commerce in het algemeen.
Dat zorgt voor potentiële druk op crosssellingmogelijkheden en
beïnvloedt de verwachtingen van klanten inzake snelheid,
digitale interactie, proactiviteit, personalisatie en relevantie. Dat
alles verhoogt het belang van digitalisering en innovatie in onze
groep en noodzaakt tot een wendbare, snelle organisatie die in
staat is continu aanpassingen te doen aan processen en
systemen.
Hoe gaan we daarmee om?
• Om ons te wapenen tegen concurrentie en technologische
veranderingen zijn de creatieve input en de diversiteit qua
opleiding en achtergrond van onze medewerkers bijzonder
belangrijk.
• We hebben een grote hoeveelheid gegevens ter beschikking,
wat ons in staat stelt beter te begrijpen wat klanten echt
willen. Ons geïntegreerde model stelt ons in staat betere
inzichten te verwerven en completere oplossingen aan te
bieden dan pure banken of verzekeraars. We staan
bovendien dichter bij onze klanten dan bijvoorbeeld de
bigtechbedrijven.
• We hebben een proces om ervoor te zorgen dat de business
op een efﬁciënte manier een beslissing verkrijgt om een
nieuw product te lanceren, waarbij ook de risico’s grondig
bekeken worden. We herzien regelmatig alle bestaande
producten om ze aan te passen aan gewijzigde
klantenbehoeften of omstandigheden.
• In verschillende vennootschappen van de groep worden
activiteiten inzake onderzoek en ontwikkeling verricht die
kaderen binnen een programma dat tot doel heeft om
nieuwe en innovatieve ﬁnanciële producten en diensten te
ontwikkelen. We lanceerden in de afgelopen jaren tal van
succesvolle innovatieve toepassingen (zie hoofdstuk Onze
Divisies).
• Toepassingen worden waar mogelijk gekopieerd in
verschillende thuismarkten van de groep. We staan ook open
voor samenwerking met ﬁntechbedrijven en branchegenoten.
• Naast innovatie en digitalisering zetten we ook in op
vereenvoudiging van producten en processen (straight-
through processing).
Topics uit onze materialiteitsanalyse*
• Bruikbaarheid van bank- en verzekeringsproducten en
-diensten
• Informatiebeveiliging en gegevensbescherming
• Eerlijke, begrijpelijke en transparante informatie aan klanten
• Inclusieve bedrijfscultuur
• Talentvolle medewerkers aantrekken en behouden
• Weerbaarheid van ons bedrijfsmodel op lange termijn
• Toegankelijke ﬁnanciering
Klimaatverandering,
wereldwijde gezondheidsrisico’s,
geopolitieke uitdagingen
De coronacrisis en de recente extreme weersomstandig heden
toonden dat klimaatverandering en gezondheids risico’s harde
realiteit zijn en overal voelbaar. Ook geopolitieke
ontwikkelingen, waaronder de oorlog in Oekraïne, kunnen
belangrijke gevolgen hebben voor de economie en dus onze
resultaten. Uiteraard beïnvloeden ook de wereldeconomie in
het algemeen, de ﬁnanciële markten en demograﬁsche
ontwikkelingen ons resultaat.
Hoe gaan we daarmee om?
• We zorgen er in onze langetermijnplanning en ons
langetermijnscenario voor dat onze kapitaal- en
liquiditeitspositie een negatief scenario kunnen doorstaan.
• We berekenen de impact van wijzigingen in de belangrijke
parameters en schatten de invloed van signiﬁcante
gebeurtenissen zo goed mogelijk in.
• Speciﬁek m.b.t. corona namen we de nodige maatregelen
inzake toegankelijkheid en business continuity, waardoor we
een niveau van dienstverlening konden bieden dat
vergelijkbaar was met dat van voor de crisis. De belangrijkste
overheidsmaatregelen naar aanleiding van de coronacrisis
waaraan we meewerkten in elk van onze kernlanden vindt u
in Toelichting 1.4 in het deel Geconsolideerde jaarrekening in
de jaarverslagen over 2020 en 2021.
• Milieu en klimaatverandering blijven een belangrijk onderdeel
van onze duurzaamheidsstrategie. We vertalen ze in concrete
doelstellingen. Als bank-verzekeraar nemen we onze
verantwoordelijkheid en ondersteunen en ontzorgen we
onze klanten die getroffen zijn door de extreme
weersomstandigheden.
• We engageren ons in diverse internationale initiatieven inzake
klimaatverandering en duurzaamheid.
• We passen ons aanbod aan producten en diensten
voortdurend aan, bijvoorbeeld door in te spelen op de vraag
naar duurzame producten zoals Green Bonds, Sustainability
Linked Loans en duurzaam pensioensparen.
• We streven ernaar onze inkomsten te diversiﬁëren, onder
andere door meer fee business, naast interestinkomsten.
• Oekraïne: zie Toelichting 6.8 in het deel Geconsolideerde
jaarrekening.
Topics uit onze materialiteitsanalyse*
• Weerbaarheid van ons bedrijfsmodel op lange termijn
• Duurzame en verantwoorde kredietverlening, verzekeringen
en adviesdiensten
• Duurzaam en verantwoord vermogensbeheer en beleggen
• Partner in de transformatie naar een duurzamere toekomst
• Rechtstreekse ecologische voetafdruk van onze
bedrijfsvoering
• Corporate citizenship
19Jaarverslag KBC 2021
Regelgeving
De komende periode zullen de volgende trends en
regelgevingen een belangrijke impact hebben:
• Duurzaamheid: EU-maatregelen om ﬁnanciële middelen te
mobiliseren voor duurzame groei;
• Digitaliteit: EU-initiatieven rond de impact van nieuwe
technolo gieën op de ﬁnanciële dienstensector en
verantwoordelijk heden voor digitale dienstverleners;
mogelijke regelgeving in afwachting van de MiCA-
verordening (Markets in Crypto-Assets Regulations) o.a. rond
het gebruik van virtuele valuta;
• Privacy: voorstel voor een Verordening die onder meer strikte
voorwaarden zal opleggen voor het gebruik van elektronische
communicatiegegevens;
• Prudentieel toezicht: verdere implementatie van de
wijzigingen aan de Richtlijn herstel- en resolutieplanning
(BRRD2), de Verordening en richtlijn kapitaalvereisten (CRR2
en CRD5) en de Basel IV-wetgeving zowel op EU- als op
nationaal niveau; nieuwe IFRS-voorschriften, zoals IFRS 17,
dat geldt voor verzekeringsactiviteiten en ingaat binnen een
aantal jaren; herziening van de Solvency II-Richtlijn; volledige
hervorming van het regelgevend kader voor beleggings-
onder nemingen, waaronder beursvennootschappen;
• Financiële markten en producten: hervorming van de Veror de-
ning Europese marktinfrastructuur (EMIR), die een operationele
impact heeft op derivatenactiviteiten; verdere implementatie van
de Benchmarkverordening, die leidt tot een grondige
hervorming van de rentebenchmarks die worden gebruikt bij
diverse transacties en producten; nieuwe verplichtingen naar
aanleiding van de Crowdfundingverordening.
Hoe gaan we daarmee om?
• We bereiden ons degelijk voor op nieuwe regelgeving:
nieuwe regelgeving wordt bijgehouden in een database.
gespecialiseerde teams volgen de trends en regelgeving op
de voet en stellen acties voor, onder meer met betrekking tot
de kapitaalplanning van de groep.
• We nemen deel aan werkgroepen in belangenverenigingen,
waar we ontwerpteksten analyseren.
• Een speciaal team bekommert zich om de contacten met de
overheden en de toezichthouders.
• We bereiden nota’s voor en geven opleidingen voor de
business.
• We bekijken de impact van de regelgeving op het
klantengedrag en passen onze producten en processen
desgevallend aan het wijzigende klantengedrag aan.
Topics uit onze materialiteitsanalyse*
• Eerlijke, begrijpelijke en transparante informatie naar klanten
• Weerbaarheid van ons bedrijfsmodel op lange termijn
• Ethische bedrijfsvoering en Verantwoord gedrag
• Duurzame en verantwoorde kredietverlening, verzekeringen
en adviesdiensten
• Duurzaam en verantwoord vermogensbeheer en beleggen
• Informatiebeveiliging en gegevensbescherming
Cyberrisico en gegevensbeveiliging
In een wereld die steeds meer digitaal wordt, zijn degelijke
ICT-systemen uiterst belangrijk en zijn hacking en cyberaanvallen
een constante bedreiging, met mogelijk aanzienlijke ﬁnanciële en
reputatieschade.
We focussen op een optimale bescherming zowel van onze
klanten als van onze groep zelf.
Hoe gaan we daarmee om?
• We maken onze medewerkers bewust van cyberrisico’s door
digitale opleidingen waarbij we aandacht besteden aan zaken
zoals phishing, smishing (sms phishing), vishing (voice
phishing) en cyberfraude in het algemeen.
• Telewerken is al lang ingeburgerd bij KBC maar werd de
norm als gevolg van de coronacrisis. Om onze medewerkers
op een veilige manier vanop afstand toegang te verlenen tot
onze kritieke systemen en data, hebben we nog sterker
ingezet op cyber security en IT en hebben we bijkomende
richtlijnen gegeven.
• We werken aan sterk beveiligde en betrouwbare ICT-
systemen en degelijke databeschermingsprocedures en
monitoren onze systemen en de omgeving continu.
• We analyseren cyberrisco’s vanuit IT- en businessperspectief
om een maximale weerstand te kunnen bieden en aanvallen
snel en efﬁciënt te kunnen remediëren. We evalueren onze
actieplannen regelmatig en sturen ze bij.
• Het groepswijde competentiecentrum voor Information Risk
Management en Business Continuity volgt alle risico’s op die
gerelateerd zijn aan gegevensbeveiliging, cybercrime en
operationele IT. Het team informeert en assisteert de lokale
entiteiten, test de verdedigingssystemen van KBC en zorgt
voor training, cyber awareness en rapportering in de groep.
• We zijn lid van de Belgische Cyber Security Coalition, een
kennis- en overlegplatform van zo’n vijftig overheids- en
privébedrijven en academici.
• We laten de cyberrisico’s en de verdedigingsmechanismen
van onze entiteiten jaarlijks evalueren door interne en externe
beveiligingsexperts.
• Zie ook Hoe beheren we onze risico’s, onder Niet-ﬁnanciële
risico’s en De klant staat centraal in onze bedrijfscultuur,
onder Privacy, databescherming, communicatie en inclusie en
in ons Duurzaamheidsrapport, op www.kbc.com.
Topics uit onze materialiteitsanalyse*
• Informatiebeveiliging en gegevensbescherming
* Zie Stakeholderinteractie en materialiteitsanalyse in het deel Vennootschappelijke jaarrekening en overige informatie.
20 Jaarverslag KBC 2021
De marktomstandigheden in onze kernmarkten in 2021
België Tsjechië Slowakije Hongarije Bulgarije Ierland
5
Marktomgeving in 2021
1
Wijziging van het bbp (reëel) 6,1% 3,3% 3,0% 7,1% 4,0% 13,5%
Inﬂatie (gemiddelde jaarstijging van
de consumptieprijzen) 3,2% 3,3% 2,8% 5,2% 2,9% 2,4%
Werkloosheidsgraad
(% van de beroepsbevolking,
jaareinde, Eurostat-deﬁnitie (uitgez.
Ierland)) 5,7% 2,1% 6,4% 3,7% 4,8% 7,5%
Financieringssaldo overheid
(% van het bbp) -6,2% -7,0% -6,5% -7,2% -3,2% -1,8%
Overheidsschuld (% van het bbp) 108,6% 42,0% 62,0% 78,2% 26,2% 54,0%
Geschatte verwachte groei van het reële bbp in de komende jaren
2022 2,1% 2,7% 3,4% 5,0% 2,8% 5,0%
2023 1,4% 3,4% 3,9% 3,8% 3,5% 4,0%
Positie van KBC in elk kernland
2
Belangrijkste merken KBC &
CBC &
KBC Brussels
C
ˇ
SOB C
ˇ
SOB K&H UBB &
DZI
KBC Bank
Ireland
5
Netwerk 439
bankkantoren
208
bankkantoren
123
bankkantoren
198
bankkantoren
168
bankkantoren
12
bankkantoren
310
verzekerings-
agentschappen
Verzekeringen
via verschillende
kanalen
Verzekeringen
via verschillende
kanalen
Verzekeringen
via verschillende
kanalen
Verzekeringen
via verschillende
kanalen
Verzekeringen
via verschillende
kanalen
onlinekanalen onlinekanalen onlinekanalen onlinekanalen onlinekanalen onlinekanalen
Recente overnames of verkopen
3
(2019-2020-2021)
– Overname
resterend
45%-belang in
C
ˇ
MSS (2019)
Overname OTP
Banka Slovensko
(2020)
– Overname
Bulgaarse
pensioen- en
levensverzeke-
ringsactiviteiten
van NN (2021).
Nog lopende
overname
Raiffeisenbank
Bulgaria
Verkoop non-
performing
kredieten (2022)
en nog lopende
verkoop van
de performing
kredieten en
deposito’s van
KBC Bank
Ireland.
Klanten (miljoenen, schatting) 3,8 4,2 0,8 1,6 1,5 0,3
Kredietportefeuille (miljarden euro) 119 35 10 7 4 11
Deposito’s (excl. schuldpapier)
(miljarden euro) 130 45 8 10 6 5
Marktaandelen (schatting)
- bankproducten
- beleggingsfondsen
- levensverzekeringen
- schadeverzekeringen
19%
28%
13%
9%
20%
23%
8%
9%
11%
7%
3%
5%
11%
12%
3%
7%
11%
10%
22%
12%
9%
4
–
–
–
Nettowinstbijdrage in 2021
(in miljoenen euro) 1 997 697 85 226 114 -298
1 Gegevens gebaseerd op schattingen van begin maart 2022 en dus afwijkend van gegevens m.b.t. eind 2021 in Toelichting 1.4. van de geconsolideerde jaarrekening. Werkloosheidsgraad
in Ierland: cijfer volgens de wegens corona aangepaste nationale deﬁnitie.
2 Marktaandelen en klantenaantallen: gebaseerd op eigen schattingen. Marktaandeel bankproducten: gemiddelde van marktaandelen in kredieten en in deposito’s. Voor levensverzekeringen
in België gebaseerd op reserves; voor de andere landen gebaseerd op premies. Kredietportefeuille: zie hoofdstuk Hoe beheren we onze risico’s? Deposito’s: deposito’s van klanten, zonder
repo’s. Het aantal bankkantoren is zonder de automatenkantoren en het netwerk van 11 buitenlandse kantoren van KBC Bank in Europa, de VS en Zuidoost-Azië. De marktaandelen zijn
gebaseerd op de meest recente beschikbare gegevens (bv. van eind september 2021).
3 Meer gedetailleerde uitleg: zie Toelichting 6.6 in de Geconsolideerde jaarrekening.
4 Retailsegment (woningkredieten en deposito’s aan particulieren, zonder zichtdeposito’s).
5 Ierland behoort tot eind 2021 tot de divisie Internationale Markten, maar wordt daarna – vanwege de verkoopovereenkomsten – opgenomen in het Groepscenter.
Informatie over de marktomstandigheden per land vindt u in het hoofdstuk Onze divisies.
21Jaarverslag KBC 2021
Onze medewerkers, kapitaal, netwerk en relaties
Onze waardecreatie Ons model Onze omgeving Onze werkmiddelen
Belangrijke uitdagingen
• Aandacht hebben voor gezondheid en welzijn
van onze medewerkers, een prioriteit tijdens de
coronacrisis
• De wendbaarheid en inzetbaarheid van
onze medewerkers in een snel veranderende
omgeving verhogen
• Investeren in de juiste skills en een cultuur van
continu leren
• Inzetten op coachend en inspirerend leiderschap
• Gericht op zoek gaan naar gespecialiseerde
proﬁelen
22 Jaarverslag KBC 2021
In elk land krijgt ons hr-beleid aparte accenten,
zodat we optimaal kunnen inspelen op de lokale
arbeidsmarkt. Onze waarden zijn echter
groepswijd dezelfde en steunen op onze
bedrijfscultuur PEARL+. Onze medewerkers
maken dat elke dag tastbaar, in alle kernlanden
van onze groep. De E uit PEARL+ staat voor
Empowerment, waarmee we bedoelen dat we
elke medewerker de ruimte bieden om zijn
talent en creativiteit te ontplooien en om die in
te zetten bij de realisatie van onze
bedrijfsstrategie. Niet alleen door te leren, maar
ook door ideeën kenbaar te maken en
verantwoordelijkheid te nemen. De + in PEARL+
staat voor co-creëren over de landsgrenzen heen
en slim kopiëren van elkaar. Zo halen we meer
voordeel uit de rijkheid en verscheidenheid van
onze groep. We stimuleren die cultuur bij onze
medewerkers op een actieve manier. Met de
verschillende Team Blue-initiatieven bijvoorbeeld
wil KBC alle collega’s uit de verschillende landen
verenigen, zodat ze ﬁer zijn op hun team en hun
bedrijf en gebruikmaken van elkaars ervaring.
Een voorbeeld daarvan zijn de Group Inspiration
Days, live en interactieve evenementen waarop
alle medewerkers digitaal kunnen intekenen. In
2021 toonden innovatieleiders uit de kernlanden
hoe zij ‘Digital ﬁrst with a Human touch’ in de
praktijk brengen. Ook Team Blue United, een
virtueel eindejaarsevent, verhoogde de
internationale verbondenheid.
Het blijft de vaste ambitie om onze organisatie
en medewerkers futureproof te maken en
medewerkers zoveel mogelijk aan boord te
houden en te laten meegroeien met KBC. We
zetten in op een leercultuur waarbij leren
integraal deel uitmaakt van de dagelijkse
activiteiten. Ons bedrijf is in volle transformatie,
denk maar aan de introductie van Kate (zie
verder bij De klant staat centraal in onze
bedrijfscultuur) en heeft andere skills nodig.
Daarom vragen we medewerkers om ﬂexibel te
zijn en te focussen op die skills die ertoe doen.
Om dat op een slimme manier mogelijk te
maken werken we met een AI-gestuurd leer- en
talentenplatform. Dankzij dat intelligente
platform, dat de naam StiPPLE draagt, reiken we
medewerkers de juiste HR-info aan om hun
loopbaan naar een hoger niveau te tillen. Ze
krijgen leerinhoud op maat, niet alleen voor de
relevante skills, maar ook voor het juiste level
van skills. Een digitale butler helpt hen te
focussen op de juiste output- en
ontwikkelingsdoelen. In juni 2021 lanceerden we
in StiPPLE een geïntegreerde marktplaats voor
interne vacatures, waarbij de technologie
openstaande jobs en interne talenten tracht te
matchen. Voor medewerkers is het duidelijk met
welke vacatures hun proﬁel een hoge match
vertoont en leidinggevenden krijgen te zien
welke proﬁelen de gezochte skills bezitten. Dat
maakt de weg vrij voor meer transparantie en
voor nieuwe loopbaanopportuniteiten. Het
digitale leer- en talentenplatform is uitgerold in
België, deels in Tsjechië, en andere
groepsentiteiten zullen in de toekomst volgen.
Die slimme en levende leerorganisatie is een van
de redenen waarom we het internationaal
erkende label Top Employer kregen.
Beste interne
communicatie-
strategie
De campagne
Working Apart
Together, waarmee
we collega’s tijdens
de tweede lockdown
virtueel wat dichter
bij elkaar brachten,
werd bekroond met
de European Grand
Prix award voor Best
Overall Internal
Communication
Strategy.
We nemen de gezondheid en het welzijn van
onze medewerkers ter harte. In 2021 werden we
net als in 2020 geconfronteerd met de
coronapandemie, met zelfs een derde en een
vierde golf. Preventie kreeg absolute voorrang.
We pasten de situatie voortdurend aan om de
gezondheidsrisico’s maximaal te beperken. Elk
kernland nam bijkomende beslissingen
naargelang de lokale situatie. De codewoorden
bleven gereorganiseerde werkplekken, thuiswerk
waar mogelijk (tijdens piekmomenten in 2021
werkten iets meer dan de helft van de
medewerkers van thuis uit), handhygiëne en
voortdurende communicatie via corona-updates.
Een speciaal Group Crisis Committee volgde de
situatie op de voet. Waar mogelijk, zoals bij UBB
in Bulgarije, werden medewerkers uitgenodigd
voor vaccinatie op kantoor. Er ging in alle landen
veel aandacht naar welbevinden, met onder
andere tips en tricks voor welzijn, inclusief het
belang van pauzes, beweging en gezonde
voeding. Leidinggevenden kregen de opdracht
om extra alert te zijn voor stressklachten en te
blijven connecteren met het team. Waardevolle
initiatieven werden een blijver, zoals regelmatige
digitale huddles ter vervanging van ‘het
kofﬁemoment’ onder collega’s en digitale
beweeg- of ontspanningsactiviteiten. Wanneer
de besmettingsgraad het toeliet, werd opnieuw
meer op kantoor gewerkt, vooral in de
commerciële netten maar ook in de
Onze medewerkers
23Jaarverslag KBC 2021
hoofdkantoren. We introduceerden daarvoor een
nieuw concept, in België onder de naam ‘Working
the Next Level’. Daarbij staat de teamwerking
centraal, in een combinatie van teamdagen en
thuiswerk. De volle toepassing daarvan is uiteraard
afhankelijk van het opheffen van de
coronagerelateerde maatregelen.
Het jaar 2021 werd ook gekenmerkt door
verschillende natuurrampen in onze kernmarkten
(overstromingen in België, tornado in Tsjechië, enz.),
waarover elders meer in dit verslag. Dat had
uiteraard ook gevolgen voor onze medewerkers.
Om maar een voorbeeld te noemen: in Tsjechië
stond C
ˇ
SOB in nauw contact met de medewerkers
die door de tornado werden getroffen en bood hun
de mogelijkheid om vijf extra vrije dagen (‘care
days’) te gebruiken om, naast coronagerelateerde
doeleinden, ook de werkzaamheden in hun huizen
aan te pakken.
Onze medewerkers kunnen rekenen op een
marktconform en fair loon, aangevuld met
extralegale voordelen. We beslisten om in 2021
groepswijd een ﬁnanciële extra, een coronapremie,
te geven om mensen te bedanken voor hun inzet
en veerkracht die tot de sterke resultaten hebben
geleid ondanks de moeilijke omstandigheden.
We zijn ons ervan bewust dat goede
leidinggevenden de sleutel zijn om het beste in
onze medewerkers naar boven te halen en om onze
strategie succesvol te implementeren. We
investeren in de opleiding van alle leidinggevenden
via leiderschapstrajecten. Omdat leidinggeven sinds
de coronacrisis een andere dimensie gekregen
heeft, introduceren we Leading the Next Level.
Leidinggevenden krijgen gedragsankers, een
zelfscan en teamscan aangeboden zodat ze inzicht
krijgen en effectiever aan de slag gaan met hun
team. Om een gemeenschappelijke visie te kunnen
uitdragen, nemen senior managers uit de hele
groep deel aan de KBC University, een ambitieus
ontwikkelings programma. In 2021 was er een
module over het klimaat, klimaatverandering en de
impact ervan op KBC als ﬁnanciële instelling.
Daarnaast maken we actief werk van een apart
beleid voor toptalentmanagement, waarmee we
toekomstige senior managers in kaart brengen en
klaarstomen voor de uitdagingen van morgen. Het
thema gender krijgt hierin speciale aandacht.
We volgen de mening van onze medewerkers nauw
op. In 2021 organiseerden we twee bevragingen
over medewerkersbetrokkenheid tijdens het jaar. In
België bedroeg de antwoordratio 69% in maart en
64% in september. Zo’n 68% van de medewerkers
voelt zich betrokken bij KBC. Dat is, ondanks de
daling van 4% ten opzichte van de vorige enquête,
een goed cijfer, zeker rekening houdend met de
context van de coronacrisis. Betrokkenheid is
gebaseerd op trots zijn, motivatie in de functie en
verbondenheid met KBC. Trots is er, bijvoorbeeld,
over de innovatieve digitale strategie van KBC. Voor
Tsjechië leren we uit de bevraging in de eerste
jaarhelft dat meer dan zeven op tien respondenten
trots is op C
ˇ
SOB, gemotiveerd is in de job en
zichzelf de volgende drie jaar bij C
ˇ
SOB ziet werken.
Voor de andere landen schommelt het
betrokkenheids percentage tussen de 55% en 71%.
De bevraging werd afhankelijk van de lokale noden
ingebed in een ruimere enquête. Voor België werd
ze bijvoorbeeld geïntegreerd in de Shape Your
Future-enquête. Behalve betrokkenheid peilen we
daarin naar de impact van de vernieuwde strategie.
Uit de bevraging blijkt onder meer dat 68% van de
medewerkers ziet hoe hun job helpt om de
KBC-strategie in de praktijk om te zetten, een
percentage dat ruwweg stabiel blijft. Iets meer dan
de helft van de medewerkers geeft aan over de
nodige autonomie te beschikken om hun job goed
te kunnen doen. De bevragingen leidden ook tot
een aantal acties, zoals initiatieven om managers te
ondersteunen in hun coachingrol. De managers zelf
hebben toegang tot hun resultaten en nemen
speciﬁeke actie waar gewenst.
Geograﬁsche samenstelling van het personeel
(eind 2021)
België
Tsjechië
Slowakije
Hongarije
Bulgarije
Ierland
Overige
1%
39%
11%
27%
3%
10%
9%
24 Jaarverslag KBC 2021
In onze hr-beleidslijnen, ons rekruterings- en
promotiebeleid en onze loonsystemen maken
we geen onderscheid inzake geslacht, leeftijd,
geloof, etnische achtergrond of seksuele
geaardheid. In 2021 maakten we die benadering
van diversiteit en inclusie concreter. De
beleidsvisie met algemene principes wordt
gepubliceerd op www.kbc.com en we doen mee
aan de Bloomberg Gender Equality Index. Intern
zijn er meer concrete richtlijnen. We hebben
twee speciﬁeke focuspunten: gender en mensen
met een fysieke beperking. Elke entiteit werkt
een plan met concrete verbeteracties uit rond
diversiteit en inclusie en kijkt bij de samenstelling
van teams niet alleen naar skills maar ook naar
Personeelsbestand van de KBC-groep 31-12-2021 31-12-2020
Totaal personeelsbestand*
In aantallen 40 428 40 863
In vte’s 37 207 37 696
Onderverdelingen, in procent (gebaseerd op vte’s)*
België 39% 39%
Centraal- en Oost-Europa 57% 57%
Rest van de wereld 4% 4%
Divisie België 30% 30%
Divisie Tsjechië 24% 24%
Divisie Internationale Markten 33% 35%
Groepsfuncties en Groepscenter 14% 11%
Genderdiversiteit (aandeel vrouwen, gebaseerd op aantallen)
In totaal personeelsbestand 56% 56%
In middle & junior management 41% 41%
In senior management (top 300) 24% 22%
In Directiecomité 14% 14%
In Raad van Bestuur 33% 38%
In het aantal promoties per jaar 71% 59%
Naar leeftijd
< 30 jaar 14% 15%
30-50 jaar 57% 57%
> 50 jaar 29% 28%
Gemiddelde leeftijd (in jaren) 43 43
Overige informatie
Aandeel deeltijders (in % van het totale personeelsbestand) 17% 17%
Gemiddelde anciënniteit (in jaren) 13 13
Aantal dagen afwezigheid door ziekte per medewerker 8,0 7,5
Werknemersverloop (in % van het totale personeelsbestand) 14% 12%
Interne arbeidsmobiliteit (in % van het totale personeelsbestand) 24% 22%
Aantal (geregistreerde) opleidingsdagen (in duizenden) 135 135
Aantal opleidingsdagen per medewerker 4,0 3,6
Nieuwe aanwervingen (in aantallen) 3 799 3 590
Werknemers die onder een CAO vallen (in % van het totale personeelsbestand) 82% 81%
* Noteer dat we hier ook de ﬂexibele DPP- en DPC-contracten (tijdelijke contracten vooral voor studenten) in Tsjechië en Slowakije opnemen in de totalen
(maar niet bij de andere onderverdelingen en informatie). De gegevens vanaf Genderdiversiteit betreffen de periode 1 oktober [t-1] – 30 september [t].
Meer details vindt u in het Duurzaamheidsverslag.
factoren als geslacht, leeftijd, introvert versus
extravert, enz. Omdat we dit thema belangrijk
vinden hanteren we een nultolerantie ten
aanzien van ﬂagrant respectloos gedrag. We
verhogen ook het bewustzijn rond diversiteit bij
onze medewerkers. In 2021 werd bijvoorbeeld
de nieuwe opleiding over unconscious bias in alle
kernlanden uitgerold. Voor leidinggevenden is
dat een verplichte e-learning. In KBC België
voerden we een studie uit om na te gaan welke
rol geslacht, in vergelijking met andere factoren,
speelt bij beslissingen in verband met verloning.
De resultaten daarvan vindt u in ons
Duurzaamheidsverslag.
25Jaarverslag KBC 2021
We investeren in een goede sociale dialoog met
de werknemersvertegenwoordigers. In ons
sociale overleg komen zeer uiteenlopende
thema’s aan bod, zoals loon- en
arbeidsvoorwaarden, reorganisaties en welzijn.
Om rekening te houden met de lokale wettelijke
en bedrijfseigen situaties, organiseren we het
sociale overleg voornamelijk per land en
onderneming. Dat heeft ook in 2021 geleid tot
het sluiten van collectieve akkoorden in diverse
landen. Daarnaast is er op groepsniveau al 25
jaar jaarlijks een vergadering van de Europese
ondernemingsraad. Op de agenda staan topics
van grensoverschrijdend belang, zodat er een
forum is om de sociale impact van beslissingen
ook op groepsniveau te bespreken.
De acquisities en desinvestering van KBC Groep
in 2021 hebben uiteraard ook gevolgen op
personeelsvlak. We besteedden veel aandacht
aan de technische hr-details in voorbereiding van
de ofﬁciële overname van OTP Bank Slovensko,
en dezelfde hr-oefening staat ook op het
programma bij de overnames van NN en
Raiffeisenbank in Bulgarije. In Ierland – waarvoor
verkoopovereenkomsten werden getekend – (zie
Toelichting 6.6 in het deel Geconsolideerde
jaarrekening) ondersteunden we de
medewerkers maximaal en blijven we inzetten
op leren en ontwikkeling. KBC Bank Ireland blijft
zich bovendien sterk bewust van de noodzaak
om open te blijven communiceren met zijn
medewerkers en zoveel mogelijk zekerheid te
bieden in het kader van de lopende
verkooptransacties. In dat verband heeft KBC
Bank Ireland onlangs met zijn Employee Council
overlegd over een ontslagregeling. Dat heeft
geleid tot binnen de sector zeer gunstige
voorwaarden, die weerspiegelen hoe groot de
waardering van de bank is voor het werk van
haar medewerkers.
We volgen de toepassing van ons hr-beleid
zorgvuldig op. Dat doen we niet alleen met
kwalitatieve bevragingen, maar ook met
hr-data. Het Beehive dashboard, bijvoorbeeld,
geeft in een oogopslag weer wat belangrijke
parameters zijn voor ons senior management.
Daarmee brengen we bijvoorbeeld vte-
ontwikkelingen, performantie- en
progressiecijfers, evoluties over skills en
rewardbudgettering in kaart. Ook andere
dashboards en diverse ad hoc people analytics
stellen ons in staat inzichten te halen uit hr-data
en daar de juiste acties aan te koppelen.
Jaarlijks bekijken we aan de hand van een
operational risk framework de belangrijke risico’s
in het humanresourcesproces. Een belangrijk
onderdeel daarvan is de implementatie en
monitoring van wetgeving. We zorgen ervoor
dat we die strikt toepassen op het hr-domein.
Daarbij denken we onder meer aan de EBA-
richtlijnen voor outsourcing, diverse wetgeving
inzake het loonbeleid (inclusief variabel loon) en
de privacywetgeving (General Data Protection
Regulation). Zaken waar we extra op focussen in
deze context zijn Schrems2 (dataverwerking
buiten de Europese Economische Ruimte) en
data loss prevention. In de verschillende landen
waar we actief zijn, zorgen we dat alle
medewerkers in orde zijn met alle wettelijke
opleidingsvereisten, bijvoorbeeld voor de
distributie van verzekeringen, kredieten of
beleggingsproducten. Ook verhogen we via
gerichte campagnes en training het algemene
risicobewustzijn van onze medewerkers. Een
belangrijk operationeel risico voor human
resources is ‘people risk’. We volgen in
samenwerking met onze risicoafdeling de
diverse risico’s op de voet. In de zeer snel
veranderende ﬁnanciële sector zou KBC zonder
de juiste medewerkers met de juiste
competenties niet in staat zijn een referentie te
blijven in de Europese ﬁnanciële sector.
Meer gedetailleerde informatie over ons personeel vindt u in ons Duurzaamheidsrapport.
26 Jaarverslag KBC 2021
KBC-aandeel 2021 2020
Aantal uitstaande aandelen op 31 december (in miljoenen) 416,9 416,7
Koersontwikkeling in het boekjaar*
Hoogste koers (in euro) 85,9 73,3
Laagste koers (in euro) 55,9 38,0
Gemiddelde koers (in euro) 68,3 52,8
Slotkoers (in euro) 75,5 57,3
Verschil tussen slotkoers einde boekjaar en slotkoers einde vorig boekjaar +32% -15%
Marktkapitalisatie, in miljarden euro, op 31 december 31,5 23,9
Gemiddelde dagelijkse omzet op Euronext Brussels (bron: Bloomberg)
In miljoenen aandelen 0,5 0,8
In miljoenen euro 36 44
Eigen vermogen per aandeel (in euro) 51,8 48,1
* Op basis van slotkoersen; afgerond op een cijfer na de komma.
Aandeelhoudersstructuur KBC Groep NV, 31 december 2021*
Aantal aan-
delen op het
moment van
kennisgeving
Percentage van
het huidige
aantal aan-
delen
KBC Ancora 77 516 380 18,6%
Cera 11 127 166 2,7%
MRBB 47 887 696 11,5%
Andere vaste aandeelhouders 30554 535 7,3%
Subtotaal vaste aandeelhouders 167085 777 40,1%
Free ﬂoat 249797 815 59,9%
Totaal 416883 592 100,0%
* Gebaseerd op de recentste transparantiemeldingen of, als ze recenter zijn, meldingen in het kader van de wet inzake openbare overnamebiedingen
of andere informatie.
Ons kapitaal
Onze activiteiten zijn alleen mogelijk als we
beschikken over een degelijke kapitaalbasis. Eind
2021 bedroeg ons totale eigen vermogen 23,1
miljard euro en werd ons kapitaal
vertegenwoordigd door 416883592 aandelen.
Onze aandelen zijn in handen van een groot
aantal aandeelhouders in verschillende landen.
MRBB, Cera, KBC Ancora en de Andere vaste
aandeelhouders vormen de groep van onze
vaste aandeelhouders. U leest daar meer over in
het hoofdstuk Deugdelijk bestuur. Volgens de
recentste kennisgeving bezaten de vaste
aandeelhouders samen 40% van onze aandelen.
27Jaarverslag KBC 2021
Dividendpolitiek: zie onder We willen onze
ambities waarmaken binnen een strikt
risicobeheer.
We stellen aan de Algemene Vergadering een
brutoslotdividend voor van 7,6 euro per aandeel,
wat het totale brutodividend op 10,6 euro per
aandeel brengt. Dat is de som van een dividend
van 2 euro per aandeel gerelateerd aan het
boekjaar 2020 (al betaald in november 2021),
een gewoon dividend van 4 euro per aandeel
voor het boekjaar 2021 (waarvan al een
interimdividend van 1 euro werd betaald in
november 2021 en 3 euro per aandeel nog te
betalen in mei 2022) en een buitengewoon
dividend van 4,6 euro per aandeel (te betalen in
mei 2022).
1 jan
2021
1 jan
2022
1 jul
2021
1 maa
2021
1 mei
2021
1 sep
2021
1 nov
2021
75%
80%
85%
90%
95%
100%
105%
110%
115%
120%
125%
130%
135%
140%
145%
150%
DJ EURO STOXX Banks
KBC Groep NV
Koersontwikkeling van het KBC-aandeel over 1 jaar
(31 december 2020 = 100%, eindeweekgegevens)
Geograﬁsche samenstelling van de aandeelhouders
(september 2021, eigen KBC-schattingen)
Vaste aandeelhouders, België
Institutionele aandeelhouders, België
Institutionele aandeelhouders, overig continentaal Europa
Institutionele aandeelhouders, VK & Ierland
Institutionele aandeelhouders, Noord-Amerika
Institutionele aandeelhouders, rest
Overige (particuliere aandeelhouders, niet-geïdentiﬁceerd, enz.)
40%
13%
9%
14%
3%
19%
2%
Onze activiteiten bestaan voor een
belangrijk deel in het omzetten van
deposito’s en andere
ﬁnancieringsvormen in kredieten. Naast
kapitaal is dus ook onze ﬁnanciering via
deposito’s en schuldpapier een
belangrijke grondstof voor onze groep.
We hebben daarom een sterke
depositobasis bij particulieren en
midcaps opgebouwd in onze
kernmarkten. We geven bovendien
regelmatig schuldinstrumenten uit,
onder meer via KBC Iﬁma, KBC Bank en
KBC Groep NV zelf.
28 Jaarverslag KBC 2021
Duurzaamheidsratings KBC-groep Score
CDP A-
Sustainalytics 13,1/100 (Low risk)
S&P Global ESG score 74/100
MSCI AAA
ISS ESG C (Prime)
FTSE4Good 4,3/5
1 Voor uitleg bij de verschillende ratings verwijzen we naar de respectievelijke ratingagentschappen. Wat betreft de ﬁnanciële ratings gaat het voor
KBC Verzekeringen over de ﬁnancial strength rating. Die geeft een idee van de waarschijnlijkheid van het honoreren van claims van verzekerden,
terwijl de vermelde ratings voor KBC Bank en KBC Groep de waarschijnlijkheid meten van het honoreren van ﬁnanciële verplichtingen.
2 Long term deposit rating is A1.
Ratings, 17-03-2022
Financiële ratings KBC-groep,
KBC Bank en KBC Verzekeringen
1
Long term debt
rating
Outlook/watch/
review
Short term debt
rating
Fitch
KBC Bank NV A+ (Stabiele outlook) F1
KBC Groep NV A (Stabiele outlook) F1
Moody's
KBC Bank NV
2
A2 (Stabiele outlook) P-1
KBC Groep NV Baa1 (Stabiele outlook) P-2
Standard & Poor's
KBC Bank NV A+ (Stabiele outlook) A-1
KBC Verzekeringen NV A (Stabiele outlook) –
KBC Groep NV A- (Stabiele outlook) A-2
Duurzaamheidsratings, 17-03-2022
Rating agency
D- A
A-
Servere Risk High Risk Medium Risk Low Risk Negligible Risk
13,1
0 100
74
C B BB BBB A AA AAA
AAA
C prime
D- D D+ C- C C+ ...
4,3
0 1 2 3 4 5
29Jaarverslag KBC 2021
Investor Relations 2021
Aantal (virtuele) roadshows 44
Aantal (virtuele) internationale conferenties 10
Aantal sell-side-analisten dat KBC opvolgt (eind 2021)* 23
Aanbevelingen van de sell-side-analisten m.b.t. het KBC-aandeel (op 31-12-2021)
“Buy”/”Outperform” 30%
“Hold”/”Neutral” 52%
“Sell”/”Underperform” 17%
* De lijst van die analisten vindt u op www.kbc.com.
Websites van de belangrijkste groepsmaatschappijen
Groep www.kbc.com
België www.kbc.be; www.cbc.be; www.kbcbrussels.be
Tsjechië www.csob.cz
Slowakije www.csob.sk
Hongarije www.kh.hu
Bulgarije www.ubb.bg; www.dzi.bg
Ierland www.kbc.ie
Informatie over onze kredietratings en schulduitgiften vindt u op www.kbc.com > Investor Relations.
Ons netwerk en onze relaties
Naast medewerkers en kapitaal zijn ook ons
netwerk en onze relaties bijzonder belangrijk
voor onze activiteiten. U vindt een overzicht van
ons netwerk bij De marktomstandigheden in
onze kernmarkten in 2021.
Ons maatschappelijk en relationeel kapitaal
omvat alle relaties met onze klanten,
aandeelhouders, overheden, regelgevers en
andere belanghebbenden, waardoor we
maatschappelijk relevant kunnen blijven en
handelen als een maatschappelijk verantwoord
bedrijf. Dat onderwerp komt uitgebreid aan bod
in het deel Onze strategie, in de paragraaf Onze
rol in de samenleving.
Investor relations
De missie van ons Investor Relations Ofﬁce is het
verstrekken van tijdige, transparante, consistente
en relevante informatie met betrekking tot de
bedrijfsstrategie, trends en ﬁnanciële gegevens
aan analisten, investeerders,
ratingagentschappen, enz. Die informatie wordt
wijd verspreid en alle betrokken partijen hebben
toegang tot die informatie. Investor Relations
heeft een directe lijn met en staat in dagelijks
contact met het topmanagement van de groep.
Het geeft aanbevelingen over de informatie die
aan de markt wordt gegeven, verzamelt
informatie over de markt zelf (waaronder de
meningen van de analisten over KBC en de
samenstelling van de aandeelhouders van KBC)
en is betrokken bij het briefen van het senior
management inzake contacten met analisten en
investeerders. In 2020 en 2021 zorgde de
onzekerheid en volatiliteit als gevolg van de
coronacrisis voor bijzonder veel ad hoc (virtuele)
contacten met investeerders.
30 Jaarverslag KBC 2021
Onze strategie
Onze strategie steunt op de volgende principes:
• Onze klanten staan centraal in alles wat we doen.
• We willen onze klanten een unieke bankverzekeringservaring bezorgen.
• We bekijken de ontwikkeling van onze groep op lange termijn en we willen
duurzame en rendabele groei realiseren.
• We nemen onze verantwoordelijkheid in de samenleving en de lokale
economieën.
• We voeren onze strategie uit binnen een strikt kader van beheer van risico’s,
kapitaal en liquiditeit.
In het kader van onze bedrijfscultuur PEARL+ focussen we daarbij op de
gezamenlijke ontwikkeling van oplossingen, initiatieven en ideeën binnen de
groep.
meer informatie over PEARL+: zie Ons bedrijfsmodel.
bankverzekeren
+
duurzame
rendabele groei
klant centraal
rol in de samenleving
31Jaarverslag KBC 2021
De klant staat centraal in onze bedrijfscultuur
PEARL+: gezamenlijke ontwikkeling van oplossingen, initiatieven en ideeën binnen de groep.
Binnen een strikt risico-, kapitaal- en liquiditeitskader
Belangrijke uitdagingen
• De veiligheid van klanten waarborgen bij
gezondheidsrisico’s zoals corona
• Klantenbeleving centraal stellen en focussen op
operationele efﬁciëntie
• Proactieve klantvriendelijke oplossingen
aanbieden, dankzij artiﬁciële intelligentie en
kwalitatieve data
• Bijzondere aandacht voor databescherming
en privacy, en voor transparante
klantencommunicatie
32 Jaarverslag KBC 2021
Vanwege het coronavirus beslisten we om vanaf
midden maart 2020 onze kantoren in België uitsluitend
op afspraak toegankelijk te maken en we namen
tegelijk een uitgebreide reeks fysieke
voorzorgsmaatregelen (plexiglas, mondmaskers,
handgels, signalisatie, enz.). Sinds eind augustus 2021
is het merendeel van de kantoren weer gewoon
toegankelijk, uiteraard met behoud van de
voorzorgsmaatregelen. In een aantal andere
kernlanden werd ervoor gekozen de kantoren van in
het begin open te houden, maar uiteraard ook strikte
maatregelen toe te passen. Op die manier konden we,
rekening houdend met de situatie in elk land, een
maximale service aan de klanten verzoenen met
noodzakelijke preventiemaatregelen om
coronabesmetting bij klanten en medewerkers te
vermijden. Er werd een adequate communicatie
opgezet en live events en meetings werden vervangen
door digitale events en meetings. Andere
landspeciﬁeke maatregelen waren het stimuleren van
elektronische betalingen en het verhogen van de
limieten voor contactloze betaalkaarten,
coronagerelateerde aanpassingen aan bepaalde
levensverzekeringen, de oprichting van speciale teams
om klanten te helpen enzovoort.
Sinds het begin van de coronacrisis werken we
bovendien intensief samen met overheidsinstellingen
om klanten te ondersteunen die door het coronavirus
worden getroffen, onder meer door uitstel van
kredietbetalingen onder de diverse coronagerelateerde
moratoria. Voor onze kernlanden samen bedroeg eind
2021 het volume van de leningen waarvoor in het
kader van de verschillende steunregelingen
betalingsvrijstellingen werden verleend ruwweg 10
miljard euro (inclusief de EBA-conforme moratoria en
de niet langer EBA-conforme regeling in Hongarije,
maar exclusief Ierland, dat onder IFRS 5 valt wegens de
deels nog lopende verkoopovereenkomsten). Zo goed
als alle EBA-conforme moratoria waren vervallen tegen
eind december 2021. Voor 96,5% van de leningen
waarvoor de EBA-conforme moratoria intussen zijn
verstreken, werden de betalingen volledig hervat.
Daarnaast hebben we voor ongeveer 0,8 miljard euro
aan leningen verstrekt die vallen onder de verschillende
coronagerelateerde overheidsgarantieregelingen in
onze thuismarkten. Meer details vindt u in het deel
Geconsolideerde jaarrekening, in Toelichting 1.4 van
dit jaarverslag en het jaarverslag over 2020.
In 2021 werd een aantal van onze kernlanden
bovendien getroffen door extreme
weersomstandigheden. Zo raasde in juni 2021 een
tornado door een deel van Tsjechië. We reageerden
onmiddellijk om onze klanten te helpen. Als
verzekeraar stuurden we een team experts naar het
getroffen gebied en startten we bijvoorbeeld
nagenoeg onmiddellijk met voorschotbetalingen van
aangegeven schade. In juli 2021 werden diverse
provincies van België getroffen door zware
overstromingen. We waren van bij het begin
vastbesloten om met een open blik, soepelheid,
solidariteit en creativiteit te bekijken hoe we, via onze
verzekeringen en ﬁnanciële diensten, de slachtoffers
kunnen helpen. Het akkoord dat bereikt werd na de
onderhandelingen tussen Assuralia (de federatie van de
Belgische verzekeringssector) en de overheid, bracht
meer zekerheid voor alle slachtoffers. In de maanden
na de overstromingen hebben we, via ons brede
netwerk van verzekeringsagenten, experts en
herstellers, al onze kennis en expertise ingezet om voor
onze getroffen klanten een snelle en correcte
schaderegeling op te zetten. De impact van de hogere
schadelasten op onze resultaten vindt u in het deel Ons
ﬁnancieel rapport.
Toegang tot ﬁnanciële diensten en degelijk ﬁnancieel
advies voor elk deel van de bevolking draagt bij tot
economische ontwikkeling en is de basis voor
ﬁnanciële en sociale integratie. Als bank-verzekeraar
nemen we ook hier onze verantwoordelijkheid: we
zetten in op ﬁnanciële geletterdheid en door degelijk
en transparant advies willen we onze klanten helpen
de juiste beslissingen te nemen. Tijdens de coronacrisis
beseften we meer dan ooit hoe belangrijk digitale
geletterdheid is en we lanceerden bijvoorbeeld
verschillende initiatieven en gidsen die beginnende
gebruikers hielpen om zich vertrouwd te maken met
onze mobiele apps.
Aandacht voor fysiek en ﬁnancieel
welzijn van onze klanten
33Jaarverslag KBC 2021
De verwachtingen van onze klanten zijn de
laatste jaren sterk geëvolueerd: snelle,
eenvoudige, proactieve en persoonlijke diensten
en producten zijn de standaard geworden, en
technologie maakt dat steeds meer mogelijk. We
zijn dan ook al enkele jaren bezig met het
digitaliseren van processen die ervoor zorgen dat
eenvoudige en kwalitatieve producten op een
snelle en vlotte manier tot bij de klanten
gebracht kunnen worden. We gaan nu nog een
stap verder en ontwikkelen producten, diensten
en processen vanuit de invalshoek digital ﬁrst.
Dat impliceert dat ze kunnen worden bijgestuurd
of aangepast zodat ze eenvoudiger en
gebruiksvriendelijker worden, schaalbaar zijn en
toelaten om snel en gepast antwoorden te
geven op vragen en verwachtingen van onze
klanten. Voor klanten die dat wensen, gaan we
de beschikbare data op een slimme en correcte
manier gebruiken.
Als gevolg van de verschillende lockdowns
wegens corona kreeg de samenleving een
verregaande digitale boost. Met onze in 2020
gelanceerde strategie Differently, the next level,
willen we de interactie met onze klanten nog
meer futureproof en intelligenter (d.w.z.
versterkt door artiﬁciële intelligentie) maken en
evolueren van een omnikanaaldistributiemodel
naar een digital ﬁrst distributiemodel. In beide
modellen blijft de menselijke factor belangrijk en
staan onze medewerkers en kantoren volledig
ter beschikking van de klanten. Zoals steeds
bepaalt de klant zelf via welk distributiekanaal,
digitaal of fysiek, het contact met KBC verloopt.
Bij een digital ﬁrst distributiemodel vormt
digitale interactie met de klanten de startbasis.
We zullen dan ook op termijn alle relevante
oplossingen via mobiele applicaties aanbieden.
Naast een digitaal productaanbod zullen we
onze klanten digitaal advies aanbieden én alle
Digital ﬁrst
De investeringen in
digitale transformatie
die we de afgelopen
jaren maakten, wierpen
duidelijk hun vruchten af
en zorgden ervoor dat we
ook tijdens de lockdown-
periodes onze klanten
een hoog niveau van
dienstverlening konden
blijven aanbieden.
Beste mobile-
banking app
wereldwijd
In september 2021
riep het
onafhankelijke
internationale
onderzoeksbureau Sia
Partners KBC Mobile
uit tot beste
mobilebankingapp ter
wereld, een duidelijke
erkenning van 10 jaar
innoveren,
ontwikkelen en
aandachtig luisteren
naar onze klanten.
34 Jaarverslag KBC 2021
processen en producten ontwikkelen alsof ze
digitaal verkocht worden. We plannen ongeveer
1,4 miljard euro aan investeringen in onze digital
ﬁrst-strategie in de periode 2022-2024.
Voor klanten die dat wensen, speelt Kate – de
nieuwe persoonlijke, digitale assistent – een
belangrijke rol in de digitale verkoop en
adviesverlening door proactief gepersonaliseerde
en relevante oplossingen te bieden. De klant kan
zelf vragen met betrekking tot zijn ﬁnanciële
basistransacties aan Kate stellen. Hij zal ook in
zijn mobiele app regelmatig discreet en proactief
voorstellen krijgen en daardoor maximaal
ontzorgd worden. Het staat de klant helemaal
vrij om daar al dan niet op in te gaan. Wanneer
hij erop ingaat, zal de oplossing volledig digitaal
aangeboden en verwerkt worden. In een eerste
fase focust Kate op de mobiele applicatie voor
particulieren in België en Tsjechië, de uitrol in de
andere landen is in de loop van 2022 voorzien.
Op die manier kan Kate snel leren, kan KBC
feedback capteren en ook bijsturen waar nodig.
Kate voor bedrijven (met focus op kmo’s) werd
vanaf 2021 uitgerold.
Digitaliteit in de praktijk (2021)
• 39% van de bankproducten en 19% van de verzekeringsproducten
wordt digitaal verkocht.
• Bijna 75% van de actieve klanten* is Mobile-gebruiker.
• Bijna 1,8 miljoen klanten in België en Tsjechië klikten al op Kate. Het
aantal ‘use cases’ groeide aan tot meer dan 170.
• Bijna 8 miljoen gestarte klantenconversaties met Kate geregistreerd
in België en Tsjechië.
• Meer dan 1 miljoen proactieve berichten door Kate naar klanten
gestuurd.
* Een actieve bankklant is minstens in het bezit van een zichtrekening met een regelmatige
inkomensoverdracht op die rekening (salaris, pensioen, geldovermakingen ...).
De medewerkers in het kantorennetwerk en in
de contactcenters blijven als vertrouwensbaken
voor onze klanten functioneren. Ze zullen ook
het gebruik van digitale processen
ondersteunen, stimuleren en opvolgen en
worden hierbij geholpen door artiﬁciële
intelligentie, data en data-analyse. Voor kmo’s
en bedrijvenklanten blijft de menselijke factor –
in de vorm van relatiebeheerders – sowieso een
cruciale rol vervullen, met data en technologie
als belangrijkste hefbomen om full service te
kunnen bieden.
Om onze klanten maximaal gebruiksgemak te
kunnen bieden, het werken met Kate
probleemloos te laten verlopen en steeds meer
mogelijkheden via Kate te kunnen aanbieden
veranderen we ook onze interne processen, de
manier waarop we producten en diensten
aanbieden en de manier waarop we ons intern
organiseren, wat tegelijkertijd een verdere
mentaliteitsverandering (Pearl+) en bijscholing
van onze medewerkers vereist. Het succes van
producten en diensten wordt opgevolgd om zo
een feedback-lus te creëren en de machine te
voeden, wat op zijn beurt Kate toelaat verder te
groeien.
Privacy, databescherming,
communicatie en inclusie
Digitalisering biedt ons de mogelijkheid om
steeds meer gegevens te verzamelen. Daardoor
kennen we onze klanten beter, kunnen we hen
effectiever adviseren en kunnen we hun
bankverzekeringservaring naar een nog hoger
niveau tillen. Dat brengt echter ook de plicht
met zich mee om de beschikbare gegevens op
een verantwoorde manier te gebruiken. We
besteden er dan ook continu aandacht aan dat
we gegevens verwerken in overeenstemming
met de GDPR en alle privacyregels, en dat er
processen worden opgezet om dat ook te
garanderen voor elke nieuwe dienst die we
35Jaarverslag KBC 2021
lanceren. We houden daarbij rekening met de
belangrijke gegevensbeschermingsprincipes van
purpose limitation (gegevens niet gebruiken voor
een ander doel dan waarvoor ze zijn verzameld),
data minimisation (niet meer gegevens
verzamelen dan nodig is voor het beoogde doel)
en transparancy (transparant zijn over de
verzamelde en gebruikte gegevens). Dat laatste
gaat hand in hand met het privacybeleid dat we
hebben opgesteld en dat door elke entiteit van
onze groep via de gepaste kanalen (bv. websites
en mobiele applicaties) werd gepubliceerd om
ervoor te zorgen dat alle personen van wie
persoonsgegevens worden verwerkt, goed
geïnformeerd zijn. We doen er alles aan om
gegevens te beveiligen en te beschermen tegen
ongewenste of ongeoorloofde toegang, verlies
of beschadiging, geen persoonsgegevens te
bewaren zodra die niet meer nodig zijn voor het
doel waarvoor ze zijn verzameld en de
persoonsgegevens accuraat en up-to-date te
houden. We hebben alle rechten van de
betrokkene vastgelegd en waken tegen elke
inbreuk op de fundamentele mensenrechten
door onze toegang tot gegevens. Privacy en
gegevensbescherming zijn niet alleen objectieve,
in wetten vastgelegde begrippen, maar tegelijk
ook erg subjectief. We willen klanten dan ook
zelf laten beslissen wat we met hun data doen
en wat Kate met hun data kan doen. Daarbij
willen we transparant communiceren en onze
klanten een duidelijk privacy-overzicht bieden,
waarbij ze op elk ogenblik van keuze kunnen
veranderen. U vindt informatie over onze data
governance in het hoofdstuk Verklaring inzake
deugdelijk bestuur.
We verwachten dat onze medewerkers op een
toegankelijke, duidelijke, begrijpelijke en
transparante manier communiceren met onze
klanten. Dat is niet eenvoudig, denk maar aan
de verplichtingen die de wetgever ons oplegt,
zoals brieven rond risico’s, kosten en provisies.
Enkele jaren geleden zijn we daarom in België
gestart met een project om onze
klantencommunicatie te vereenvoudigen en te
verbeteren. Verder zorgen we dat onze
commerciële medewerkers zich permanent
bijscholen en laten vormen, zodat ze voldoende
aandacht hebben voor risico-evaluatie van de
verschillende producten en diensten.
Opvolging
Omdat de klant centraal stellen de hoeksteen
van onze strategie is, volgen we dat grondig op.
We bevragen onze klanten continu en hebben
regelmatig debatten met klantenpanels. We
gaan ook speciﬁek in dialoog met ngo’s en
organiseren jaarlijks een stakeholderdebat. We
volgen onze reputatie nauwlettend op en we
delen die analyse met alle betrokken diensten en
personen, zodat die het nodige kunnen doen.
Voorbeelden van acties die we ondernemen met
als doel om te gaan met de veranderende
klantenverwachtingen, concurrentie en
technologische uitdagingen vindt u in het
hoofdstuk Onze belangrijkste uitdagingen. De
doelstellingen en resultaten voor tevredenheid
van klanten en digitale verkoop vindt u hierna.
36 Jaarverslag KBC 2021
KPI Wat? Doel en resultaat
Klanten-
NPS-score
Op basis van de Net Promoter Scores wordt
per kernland een ranking opgemaakt. De
rankings worden geaggregeerd op
groepsniveau op basis van actieve*
klantenaantallen
Doel: top 2-ranking eind
2023.
Resultaat in 2021: top 3.
(gebaseerd op recentst
beschikbare informatie)
doel '2320212020
Top
2T
op 2
Top 3
NPS-ranking klantentevredenheid
Digitale
verkoop
Digitale verkoop als percentage van de
totale verkoop, gebaseerd op het gewogen
gemiddelde van een selectie van
kernproducten.
Doel: ≥ 40% voor
bankieren in 2023
en ≥ 25% voor
verzekeringen in 2023
Resultaat in 2021:
39% voor bankieren
19% voor verzekeringen
doel
'23
Verz.
2021
Verz.
2020
doel
'23
Bank
2021
Bank
2020
15%
19%
25%
32%
39%
40%
Digitale verkoop
Straight-
through
processing
(STP)
De STP-score is gebaseerd op de analyse
van commerciële kernproducten. De
STP-ratio meet hoeveel diensten die digitaal
kunnen worden aangeboden, verwerkt
worden zonder menselijke tussenkomst, en
dat vanaf het moment van de interactie met
de klant tot het verstrekken van het ﬁnale
akkoord door KBC. Het STP-potentieel meet
wat de STP-ratio zou zijn als KBC voor een
speciﬁek proces of product louter het
digitale kanaal zou gebruiken in de
interactie met de klant.
Doel: STP-ratio ≥ 60% in
2023
STP-potentieel ≥ 80% in
2023
Resultaat in 2021:
STP: 33%
STP potentieel: 49%
doel
'23
STP
potent.
2021
STP
potent.
2020
doel
'23
STP
2021
STP
2020
41%
49%
80%
25%
33%
60%
STP-score
(straight-through processing)
* Zie verder bij de KPI Aandeel bankverzekeringsklanten.
37Jaarverslag KBC 2021
We bieden onze klanten een unieke bankverzekeringservaring
PEARL+: gezamenlijke ontwikkeling van oplossingen, initiatieven en ideeën binnen de groep.
Binnen een strikt risico-, kapitaal- en liquiditeitskader
Belangrijke uitdagingen
• Naadloze samenwerking tussen data-,
communicatie- en verkoopkanalen
• Opereren als één bedrijf en streven naar een
digital ﬁrst, lead-gedreven en AI-gestuurde
aanpak als bankverzekeraar
• Bankverzekeren+: uitbreiding van het aanbod
naar bredere economische dienstverlening
• Opdrijven van commerciële synergieën en het
aantal bank-verzekeringsklanten
38 Jaarverslag KBC 2021
Als bank-verzekeraar stellen we onze klant
centraal met een geïntegreerd product- en
dienstenaanbod. We adviseren op basis van
behoeften die het pure bankieren of verzekeren
overstijgen, zoals gezin, wonen, mobiliteit, enz.
We zijn zo georganiseerd dat we de klant
aanspreken en hem zowel
verzekeringsoplossingen als bancaire
oplossingen aanbieden op maat van zijn
behoefte. Onze klanten dromen immers niet van
kredieten of verzekeringen, maar wel van een
auto, een huis, een reis, een eigen zaak. Zaken
waarvoor ze geld nodig hebben. En als ze die
zaken hebben, willen ze die beschermen. Dan
kijken ze uit naar een verzekering. Dankzij ons
geïntegreerde bankverzekeringsmodel kunnen
wij hun een antwoord bieden op elk van die
bekommernissen.
Voor de klant biedt ons geïntegreerde model het
voordeel van een uitgebreide, relevante en
gepersonaliseerde one-stop dienstverlening,
waarbij hij kan kiezen uit een breder,
complementair en geoptimaliseerd aanbod. Voor
de groep biedt het voordelen inzake
inkomstendiversiﬁcatie, risicospreiding,
bijkomend verkooppotentieel door de intense
samenwerking tussen de bank- en
verzekeringskanalen, belangrijke
kostenbesparingen, synergieën en verhoogde
interactie-mogelijkheden met en een meer
volledig inzicht in onze klanten.
Zoals al vermeld, doen we er alles aan om onze
kanalen (bank- en verzekeringskantoren,
contactcenters, automaten, de website, de
homebankingtoepassing en mobiele apps) te
integreren. Omdat we zowel een bank als een
verzekeraar zijn, kunnen we voluit gaan voor die
integratie en naadloze service. De optimale
kanalenmix wordt lokaal bepaald op basis van
de behoeften van de klant en hangt ook af van
de digitale maturiteitsgraad van het land.
We ontwikkelden een uniek concept voor
samenwerking tussen de bank- en
verzekeringsbedrijven van onze groep. Dat
model gaat veel verder dan een bank die
verzekeringsproducten verkoopt. Het gaat
immers om een volledige integratie van
backofﬁces. Dat levert operationele en
commerciële optimalisaties op voor zowel de
klant als KBC zelf. In onze werking volstaat
bijvoorbeeld één communicatieafdeling, één
marketingafdeling enzovoort. Enkel de
achterliggende productfabrieken werken
afzonderlijk, omdat het om speciﬁeke metiers
gaat.
Naast het operationeel werken als één bedrijf
streven we naar een ‘digital ﬁrst’, lead-gedreven
en AI-gestuurde organisatie. Dat impliceert
volledig geïntegreerde front- en back-end-
toepassingen ontworpen volgens het principe
‘digital ﬁrst’. In al onze kernlanden wordt er
volop op ingezet om – op eigen ritme – data- en
AI-gestuurd te worden. Kate (zie vorig
hoofdstuk) is het kernelement van een dergelijke
data-gestuurde organisatie.
Vroeger boden we in onze mobiele apps enkel
onze eigen bank- en verzekeringsproducten en
-diensten aan. Ondertussen is Open Banking &
Insurance een feit. We gaan op die ingeslagen
weg voort en zullen in al onze kernlanden ook
niet-ﬁnanciële oplossingen aanbieden, naast de
traditionele bankverzekeringsoplossingen. We
noemen dat bankverzekeren+. Om de referentie
te zijn, volstaat het immers niet langer om
klanten en prospects enkel bank- en
verzekeringsproducten aan te bieden. Het gaat
daarbij om oplossingen die het onze klanten
mogelijk maken geld te besparen (bijvoorbeeld
een voorstel om naar een goedkopere
energieleverancier over te schakelen), geld te
verdienen (denk bijvoorbeeld aan de kortingen
van KBC Deals in België), dagelijkse betalingen
te vergemakkelijken (zoals automatisch betalen
van een parkeersessie) of bedrijfsactiviteiten te
ondersteunen (zoals de rapporteringstool van
BrightAnalytics). Voor deze oplossingen werken
we samen met derde partijen.
Dankzij ons bankverzekeringsmodel realiseren
we nu al verschillende commerciële synergieën.
In België bijvoorbeeld namen onze klanten in
2021 bij ongeveer acht op de tien
39Jaarverslag KBC 2021
woningkredieten van KBC Bank ook een
schuldsaldoverzekering bij KBC Verzekeringen en
bij negen op de tien een woningverzekering. Bij
de C
ˇ
SOB-groep in Tsjechië namen meer dan vijf
van de tien klanten die in 2021 een hypothecaire
lening aangingen, ook een woningverzekering
van de groep. Nog een ander voorbeeld: in de
hele groep bezat eind 2021 zo’n 78% van de
actieve klanten minstens 1 bankproduct en 1
verzekeringsproduct van de groep; ruwweg
23% heeft zelfs minimaal 2 bank- en 2
verzekeringsproducten (3-3 in België). Het aantal
dergelijke bankverzekeringsklanten groeide in
2021 met respectievelijk 4% (1-1) en 7% (2-2, en
3-3 in België).
We volgen het succes van onze
bankverzekeringsprestaties aan de hand van een
aantal kernindicatoren (KPI’s). De belangrijkste
daarvan vindt u in de tabel.
KPI Wat? Doel en resultaat
Aandeel
bank-
verzeke-
rings-
klanten
Aandeel van bank-
verzekeringsklanten (met min. 1
bank- + 1 verzekeringsproduct van de
groep) en stabiele
bankverzekeringsklanten (met min. 2
bank- en 2 verzekeringsproducten van
de groep (3-3 voor België)), in totaal
aantal actieve bankklanten*.
Doel: ≥ 85%
bankverzekeringsklanten en
≥ 27% stabiele
bankverzekeringsklanten tegen
2023
Resultaat 2021:
78% bankverzekeringsklanten
23% stabiele
bankverzekeringsklanten
doel
'23
Stabie-
le BV
2021
Stabie-
le BV
2020
doel
'23
BV
2021
BV
2020
22%
23%
27%
78% 78%
85%
Bankverzekeringsklanten (BV)
* Een actieve bankklant is minstens in het bezit van een zichtrekening met een regelmatige inkomensoverdracht op die rekening (salaris, pensioen, geldovermakingen ...).
40 Jaarverslag KBC 2021
We focussen op duurzame en rendabele groei
PEARL+: gezamenlijke ontwikkeling van oplossingen, initiatieven en ideeën binnen de groep.
Binnen een strikt risico-, kapitaal- en liquiditeitskader
Belangrijke uitdagingen
• Langetermijnrelaties uitbouwen met
klanten
• Aanwezigheid in kernlanden verder
optimaliseren en overgenomen
activiteiten integreren
• Inkomstenbasis diversiﬁëren
• Relevante partnerships en
samenwerkingsverbanden opzetten
41Jaarverslag KBC 2021
Langetermijnrelaties uitbouwen met onze klanten is cruciaal
om ons bestaan op lange termijn veilig te stellen. We mikken
dan ook niet op hoge rendementen op korte termijn waaraan
overdreven risico's verbonden zijn, maar kiezen voor duurzame
en rendabele groei op lange termijn. Duurzaam
langetermijndenken betekent ook dat we ons concentreren op
de lokale economieën van onze kernmarkten. Onze
geograﬁsche voetafdruk blijft gefocust op een selectie van
kernlanden. Het betreft België, Tsjechië, Slowakije, Hongarije,
Bulgarije en Ierland (voor de Ierse activiteiten werden
verkoopovereenkomsten getekend, zie verder). In onze
kernlanden zien we onze aanwezigheid als een engagement
op lange termijn en we willen er onze aanwezigheid verder
optimaliseren door organische groei of interessante
overnames, volgens duidelijke en strikte strategische en
ﬁnanciële criteria. Geograﬁsche focus betekent ook dat we,
waar mogelijk en opportuun, niet-kernactiviteiten afstoten.
Als gevolg van de (mogelijke) terugtrekking uit Ierland, kunnen
fusie- en overnamemogelijkheden buiten onze kernmarkten
worden onderzocht (en ter goedkeuring worden voorgelegd
aan de Raad van Bestuur), rekening houdend met zeer strikte
strategische, ﬁnanciële, operationele en risicocriteria.
Recente voorbeelden (meer informatie in Toelichting 6.6 van
de Geconsolideerde Jaarrekening):
• Eind mei 2020 verkochten we onze deelneming van 50% in
de Sloveense levensverzekeraar NLB Vita, waardoor we ons
volledig terugtrokken uit Slovenië, dat geen kernland van
onze groep is.
• Eind november 2020 rondden we de overeenkomst af voor
de overname van 99,44% van OTP Banka Slovensko (in
2021 verhoogd naar 100%). Dat zorgt ervoor dat we onze
positie op de Slowaakse bankenmarkt verder versterkten.
Op 1 oktober 2021 fuseerde OPT Banka Slovensko met
C
ˇ
SOB in Slowakije.
• In juli 2021 rondden we de overname van de Bulgaarse
pensioen- en levensverzekerings activiteiten van NN af. Die
overname laat UBB en DZI toe om hun crosssellingpotentieel
verder te vergroten via hun reeds gevestigde
bankverzekeringsaanwezigheid op de Bulgaarse markt, om
meer klanten te bedienen en te proﬁteren van
schaalvoordelen en een grotere zichtbaarheid.
• Eind augustus bereikte KBC Bank Ireland een akkoord over
de afstoting van een portefeuille non-performing
hypothecaire kredieten en in oktober 2021 bevestigde het
dat er een juridisch bindende overeenkomst werd gesloten
met Bank of Ireland met betrekking tot de verkoop van
vrijwel alle performing kredieten en de depositoportefeuille.
Daarnaast zal als onderdeel van de transactie Bank of
We willen voor al onze producten en diensten in staat zijn
topklasse af te leveren. Wat onze kernactiviteiten betreft,
houden we de productie ervan in eigen hand. Maar voor de
randactiviteiten kijken we in de meeste gevallen naar
uitbesteding of samenwerkings verbanden met (of in sommige
gevallen overname van) specialisten, waaronder bijvoorbeeld
ﬁntechs. Zo werken we bijvoorbeeld in België samen met een
ﬁntech die voor onze klanten energieprijsvergelijkingen maakt.
Dat laatste is natuurlijk niet onze corebusiness, maar het gaat
– naast het bevorderen van de algemene klanttevredenheid –
om de daaruit resulterende ﬁnanciële transacties van onze
klanten, wat wel onze corebusiness is. Als we toegang hebben
tot de gegevens van die transacties, kunnen we toegevoegde
waarde genereren voor onze klanten door op basis van analyse
betere oplossingen voor te stellen en hun op die manier geld
te besparen of hen te ontzorgen.
Bovendien is, om duurzaamheid te kunnen waarborgen, een
strikt risicobeheer bij alles wat we doen een absolute
voorwaarde. Daarover vindt u meer in de paragraaf We willen
onze ambities waarmaken binnen een strikt risicobeheer. We
volgen onze langetermijnprestaties en onze focus op de reële
economie en duurzaamheid op aan de hand van een aantal
kernindicatoren (KPI’s). De belangrijkste daarvan vindt u in de
tabel.
Ireland ook een kleine portefeuille van non-performing
hypotheekleningen verwerven. De transactie van oktober
moet nog worden goedgekeurd door de toezichthouder en
de Ierse mededingingsautoriteiten De succesvolle voltooiing
van die transactie zal uiteindelijk resulteren in onze
terugtrekking uit de Ierse markt.
• Midden november 2021 bereikte KBC een akkoord met
Raiffeisen Bank International over de overname van
Raiffeisenbank (Bulgaria), een universele bank in Bulgarije,
die een volledig gamma bank-, vermogensbeheer-, leasing-
en verzekeringsdiensten aanbiedt aan particulieren, kmo's
en bedrijvenklanten. De transactie moet nog worden
goedgekeurd door de toezichthouders en zal waarschijnlijk
worden afgerond tegen medio 2022. Het is de bedoeling
om, na goedkeuring door de toezichthouder, over te gaan
tot een fusie met UBB. De pro forma gecombineerde entiteit
zou wat activa betreft een marktaandeel van naar schatting
18% behalen, waardoor we onze positie als leidende
ﬁnanciële groep in Bulgarije nog verder uitbouwen.
Bovendien creëert deze overname bijkomende
mogelijkheden voor kruisverkoop met DZI op het vlak van
verzekeringen.
42 Jaarverslag KBC 2021
KPI Wat? Doel en resultaat
CAGR totale
opbreng-
sten
Samengestelde jaarlijkse groei van totale
opbrengsten
Doel: CAGR 2021-2024
±4,5%
(doel geactualiseerd in
februari 2022)
Resultaat 2020-2021:
+5%
doel CAGR '21-'24groei '20-'21
5,0%
4,5%
CAGR totale opbrengsten
CAGR
exploitatie-
kosten
zonder
banken-
hefﬁng
Samengestelde jaarlijkse groei van totale
exploitatiekosten, exclusief de speciale
bankenhefﬁngen
Doel: CAGR 2021-2024
±1,5%
(doel geactualiseerd in
februari 2022)
Resultaat 2020-2021:
+6%
(+1,5% zonder
uitzonderlijke en
niet-operationele
elementen, zie Ons
ﬁnancieel rapport)
doel CAGR '21-'24groei '20-'21
6,0%
1,5%
CAGR exploitatiekosten
(zonder bankenhefﬁngen)
Gecombi-
neerde ratio
[Verzekeringstechnische lasten, inclusief
interne schaderegelingskosten / verdiende
verzekeringspremies] + [bedrijfskosten /
geboekte verzekeringspremies] (voor
schadeverzekeringen, en gegevens na
herverzekering)
Doel: ≤ 92%
(doel geactualiseerd in
februari 2022)
Resultaat 2021: 89%
doel202120202019
90% 85% 89% 92%
Gecombineerde ratio
(schadeverzekeringen)
Krediet-
kosten ratio
[Nettowijziging in de waardeverminderingen
voor kredietrisico’s] /
[Gemiddelde kredietportefeuille]. Een
negatieve waarde duidt op een
nettoterugname van
waardeverminderingen, dus een positieve
resultaatsimpact.
Doel: 25-30 basispunten
‘through-the-cycle’
Resultaat 2021: -0,18%
doel
(through-
the-cycle)
202120202019
12
60
-18
25-30
Kredietkostenratio
(bankieren, in basispunten)
Informatie over de strategie per divisie en land vindt u in het hoofdstuk Onze divisies.
Duurzame en rendabele groei
betekent ook dat we zorgen voor
een gediversiﬁeerde inkomstenbasis.
Daarom willen we, naast onze
rente-inkomsten, meer inkomsten
genereren uit fee business en uit
onze verzekeringsactiviteiten.
43Jaarverslag KBC 2021
Onze rol in de samenleving
PEARL+: gezamenlijke ontwikkeling van oplossingen, initiatieven en ideeën binnen de groep.
Binnen een strikt risico-, kapitaal- en liquiditeitskader
Belangrijke uitdagingen
• Duurzaamheid integreren in
de belangrijkste processen en
bedrijfsactiviteiten
• Aanbevelingen en regelgeving van TCFD,
EU Action plan on Sustainable Finance,
enz. implementeren en erover rapporteren
• Wijzigende trends rond duurzaam
ondernemen opvolgen en er inzicht in
krijgen
• Blijven inzetten op verantwoord gedrag in
alle lagen van onze onderneming
44 Jaarverslag KBC 2021
We bieden waar mogelijk ﬁnanciële oplossingen
aan die een positieve impact hebben op de
samenleving en de lokale economie. Daarnaast
hebben we aandacht voor het beperken van
onze nadelige impact op de samenleving en
stimuleren we verantwoord gedrag bij onze
medewerkers. Duurzaamheid is dan ook
geïntegreerd in onze hele bedrijfsvoering en
wordt uitgedragen door al onze medewerkers.
Duurzaam ondernemen betekent ten slotte ook
dat we beschikken over voldoende ﬁnanciële
veerkracht en onze risico’s strikt beheersen. We
zoeken daarom steeds een evenwicht tussen
gezonde rendabiliteit en het waarmaken van
onze rol als maatschappelijk verantwoordelijke
onderneming.
Uitgebreidere informatie over onze rol in de
samenleving vindt u in ons
Duurzaamheidsverslag, op www.kbc.com. Meer
informatie over hoe we stakeholders betrekken
en op welke wijze we de onderwerpen
selecteren waarover we rapporteren, vindt u in
dit jaarverslag, onder Stakeholderinteractie en
materialiteitsanalyse.
Duurzame ontwikkelingsdoelen
In 2015 stelden de Verenigde Naties een
ontwikkelingsplan op met 17 ambitieuze
doelstellingen voor 2030. De Sustainable
Development Goals (SDG’s) bepalen de mondiale
agenda voor regeringen, bedrijven en de
maatschappij voor het aanpakken van de grote
uitdagingen op het gebied van duurzame
ontwikkeling, zoals het beëindigen van de
armoede, het beschermen van de planeet en het
waarborgen van de welvaart voor iedereen. Als
ﬁnanciële instelling hebben we een cruciale rol te
spelen bij de verwezenlijking van die
doelstellingen. Hoewel de 17 SDG's allemaal met
elkaar verbonden en relevant zijn, en we er via
ons duurzaamheidsbeleid voor zorgen dat we
aan al die doelstellingen werken, hebben we
ervoor gekozen om ons meer te focussen op vijf
doelstellingen waarvan we geloven dat KBC
daarmee de grootste impact kan hebben en de
grootste bijdrage kan leveren. Die doelstellingen
zijn het duidelijkst verbonden met onze bedrijfs-
en duurzaamheidsstrategie (zie tekening).
45Jaarverslag KBC 2021
onze
NEGATIEVE
IMPACT
op de samenleving
BEPERKEN
onze
POSITIEVE
IMPACT
op de samenleving
VERGROTEN
VERANTWOORD GEDRAG
bij alle medewerkers
STIMULEREN
onze medewerkers
lokale samenleving
en economie
ﬁnanciële
veerkracht
Goede gezondheid en welzijn
We willen bank- en verzekeringsproducten ontwikkelen gericht op gezondheid, gezondheidszorg en het verbeteren
van de levenskwaliteit. Met onze maatschappelijke projecten en preventiecampagnes focussen we onder andere op
gezondheid en verkeersveiligheid en trachten we zo nog meer impact te realiseren. We promoten een goede
werk-levensbalans bij onze werknemers.
Betaalbare en duurzame energie
We dragen actief bij tot het verhogen van het aandeel hernieuwbare energie in de energiemix. We investeren in
initiatieven op het gebied van hernieuwbare energie en energie-efﬁciëntie via onze bank- en
verzekeringsactiviteiten en we hebben een geleidelijk exitprogramma uitgewerkt voor de ﬁnanciering van niet-
duurzame energieoplossingen zoals thermische steenkool, olie en gas.
Eerlijk werk en economische groei
Via onze bank- en verzekeringsactiviteiten ondersteunen we ondernemerschap en de creatie van jobs en dragen we
bij tot duurzame economische groei. We ondersteunen startende ondernemers en investeren in innovatie en
technologie door samenwerkingsverbanden met start-ups en ﬁntechs. We hebben een belangrijke rol bij de
bescherming van de fundamentele arbeidsrechten, eerlijke verloning, gelijke kansen en opleidings- en
ontwikkelingsmogelijkheden voor al onze medewerkers. Via onze microﬁnancierings- en microverzekerings-
activiteiten, in samenwerking met BRS, bieden we locale rurale ondernemers en landbouwers in het Zuiden
toegang tot ﬁnanciële diensten, vergemakkelijken we duurzame lokale ontwikkeling en dragen we bij tot ﬁnanciële
inclusie.
Verantwoorde consumptie en productie
We ondersteunen de overgang naar een CO
2
-arme en circulaire economie. We ontwikkelen duurzame bank- en
verzekeringsproducten en -diensten die tegemoet komen aan sociale en ecologische uitdagingen. We adviseren
maatschappelijk verantwoorde fondsen aan al onze klanten. We streven ernaar onze eigen negatieve impact te
verminderen door duurzaam om te gaan met energie, papier, water, mobiliteit en afval en door onze
broeikasgasemissies te reduceren.
Klimaatactie
We passen een strikt milieubeleid toe op onze krediet-, beleggings- en verzekeringsportefeuille. Een belangrijk
onderdeel van onze duurzaamheidsstrategie is onze focus op duurzame beleggingen. We houden rekening met de
klimaatprestaties van onze beleggingen en werken actief samen met de bedrijven waarin we beleggen. We
ontwikkelen bedrijfsoplossingen die klanten helpen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen en de
overgang naar een koolstofarme economie te verwezenlijken. We beperken onze eigen milieu-impact en
communiceren daarover. We trachten klimaatgerelateerde risico’s aan te pakken en richten ons ook op
klimaatgerelateerde opportuniteiten.
45Jaarverslag KBC 2021
46 Jaarverslag KBC 2021
We willen verantwoord gedrag bij
alle medewerkers stimuleren
Het vertrouwen van onze stakeholders staat of
valt met verantwoord gedrag van elke
medewerker. We verwachten dan ook van al
onze medewerkers dat ze zich verantwoord
gedragen. Dat onderwerp staat dan ook elk jaar
hoog op onze agenda.
De basis van verantwoord gedrag is integriteit,
en die vereist eerlijkheid, correctheid,
transparantie, vertrouwelijkheid én een gezond
risicobewustzijn. Integriteit en ethische waarden
worden eveneens weerspiegeld in onze
KBC-Gedragslijn voor medewerkers. Meer
daarover vindt u in het hoofdstuk Verklaring
inzake deugdelijk bestuur.
Aangezien verantwoord gedrag moeilijk te
deﬁniëren is, hebben we gekozen om richtlijnen
te bepalen over wat verantwoord gedrag is en
hebben we principes weergegeven. Die principes
zijn gebundeld in ‘Kompas voor (mijn)
verantwoord gedrag’. Verantwoord gedrag komt
bij een bank-verzekeraar nadrukkelijk tot uiting
in gepaste adviesverlening en verkoop. We
besteden daarom speciale aandacht aan
opleiding (inclusief testen) en bewustzijn.
We hebben een e-learning ontwikkeld om het
belang van verantwoord gedrag duidelijk te
maken en bovendien een kader aan te reiken dat
onze medewerkers helpt bij het nemen van
moeilijke beslissingen en bij het omgaan met
dilemma’s. Dat is een verplichte opleiding voor
elke medewerker.
We communiceren in alle transparantie over
onze regels en beleidslijnen. U vindt ze op
www.kbc.com. Meer informatie over het
Integriteitsbeleid en de toepassing ervan vindt u
in het hoofdstuk Verklaring inzake deugdelijk
bestuur.
We willen onze positieve impact op
de samenleving vergroten
We willen onze positieve impact op de
samenleving vergroten en leggen daarbij de
focus op de domeinen waar wij als bank-
verzekeraar toegevoegde waarde kunnen
creëren: ﬁnanciële geletterdheid,
ondernemerschap, milieubewustzijn, vergrijzing
en/of gezondheid. Daarbij houden we rekening
met de lokale context in onze verschillende
thuismarkten. Daarnaast ondersteunen we
maatschappelijke projecten die nauw aansluiten
bij ons beleid en waarbij we onze rol in de
samenleving kunnen opnemen. De
focusdomeinen zijn een vertaling van de SDG’s
naar onze duurzaamheidsstrategie en onze
dagelijkse activiteiten.
U vindt meer informatie en voorbeelden in de
tekening hierna, en in het hoofdstuk Onze
Divisies
We willen onze nadelige impact op
de samenleving beperken
We onderwerpen onze bedrijfsactiviteiten aan
strikte duurzaamheidsregels in verband met
mensenrechten, milieu, ethisch ondernemen en
gevoelige of controversiële maatschappelijke
thema’s. Gezien de steeds wijzigende
maatschappelijke verwachtingen en
bekommernissen herbekijken en actualiseren we
minimaal om de twee jaar onze
duurzaamheidsbeleidslijnen. In de tabel vindt u
een overzicht van de belangrijkste
duurzaamheidsbeleidslijnen. Verderop in dit
hoofdstuk gaan we dieper in op onze speciﬁeke
aanpak inzake klimaat en mensenrechten. Voor
een volledig overzicht van onze
duurzaamheidsbeleidslijnen verwijzen we naar
het Duurzaamheidsverslag.
47Jaarverslag KBC 2021
Financiële geletterdheid
• Klanten helpen de juiste keuzes te
maken door goede en transparante
adviesverlening en duidelijke
communicatie.
• De kennis van ﬁnanciële concepten en
producten bij het brede publiek
verruimen.
Voorbeelden
• Lancering in Tsjechië van C
ˇ
SOB FILIP,
een app die kinderen in staat stelt om
hun ﬁnanciële en digitale kennis op een
educatieve manier te verbeteren
• Educatieve programma’s in scholen in
onder meer België en Tsjechië om de
ﬁnanciële geletterdheid van jongeren
te vergroten (verschillende lessen
werden uitgesteld of geannuleerd
wegens corona)
• Kredietverlening aan onderwijssector:
1 miljard euro
Ondernemerschap
• Door innovatieve ideeën en projecten
te ondersteunen bijdragen tot
economische groei.
Voorbeelden
• Partnership met BRS, dat microﬁnance-
en micro-insurancebedrijven in het
Zuiden steunt
• Actieve inzet van Start it @KBC op
vrouwelijk ondernemerschap in het
start-up landschap
• Start it X: innovatieprogramma
speciﬁek op maat van grote bedrijven
en organisaties die inzetten op open en
duurzame innovatie en hun
medewerkers de ruimte willen geven
om hun eigen ideeën verder uit te
werken. Ze krijgen de kans om hun
ideeën te ontwikkelen, om samen te
werken met start-ups en scale-ups,
kunnen deelnemen aan workshops en
events
• Lancering van de website ‘The Family
Business Knowledge Centre’ om de
NextGens van Hongaarse
familiebedrijven bij te staan bij het
duurzaam runnen van een bedrijf
Vergrijzing en gezondheid
• In België en Tsjechië kozen we voor vergrijzing als vierde pijler. Dat houdt in dat we ons
beleid en ons aanbod van diensten en producten aanpassen aan het feit dat mensen
langer leven en dat we positief bijdragen aan de problematiek rond vergrijzing door
vanuit onze kernactiviteiten speciﬁeke oplossingen en diensten aan te bieden.
• In Bulgarije, Slowakije, Hongarije en Ierland kozen we gezondheid als vierde pijler. Die
kernlanden zullen diensten, producten en projecten ontwikkelen die erop gericht zijn
de algemene gezondheid, de gezondheidszorg en de levenskwaliteit te verbeteren.
Voorbeelden
• Toegang voor KBC Mobile-klanten in België tot Helena, een beveiligde omgeving voor
alle medische documenten
• Geldautomaten met spraaktechnologie voor slechtziende klanten en eScribe voor
klanten met gehoorproblemen in Tsjechië
• Financiële en materiële hulp aan zieke kinderen met het K&H MediMagic-programma
in Hongarije
• Kredietverlening aan ouderenzorg en gezondheidssector: 6 miljard euro
Milieubewustzijn
• Onze milieuvoetafdruk verkleinen via
uiteenlopende initiatieven en
doelstellingen
• Diensten en producten ontwikkelen die
een positieve bijdrage kunnen leveren
aan het milieu
Voorbeelden
• Uitgifte van Green bonds
• Aangescherpt beleid inzake
ﬁnancieringen die rechtstreeks verband
houden met de exploratie van nieuwe
olie- en gasvelden
• Aanbod in Tsjechië van een speciﬁeke
hypothecaire lening om een
energiezuinig huis te kopen of een
woning energiezuiniger te maken
• Lancering van de MoveSmart-app door
KBC Autolease, waarmee gebruikers
gemakkelijk deelﬁetsen, auto’s en
openbaar vervoer kunnen gebruiken
• Samenwerking tussen KBC België en
Encon om bedrijven op weg te zetten
naar een duurzaamheidstransitie
• Zie verder onder Focus op het klimaat
47Jaarverslag KBC 2021
48 Jaarverslag KBC 2021
Belangrijke KBC-duurzaamheidsrichtlijnen Van toepassing op
Blacklist van
bedrijven en
activiteiten
We leggen strenge ethische beperkingen op aan bedrijven die betrokken
zijn bij controversiële wapensystemen (inclusief nucleaire en
wittefosforwapens) en aan bedrijven die beschouwd worden als ‘zware’
overtreders van de UN Global Compact Principles (UNGC)
Kredietverlening,
verzekeringen, adviesverlening,
eigen beleggingen en
investeringen, maatschappelijk
verantwoorde en conventionele
fondsen, leveranciers
Rechten van de
mens
Ons beleid inzake mensenrechten is gebaseerd op de VN-beleidslijnen voor
bedrijven en mensenrechten en de principes van de UN Global Compact.
Zie verder in een aparte paragraaf hierna.
Kredietverlening,
verzekeringen, adviesverlening,
eigen beleggingen en
investeringen, maatschappelijk
verantwoorde en conventionele
fondsen, leveranciers,
personeel
Controversiële
regimes
We willen niet betrokken zijn in ﬁnanciële activiteiten met controversiële
regimes die fundamentele inbreuken plegen tegen de mensenrechten en
die elke vorm van deugdelijk bestuur, wettigheid of economische vrijheid
ontberen. We maken wel een uitzondering voor strikt humanitaire
goederen. Op basis van erkende externe bronnen beslissen we elk jaar
welke landen moeten worden opgenomen in de lijst van controversiële
regimes.
Kredietverlening,
verzekeringen, adviesverlening,
eigen beleggingen en
investeringen, maatschappelijk
verantwoorde en conventionele
fondsen, leveranciers
Sustainable &
responsible
bank, advisory
and insurance
policy
We hebben restricties vastgelegd voor de kredietverlening, de
adviesverlening en het verzekeren van controversiële en maatschappelijk
gevoelige sectoren en activiteiten, zoals de energiesector,
projectﬁnanciering, activiteiten in verband met wapens, tabak, gokken,
sectoren met een grote impact op de biodiversiteit (palmolieproductie,
mijnbouw, ontbossing, enz.), grondverwerving en onvrijwillige verhuizing
van inheemse bevolking, dierenwelzijn (o.m. bont) en prostitutie.
Kredietverlening,
verzekeringen, adviesverlening
KBC Asset
Management,
uitsluiting uit
traditionele
fondsen
Voor de conventionele (traditionele) fondsen passen we de minimale
uitsluitingen toe op basis van de blacklist van bedrijven die te maken
hebben met controversiële wapensystemen of zware inbreuken plegen
tegen de principes van de UN Global Compact en het beleid inzake
controversiële regimes. Daarenboven zijn beleggingsproducten die
gebaseerd zijn op speculatie op voedselprijzen volledig uitgesloten. Verder
hebben we beslist om de tabaksindustrie uit de beleggingsfondsen van
KBC Asset Management en de eigen beleggingsportefeuille van KBC te
weren en zijn mijnbouwbedrijven die steenkool ontginnen net zoals
nutsbedrijven die hun energieproductie uit steenkool halen uitgesloten uit
alle beleggingsfondsen
Conventionele fondsen
KBC Asset
Management-
uitsluitingen
voor maat-
schappelijk
verant woorde
beleggingen
Voor de maatschappelijk verantwoorde fondsen gaan we nog verder in de
uitsluiting en restricties van omstreden activiteiten zoals alle fossiele
brandstoffen, gokken, defensie, bont, enz.
Maatschappelijk verantwoorde
fondsen
49Jaarverslag KBC 2021
Omdat de verwachtingen van de samenleving op het
vlak van duurzaamheid en maatschappelijke
verantwoordelijkheid evolueren, werken we
voortdurend aan het verscherpen van onze
duurzaamheidsdoelstellingen en beleidslijnen. Zo
beslisten we in de laatste jaren om het
toepassingsgebied uit te breiden naar eigen
investeringen (bv. overnames) en naar adviesdiensten.
Speciﬁeke beleidslijnen in verband met steenkool:
KBC wenst in de volgende omstandigheden geen
zaken te doen met energieproducenten:
• Als het gaat om bestaande klanten met > 25%
productiecapaciteit op basis van steenkool.
• Als het gaat om bedrijven die nog geen klant zijn,
mogen die geen enkele productiecapaciteit op basis
van steenkool hebben.
• In 2030 zakt die grens naar nul voor alle klanten.
• Wel blijven beperkte uitzonderingen ad hoc mogelijk
voor o.m. investeringen in het kader van de
energietransitie (alle landen) en voor sociale
doeleinden (enkel Tsjechië).
• Vanaf april 2021 werd het beleid nog verder
verstrengd en verplichten we bestaande klanten (a)
om een plan voor te leggen voor de gefaseerde
afbouw van steenkool tegen 2030 en (b) om zich
ertoe te verbinden geen nieuwe kolenprojecten op
te zetten of de capaciteit van bestaande
kolenprojecten te verhogen. Wanneer een
tegenpartij niet voldoet aan een van die
voorwaarden, staan wij geen nieuwe transacties toe
en beëindigen de relatie na de contractuele termijn.
Speciﬁeke beleidslijnen in verband met olie en gas:
• Vanaf november 2021 zijn alle ﬁnancierings-,
verzekerings- of adviesdiensten die rechtstreeks
verband houden met de exploratie van nieuwe
olie- en gasvelden uitgesloten.
• Verder legt KBC beperkingen op bij het verstrekken
van ﬁnancierings- en adviesdiensten aan verticaal
geïntegreerde olie- en gasbedrijven:
- de looptijd van alle nieuwe ﬁnancieringen aan
verticaal geïntegreerde olie- en gasbedrijven is
beperkt tot uiterlijk 2030, tenzij het betrokken
bedrijf zich publiekelijk heeft geëngageerd om
geen nieuwe olie- of gasvelden meer te gaan
exploiteren;
- vanaf 1 januari 2022 zal KBC ervoor zorgen dat
alle nieuwe ﬁnancierings- en adviescontracten
met dergelijke grote verticaal geïntegreerde olie-
en gasbedrijven een contractuele clausule
bevatten waarin de klant zich ertoe verbindt dat
de door KBC verstrekte ﬁnanciering niet zal
worden gebruikt voor de exploratie van nieuwe
olie- en gasvelden.
We controleren de naleving van ons
duurzaamheidsbeleid onder meer door:
• een actieve interne screening van de toepassing van
ons duurzaamheidsbeleid op onze krediet-,
verzekerings- en beleggingsactiviteiten;
• een algemene ESG-beoordeling van de
duurzaamheidsprestaties van de betrokken bedrijven
door externe partijen, met de nadruk op de
duurzaamheidsstrategie en het publieke
duurzaamheidsbeleid van de ondernemingen en op
eventuele recente controverses waarbij ze betrokken
zijn geweest.
Voorbeelden van maatregelen wanneer inbreuken
worden vastgesteld:
• nultolerantie voor bedrijven op de blacklist in al onze
bedrijfsactiviteiten;
• uitsluiting van ondernemingen die niet voldoen aan
de UN Global Compact Principles, zoals beoordeeld
door een externe ESG-beoordelaar, voor leningen,
verzekeringen en eigen activa;
• toepassing, in samenspraak met de betrokken
partijen, van een exitstrategie of speciﬁeke
voorwaarden op bestaande krediet- of
verzekeringsrelaties en adviesdiensten, en afwijzing
van nieuwe aanvragen.
Onze duurzaamheidsgovernance
We hebben duurzaamheid verankerd op de
verschillende niveaus binnen onze groep. Dat
garandeert dat duurzaamheid zowel de aandacht krijgt
van de hoogste beslissingsorganen als breed
geïntegreerd wordt in onze activiteiten. Hieronder
vindt u een vereenvoudigd overzicht (meer details in
het Duurzaamheidsverslag, op www.kbc.com).
Verderop vindt u meer uitleg over de speciﬁeke
governance in verband met klimaatverandering.
50 Jaarverslag KBC 2021
Duurzaamheidsgovernance
De Raad van Bestuur wordt geïnformeerd door het Directiecomité over de duurzaamheidsstrategie, inclusief het beleid over
klimaatverandering maar ook andere relevante duurzaamheidsthema’s zoals genderdiversiteit. Aangezien klimaatgerelateerde
risico’s zijn aangemerkt als een top risk, volgt het Risico- en Compliancecomité duurzaamheidsgerelateerde risicos van nabij op.
De Raad beoordeelt de implementatie van de duurzaamheidsstrategie door middel van een Sustainability Dashboard en spreekt
zich uit over belangrijke wijzigingen aan duurzaamheidsbeleidslijnen.
Het Directiecomité is het hoogste niveau met directe verantwoordelijkheid voor duurzaamheid, met inbegrip van het beleid
over klimaatverandering. Het bekrachtigt de beslissingen van de Interne Duurzaamheidsraad en het Sustainable Finance Steering
Committee.
De Interne Duurzaamheidsraad (ISB) wordt voorgezeten door de CEO en bestaat uit senior managers van alle
bedrijfsonderdelen en kernlanden, de CFO en de manager van de dienst Corporate Sustainability. Het is het belangrijkste
platform voor het aansturen van duurzaamheid op groepsniveau en neemt beslissingen over elke kwestie die verband houdt met
duurzaamheid.
De dienst Corporate Sustainability heeft
een rechtstreekse lijn met de CEO en is
verantwoordelijk voor de ontwikkeling en
uitvoering van de duurzaamheidsstrategie en
het toezicht daarop. Het team rapporteert aan
de ISB over de implementatie van de strategie
en stelt het Sustainability Dashboard op.
Het Sustainable Finance Steering Committee houdt toezicht op het
Sustainable Finance Programme en wordt voorgezeten door de CFO.
Het rapporteert aan het Directiecomité en de Raad en staat in contact
met de ISB.
Het Core Team Sustainable Finance Programme wordt geleid door
een programmamanager van de dienst Corporate Sustainability en
bestaat uit specialisten van Finance, Credit Risk, Risk en duurzaam heids-
deskundigen. Het integreert de klimaataanpak binnen de groep en
ondersteunt de business bij de ontwikkeling van de klimaatbestendigheid
in overeen stemming met de TCFD en het actieplan van de EU.
De Corporate Sustainability Coordinators van elk kernland zijn verantwoordelijk voor de integratie van de beslissingen van
de ISB en de doelstellingen van het Sustainable Finance Programme. Op die manier zijn alle kernlanden voldoende betrokken bij
zowel de strategische besprekingen als de uitvoering van het groepswijde duurzaamheidsbeleid.
De Sustainability-afdelingen en de CSR-comités in elk van onze kernlanden zijn zo georganiseerd dat ze hun senior
managers, die zitting hebben in de Interne Sustainability Board, en de Corporate Sustainability Coordinator per land
ondersteunen bij het integreren van onze duurzaamheidsstrategie en het organiseren van en communiceren over lokale
duurzaamheidsinitiatieven. De verantwoordelijke medewerkers en comités leveren en valideren onder meer ook niet-ﬁnanciële
informatie.
De externe adviesorganen adviseren KBC over verschillende aspecten van duurzaamheid en bestaan uit deskundigen uit de
academische wereld. Een Externe Duurzaamheidsraad adviseert de dienst Corporate Sustainability over duurzaamheidsbeleid en
-strategie. Een SRI Advisory Board houdt toezicht op de screening van het maatschappelijk verantwoorde karakter van de
maatschappelijk verantwoorde fondsen van KBC Asset Management.
50 Jaarverslag KBC 2021
51Jaarverslag KBC 2021
Focus op het klimaat
Het aspect klimaat in ons bedrijfsmodel
Als bank-verzekeraar hebben we zelf op twee
manieren een invloed op de klimaatverandering.
Vooreerst door onder meer ons eigen energieverbruik.
Onze afhankelijkheid van natuurlijke grondstoffen is
relatief beperkt, maar we beheren niettemin onze
rechtstreekse broeikasgasemissies met als doel die
voortdurend te verminderen in overeenstemming met
de vooropgestelde doelstellingen.
Belangrijker is de onrechtstreekse invloed, die we
hebben door kredieten te verlenen, een
beleggingsportefeuille aan te houden, beleggingen
aan te bieden aan klanten en tegenpartijen te
verzekeren die een belangrijke (nadelige of positieve)
invloed op het klimaat (kunnen) hebben. We beperken
de indirecte negatieve impact via duidelijke
beleidslijnen die ook restricties inhouden voor de
meest vervuilende activiteiten, en we vergroten de
positieve impact door acties met betrekking tot de
meest klimaatgevoelige sectorportefeuilles door de
dialoog over duurzaamheid aan te gaan met onze
klanten, door bedrijven te ondersteunen die bij hun
investeringsbeslissingen rekening houden met milieu-,
sociale en bestuursaspecten, en door in al onze
kernlanden nieuwe innovatieve bedrijfsoplossingen te
ontwikkelen om een koolstofarme en circulaire
economie te stimuleren.
Als bank-verzekeraar ondervinden we ook zelf de
invloed van de klimaatverandering. Daarbij denken we
aan mogelijke risico’s als gevolg van acute of chronisch
veranderende weerpatronen die kunnen leiden tot
hogere schadeclaims bij onze verzekeringen
(bijvoorbeeld de zware overstromingen in België in de
zomer van 2021), of een impact op onze kredieten of
beleggingen wanneer de betrokken tegenpartijen
negatieve gevolgen ondervinden van de
klimaatverandering of de transitie naar een CO
2
-armere
samenleving (wat kan leiden tot
terugbetalingsproblemen). Het gaat ook over de
invloed die we ondervinden van mogelijke wijzigingen
in de wetgeving en kapitaalvereisten ter zake,
rechtsgeschillen, veranderend klantengedrag (inclusief
het risico van gemiste opportuniteiten), de impact van
stijgende marktprijzen voor de emissies van
broeikasgassen en technologische vernieuwingen.
We passen ons bedrijfsmodel actief aan, niet alleen om
negatieve gevolgen te verminderen of te vermijden (cf.
onze doelen ter zake), maar ook om onze bijdrage te
leveren om de klimaatopwarming te beperken binnen
de doelen die bepaald zijn door het Akkoord van Parijs.
Daarnaast willen we uiteraard ook inspelen op de vele
opportuniteiten die de transitie naar een meer
duurzame en groene economie met zich meebrengt.
Dat gaat dan zowel over het verder uitbouwen van het
aanbod duurzame producten en diensten op het
gebied van beleggingen, verzekeringen, leasing, enz.
als over het actief bijstaan van klanten in hun transitie
naar activiteiten met minder CO
2
-uitstoot.
Het is de bedoeling om op termijn de weerbaarheid
van ons bedrijfsmodel in kaart te brengen, rekening
houdend met verschillende klimaatscenario’s en
tijdshorizonten. Dat moet gebeuren met geavanceerde
meet- en rapporteringsinstrumenten, waarvoor we in
pilootprojecten samenwerken met externe partijen (zie
verder).
Klimaatgovernance
Klimaatgovernance is een deel van onze algemene
duurzaamheidsgoverance (zie Onze
duurzaamheidsgovernance).
Als deel van het duurzaamheidsbeleid bestaat er
binnen de groep een Sustainable Finance-programma,
dat focust op de integratie van de klimaataanpak in de
groep. Het programma begeleidt en ondersteunt de
business bij de ontwikkeling van klimaatbestendigheid,
in overeenstemming met de TCFD-aanbevelingen, de
verwachtingen van de ECB en andere regulators
hieromtrent en het actieplan van de EU.
De Interne Duurzaamheidsraad (ISB), voorgezeten door
de CEO, is het belangrijkste platform voor het
aansturen van het duurzaamheidsbeleid op
groepsniveau, inclusief onze klimaataanpak. De
vertegenwoordigers van de kernlanden in de ISB
hebben een duidelijke verantwoordelijkheid voor
duurzaamheid en klimaat.
Elk lid van de ISB dat een kernland vertegenwoordigt,
wordt lokaal ondersteund door een Corporate
Sustainability Coordinator, die een mandaat heeft om
52 Jaarverslag KBC 2021
Een stuurgroep ziet toe op de voortgang en de
praktische implementatie van de diverse acties in het
programma. De stuurgroep wordt voorgezeten door
de CFO, die ook lid is van de ISB, met permanente
vertegenwoordigers van de ﬁnance-, risico- en
duurzaamheidsdiensten. Alle beslissingen over
beleidsgerelateerde onderwerpen, de
klimaatgerelateerde strategie en de globale prioriteiten
worden genomen binnen de ISB. Onder meer via het
KBC Sustainability Dashboard wordt de voortgang van
het programma regelmatig besproken in het
Directiecomité en de Raad van Bestuur. Die laatste
evalueert jaarlijks het statusrapport van het
programma. De stand van zaken wordt bovendien
jaarlijks besproken in de supervisory boards van de
belangrijkste groepsmaatschappijen in de verschillende
kernlanden van de groep.
Een externe Sustainability Board adviseert Group
Corporate Sustainability over alle duurzaamheids-
thema’s, inclusief alle aspecten van ons klimaatbeleid.
De milieu- en klimaataspecten van ons
duurzaamheidsbeleid
Een overzicht van onze belangrijke KBC-
duurzaamheidsbeleidslijnen is opgenomen in het
hoofdstuk Onze rol in de samenleving.
Belangrijke elementen uit ons klimaat- en milieubeleid
zijn:
• het toepassen en regelmatig herzien van een strikt
beleid om de negatieve milieu-impact van onze
activiteiten te beperken, onder meer via onze
speciﬁeke beleidslijnen met betrekking tot energie
en andere maatschappelijk gevoelige sectoren,
(zoals palmolie en soja, mijnbouw en ontbossing),
het volgen van de Equator Principles bij
projectﬁnancieringen en de KBC-Blacklist;
de business in het betreffende land aan te sturen in
overeenstemming met de beslissingen van de ISB. Dat
moet zorgen voor een snelle en groepswijde
implementatie van centraal bepaalde duurzaamheids-
en klimaatthema’s.
Het Sustainable ﬁnance-programma wordt
aangestuurd door een programmamanager die deel
uitmaakt van de directie Corporate Sustainability,
samen met een kernteam Sustainable Finance. In 2020
werd dit kernteam met specialisten van Group
Corporate Sustainability, Group Risk en Credit Risk
uitgebreid met experts van Group Finance. Het
kernteam staat in contact met alle relevante afdelingen
van de groep. Ook werd in de schoot van het
Sustainable Finance programma een apart project
opgestart met als opdracht het verzamelen van
klimaatgerelateerde gegevens en het opmaken van de
diverse rapporten te stroomlijnen. Het project wordt
geleid door Group Finance, met nauwe betrokkenheid
van het Data Management team en alle
rapporteringsverantwoordelijken in de kernlanden. Het
kernteam Sustainable Finance werkt ook nauw samen
met de lokale duurzaamheidscoördinatoren.
We zetten ons in om de directe
en indirecte milieu-impact
van onze activiteiten op
een verantwoorde manier
te beheren. Daarbij willen
we waar mogelijk onze
positieve impact vergroten
en onze negatieve impact
beperken en op die manier de
overgang naar een duurzame,
koolstofneutrale economie
ondersteunen.
• de ontwikkeling van speciﬁeke bank-, verzekerings-
en beleggingsproducten en -diensten die een
duurzame, CO
2
-arme en klimaatbestendige
samenleving ondersteunen (voorbeelden: zie tabel);
• het creëren van bewustzijn van
milieuverantwoordelijkheid bij onze interne
(medewerkers) en externe (klanten, leveranciers,
enz.) stakeholders;
53Jaarverslag KBC 2021
• het ondersteunen van onze klanten in hun transitie
naar een duurzamer bedrijfsmodel, onder andere via
partnerships die hun advies verlenen en effectief
begeleiden om energie-performanter te worden.
• de aanpassing van onze activiteiten om de
wereldwijde temperatuurstijging te beperken in
overeenstemming met het Klimaatverdrag van Parijs
en onze toetreding tot de Collective Commitment to
Climate Action van de VN;
• het opvolgen van de aanbevelingen van de TCFD:
we brengen onze klimaatrisico’s in kaart en spelen
tegelijk in op kansen die de groene transitie biedt.
We dragen bij aan de ontwikkeling van
methodologieën die de impact van het klimaat op
ons bedrijfsmodel meten met het oog op het
vaststellen van onderbouwde doelstellingen. We
rapporteren hierover op een transparante manier
(zie ook ons Duurzaamheidsrapport).
Een belangrijke uitdaging is het integreren van
klimaatgerelateerde risico's, opportuniteiten en
doelstellingen in onze sectorbenadering.
• In een eerste fase zijn we gestart met het analyseren
van onze kredietportefeuille, en ondertussen zijn
ook onze verzekeringsportefeuilles opgenomen in
de analyses. Op basis van een
materialiteitsbeoordeling, zoals bepaald in de TCFD,
hebben we ons gericht op de sectoren die meer dan
5% van het klimaatgevoelige en CO
2
-intensieve deel
van de industriële kredietportefeuille
vertegenwoordigen. Die analyses vormen de basis
om een strategie en doelstellingen te bepalen die
onze klimaatverbintenis in het kader van het
Akkoord van Parijs de facto moeten helpen
waarmaken. Omdat we die oefening zijn gestart met
een open geest en een blanco blad noemden we ze
'white papers'.
• Vertrekkend vanuit de grondige analyse van de
situatie in een kernland, werden de resultaten
daarvan vervolgens in de andere landen vertaald
rekening houdend met de lokale context, om
vervolgens de eerste beleidsbeslissingen te nemen
voor de volledige portefeuille van de groep.
• We hebben white papers uitgewerkt voor de
sectoren energie, commercieel vastgoed, landbouw,
voedselproductie, bouw & constructie, chemie,
transport en metalen en voor drie productlijnen voor
particulieren: woningkredieten, autoleningen en
autoleasing.
• In 2021 werden de oefeningen verder geactualiseerd
voor de white papers van energie, commercieel
vastgoed en woningkredieten, landbouw en
voedselproductie, transport, autoleningen en
autoleasing. Via deze updates zal KBC voor een
aantal sectoren ook concrete klimaatdoelen voor
2030 en 2050 beslissen, inclusief de bijhorende
beleidsbeslissingen om die doelen te realiseren.
We rapporteren over onze aanpak, vooruitgang en
uitdagingen op milieugebied, onder meer in ons
duurzaamheidsverslag, in dit jaarverslag en met
duurzaamheidsvragenlijsten (waaronder CDP, S&P,
Sustainalytics, Vigeo). We verscherpen regelmatig onze
aanpak, rekening houdend met wetenschappelijke en
technologische ontwikkelingen, maatschappelijke
trends en de veranderende opvattingen van onze
stakeholders en laten ons ook op geregelde tijdstippen
challengen door onze Externe Duurzaamheidsraad.
Doorheen onze upstream- en
downstreamwaardeketen treden we ook in dialoog
met verschillende stakeholders. Zo gaan we actief in
gesprek met onze klanten om hen bewust te maken en
hun engagement met betrekking tot de
klimaatverandering te vergroten. We richten ons ook
op het ontwikkelen van bedrijfsoplossingen die een
positieve invloed hebben op het milieu en gaan ook
hierover in interactie met onze klanten.
In de tabel vindt u enkele voorbeelden van recente
milieugerelateerde producten, diensten en initiatieven.
54 Jaarverslag KBC 2021
Enkele voorbeelden van recente producten en initiatieven die met duurzaamheid te maken
hebben bij KBC-groep*
Derde groene obligatielening –
november 2021
Het betreft een uitgifte van 750 miljoen euro met een looptijd van 5,25 jaar. Met de
opbrengsten zullen leningen voor duurzame investeringen, zoals woningkredieten en
hernieuwbare-energieprojecten, worden geﬁnancierd. De vermeden jaarlijkse CO
2
e-emissies
van deze uitgifte bedragen ruw geschat 138000 ton per jaar.
Maatschappelijk verantwoorde
beleggingsfondsen
Veelzijdig aanbod van maatschappelijk verantwoorde beleggingsfondsen, variërend van
Best-in-Class-fondsen en fondsen met duurzaamheidsthema's tot een meer recent Impact
Investing-fonds. We doen een diepgaande doorlichting om te bepalen welke bedrijven en
landen behoren tot het beleggingsuniversum voor maatschappelijk verantwoorde
beleggingsoplossingen. Daarnaast worden alle bedrijven die gelinkt kunnen worden aan
fossiele brandstoffen uitgesloten uit al onze duurzame beleggingsfondsen.
Projectﬁnanciering We zijn actief betrokken bij de ﬁnanciering van hernieuwbare-energieprojecten in alle
kernlanden.
In België bijvoorbeeld sloten we in 2021 een belangrijke, nieuwe projectﬁnancierings-
transactie af voor het eerste Belgische subsidievrije windmolenpark in Gent.
In Hongarije ﬁnancierden we de bouw van 39 nieuwe fotovoltaïsche centrales met een totaal
geïnstalleerd vermogen van bijna 20 MWp. Het hele project werd ontwikkeld door Slowaakse
investeerders en vormt een mooi voorbeeld van grensoverschrijdende samenwerking tussen
KBC-entiteiten op het gebied van de ﬁnanciering van hernieuwbare energiebronnen.
In Bulgarije heeft UBB in 2021 nieuwe projecten voor hernieuwbare energie geﬁnancierd voor
meer dan 40 MW, waardoor meer dan 30 ton nieuwe CO
2
-emissies worden vermeden.
Verduurzaming van woningen Sinds januari 2021 biedt KBC Bank aan klanten de Vlaamse 0%-lening aan. Als een klant een
energie-inefﬁciënte woning of appartement koopt in Vlaanderen (EPC-label E of F), kan hij/zij
een speciale 0%-renovatielening afsluiten voor maximaal 60000 euro om het gebouw
binnen vijf jaar energie-efﬁciënt te maken (EPC-label A, B of C). De jaarlijkse interesten die de
klant op die lening betaalt, worden terugbetaald door het Vlaams Energie- en
Klimaatagentschap.
Ook C
ˇ
SOB in Tsjechië ondersteunde in 2021 de overgang naar energie-efﬁciënte woningen
door het aanbieden groene hypothecaire leningen. In Hongarije was K&H bij de eersten om
in oktober 2021 de door de staat geﬁnancierde groene hypotheek te lanceren die een zeer
gunstige rentevoet aanbiedt als de woning minstens EPC BB of een verbruik van niet meer
dan 90 KWh/m
²
/jaar heeft.
Verduurzaming van transport Bij KBC Bank in België bieden we een consumentenkrediet met een gunstige rentevoet aan
om particuliere klanten te helpen investeren in verduurzaming van mobiliteit via de aanschaf
van elektrische en plug-in hybride wagens en ﬁetsen. Het ﬁetsleasepark van KBC Autolease
bedraagt inmiddels meer dan 20000 leaseﬁetsen.
In Bulgarije heeft UBB Interlease in zijn COSME-programma een speciﬁek leaseproduct
opgenomen dat de ﬁnanciering mogelijk maakt van elektrische en hybride voertuigen en van
alle apparatuur die verband houdt met hernieuwbare energie. Ook in Slowakije promoot
C
ˇ
SOB Leasing actief emissievrije en emissiearme voertuigen, in samenwerking met andere
partners.
55Jaarverslag KBC 2021
Enkele voorbeelden van recente producten en initiatieven die met duurzaamheid te maken
hebben bij KBC-groep*
Schadeverzekeringen –
productkenmerken die verband
houden met klimaat
In 2021 pasten we in België de autoverzekering aan aan de elektriﬁcatietrend en boden we
een uitgebreide dekking en adequate hulp aan voor elektrische en hybride auto's. Voor
klanten die zelf een laadpaal installeren, is dat standaard meeverzekerd in de Woningpolis,
waarin ook een aantal andere groene investeringen zoals zonnepanelen en thuisbatterijen
worden afgedekt. Nog in 2021 werd een eigen multiklimaatrisicoverzekering voor
landbouwers ontwikkeld, die steeds meer en meer te maken krijgen met extreme
weersomstandigheden. Landbouwers met open teelten, zoals fruittelers of akkerbouwers,
kunnen zich verzekeren tegen schade aan gewassen als gevolg van extreme en ongunstige
weersomstandigheden zoals storm, hagel, vorst, ijs, neerslag en droogte.
Proxy voting door KBC Asset
Management
KBC Asset Management neemt via proxy voting zijn verantwoordelijkheid om onze klanten,
die via onze aandelenfondsen investeren in bedrijven, te vertegenwoordigen op de
aandeelhoudersvergaderingen.
Groene leningen en groene
obligaties voor bedrijfsklanten
KBC promoot duurzame ﬁnancieringsoplossingen bij zijn bedrijfsklanten, waaronder groene
en duurzame obligaties en groene en duurzaamheidsgerelateerde leningen. Die worden
gestructureerd volgens de ICMA Green/Sustainability Bond Principles of de LMA Green/
Sustainability-linked Loan Principles.
Speciﬁek in 2021 trad KBC Bank bijvoorbeeld op als arranger onder meer van de duurzame
lening voor Euronav en van een nieuwe duurzame bond voor VPG.
C
ˇ
SOB in Tsjechië rondde in 2021 met succes zijn eerste euro-bedrijfsobligatiemandaat af voor
CTP.
Carbon footprint tool In België startten we een proefproject op waarbij KBC voor corporateklanten hun CO
2
-
voetafdruk berekent. Het pilootproject werd ondertussen uitgebreid naar kmo’s en we zijn
van plan om de ‘carbon footprint calculator’ uit te rollen in al onze kernlanden.
* Het gebruik van terminologie zoals ‘groen’ of ‘duurzaam’ hier en elders in dit rapport betekent geenszins dat wat wordt beschreven al volledig in overeenstemming is met de EU-taxonomie.
56 Jaarverslag KBC 2021
We willen voor onze klanten een partner zijn in hun
transformatie naar een duurzamere toekomst. In 2019
hebben we in België een project opgestart om
bedrijven te ondersteunen bij hun transitie naar een
duurzamer bedrijfsmodel. Ondertussen is die aanpak
ook in al onze andere thuislanden uitgerold en zijn er
al meer dan duizend gesprekken in die context met
bedrijfsklanten gevoerd. Die aanpak richt zich in een
eerste fase op opleiding van de relatiebeheerders
inzake duurzaamheid en klimaatproblematiek.
Vervolgens worden de eerste gesprekken met klanten
gevoerd. De gesprekken met klanten zijn gericht op de
strategische duurzaamheidsaanpak en op speciﬁeke
thema's zoals de impact van de richtlijn inzake
niet-ﬁnanciële rapportering, de EU-taxonomie, groene
leningen, enz. Bovendien worden er in de
opvolggesprekken ook concrete acties afgesproken.
Gezien het succes van die aanpak, wordt verder
ingezet op duurzaamheidsdialogen met de klanten.
Ook onze leveranciers zijn belangrijke stakeholders en
wij wensen dat zij sociale, ethische en milieucriteria
integreren. Voor informatie over onze gedragslijn voor
leveranciers en onze interne procedure bij de screening
van leveranciers verwijzen we naar het hoofdstuk
Focus op mensenrechten. In het proces zijn ook
milieuvereisten voor producten ingebed, onder andere
door de verplichting om KBC te informeren over
nieuwe milieuvriendelijke producten en het gebruik
van milieuvriendelijk verpakkingsmateriaal. We
betrekken onze leveranciers ook bij het opzetten van
circulaire inkoopmodellen.
Een van de pijlers van ons duurzaamheids- en
klimaatbeleid is onze focus op duurzaam beleggen.
Onze medewerkers bieden naast de traditionele
beleggingen ook maatschappelijk verantwoorde
beleggingen aan, waardoor de bewustwording van
onze klanten wordt vergroot en de klant een
weloverwogen keuze kan maken. Alle maatschappelijk
verantwoorde KBC-beleggingsfondsen voldoen aan de
'Towards Sustainability'-kwaliteitsstandaard die werd
ontwikkeld op initiatief van Febelﬁn en onder toezicht
staat van het Central Labelling Agency of the Belgian
SRI Label.
In overeenstemming met onze duurzaamheidsstrategie
en acties, nemen we onze verantwoordelijkheid in
verschillende internationale organisaties en initiatieven
en rapporteren daarover onder meer in ons
duurzaamheidsverslag.
• We onderschreven in december 2017 de TCFD-
aanbevelingen.
• We volgen en implementeren de verschillende acties
die voortvloeien uit het EU-Actieplan voor
Duurzame Financiering om particulier kapitaal te
mobiliseren ter ondersteuning van een veerkrachtig,
koolstofarm, hulpbronnenefﬁciënt en inclusief
Europa.
• We zijn lid van het UN Environment Program Finance
Initiative (UNEP FI) en een Founding Signatory van de
UNEP FI Principles on Responsible Banking (PRB’s).
We onderschreven daarnaast de Collective
Commitment to Climate Action (CCCA). We zijn
gestart met de eerste pilootprojecten om
gezamenlijke methodologieën verder te ontwikkelen
om de impact van de klimaatverandering in kaart te
brengen (zie elders in dit hoofdstuk).
• We onderschreven tevens de UNEP FI Principles for
Responsible Insurance en de Principles for
Responsible Investment.
• Als bestuurslid van de International Capital Markets
Association (ICMA) werken we mee aan de
ontwikkeling van groene obligaties in de EU.
• We zijn sinds 2004 lid van de Equator Principles en
hebben die principes geïntegreerd in ons algemene
kredietbeleid.
Onze maatstaven en doelen
Om de transitie naar een koolstofarme samenleving te
ondersteunen hebben we diverse doelstellingen
gedeﬁnieerd op het gebied van duurzaamheid en
klimaat. Het betreft zowel doelen om onze eigen
directe milieu-impact te beperken als doelen die gaan
over onze indirecte impact.
57Jaarverslag KBC 2021
KPI Wat? Doel en resultaat
Maatschap pe-
lijk verant-
woorde
fondsen
Volume maatschappelijk
verantwoorde fondsen
Doel
1
: in totaal 30 miljard euro
tegen eind 2025 (en nieuwe
productie van duurzame fondsen
≥ 50% totale jaarlijkse productie
vanaf 2021)
Resultaat 2021:
In totaal 32 miljard euro
2
55% in nieuwe productie
doel '25202120202019
32
12
17
30
Maatschappelijk verantwoorde fondsen
(in miljarden euro)
Kredieten
voor
hernieuw bare
energie
[Bedrag van kredieten aan
bedrijven in de sector van
hernieuwbare energiebronnen
en biobrandstoffen] / [totale
kredietportefeuille in de
energiesector]
Doel: ≥ 65% tegen 2030
Resultaat 2021: 63%
doel '30202120202019
63%
57%
61%
65%
Kredieten voor hernieuwbare energie
(in % van het totale volume aan kredieten
aan de energiesector)
Recht streekse
ﬁnanciering
van
steenkool-
gerelateerde
activiteiten
Kredieten aan
steenkoolgerelateerde
activiteiten
Doel: afbouw van rechtstreekse
steenkoolﬁnanciering tegen eind
2021 met ondersteuning voor het
transitieproces van bestaande
klanten
Resultaat 2021: volledig
afgebouwd
doel '21202120202019
0
36
11
volle-
dige
exit
Rechtstreekse steenkoolﬁnanciering
(in miljoenen euro)
Eigen
CO
2
-emissies
Reductie van eigen emissies van
broeikasgassen, ten opzichte van
2015
Doel: afbouw met 80% tussen 2015
en 2030 en bereiken van volledige
klimaatneutraliteit voor onze eigen
voetafdruk vanaf eind 2021 door
het verschil te compenseren.
Resultaat 2015-2021:
-71% incl. woon-werkverkeer
3
-76% excl. woon-werkverkeer
Eind 2021 bereikten we netto
klimaatneutraliteit door onze
resterende directe emissies te
compenseren.
doel '30202120202019
71%
80%
42%
56%
Reductie eigen GHG-emissies
(in %, t.o.v. 2015, incl. woon-werkverkeer)
Eigen
stroom-
verbruik uit
hernieuw bare
bronnen
[Stroom uit hernieuwbare
bronnen] / [totaal
elektriciteitsverbruik]
Doel: 100% groen tegen 2030
Resultaat 2021: 100%
3
doel '30202120202019
87%
83%
100%
100%
Eigen stroomverbruik
uit hernieuwbare bronnen
(in % van eigen elektriciteitsverbruik)
1 Het huidige kader voor duurzaam beleggen is een intern KBC-raamwerk dat zijn deugdelijkheid heeft bewezen en extern is getoetst. KBC Asset Management stemt dit kader verder af op
nieuwe EU-regelgeving zoals de SFDR en MIFID en gaat er momenteel van uit dat alle Maatschappelijk verantwoorde fondsen (SRI-fondsen) ofwel artikel 8- ofwel artikel 9-fondsen zijn onder
SFDR.
2 Omvat eind 2021 ook de Belgische KBC-pensioenfondsen (omgezet in maatschappelijk verantwoorde fondsen; 6 miljard euro).
3 De belangrijkste bronnen van onze directe CO
2
-uitstoot zijn ons directe energieverbruik en transport. Naast onze eigen inspanningen om onze milieuvoetafdruk te verminderen zoals
bijvoorbeeld de overstap naar 100% elektriciteit uit hernieuwbare bronnen en het plaatsen van fotovoltaïsche panelen op eigen gebouwen, hadden vanzelfsprekend ook de lockdownperiodes
als gevolg van de coronacrisis in 2020 en 2021 een positief effect op onder meer emissies door woon-werkverkeer en dienstverplaatsingen. U vindt meer informatie in ons
Duurzaamheidsverslag, op www.kbc.com.
58 Jaarverslag KBC 2021
Om onze ambities te realiseren, is het cruciaal om over
de juiste meetinstrumenten en deﬁnities te beschikken
die door alle banken op uniforme wijze worden
gehanteerd. Vandaag staan heel wat methodologieën
nog niet helemaal op punt: niet alle benaderingen zijn
even geschikt voor alle sectoren, productiewijzen of
technologieën, sommige klantensegmenten
beschikken niet over de middelen of mogelijkheden
om alle gevraagde data consistent en systematisch op
te leveren, enz. Daarom neemt KBC deel aan
pilootprojecten voor de implementatie van nieuwe
meetinstrumenten zoals PACTA (‘Paris Agreement
Capital Transition Assessment’), UNEP FI’s TCFD
Banking Pilot en PCAF (‘Partnership for Carbon
Accounting Financials’). Die laatste testten we uit op
een groeiend aantal deelgebieden van onze
kredietportefeuille. We gebruikten ook PACTA als
methodologie om de klimaatimpact van bepaalde
sectoren en de transitie in de kredietportefeuille beter
in kaart te brengen. KBC Asset Management test ook
voor het tweede jaar een methodiek om de
klimaatimpact van alle beleggingsfondsen in zijn
portfolio in kaart te brengen. Die analyse, gebaseerd
op TRUCOST-data en -methodologie, werd in 2021
ook voor de eerste keer toegepast op de eigen
investeringsportefeuille van KBC Verzekeringen en op
de investeringen van het KBC Pensioenfonds. Het
speciﬁeke Data & Metrics Project dat in 2021 is
opgestart (als onderdeel van het Sustainable Finance
Programme) zet ook sterk in op het verzamelen van
alle klimaatgerelateerde gegevens, het opmaken van
de nodige rapporten hieromtrent en ook op het
samenbrengen van alle methodologieën tot een
consistent zicht op de klimaatimpact van onze
portefeuilles. In ons Duurzaamheidsrapport vindt u de
eerste resultaten van die diverse methodieken.
De tabel hieronder geeft een overzicht van de
kredietportefeuille van de belangrijkste
klimaatgevoelige sectoren. Meer informatie vindt u in
ons duurzaamheidsrapport.
Belangrijkste klimaatgevoelige sectoren
*
, uitstaand bedrag van kredieten, in miljarden euro,
KBC Groep 31-12-2021 31-12-2020
Vastgoed 11,5 11,3
Bouw en constructie 7,8 7,0
Landbouw, veeteelt en visserij 5,2 5,0
Auto-industrie 4,6 4,5
Energie 4,1 3,8
Voedsel- en drankproducenten 4,1 3,9
Metaal 2,6 2,5
Chemie 2,5 2,5
Totaal 42,3 40,4
* Alleen sectoren die eind 2021 meer dan 5% van de geïdentiﬁceerde klimaatgevoelige industriële kredieten vertegenwoordigen. Hoewel de gevolgen van
klimaatverandering potentieel effect hebben op alle industrieën en sectoren, gebeurde de selectie van klimaatgevoelige sectoren aan de hand van o.a. de TCFD-
aanbevelingen (2017), in afwachting van meer gestandaardiseerde kaders en analyse (zie verder in het Duurzaamheidsrapport). De vermelde bedragen omvatten het
volledige uitstaande bedrag op de sector (dus ook dossiers die bijvoorbeeld een uiterst beperkte voetafdruk hebben zoals bijvoorbeeld wind en zonne-energie bij de
energiesector).
In 2021 rapporteren we voor het eerst over de
geschatte broeikasgasemissies die samenhangen met
onze kredietverlening. We hanteerden hiervoor de
berekeningsmethode die aangereikt wordt door het
Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF),
een wereldwijde standaard om op geharmoniseerde
wijze geﬁnancierde emissies te berekenen. De tabel
hierna geeft een overzicht van de resultaten. We
verwijzen ook naar ons duurzaamheidsverslag, waarin
uitgebreid toelichting gegeven wordt over de PCAF-
berekeningsmethode, onze berekeningsaanpak en de
begrenzingen waarmee rekening moet worden
gehouden bij het interpreteren van de resultaten. Ook
vindt u er informatie over hoe wij door het verzamelen
van meer adequate en granulaire data onze
rapportering over deze emissies gradueel willen
verbeteren.
59Jaarverslag KBC 2021
Geschatte broeikasgasemissies geassocieerd met onze kredietverlening
(in miljoen ton CO
2
e, 31-12-2021) 31-12-2021
‘White paper’ sectoren en producten 37,7
Landbouw, veeteelt en visserij 9,5
Vastgoed en woningkredieten 6,9
Energie 5,9
Bouw en constructie 4,0
Voedsel- en drankproducenten 3,3
Auto-industrie en voertuigﬁnanciering 3,2
Metaal 2,8
Chemie 2,1
Overige sectoren 19,3
Totaal 57,0
Onze eigen milieuvoetafdruk
Hierna vindt u gegevens met betrekking tot onze eigen
milieuvoetafdruk. De data en berekeningen van de
broeikasgasemissies werden geveriﬁeerd door Vinçotte
conform ISO 14064-3. Meer informatie over onze
milieuvoetafdruk inclusief verdere detaillering,
methodologie en scope van de berekeningen vindt u in
het duurzaamheidsverslag.
Eigen milieuvoetafdruk, KBC-groep
1
2021 2020
Elektriciteitsverbruik (in duizend KWh) 124 027 140 913
Gas- en stookolieverbruik (in duizend KWh) 69 879 73 409
Woon-werkverkeer en dienstverplaatsingen (in miljoen km) 162 267
Papierverbruik (in ton) 2 017 2 234
CO
2
e-emissies (in duizend ton, zie tabel hierna)
2
37 56
Eigen milieuvoetafdruk: broeikasgasemissies, in ton CO
2
, KBC-groep
1
Scope 1-emissies omvatten emissies uit direct energieverbruik, emissies van koelvloeistoffen en
emissies van dienstverplaatsingen en woon-werkverkeer met de eigen vloot 19 511 25 200
Scope 2-emissies (market-based) omvatten emissies uit indirect energieverbruik (elektriciteit,
stadswarmte, koeling en stoom). 3 857 11 748
Scope 3-emissies zoals hier vermeld omvatten alleen emissies van dienstverplaatsingen en woon-
werkverkeer (met uitzondering van de emissies van de eigen vloot die vervat zijn in de scope
1-emissies), emissies van papier- en waterverbruik en afvalverwerking. 13 473 18 903
Totaal 36 841 55 850
Totaal per vte 1,0 1,5
1 Details over de gebruikte methodologie: zie Duurzaamheidsverslag. De gegevens betreffen de periode 1 oktober [t-1] – 30 september [t]. De lockdownperiodes als
gevolg van de coronacrisis hadden in 2020 en 2021 een positief effect op onder meer (emissies als gevolg van) het woon-werkverkeer en dienstreizen.
2 De CO
2
e-emissies in 2021 zijn als volgt verdeeld (in duizenden ton): 13,9 in België, 10,6 in Tsjechië, 3,6 in Slowakije, 4,5 in Hongarije, 3,5 in Bulgarije, 0,4 in Ierland
en 0,4 in de rest van de wereld.
Duurzaamheid geïntegreerd in ons
verloningsbeleid
Duurzaamheid, met inbegrip van klimaat en de
doelstellingen ter zake, is geïntegreerd in de
verloningssystemen van onze medewerkers en van het
topmanagement in het bijzonder.
• Voor de variabele vergoeding van de leden van het
Directiecomité wordt onder meer rekening
gehouden met het behalen van een aantal
collectieve doelstellingen. Een van die doelstellingen
is speciﬁek gerelateerd aan de vooruitgang op het
vlak van duurzaamheid, die wordt beoordeeld via de
halfjaarlijkse rapportering van het KBC Sustainability
Dashboard. De Raad van Bestuur beoordeelt, via het
Remuneratiecomité, de criteria voor de evaluatie van
de leden van het Directiecomité in dit verband. Meer
60 Jaarverslag KBC 2021
info vindt u in het hoofdstuk Verklaring inzake
deugdelijk bestuur, in het remuneratieverslag.
• Duurzaamheid is ook geïntegreerd in de variabele
beloning van de directie. Ten minste 10% van de
variabele beloning van het senior management is
afhankelijk van het behalen van individuele
doelstellingen die vooraf zijn overeengekomen in het
kader van het duurzaamheidsbeleid van de groep,
waaronder het klimaatbeleid.
• De niet-recurrente resultaatsgebonden vergoeding
van de medewerkers in België is gedeeltelijk
gekoppeld aan duurzaamheidsdoelstellingen
(bijvoorbeeld de vermindering van het
papierverbruik).
Ons klimaatrisicomanagement
In het hoofdstuk Hoe beheren we onze risico’s vindt u
meer informatie over hoe we omgaan met
klimaatgerelateerde risico’s.
EU-taxonomie
De Taxonomieverordening legt een EU-breed kader
vast aan de hand waarvan investeerders en bedrijven
kunnen beoordelen of bepaalde economische
activiteiten ecologisch duurzaam zijn.
Om een economische activiteit als ecologisch
duurzaam te bestempelen, worden vier controles
uitgevoerd. De activiteit moet:
• een relevante activiteit zijn, d.w.z. dat de activiteit is
opgenomen in de lijst van activiteiten die als het
meest relevant worden beschouwd voor het
bereiken van de door Europa vastgestelde
ecologische doelstellingen. De relevante activiteiten
worden voor de taxonomie in aanmerking komende
activiteiten genoemd (verder ‘taxonomy-eligible’) en
worden beschreven in Gedelegeerde Verordeningen;
• substantieel bijdragen tot ten minste één van de
milieudoelstellingen en voldoen aan de technische
screeningcriteria voor substantiële bijdrage, zoals
beschreven in de Gedelegeerde Verordeningen;
• geen ernstige afbreuk doen aan een van de andere
milieudoelstellingen en voldoen aan de technische
screeningcriteria voor "geen ernstige afbreuk doen
aan", zoals beschreven in de Gedelegeerde
Verordeningen;
• worden uitgevoerd met inachtneming van minimale
sociale en governance-waarborgen.
Een economische activiteit die voldoet aan die vier
controles, wordt een op de taxonomie afgestemde
activiteit genoemd (verder ‘taxonomy-aligned’).
In de Taxonomieverordening zijn zes
milieudoelstellingen vastgelegd:
• mitigatie van klimaatverandering (climate change
mitigation, verder CCM);
• adaptatie aan klimaatverandering (climate change
adaptation, verder CCA);
• duurzaam gebruik en bescherming van water en
mariene hulpbronnen;
• transitie naar een circulaire economie;
• preventie en bestrijding van verontreiniging;
• bescherming en herstel van biodiversiteit en
ecosystemen.
De Europese Commissie heeft zich in eerste instantie
geconcentreerd op CCM en CCA. De regels voor de
andere doelstellingen worden in de toekomst
goedgekeurd.
Artikel 8 van de Taxonomieverordening schrijft voor
dat ﬁnanciële en niet-ﬁnanciële ondernemingen die
onder de Niet-ﬁnanciële Rapporteringsrichtlijn (NFRD)
vallen, in hun niet-ﬁnanciële verklaring informatie
opnemen over de wijze waarop en de mate waarin
hun activiteiten verband houden met ecologisch
duurzame economische activiteiten. De Gedelegeerde
Verordening inzake Rapportering (Disclosure Delegated
Act) speciﬁceert de inhoud en de presentatie van te
rapporteren informatie.
De Disclosure Delegated Act voert een gefaseerde
aanpak in. Vanaf 1 januari 2022 tot en met 31
december 2023 rapporteren ﬁnanciële ondernemingen
alleen over taxonomy eligibility met betrekking tot
CCM en CCA; vanaf 1 januari 2024 dienen kritische
prestatie-indicatoren gerapporteerd te worden met
betrekking tot de taxonomy alignment voor alle
milieudoelstellingen.
KBC Groep is een grote onderneming die krachtens de
NFRD niet-ﬁnanciële informatie moet publiceren, en is
als dusdanig ook onderworpen aan de
rapporteringsverplichtingen uit de Disclosure
Delegated Act. Als ﬁnanciële groep oefent KBC
activiteiten uit van een kredietinstelling, een (her-)
verzekeringsonderneming, een vermogensbeheerder
en een beleggingsonderneming. Dat brengt de
verplichting mee om voor die activiteiten de vereiste
61Jaarverslag KBC 2021
informatie bekend te maken zoals beschreven in de
Disclosure Delegated Act.
Noteer:
• De Disclosure Delegated Act moet nog verder
verduidelijkt worden. Dat wil onder andere zeggen
dat er niet altijd deﬁnities gegeven worden, dat er
niet wordt gespeciﬁceerd hoe moet worden
omgegaan met de rapportering voor een groep die
verschillende soorten ﬁnanciële ondernemingen
omvat, en dat er geen speciﬁeke sjablonen bestaan
voor de eligibility-rapportering. Daarom moesten we
een aantal interpretaties en assumpties maken. In
voorkomend geval rapporteren we transparant over
die assumpties in wat volgt.
• In deze eerste rapportering is de beschikbaarheid van
gegevens een uitdaging. Artikel 8.4 van de
Disclosure Delegated Act stelt dat ﬁnanciële
ondernemingen de meest recent beschikbare
gegevens van hun tegenpartijen moeten gebruiken.
Op dit moment hebben onze (bedrijven-)
tegenpartijen die gegevens echter nog niet
bekendgemaakt, aangezien hun
rapporteringsverplichting tegelijk met die voor
ﬁnanciële ondernemingen in werking treedt. Dat
betekent dat het verplichte eligibility-percentage van
KBC als kredietinstelling, (her)verzekeringsinstelling,
vermogensbeheerder en beleggingsonderneming
0% bedraagt voor die tegenpartijen. Alleen de
huishoudens en de kritische prestatie-indicator van
de (her)verzekeraar met betrekking tot de
verzekeringsactiviteiten hangen niet af van de
informatie van de tegenpartij en zijn dus hoger dan
0% (zie verder). Zoals voorgesteld door het Platform
on Sustainable Finance, kiest KBC er echter voor om
vrijwillige eligibility-percentages te rapporteren, die
voor de bedrijven-tegenpartijen gebaseerd zijn op
benaderingen en informatie die binnen de Groep
beschikbaar is. Waar nodig lichten we die
benaderingen op transparante wijze toe.
De aanzienlijke moeilijkheden bij het beoordelen van
compliance met de taxonomie worden door de
wetgever erkend, en zijn een van de redenen waarom
een gefaseerde aanpak inzake rapportering werd
ingevoerd. Bovendien kan de taxonomie-gerelateerde
rapportering als gevolg van de Disclosure Delegated
Act niet worden beschouwd als een op zichzelf
staande rapportering, maar past ze in bredere nog
lopende Europese initiatieven inzake duurzame
ﬁnanciering (zoals de Corporate Sustainability
Reporting Directive (CSRD) en de Sustainable Finance
Disclosure Regulation (SFDR)). Voor al die doeleinden
zullen ondernemingen geleidelijk aan een
samenhangende en relevante reeks
duurzaamheidsgegevens moeten opbouwen. Zodra
informatie van onze tegenpartijen beschikbaar komt,
zal KBC die inlassen in zijn verplichte eligibility-
percentages, en boven op deze verplichte percentages
zullen vrijwillige eligibility-percentages worden
bekendgemaakt. Die vrijwillige percentages bevatten
tegenpartijen die hun informatie nog niet hebben
bekendgemaakt of bevestigd, en waarvoor KBC
benaderingen gebruikt. We monitoren voortdurend de
beschikbaarheid en kwaliteit van de gegevens en we
doen het nodige om op dit vlak vooruitgang te boeken
(zie de initiatieven beschreven in het KBC
Duurzaamheidsverslag 2021, in de sectie over
Sustainable Finance).
Hieronder verstrekken we informatie met betrekking
tot KBC als kredietinstelling, als (her-)
verzekeringsinstelling, als vermogensbeheerder en als
beleggingsonderneming afzonderlijk. Aangezien de
wetgeving geen toelichting bevat over hoe moet
worden omgegaan met een groep die bestaat uit
verschillende soorten ﬁnanciële ondernemingen, en
gezien de verschillen inzake vereiste informatie voor
elk soort ﬁnanciële onderneming, kunnen we geen
geconsolideerd overzicht geven.
Wij wijzen er uitdrukkelijk op dat als wij elders in dit
jaarverslag terminologie als "groen" en "duurzaam"
gebruiken, die termen geenszins suggereren dat wat
wij beschrijven al (volledig) is afgestemd op deze
EU-taxonomie.
KBC als kredietinstelling
In deze rubriek worden alle activa in aanmerking
genomen van de kredietinstellingen in de Groep,
d.w.z. de entiteiten zoals gedeﬁnieerd in artikel 4 (1),
punt (1), van Verordening (EU) nr. 575/2013 van het
Europees Parlement en de Raad (prudentiële vereisten
voor kredietinstellingen). Zoals gedeﬁnieerd in Bijlage
V, 1.1.1 van de Disclosure Delegated Act, moet de
rapportering gebaseerd zijn op de prudentiële
consolidatiescope van KBC Groep. Merk op dat deze
scope licht verschilt van de boekhoudkundige scope
(zoals beschreven in Toelichting 6.5 van de
Geconsolideerde jaarrekening).
62 Jaarverslag KBC 2021
Verplichte rapportering m.b.t de EU-taxonomie voor KBC Groep –
activiteiten als kredietinstelling (in % van totale activa, 31-12-2021)
Totaal
(in miljoenen
euro)
CCM eligible
(in %)
CCA eligible
(in %)
Totale activa 305 575 20,29% 0%
Waarvan derivaten 0,09% – –
Waarvan centrale overheden en centrale banken 24,08% – –
Waarvan niet aan NFRD-rapporteringsverplichtingen onderworpen niet-ﬁnanciële
ondernemingen 23,35% – –
Waarvan handelsportefeuille 2,90% – –
Waarvan opeisbare interbancaire leningen 12,91% – –
Het vrijwillige eligibility-percentage voor de activa van
onze kredietinstellingen is 20,33% voor CCM en
0,08% voor CCA. Voor de berekening van deze
vrijwillige percentages maakten we de volgende
assumpties:
• De volgende tegenpartijen zijn inbegrepen:
ﬁnanciële ondernemingen, aan NFRD-
rapporteringsverplichtingen onderworpen niet-
ﬁnanciële ondernemingen, huishoudens en lokale
overheden.
• Om te bepalen of een exposure al dan niet
taxonomy-eligible is, kijken we naar de hoofd-
NACE-code van de tegenpartij. Als die NACE-code in
de Gedelegeerde Klimaatverordening wordt
beschreven, wordt de exposure geacht taxonomy-
eligible te zijn. Als de NACE-code niet beschikbaar is
of niet op het vereiste niveau, dan wordt de
exposure als niet-eligible beschouwd.
• Om te bepalen of een tegenpartij al dan niet onder
de NFRD-rapporteringsverplichtingen valt, kijken we
naar criteria zoals gedeﬁnieerd in de NFRD: aantal
vte’s, balanstotaal en omzet van de tegenpartij.
KBC als (her)verzekeringsonderneming
Dit deel omvat alle activiteiten van de
verzekeringsondernemingen in de groep, d.w.z. de
entiteiten zoals gedeﬁnieerd in artikel 13, punt (1), van
Richtlijn 2009/138/EC, en van de
herverzekeringsondernemingen in de groep, d.w.z. de
entiteiten zoals gedeﬁnieerd in artikel 13, punt (4), van
diezelfde richtlijn. Onderstaande cijfers zijn gebaseerd
op KBC’s verzekeringsconsolidatiekring.
Voor (her)verzekeringsactiviteiten zijn twee kritische
prestatie-indicatoren vereist: een met betrekking tot
beleggingen en een met betrekking tot
verzekeringsactiviteiten.
Het verplichte eligibility-percentage met betrekking tot
beleggingen is 2,59% voor CCM en 0% voor CCA. Dat
omvat alleen de hypothecaire kredieten aan
huishoudens. De tabel hierna geeft meer details met
betrekking tot de verplichte eligibility-percentages ten
opzichte van de totale beleggingen, en de opsplitsing
van de totale beleggingen zoals vereist door de
Disclosure Delegated Act.
Het verplichte eligibility-percentage voor de activa van
onze kredietinstellingen is 20,29% voor CCM en 0%
voor CCA. Het CCM-percentage omvat enkel
hypothecaire kredieten aan huishoudens. De tabel
hierna geeft meer details met betrekking tot de
verplichte eligibility-percentages ten opzichte van de
totale exposures, en de opsplitsing van de totale activa
zoals vereist door de Disclosure Delegated Act.
Verplichte rapportering m.b.t. de EU-taxonomie voor KBC Groep –
activiteiten als (her)verzekeraar, beleggingen
(in % van totale beleggingen, 31-12-2021)
Totaal
(in miljoenen
euro)
CCM eligible
(in %)
CCA eligible
(in %)
Totale beleggingen 37 495 2,59% 0%
Waarvan derivaten 0,06% – –
Waarvan centrale overheden en centrale banken 28,95% – –
Waarvan niet aan NFRD-rapporteringsverplichtingen onderworpen niet-ﬁnanciële
ondernemingen 44,19% – –
63Jaarverslag KBC 2021
onze tegenpartijen moeten ontvangen, maar kan
volledig worden bepaald op basis van de gedekte
gevaren, zoals voorgeschreven in de Gedelegeerde
Klimaatverordening. De tabel hierna geeft meer details
met betrekking tot het verplichte eligibility-percentage
ten opzichte van de geboekte brutopremies voor de
niet-levensverzekerings activiteiten.
Verplichte rapportering m.b.t. de EU-taxonomie voor KBC Groep –
activiteiten als (her)verzekeraar, verzekeringsactiviteiten niet-leven (31-12-2021)
Totaal
(in miljoenen
euro)
CCA eligible
(in %)
Totale geboekte brutopremies 1 984 47,71%
KBC als vermogensbeheerder
In deze rubriek komen alle activiteiten van de
vermogensbeheerders in de Groep aan bod.
De vrijwillige eligibility-percentages, gebaseerd op
eigen informatie en assumpties zijn 6,42% voor CCM
en 8,12% voor CCA. We gebruikten dezelfde
assumpties als voor kredietinstellingen.
Merk op dat het verplichte eligibility-percentage met
betrekking tot de activa voor KBC als
vermogensbeheerder 0% is (zowel voor CCM als voor
CCA), aangezien onze NFRD-tegenpartijen hun
eligibility-percentages nog niet gepubliceerd hebben.
De tabel hierna geeft meer details met betrekking tot
de verplichte eligibility-percentages en de opsplitsing
van de totale activa zoals vereist door de Disclosure
Delegated Act.
Verplichte rapportering m.b.t. de EU-taxonomie voor KBC Groep –
activiteiten als vermogensbeheerder (in percentage van de totale activa,
31-12-2021)
Totaal
(in %)
CCM eligible
(in %)
CCA eligible
(in %)
Totale activa 100% 0% 0%
Waarvan derivaten 0,65% – –
Waarvan centrale overheden en centrale banken 27,56% – –
Waarvan niet aan NFRD-rapporteringsverplichtingen onderworpen niet-ﬁnanciële
ondernemingen 28,64% – –
KBC als beleggingsonderneming
In deze rubriek worden alle activiteiten van de
beleggingsondernemingen in de groep in aanmerking
genomen, d.w.z. de entiteiten zoals gedeﬁnieerd in
artikel 4 (1), punt (2), van Verordening (EU) nr.
575/2013 van het Europees Parlement en de Raad.
Voor deze eerste eligibility-rapportering richtten we
ons op de activa die verband houden met onze
activiteiten ‘handelen voor eigen rekening’, en nog niet
op de inkomsten die verband houden met activiteiten
die geen handelen voor eigen rekening zijn. De
relevantie van de activa die verband houden met
handelen voor eigen rekening is echter zeer laag.
Daarom beschouwen wij een eligibility-percentage
(zowel verplicht als vrijwillig) voor dit deel van de activa
als niet representatief voor de beleggingsactiviteiten
van de groep en rapporteren we geen eligibility-
percentage.
KBC’s vrijwillige eligibility-percentages met betrekking
tot beleggingen, op basis van eigen informatie en
assumpties, zijn 4,65% voor CCM en 2,93% voor CCA.
We gebruikten dezelfde assumpties als voor
kredietinstellingen.
Het verplichte eligibility-percentage voor verzekerings-
activiteiten bedraagt 47,71% (alleen voor CCA). Dat
percentage hangt niet af van de informatie die we van
64 Jaarverslag KBC 2021
Focus op mensenrechten
We nemen onze verantwoordelijkheid om
mensenrechten, sociale rechtvaardigheid en rechten in
verband met werk in de hele groep te respecteren. We
verbinden ons tot het naleven van de letter en de geest
van: (i) de Universele Verklaring van de Rechten van de
Mens; (ii) de principes inzake fundamentele rechten
vastgelegd in de acht kernverdragen van de
Internationale Arbeidsorganisatie en uiteengezet in de
Verklaring inzake de Fundamentele Principes en
Rechten op het Werk, (iii) de VN-Verklaring over de
Rechten van Inheemse Volkeren, (iv) de OESO-
Richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen en (v)
de Britse Wet op Moderne Slavernij, waarvoor KBC
sinds 2017 een verklaring over moderne slavernij
publiceert. Daarnaast zijn we lid van de UN Global
Compact en hebben we de tien principes inzake
mensenrechten, arbeid, milieu en anticorruptie
opgenomen in onze beleidslijnen, zodat ze toegepast
worden in al onze activiteiten. Sinds 2006 publiceren
we jaarlijks onze vorderingen in het UN Global
Compact Statement of Continued Support.
Vanzelfsprekend houden we ons aan de lokale wetten,
regels en voorschriften die gelden in de landen waar
we actief zijn en aan internationale en regionale
mensenrechtenverdragen die internationaal erkende
normen bevatten waaraan het bedrijfsleven zich moet
houden.
Om ons mensenrechtenbeleid, zoals omschreven in de
KBC Group Policy on Human Rights, op te volgen
gebruiken we het UN Guiding Principles Reporting
Framework van de VN. Ons mensenrechtenbeleid is
van toepassing op onze activiteiten (klanten en
leveranciers) en ook op onze eigen bedrijfsvoering
(medewerkers).
KBC beschouwt voor zijn medewerkers het recht op
vrijheid van vereniging, het recht op collectieve
onderhandeling, het recht op een gezonde en veilige
werkplek en het recht op vrijwaring van discriminatie
als fundamenteel. We zetten ons dan ook ten volle in
om de mensenrechten van onze medewerkers te
respecteren en te handhaven. Daarnaast verwachten
we ook van onze medewerkers dat ze in hun werk de
mensenrechten toepassen en respecteren. Die
principes lichten we toe in de KBC-Gedragslijn voor de
groep (op www.kbc.com). In al onze kernlanden zijn er
strikte nationale en internationale wetten en
regelgeving voor de bescherming van de
mensenrechten. We verwachten van onze
medewerkers dat ze handelen volgens de regelgeving
en dat ze zich verantwoord gedragen in alles wat ze
doen. We hebben bovendien speciﬁeke procedures om
de naleving te waarborgen en om klachten te
behandelen, waaronder het beleid voor de
bescherming van klokkenluiders. U vindt diverse
gegevens met betrekking tot onze medewerkers
(inclusief diverse KPI’s in verband met gender,
betrokkenheid, ziekteverzuim en werknemersverloop,
opleiding, enz.) in het hoofdstuk Onze medewerkers,
kapitaal, netwerk en relaties.
Onze leveranciers zijn een belangrijke stakeholder in
onze waardeketen. We werken dan ook nauw samen
met hen. Onze strikte regels en kaders rond inkoop-,
verkoop- en uitbestedingsactiviteiten bij leveranciers
zijn samengevat in de KBC Code of Conduct for
Suppliers en zijn van toepassing in al onze kernlanden.
Die Code of Conduct geeft onze leveranciers een
duidelijk beeld van onze verwachtingen inzake
duurzaamheid.
We hebben onze gedragslijn voor leveranciers vertaald
naar een interne procedure in de vorm van een
stappenplan, waarmee onze aankoopafdeling aan de
slag kan. Leveranciers waarmee we samenwerken
worden gescreend aan de hand van de KBC-Blacklist,
de lijst met controversiële bedrijven waarmee KBC
geen zaken wil doen. Verder doen we een beroep op
Worldcheck en een gestandaardiseerde vragenlijst
(over mensenrechten, arbeid, milieu en
corruptiebestrijding) voor het screenen van onze
belangrijkste leveranciers. Leveranciers die aan onze
verwachtingen voldoen, krijgen een positieve evaluatie
en ondertekenen de KBC Sustainability Code of
Conduct for Suppliers. Als er tijdens de contractuele
periode inbreuken worden vastgesteld die niet binnen
een redelijke termijn fundamenteel kunnen worden
opgelost, beëindigen we de overeenkomst.
Van onze klanten verwachten we als minimale norm
dat ze de lokale en internationale wetten en regels
respecteren. Dat wordt gecontroleerd door onze
afdeling Compliance. Verder passen we in al onze
dagelijkse activiteiten de KBC Group Policy on
65Jaarverslag KBC 2021
Blacklisted Companies, de KBC Group Human Rights
Policy en de KBC Group Policy on Controversial regimes
toe. Het betreft bedrijven en landen die worden
uitgesloten op basis van betrokkenheid bij onder meer
een ernstige vorm van schending van de
mensenrechten en de betrokkenheid bij controversiële
wapensystemen. We besteden ook veel aandacht aan
privacy en gegevensbescherming (zie De klant staat
centraal in onze bedrijfscultuur) en volgen de naleving
ervan nauw op.
Waar relevant vragen we aan onze klanten om aan te
tonen dat ze voldoen aan bepaalde beleidslijnen en
industriestandaarden, waarbij respect voor
mensenrechten een belangrijk aspect is. We hebben
een speciﬁek duediligenceproces ontwikkeld voor
kredieten, verzekeringsactiviteiten en adviesdiensten.
Dat omvat ook procedures voor het geval dat er
inbreuken vastgesteld worden, zoals uitsluiting van
bedrijven voor al onze activiteiten, het toepassen van
een exit-strategie of speciale voorwaarden op
bestaande kredieten of verzekeringen. In geval van
twijfel wordt er advies van de directie Corporate
Sustainability ingewonnen. Ook onze
investeringsactiviteiten (vermogensbeheer en eigen
beleggingen) ondergaan een interne screening.
Maatschappelijk verantwoorde beleggingsfondsen
worden bovendien onderworpen aan een bijkomende
controle.
Voor internationale projectﬁnancieringen gelden de
Equator Principles. De deelnemende ﬁnanciële
instellingen bepalen, beoordelen en beheren daarmee
de ecologische en sociale risico’s bij projectﬁnanciering.
Door die strikte toepassing van de bovenvermelde
duurzaamheidregels waken we over het reputatie- en
ﬁnanciële risico als gevolg van een mogelijke schending
van de mensenrechten en andere controversiële
kwesties in onze kernactiviteiten. Zie ook het hoofdstuk
Hoe beheren we onze risico’s?, onder Bedrijfs- en
strategisch risico. U vindt onze richtlijnen met
betrekking tot mensen rechten, blacklists en dergelijke
op www.kbc.com.
Indicatoren in verband met mensenrechten, KBC-groep 2021 2020
Klanten
Projectﬁnancieringen (en projectgerelateerde bedrijfsleningen) onderworpen aan de Equator
Principles (categorie A/B/C)* 0/5/12 0/7/15
Aantal adviezen van de afdeling Corporate Sustainability over ESG-dossiers
(positief advies, positief onder strikte voorwaarden of negatief advies) 177/36/38 158/22/41
Leveranciers
Aantal leveranciers die de Code of Conduct for Suppliers hebben ondertekend 3 200 2 553
* categorie A: projecten met potentieel signiﬁcante negatieve milieu- en sociale effecten en/of ernstige gevolgen; categorie B: projecten met potentieel beperkte
negatieve milieu- en sociale effecten en/of gevolgen die minder ernstig zijn; categorie C: risico's die als minimaal worden beschouwd en projecten die in het land van
uitvoering aan de wettelijke voorschriften voldoen.
.
66 Jaarverslag KBC 2021
Het beheren van risico’s maakt volledig deel uit van onze
strategie en ons besluitvormingsproces.
• We voeren risicoscans uit om alle toprisico’s te identiﬁceren.
• We bepalen duidelijk tot waar onze risicobereidheid gaat.
• We vertalen dat naar een strikte limietopvolging per
activiteit en per divisie.
We willen onze ambities waarmaken binnen een strikt risicobeheer
PEARL+: gezamenlijke ontwikkeling van oplossingen, initiatieven en ideeën binnen de groep.
Binnen een strikt risico-, kapitaal- en liquiditeitskader
Hoewel de activiteiten van een grote ﬁnanciële groep zijn
blootgesteld aan risico’s die pas achteraf duidelijk worden,
zien we op dit moment een aantal belangrijke uitdagingen
voor onze groep. Die beschrijven we in het deel Ons
bedrijfsmodel, onder In welke omgeving zijn we actief?
Daarnaast zijn we als bank-verzekeraar blootgesteld aan
typische risico’s voor de sector zoals kredietrisico’s,
marktrisico’s van zowel trading- als niet-tradingactiviteiten,
verzekeringstechnische risico’s, liquiditeitsrisico’s,
solvabiliteitsrisico’s, operationele, compliance- en
reputatierisico’s, bedrijfs- en strategische risico’s en klimaat- en
andere ESG-risico’s. Een overzicht daarvan vindt u in de tabel.
De omschrijving van elke risicosoort vindt u in het hoofdstuk
Hoe beheren we onze risico’s?
• We bewaken het risicoproﬁel van bestaande en nieuwe
producten door een product approval process.
• We onderwerpen het periodieke planningsproces aan
stresstests.
• In alle relevante delen van onze organisatie hebben we
onafhankelijke chief risk ofﬁcers.
67Jaarverslag KBC 2021
Typische risico’s voor de sector Hoe gaan we daarmee om?
Kredietrisico • Bestaan van een degelijk beheerskader
• Boeken van waardeverminderingen, nemen van risicobeperkende
maatregelen, optimalisering van het algemene kredietrisicoproﬁel,
rapportering, stresstesting, enz.
• Limietsystemen om concentratierisico binnen de kredietportefeuille te
beheersen, enz.
Marktrisico in niet-tradingactiviteiten • Bestaan van een degelijk beheerskader
• Basis-Point-Value (BPV), gevoeligheid van de nettorente-inkomsten,
sensitiviteit per risicotype, stresstests, limietopvolging voor cruciale
indicatoren, enz.
Niet-ﬁnanciële risico’s (operationeel
risico, compliancerisico, reputatierisico,
bedrijfsrisico, strategisch risico)
• Bestaan van een degelijk beheerskader
• Group key controls, risicoscans, Key Risk Indicators, enz.
• Risicoscans en opvolging van risicosignalen
• Strikt acceptatiebeleid, stresstests, monitoring, enz.
Marktrisico in tradingactiviteiten • Bestaan van een degelijk beheerskader
• Historical VaR-methode, BPV- en basisrisicolimieten, greeks en
scenariolimieten voor producten met opties, stresstests, enz.
Liquiditeitsrisico • Bestaan van een degelijk beheerskader
• Opstellen en testen van noodplannen voor het beheersen van een
liquiditeitscrisis
• Liquiditeitsstresstests, beheer van ﬁnancieringsstructuur, enz.
Verzekeringstechnische risico’s • Bestaan van een degelijk beheerskader
• Acceptatie-, tariferings-, schadereserverings-, herverzekerings- en
schaderegelingsbeleid, enz.
Klimaat- en andere ESG-risico’s • Graduele integratie in bestaande beheerskaders
• Lopende initiatieven binnen het Sustainable Finance Programme
• Risicobeperkende maatregelen, inclusief beleidslijnen voor kredietverlening
en investeringsportefeuille
• Inschatting van korte- en langetermijnrisico’s aan de hand van scenario- en
gevoeligheidsanalyses, stresstests, enz.
Naast de uitgebreide opvolging van risico-indicatoren (zie
hoofdstuk Hoe beheren we onze risico’s?) volgen we onze
prestaties inzake solvabiliteit en liquiditeit aan de hand van een
aantal ratio’s. De belangrijkste daarvan vindt u in de tabel
verderop.
Dividendbeleid
We streven ernaar bij de beter gekapitaliseerde ﬁnanciële
instellingen in Europa te behoren, en onze dividendpolitiek is
daarop gebaseerd. Elk jaar beslist de Raad van Bestuur naar
eigen discretie over het totale dividend, gebaseerd op een
risicoassessment, de toekomstige winstgevendheid en
strategische opportuniteiten.
Ons dividendbeleid houdt in:
• een uitkeringsratio (d.w.z. dividend + AT1-coupon) van ten
minste 50% van de geconsolideerde winst van het boekjaar
• een interimdividend van 1 euro per aandeel (betaalbaar in
november van het boekjaar) als voorschot op het totale
dividend van het boekjaar
Vanaf 2022 geldt bovendien: boven op de uitkeringsratio van
50% van de geconsolideerde winst, neemt de Raad van
Bestuur elk jaar (bij de bekendmaking van de jaarresultaten)
naar eigen discretie een beslissing over het uitkeren aan de
aandeelhouders van het kapitaal dat een fully loaded common
equity ratio van 15,0% overstijgt (het ‘surpluskapitaal’). Dat
kan in de vorm van een cashdividend, een aandeleninkoop of
een combinatie van beide.
68 Jaarverslag KBC 2021
Regulatoire
en eigen
ratio’s Wat? Doel en resultaat
Common
equity ratio
[Common equity tier 1-
kapitaal] / [totaal gewogen
risicovolume]. De berekening
is fully loaded en volgens de
Deense compromismethode.
Zie hoofdstuk Hoe beheren
we ons kapitaal?
Tijdelijk reglementair minimum: 8,31%
en Overall capital requirement: 10,81%
(2022)
(zie hoofdstuk Hoe beheren we ons
kapitaal?)
(nieuw vanaf 2022) Elk jaar beslist de
Raad van Bestuur over het uitkeren aan
de aandeelhouders van het kapitaal dat
een fully loaded common equity ratio
van 15,0% overstijgt (het
surpluskapitaal)
Resultaat in 2021: 15,5% (fully loaded)
voor
bepaling
surplus-
kapitaal
OCRregl.
minimum
202120202019
17,6%
15,5%
17,1%
15,0%
Common equity ratio
(fully loaded, Deense Compomismethode)
8,31%
10,81%
MREL-ratio [Eigen middelen en in
aanmerking komende passiva]
/ [Totale risicogewogen activa
(RWA)] en
[Eigen middelen en in
aanmerking komende passiva]
/ [Leverage ratio exposure
amount (LRE)]
Reglementair minimum: 25,98% van
RWA (2022) en 7,34% van LRE (2022)
Resultaat in 2021: 27,7% van RWA
en 9,9% van LRE
Regl.
mini-
mum '22
202120202019Regl.
mini-
mum '22
202120202019
27,9%
27,7%
in % van RWA in % van LRE
26,0%
26,2%
MREL-ratio
9,5%
9,3% 9,9%
7,3%
Netto
stabiele
ﬁnan cie-
rings ratio,
NSFR
[Beschikbaar bedrag stabiele
ﬁnanciering] / [vereist bedrag
stabiele ﬁnanciering]
Reglementair minimum: 100%
Resultaat in 2021: 148%
Reglementair
minimum
202120202019
148%
100%
136%
146%
NSFR
Liquiditeits-
dekkings-
ratio, LCR
[Liquide activa van hoge
kwaliteit] / [totale
nettokasuitstroom voor de
volgende dertig
kalenderdagen]
Reglementair minimum: 100%
Resultaat in 2021: 167%
Reglementair
minimum
202120202019
167%
100%
138%
147%
LCR
Dividend-
uitkerings-
ratio
[Uit te keren dividend en
coupon op AT1-instrumenten
in eigen vermogen] / [totaal
geconsolideerd resultaat]
Doel: ≥ 50%*
Resultaat in 2021: 66% (gebaseerd op
het gewone dividend voor 2021) en
139% gebaseerd op het gewone en
uitzonderlijke dividend voor 2021)
In de berekening wijzen we van het in
november 2021 uitbetaalde interim-
dividend (3 euro per dividend gerechtigd
aandeel) 2 euro toe aan boekjaar 2020.
Zie verder in het Glossarium.
Uitzonderlijk
Gewoon
Doel202120202019
66%
73%
139%
50%
19%
74%
Dividenduitkeringsratio
* Bovenop de uitkeringsratio van 50% van de geconsolideerde winst, neemt de Raad van Bestuur elk jaar (bij de bekendmaking van de jaarresultaten) naar eigen discretie een beslissing over
het uitkeren aan de aandeelhouders van het kapitaal dat een 15% fully loaded common equity ratio overstijgt.
69Jaarverslag KBC 2021
Om te voldoen aan de achterstellingsvereiste
met betrekking tot MREL (zoals bepaald door de
Single Resolution Board en van toepassing vanaf
januari 2024), zal KBC Groep NV worden
omgevormd tot een clean holding company, die
hoofdzakelijk ﬁnancieringsactiviteiten en
groepswijde controleactiviteiten en -functies
uitvoert. Meer informatie vindt u in het
hoofdstuk Vennootschappelijke jaarrekening en
overige informatie.
Gedetailleerde informatie vindt u in de hoofdstukken Hoe beheren we onze risico’s? en Hoe beheren we ons kapitaal?
70 Jaarverslag KBC 2021
Ons ﬁnancieel
rapport
• Geconsolideerde nettowinst: 2,6 miljard euro in 2021.
• Nettoterugname van vroeger aangelegde waardeverminderingen voor de
coronacrisis.
• Eenmalige negatieve invloed van de (nog lopende) verkoop van de Ierse
activiteiten.
• Lager schadeverzekeringsresultaat door de zware overstromingen in België in
de zomer.
• Ruwweg stabiele nettorente-inkomsten; hogere nettoprovisie-inkomsten,
trading- en reëlewaarderesultaat en overige netto-inkomsten.
• Autonome groei van kredieten en deposito’s, gestegen verkoop van
schadeverzekeringen en lichte daling van levensverzekeringen.
• Kostenstijging nagenoeg volledig door uitzonderlijke en/of niet-operationele
elementen.
• Behoud van stevige solvabiliteit en liquiditeit.
71Jaarverslag KBC 2021
Geconsolideerde resultaten van de KBC-groep (vereenvoudigd; in miljoenen euro) 2021 2020
Nettorente-inkomsten 4 451 4 467
Verzekeringen Niet-leven (vóór herverzekering) 782 865
Verdiende premies 1 885 1 777
Technische lasten -1 103 -912
Verzekeringen Leven (vóór herverzekering) 45 10
Verdiende premies 1 196 1 223
Technische lasten -1 150 -1 213
Nettoresultaat uit afgestane herverzekering 25 -20
Dividendinkomsten 45 53
Nettoresultaat uit ﬁnanciële instrumenten tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de
winst-en-verliesrekening
1
145 33
Netto gerealiseerd resultaat uit schuldinstrumenten tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen
via other comprehensive income
6 2
Nettoprovisie-inkomsten 1 836 1 609
Overige netto-inkomsten 223 176
Totale opbrengsten 7 558 7 195
Exploitatiekosten -4 396 -4 156
Bijzondere waardeverminderingen 261 -1 182
Waarvan op ﬁnanciële activa tegen geamortiseerde kostprijs en tegen reële waarde via other comprehensive
income
2
334 - 1 074
Aandeel in het resultaat van geassocieerde ondernemingen en joint ventures -5 -11
Resultaat vóór belastingen 3 418 1 847
Belastingen -804 -407
Resultaat na belastingen 2 614 1 440
Resultaat na belastingen, toerekenbaar aan minderheidsbelangen 0 0
Resultaat na belastingen, groepsaandeel 2 614 1 440
Rendement op eigen vermogen 13%
3
8%
Resultaat na belastingen op gemiddeld balanstotaal 0,8% 0,5%
Kosten-inkomstenratio groep 58% 58%
Gecombineerde ratio schadeverzekeringsactiviteiten 89% 85%
Kredietkostenratio, bankieren -0,18% 0,60%
1 Ook Trading- en reëlewaarderesultaat genoemd.
2 Ook Waardeverminderingen op kredieten genoemd.
3 Zonder de negatieve eenmalige impact van de lopende verkoopovereenkomsten voor Ierland is het rendement op eigen vermogen 15%
Kerncijfers geconsolideerde balans, solvabiliteit en liquiditeit, KBC-groep (in miljoenen euro) 2021 2020
Balanstotaal 340 346 320 743
Leningen en voorschotten aan klanten (zonder reverse repo’s) 159 728 159 621
Effecten (eigenvermogensinstrumenten en schuldinstrumenten) 67 794 71784
Deposito's van klanten (zonder schuldpapier en repo’s) 199 476 190 553
Technische voorzieningen vóór herverzekering en schulden m.b.t. beleggingscontracten, verzekeringen 32 571 31 442
Totaal eigen vermogen 23 077 21 530
Common equity ratio (Basel III, Deense compromismethode, fully loaded) 15,5% 17,6%
Leverage ratio (Basel III, Deense compromismethode, fully loaded) 5,4% 6,4%
Liquiditeitsdekkingsratio (LCR) 167% 147%
Netto stabiele ﬁnancieringsratio (NSFR) 148% 146%
72 Jaarverslag KBC 2021
Totstandkoming van het nettoresultaat 2021
(in miljoenen euro)
419
2 614
4 451
852
261
-4 396
-5
-804
1 836
Netto-
resul-
taat
Belas-
tingen
OverigeWaarde-
vermin-
deringen
Exploi-
tatie-
kosten
Andere
in-
komsten
Verzeke-
rings-
technisch
resultaat
Netto-
provi-
sie in-
komsten
Netto-
rente-
inkom-
sten
1 2 3 4 5 6 7
Opbrengsten
Herverderling
Nettoresultaat
Ons ﬁnancieel resultaat
Nettorente-inkomsten
1
Onze nettorente-inkomsten bedroegen 4451 miljoen
euro in 2021, min of meer hetzelfde niveau als het jaar
voordien. Daarbij werd de negatieve impact van een
aantal factoren, waaronder lagere herbeleggingsrentes
in de eurolanden, druk op de marges van de
kredietportefeuilles in bijna alle landen en lagere
rente-inkomsten uit de obligatieportefeuille van de
verzekeraar (deels als gevolg van een positief eenmalig
element in de referentieperiode), nagenoeg volledig
gecompenseerd door lagere ﬁnancieringskosten (met
Cijfers over de volumegroei van leningen en deposito’s
zijn altijd na uitsluiting van wisselkoersinvloeden.
Met “gelijkblijvende scope” bedoelen we zonder
rekening te houden met belangrijke wijzigingen in de
consolidatiekring, in dit geval vooral de overname van
de Slowaakse bank OTP Banka Slovensko eind
november 2020, de overname van de Bulgaarse
pensioen- en levensverzekeringsverzekeringsactiviteiten
van NN eind juli 2021 en de verkoop van de kredieten
en deposito’s van KBC Bank Ireland (die initieel een
verschuiving van balansposten veroorzaakt). Meer
informatie vindt u in Toelichting 6.6 in het deel
Geconsolideerde jaarrekening.
In Toelichting 1.4 van het deel Geconsolideerde
jaarrekening vindt u een schematisch overzicht van de
invloed van de coronacrisis op onze resultaten in 2020
en 2021.
inbegrip van het effect van TLTRO III en ECB-tiering),
een grotere kredietportefeuille (zie verder), de
consolidatie van OTP Banka Slovensko, de ruimere
toepassing van negatieve rentetarieven op bepaalde
zichtrekeningen van bedrijven en kmo's, het hogere
positieve effect van ALM-forexswaps en het
wisselkoerseffect.
Onze leningen en voorschotten aan klanten (zonder
reverse repo’s) bedroegen 160 miljard euro en daalden
op het eerste gezicht met ongeveer 1% in 2021. Bij
73Jaarverslag KBC 2021
gelijkblijvende scope was dat echter een groei van 5%,
met een toename van 5% in divisie België, 6% in
divisie Tsjechië en 5% in divisie Internationale Markten
(met groei in alle landen). Voor onze kernlanden samen
bedroeg eind 2021 het volume van de leningen
waarvoor in het kader van de verschillende
coronagerelateerde steunregelingen
betalingsvrijstellingen werden verleend 10 miljard euro
(inclusief de EBA-conforme moratoria en de niet langer
EBA-conforme regeling in Hongarije, maar exclusief
Ierland, dat onder IFRS 5 valt wegens de
verkoopovereenkomsten). Zo goed als alle EBA-
conforme moratoria waren vervallen tegen eind
december 2021. Voor 96,5% van de leningen
waarvoor de EBA-conforme moratoria intussen zijn
verstreken, werden de betalingen volledig hervat.
Daarnaast hebben we voor ongeveer 0,8 miljard euro
aan leningen verstrekt die vallen onder de
verschillende coronagerelateerde
overheidsgarantieregelingen in onze thuismarkten.
Voor meer uitleg: zie Toelichting 1.4 in het deel
Geconsolideerde jaarrekening.
Ons totale depositovolume (deposito’s van klanten
zonder schuldpapier en repo’s) bedroeg 199 miljard
euro en steeg met 5% in 2021. Bij gelijkblijvende scope
was dat 6%, met een groei van 6% in divisie België,
6% in divisie Tsjechië en 3% in divisie Internationale
Markten (met groei in Hongarije en Bulgarije, en een
daling in Slowakije en Ierland).
De nettorentemarge van onze bankactiviteiten kwam
uit op 1,81%, tegen 1,84% het jaar voordien. De
nettorentemarge bedroeg 1,61% in België, 2,08% in
Tsjechië en 2,61% in divisie Internationale Markten.
Nettoprovisie-inkomsten
2
Onze nettoprovisie-inkomsten bedroegen 1836
miljoen euro in 2021, een sterke groei van 14% ten
opzichte van het jaar daarvoor. Dat is voornamelijk toe
te schrijven aan de groei van de vergoedingen voor
vermogensbeheerdiensten (nagenoeg volledig door
hogere beheersvergoedingen) en, in iets mindere
mate, een stijging van de vergoedingen voor
bankdiensten (met vooral een sterke stijging bij de
vergoedingen voor betalingstransacties), en voor een
klein deel tenietgedaan door hogere betaalde
distributievergoedingen, vooral voor
verzekeringsproducten.
Eind 2021 bedroeg ons totale beheerde vermogen
ongeveer 236 miljard euro. Dat is 12% meer dan een
jaar eerder, vooral te danken aan hogere activaprijzen
(11%), in combinatie met een beperkte netto-instroom
(1%). Het grootste deel van ons totale beheerde
vermogen van eind 2021 heeft betrekking op de
divisies België (216 miljard euro) en Tsjechië (14 miljard
euro).
Verzekeringspremies
en technische lasten
3
Ons verzekeringstechnische resultaat (de verdiende
premies min de technische lasten, plus het
nettoresultaat uit afgestane herverzekering) bedroeg
852 miljoen euro.
De schadeverzekeringen droegen 809 miljoen bij tot
dat verzekeringstechnische resultaat. Dat is 4% minder
dan het jaar daarvoor, omdat het positieve effect van
de aangroei van de premie-inkomsten (+6%) en het
hogere herverzekeringsresultaat (zie verder) teniet
werd gedaan door de signiﬁcant hogere technische
lasten (+21%). Dat laatste was uiteraard beïnvloed
door de gevolgen van de extreme
weeromstandigheden in onder meer Tsjechië (tornado
in juni) en vooral in België, met de bijzonder zware
overstromingen in de zomer. De bruto-impact van de
aan die overstromingen gerelateerde schadeclaims
bedroeg 110 miljoen euro in 2021; netto (na
herverzekering) is dat 87 miljoen euro, waarvan 45
miljoen euro boven de wettelijke limiet, dat is het
plafond dat in de Belgische wetgeving is ingevoerd
voor de tussenkomst van verzekeraars in geval van zeer
grote overstromingen. Bovendien waren de
schadeclaims in de referentieperiode veeleer gunstig
beïnvloed door lagere claims tijdens de
lockdownperiodes. Op groepsniveau bedroeg de
gecombineerde ratio een niettemin nog excellente
89%, tegenover 85% het jaar voordien.
De levensverzekeringen waren goed voor 43 miljoen
euro in het verzekeringstechnische resultaat, ten
opzichte van 8 miljoen euro het jaar voordien. In de
cijfers van premies en technische lasten van
levensverzekeringen zijn evenwel, conform IFRS,
bepaalde types levensverzekeringen uitgesloten
(vereenvoudigd: de levensverzekeringen gekoppeld
aan beleggingsfondsen). Als we de premie-inkomsten
voor die producten meetellen, bedragen de totale
premie-inkomsten uit levensverzekeringen 1964
miljoen euro, dat is 1% minder dan in 2020. Die lichte
daling komt vooral op het conto van de
levensverzekeringen gekoppeld aan beleggingsfondsen
74 Jaarverslag KBC 2021
(tak 23) in België en Tsjechië, deels gecompenseerd
door Bulgarije (dankzij de consolidatie van de
levensverzekeringsactiviteiten van NN). Voor heel de
groep maakten de producten met rentegarantie 52%
van de levensverzekeringspremie-inkomsten uit in
2021 en de levensverzekeringen gekoppeld aan
beleggingsfondsen 48%.
Andere inkomsten
4
De andere inkomsten bedroegen samen 419 miljoen
euro, ruim boven de 264 miljoen euro in het jaar
voordien.
Het cijfer voor 2021 omvat 145 miljoen euro trading-
en reëlewaarderesultaat. Dat is een sterke stijging
tegenover de 33 miljoen euro van het jaar voordien,
dat in het eerste kwartaal zeer negatief was beïnvloed
door het uitbreken van de coronacrisis (die initieel
leidde tot sterk gedaalde aandelenmarkten,
toegenomen creditspreads en een lagere
langetermijnrente).
De andere inkomsten omvatten daarnaast ook 45
miljoen euro ontvangen dividenden, 6 miljoen euro
netto gerealiseerd resultaat uit schuldinstrumenten
tegen reële waarde met verwerking van
waardeveranderingen via other comprehensive income
en 223 miljoen euro overige netto-inkomsten. Dat
laatste is 47 miljoen euro meer dan het jaar voordien,
onder meer dankzij een hoger bedrag aan eenmalige
elementen. Voor 2021 zijn de belangrijkste positieve
eenmalige elementen in de overige netto-inkomsten
de badwill met betrekking tot de acquisitie van OTP
Banka Slovensko en meerwaarde op de verkoop van
de KBC-toren in Antwerpen; het belangrijkste
negatieve element zijn de bijkomende kosten in
verband met de tracker mortgage review in Ierland.
Exploitatiekosten
5
Onze kosten bedroegen 4396 miljoen euro in 2021.
Zonder bankbelasting is dat 3870 miljoen euro, op het
eerste gezicht een stijging van 6% of 218 miljoen euro
ten opzichte van het jaar daarvoor. Het overgrote deel
van die stijging heeft echter te maken met
uitzonderlijke/niet-operationele elementen. Het gaat
daarbij vooral om de eenmalige kosten in verband met
de (deels nog lopende) verkooptransacties in Ierland
(97 miljoen euro) en consolidatiekringwijzigingen (48
miljoen impact van OTP Banka Slovensko), en, in
mindere mate, de uitkering van een uitzonderlijke
covidbonus voor het personeel en het positieve effect
van de terugname van een kostenvoorziening in
verband met de verkoop van de KBC-toren in
Antwerpen. Zonder die elementen stegen de kosten
met ongeveer 1,5%, of 1% als ook het
wisselkoerseffect buiten beschouwing wordt gelaten
(met daarin diverse elementen, zoals looninﬂatie,
hogere variabele vergoedingen ten opzichte van het
lage bedrag in 2020, lagere vte-aantallen in diverse
kernlanden, hogere ICT kosten, enz.).
De kosten-inkomstenratio bedroeg 58% in 2021,
ruwweg hetzelfde niveau als het jaar voordien. Als we
de uitzonderlijke en/of niet-operationele elementen
(meer uitleg in het Glossarium, achteraan in dit
jaarverslag) uit de berekening halen, bedraagt de ratio
55%, tegenover 57% het jaar voordien. Wanneer de
bankenhefﬁngen volledig buiten beschouwing worden
gelaten, bedraagt de kosten-inkomstenratio voor 2021
slechts 51%, hetzelfde niveau als het jaar voordien.
Waardeverminderingen
6
In 2021 boekten we een nettoterugname van
waardeverminderingen voor kredieten van 334 miljoen
euro, tegenover een nettotoename van 1074 miljoen
euro het jaar voordien. Het cijfer voor 2020 bestond
voor het grootste deel uit de initiële aanleg van
collectieve waardeverminderingen voor de gevolgen
van de coronacrisis. Het betrof 783 miljoen euro,
berekend als de som van 672 miljoen euro als gevolg
van een expertgebaseerde berekening ('management
overlay') en 111 miljoen euro via de ECL-modellen als
gevolg van geactualiseerde macro-economische
variabelen. In 2021 konden we daarvan 494 miljoen
euro terugnemen. Als gevolg daarvan daalde het nog
uitstaande bedrag van collectieve
waardeverminderingen voor de coronacrisis tot 289
miljoen euro eind 2021. Meer uitleg vindt u in
Toelichting 1.4 in het deel Geconsolideerde
jaarrekening. Daarnaast was er in 2021 ook een
eenmalige negatieve impact van 178 miljoen euro als
gevolg van de verkooptransacties in Ierland en per
saldo 18 miljoen euro nettoterugname van individuele
waardeverminderingen voor andere kredieten.
De totale nettoterugname van 334 miljoen euro in
2021 bedraagt per land: 309 miljoen euro voor België,
142 miljoen euro voor Tsjechië, 16 miljoen euro voor
Slowakije, 22 miljoen euro voor Hongarije en 2 miljoen
euro voor Bulgarije, waarbij alleen voor Ierland (als
gevolg van de deels nog lopende verkooptransacties)
en het Groepscenter een nettotoename van
75Jaarverslag KBC 2021
waardeverminderingen voor kredieten werd geboekt,
van respectievelijk 149 miljoen euro en 7 miljoen euro.
De kredietkostenratio van de groep bedroeg daardoor
-18 basispunten in 2021 (zonder de collectieve
waardeverminderingen vanwege de coronacrisis was
dat 9 basispunten), tegenover 60 basispunten het jaar
voordien (16 basispunten zonder de collectieve
waardeverminderingen vanwege de coronacrisis). Een
negatieve ratio duidt op een positieve resultaatsimpact.
Op 31 december 2021 vertegenwoordigden de (stage
3) impaired kredieten (zie Glossarium) 2,9% van onze
kredietportefeuille, tegenover 3,3% het jaar voordien.
Dat was 2,2% in België, 1,8% in Tsjechië en 5,7% in
Internationale Markten. Het aandeel van de impaired
kredieten van de volledige groep die meer dan 90
dagen achterstallig zijn, bedroeg 1,5%, tegenover
1,8% het jaar voordien.
De andere waardeverminderingen bedroegen in 2021
samen 73 miljoen euro, tegenover 108 miljoen euro.
Het cijfer voor 2020 had vooral te maken met
waardeverminderingen op software en de
boekhoudkundige verwerking van de diverse
betalingsmoratoria gerelateerd aan de coronacrisis in
onze kernlanden (‘modiﬁcatieverliezen’; zie Toelichting
1.4 in het deel Geconsolideerde jaarrekening), terwijl
het cijfer voor 2021 vooral betrekking heeft op
waardeverminderingen voor materiële en immateriële
activa (vooral in verband met de verkooptransacties in
Ierland), en, in minder mate, bijkomende
modiﬁcatieverliezen.
Belastingen
7
De belastingen bedroegen 804 miljoen euro in 2021,
tegenover 407 miljoen euro het jaar voordien. Die
stijging heeft vooral te maken met het hogere resultaat
vóór belastingen en een eenmalig bedrag in verband
met de verkooptransacties in Ierland (derecognition
van uitgestelde belastingvorderingen).
Naast belastingen betaalden we ook nog de speciale
bankenhefﬁngen. Die bedroegen 525 miljoen euro,
tegenover 503 miljoen euro in 2020, en zijn
inbegrepen bij de post Exploitatiekosten.
Onze balans
Balanstotaal
1
Eind 2021 bedroeg ons geconsolideerde balanstotaal
340 miljard euro, 6% meer dan een jaar eerder. De
risicogewogen activa (Basel III, fully loaded) stegen met
2% tot 105 miljard euro. In het hoofdstuk Hoe
beheren we ons kapitaal? vindt u daarover meer
details.
Kredieten en deposito’s
2
De kernactiviteit van ons bankbedrijf bestaat erin
deposito’s aan te trekken en daarmee kredieten te
verstrekken. Dat verklaart uiteraard het belang van de
Leningen en voorschotten aan klanten aan de
actiefzijde van onze balans, met 160 miljard euro
(zonder reverse repo’s) eind 2021. Die leningen en
voorschotten aan klanten daalden op het eerste
gezicht met ongeveer 1% voor de hele groep. Bij
gelijkblijvende scope was dat echter een groei van 5%,
met een groei van 5% in divisie België, 6% in divisie
Tsjechië en 5% in divisie Internationale Markten (met
groei in alle landen). De belangrijkste kredietproducten
op groepsniveau blijven de termijnkredieten met 73
Samenstelling van de balans eind 2021
Verplichtingen en
eigen vermogen
Activa
Leningen en voorschotten aan klanten, zonder rev. repo’s
Effecten
Overige activa
Deposito’s van klanten en schuldpapier, zonder repo’s
Overige verplichtingen
Eigen vermogen
33%
340 miljard euro
7%
27%
66%
20%
47%
2
3
4
1
2
4
5
76 Jaarverslag KBC 2021
miljard euro en de woningkredieten met 68 miljard
euro. Voor informatie over betalingsuitstel als gevolg
van de coronacrisis: zie de bespreking van de
nettorente-inkomsten. Voor de (deels nog lopende)
verkooptransacties in Ierland, zie Toelichting 6.6 in het
deel Geconsolideerde jaarrekening.
Aan de passiefzijde stegen onze klantendeposito’s
(deposito’s van klanten, zonder schuldpapier en repo’s)
met 5% tot 199 miljard euro. Bij gelijkblijvende scope
was dat 6%, met een groei van 6% in divisie België,
6% in divisie Tsjechië en 3% in divisie Internationale
Markten. Uitgegeven schuldpapier was goed voor 27
miljard euro, 7% meer dan een jaar voordien. De
voornaamste depositoproducten op groepsniveau
blijven de zichtdeposito’s met 112 miljard euro en de
spaarrekeningen met 75 miljard euro.
Effecten
3
We houden ook een portefeuille met waardepapieren
aan, bij de bank en bij de verzekeraar (en daar vooral
als belegging in het kader van de levensverzekeringen).
Eind 2021 bedroeg die effectenportefeuille ruwweg 68
miljard euro, en bestond voor 3% uit aandelen en voor
97% uit obligaties. Eind 2021 had 83% van die
obligaties betrekking op overheden, met als
belangrijkste België, Tsjechië, Frankrijk, Slowakije,
Hongarije en Spanje. U vindt een gedetailleerd
overzicht in het hoofdstuk Hoe beheren we onze
risico’s?
Overige activa en
overige verplichtingen
4
De andere belangrijke posten aan de actiefzijde van de
balans waren de leningen en voorschotten aan
kredietinstellingen en beleggingsondernemingen (8
miljard euro, 25% hoger dan het jaar voordien),
reverse repo’s (25 miljard euro, 10% lager dan het jaar
voordien), derivaten (6 miljard euro positieve
marktwaarde, voor het grootste deel rentecontracten,
ruwweg hetzelfde niveau als het jaar voordien),
beleggingscontracten van (tak 23-) verzekeringen (15
miljard euro, 6% hoger jaar-op-jaar) en geldmiddelen,
tegoeden bij centrale banken en andere zichtdeposito’s
bij kredietinstellingen (41 miljard euro, 65% meer dan
het jaar voordien, vooral door hogere saldi bij de NBB
en ECB).
Bij de andere belangrijke posten aan de passiefzijde
van de balans vermelden we de technische
voorzieningen en de schulden met betrekking tot de
beleggingscontracten van de verzekeraar (samen 33
miljard euro, ruwweg 4% meer dan het jaar voordien),
derivaten (7 miljard euro negatieve marktwaarde, voor
het grootste deel rentecontracten, hetzelfde niveau als
het jaar voordien) en deposito’s van kredietinstellingen
en beleggingsondernemingen (38 miljard euro, 11%
meer jaar-op-jaar).
De belangrijke bedragen op de posten Vaste activa
aangehouden voor verkoop en groepen activa die
worden afgestoten (10 miljard euro op 31 december
2021) en Verplichtingen i.v.m. groepen activa die
worden afgestoten (4 miljard euro op 31 december
2021) hebben te maken met de verkooptransacties van
de Ierse krediet- en depositoportefeuilles.
Eigen vermogen
5
Op 31 december 2021 bedroeg ons totale eigen
vermogen 23,1 miljard euro. Dat bestond uit 21,6
miljard euro eigen vermogen van de aandeelhouders
en 1,5 miljard euro additional tier 1-instrumenten. Het
totale eigen vermogen steeg in 2021 met 1,5 miljard
euro, met als belangrijkste elementen daarbij de
opname van de jaarwinst (+2,6 miljard euro), een
stijging van de herwaarderingsreserves (+0,4 miljard
euro, meer details vindt u in het deel Geconsolideerde
jaarrekening, onder Geconsolideerde
vermogensmutaties), de dividendenduitkering in mei
en november 2021 (in totaal -1,4 miljard euro) en
enkele kleinere elementen.
Op 31 december 2021 bedroeg onze common equity
ratio (Basel III, volgens de Deense compromismethode)
15,5% (fully loaded, zie de paragraaf over het
voorgestelde dividend in het hoofdstuk Onze
medewerkers, kapitaal, netwerk en relaties), tegenover
17,6% het jaar voordien. Noteer dat de afronding van
de lopende Ierse verkooptransacties uiteindelijk zal
leiden tot een positief effect op de common equity
ratio van naar schatting 0,9 procentpunten, en de
afronding van de overname van Raiffeisen (Bulgarije)
een negatief effect van 1 procentpunt. Onze leverage
ratio bedroeg 5,4% (fully loaded). Gedetailleerde
berekeningen van onze solvabiliteitsindicatoren vindt u
in het hoofdstuk Hoe beheren we ons kapitaal? Ook
de liquiditeitspositie van de groep bleef uitstekend,
wat zich uit in een LCR-ratio van 167% en een
NSFR-ratio van 148%.
77Jaarverslag KBC 2021
Bijkomende informatie en verwachtingen
• In dit hoofdstuk bespraken we de geconsolideerde
resultaten. Een bespreking van de niet-
geconsolideerde resultaten en de balans vindt u in
het deel Vennootschappelijke jaarrekening en
overige informatie.
• De totale invloed van wisselkoersverschillen van de
belangrijkste niet-euromunten op het nettoresultaat
was per saldo beperkt tot een positieve 17 miljoen
euro (vooral door de appreciatie van de Tsjechische
kroon, en deels tenietgedaan door de depreciatie
van de Hongaarse forint).
• Informatie over het gebruik van ﬁnanciële
instrumenten en hedge accounting vindt u in het
deel Geconsolideerde jaarrekening, onder meer in
Toelichtingen 1.2, 3.3 en 4.1 t.e.m. 4.8, en in het
hoofdstuk Hoe beheren we onze risico’s?
• Dividendpolitiek: zie hoofdstuk Ons bedrijfsmodel,
onder Onze medewerkers, kapitaal, netwerk en
relaties.
• Informatie omtrent de belangrijke gebeurtenissen
die na het einde van het boekjaar hebben
plaatsgevonden: zie Geconsolideerde jaarrekening,
Toelichting 6.8.
• Guidance voor 2022 (zie algemene disclaimer
vooraan in het jaarverslag):
- Totale opbrengsten: ongeveer 8,2 miljard euro
(inclusief een positief effect van 0,2 miljard euro
bij afronding van de nog lopende Ierse
verkooptransactie), waarvan ongeveer 4,55 miljard
euro nettorente-inkomsten.
- Exploitatiekosten zonder bankenhefﬁng: ongeveer
3,9 miljard euro (zonder eenmalige elementen) en
4,0 miljard euro (inclusief additionele eenmalige
elementen in Ierland en eenmalige integratie-/
herstructureringskosten voor Raiffeisenbank
Bulgaria).
- Kredietkostenratio: ongeveer 10 basispunten
(inclusief terugnames van coronareserves in 2022).
• Rentegevoeligheid: we schatten de invloed van een
onmiddellijke parallelle interestschok van +100
basispunten (over alle munten) op de nettorente-
inkomsten van de groep op +4% nettorente-
inkomsten in het eerste jaar, +12% in het tweede
jaar en +18% in het derde jaar (gebaseerd op een
statische balans en een conservatief ingeschatte
pass-through rate).
• Bazel IV-impact (uitgaande van een statische balans
eind 2021): geraamd op ruwweg 8 miljard euro
hogere risicogewogen activa, fully loaded (impact
tussen 2025 en 2033). Dat komt overeen met een
inﬂatie van de risicogewogen activa van 7% en een
invloed van -1,1 procentpunt op de common equity
ratio eind 2021. De impact van Bazel IV wordt
gefaseerd ingevoerd, bijgevolg zal de invloed van de
eerste toepassing op de risicogewogen activa in
2025 slechts ongeveer 2 miljard euro bedragen.