Jednostkowe i Skonsolidowane Sprawozdanie z Działalności Bowim S.A. oraz Grupy Kapitałowej Bowim za 2021 rok
www.bowim.pl 18
W grudniu 2020 roku na forum Rady Europejskiej przyjęto cel zakładający ograniczenie w UE emisji gazów cieplarnianych do
roku 2030, o co najmniej 55% w porównaniu do poziomu z 1990 roku. Komisja Europejska przyjęła w lipcu 2021 roku pakiet
wniosków mających na celu przyjęcie planu "Fit for 55%".
Ponadto cele długoterminowe określone w planie działania dotyczącym przejścia na konkurencyjną gospodarkę niskoemisyjną
do 2050 roku zakładają zmniejszenie emisji o 80% (w stosunku do poziomu z 1990 r.) wyłącznie za pomocą krajowych redukcji
emisji.
Obecnie ceny hurtowe energii elektrycznej w Polsce należą do jednych z najwyższych w Unii Europejskiej. Wynikają one:
z wysokich cen węgla kamiennego; z rosnących opłat za emisję CO
2
dla wytwórców energii; niskiego udziału OZE. Wzrastające
koszty energii, na które odbiorcy nie mają wpływu, mogą istotnie wpływać na wyniki finansowe przedsiębiorstw i ich
konkurencyjność. Koszty energii w produkcji sprzedanej w Europie nie przekraczają 5%, a w Polsce w przypadku szeregu
przemysłów, ale również gospodarstw rolnych koszty te sięgają 10%. W takich warunkach polskie przedsiębiorstwa tracą
konkurencyjność na rynkach międzynarodowych.
DOPŁATY DO CEN STALI
Z uwagi na rosnące ceny energii i uprawnień do emisji CO
2
, producenci stali zaczęli wprowadzać tzw. dopłatę węglowa. Jako
pierwszy w kwietniu 2021 roku dopłatę taką w wysokości 12 EUR/t dla wszystkich nowych kontraktów na stal w Europie
wprowadził Tata Steel Europe, ostatnio podnosząc ją do 16 EUR/t. Dopłata ma pomóc firmie w zakupie przyszłych uprawnień
do emisji CO
2
. Podobne plany ogłosiły też China Steel Taiwan oraz europejskie huty, m.in. ArcelorMittal Europe, British Steel
i ThyssenKrupp. Próby dopłat podejmują również Celsa, Liberty Steel oraz Swiss Steel.
PAKIET ULG ENERGETYCZNYCH DLA HUTNICTWA
Pod koniec 2020 roku prezes Urzędu Regulacji Energetyki ogłosił stawki opłaty mocowej. Oznacza to dla odbiorców znaczący
wzrost cen prądu, które już należą do najwyższych w całej Wspólnocie. Nowe przepisy obowiązują od 1 stycznia 2021 roku. Na
nic zdały się starania hut i innych przemysłów energochłonnych na objęcie ich systemem ulg. Według przedstawicieli
Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii na takie rozwiązanie nie wyraziła zgody Komisja Europejska, w związku z czym
Ministerstwo to, we współpracy w Ministerstwem Klimatu przedstawiło nowy pomysł na opłatę mocową dla największych
przedsiębiorstw, w tym hut. Wypracowano rozwiązanie, w wyniku którego zmniejszono całkowity koszt rynku mocy dla
odbiorców, którzy mają w miarę stałe zużycie energii w godzinach szczytowych i pozaszczytowych.
REKOMPENSATY DLA BRANŻ ENERGOCHŁONNYCH
Sejm w lipcu 2019 roku uchwalił ustawę umożliwiającą ok. 300 przedsiębiorstwom z branż energochłonnych uzyskanie
rekompensat za zawarte w cenie energii koszty nabycia uprawnień do emisji CO
2
. Rekompensaty dla przemysłu energochłonnego
wynikające z wysokich cen energii w 2021 r. osiągną blisko 1,7 mld zł.
Prezydent w lutym 2022 roku podpisał zmianę ustawy o rekompensatach dla branż energochłonnych. Nowela dostosowuje
ustawę do nowych wytycznych Komisji Europejskiej. Jej założeniem jest wyrównanie szans krajowego przemysłu względem
konkurentów działających poza Unią Europejską bez konieczności zakupu uprawnień do emisji CO
2
.
Maksymalny limit środków przeznaczonych na wypłaty rekompensat w latach 2022-2031 ma wynieść około 46 mld zł. Wobec
dotychczas obowiązującej ustawy do 2028 roku jest to wzrost o 31 mld zł. Jednocześnie Komisja Europejska wskazała sektory,
które mogą ubiegać się o rekompensaty, należą do nich między innymi producenci surówki, żelazostopów, żeliwa i stali oraz
wyrobów hutniczych.
ZIELONY ŁAD
Komisja Europejska oficjalnie ogłosiła Europejski Zielony Ład. Przemysł unijny ma osiągnąć neutralność emisyjną do 2050 roku.
Komisja zamierza także wprowadzić podatek od emisji CO
2
na granicach Unii Europejskiej w celu ograniczenia zjawiska ucieczki
przemysłu emisyjnego poza granice Wspólnoty (carbon leakage – szczegółowo opisany w akapicie pod nazwą - Węglowy podatek
wyrównawczy). Konsekwencją przyjęcia celu neutralności klimatycznej ma być również rewizja zasad funkcjonowania systemu
handlu emisjami ETS, która prawdopodobnie będzie zmierzać do większego obciążenia emisji CO
2
oraz rozszerzenia systemu na
nowe sektory jak rolnictwo. Szczegóły opisane zostały w akapicie pod nazwą - Reforma unijnego systemu handlu uprawnieniami do
emisji ETS. Unia Europejska zapewni również wsparcie finansowe i pomoc techniczną dla tych, którzy najbardziej odczuwają skutki
przejścia na gospodarkę ekologiczną. Służyć temu będzie mechanizm sprawiedliwej transformacji opisany w akapicie pod nazwą
– Fundusz sprawiedliwej transformacji.
Europejski Zielony Ład ma również pomóc w wyjściu z pandemii COVID-19. Będzie on finansowany ze środków stanowiących
1/3 z kwoty 1,8 bln EUR na którą składają się budżet UE-27 wraz z unijnym instrumentem odbudowy ("Next Generation EU").
FUNDUSZ SPRAWIEDLIWEJ TRANSFORMACJI
Aby zmierzyć się ze społecznymi, gospodarczymi i środowiskowymi skutkami transformacji, Komisja Europejska zaproponowała
w 2020 roku Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, który jest częścią planu finansowania działań klimatycznych
o wartości 1 bln EUR na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu. Dostęp do finansowania otrzymają wszystkie państwa
członkowskie, ale główne środki będą skoncentrowane na regionach, przed którymi stoją największe wyzwania: o wysokiej emisji
dwutlenku węgla czy intensywnie wykorzystujących paliwa kopalne. Pod uwagę będzie brana również zamożność danego kraju
WĘGLOWY PODATEK WYRÓWNAWCZY
Wielu członków worldsteel lobbuje za nałożeniem podatku od węgla w Europie. Twierdzą oni, że huty w Unii Europejskiej
ponoszą koszty emisji dwutlenku węgla za sprawą systemu handlu uprawnieniami do emisji, którego nie ponoszą producenci
w innych regionach. W marcu 2021 roku Parlament Europejski przyjął rezolucję w sprawie granicznego podatku od emisji CO
2
.
Ma to być opłata pobierana na granicach państw Unii Europejskiej od towarów importowanych, których produkcja wiąże się