Jednostkowe i Skonsolidowane Sprawozdanie z Działalności Bowim S.A. oraz Grupy Kapitałowej Bowim za 2022 rok
www.bowim.pl 18
że Polska po uruchomieniu środków z Krajowego Planu Odbudowy przez Komisję Europejską, w okresie do 2027 roku otrzyma
łącznie 159 mld EUR. Oznacza to, że wysokość wsparcia w cenach bieżących wyniesie 776 mld PLN.
Choć Komisja Europejska zatwierdziła w czerwcu 2022 roku KPO dla Polski, to nie rozpoczęła jeszcze wypłaty środków, co
zostało uzależnione od realizacji tzw. kamieni milowych, dotyczących w głównej mierze zmian w naszym systemie sądownictwa.
Prezydent Andrzej Duda w dniu 10 lutego 2023 roku zdecydował o skierowaniu do Trybunału Konstytucyjnego nowelizacji
Ustawy o Sądzie Najwyższym będącej jednym z kamieni milowych koniecznych do spełnienia w celu uruchomienia pieniędzy dla
Polski. Na skorzystanie z tych środków mamy coraz mniej czasu – ich termin rozliczenia upływa 31 sierpnia 2026 r. i po tej dacie
staną się one niedostępne.
Polska rozpoczęła już realizację programów finansowanych z nowego budżetu unijnego na lata 2021-2027. Podobnie jak w latach
2014-2020 również w nowej perspektywie na lata 2021-2027 do Polski trafią fundusze europejskie na poziomie krajowym,
regionalnym i międzynarodowym Interreg.
WZROST CEN ENERGII ELEKTRYCZNEJ
W grudniu 2020 roku na forum Rady Europejskiej przyjęto cel zakładający ograniczenie w UE emisji gazów cieplarnianych do
roku 2030, o co najmniej 55% w porównaniu do poziomu z 1990 roku. Komisja Europejska przyjęła w lipcu 2021 roku pakiet
wniosków mających na celu przyjęcie planu "Fit for 55%". Ponadto cele długoterminowe określone w planie działania dotyczącym
przejścia na konkurencyjną gospodarkę niskoemisyjną do 2050 roku zakładają zmniejszenie emisji o 80% (w stosunku do poziomu
z 1990 r.) wyłącznie za pomocą krajowych redukcji emisji. Realizacja tych celów będzie wymagała dużych inwestycji kapitałowych
i sprzyjających ram regulacyjnych. Będzie to trudne do osiągniecia w aktualnie niestabilnej sytuacji gospodarczej, energetycznej
i geopolitycznej.
Obecnie ceny hurtowe energii elektrycznej w Polsce należą do jednych z najwyższych w Unii Europejskiej. Wynikają one:
z wysokich cen węgla kamiennego; z rosnących opłat za emisję CO
2
dla wytwórców energii; niskiego udziału OZE. Wzrastające
koszty energii, na które odbiorcy nie mają wpływu, mogą istotnie wpływać na wyniki finansowe przedsiębiorstw i ich
konkurencyjność. Sytuację dodatkowo komplikuje pogłębiający się kryzys energetyczny, wywierając presję na przemysł
surowcowy. Według ekspertów Polsce nie zagraża ryzyko blackoutu, nie jest natomiast wykluczone zwiększenie stopni zasilania,
czyli ograniczenie poboru mocy.
DOPŁATY DO CEN STALI
Z uwagi na rosnące ceny energii i uprawnień do emisji CO
2
, producenci stali zaczęli wprowadzać tzw. dopłatę węglową. Jako
pierwszy w kwietniu 2021 roku dopłatę taką dla wszystkich nowych kontraktów na stal w Europie wprowadził Tata Steel Europe.
W jego ślady poszli inni producenci, wprowadzając dodatkowe opłaty również z mocą wsteczną dla umów już uzgodnionych.
PAKIET ULG ENERGETYCZNYCH DLA HUTNICTWA
Pod koniec 2020 roku prezes Urzędu Regulacji Energetyki ogłosił stawki opłaty mocowej. Oznaczało to dla odbiorców znaczący
wzrost cen prądu, które już należały do najwyższych w całej Wspólnocie. Nowe przepisy obowiązują od 1 stycznia 2021 roku.
Na nic zdały się starania hut i innych przemysłów energochłonnych na objęcie ich systemem ulg. Według przedstawicieli
Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii na takie rozwiązanie nie wyraziła zgody Komisja Europejska, w związku z czym
Ministerstwo to, we współpracy w Ministerstwem Klimatu przedstawiło nowy pomysł na opłatę mocową dla największych
przedsiębiorstw, w tym hut. Wypracowano rozwiązanie, w wyniku którego zmniejszono całkowity koszt rynku mocy dla
odbiorców, którzy mają w miarę stałe zużycie energii w godzinach szczytowych i pozaszczytowych tzn. obniżono opłatę mocową
dla odbiorców najmniej wpływających na wzrost zapotrzebowania szczytowego, promując tych charakteryzujących się stabilnym
poziomem poboru mocy, co ma zachęcić do świadomego zużycia energii w ciągu doby. Ogólny koszt rynku mocy, który jest
przenoszony na odbiorców końcowych poprzez opłatę mocową, w 2022 roku wyniósł około 5,3 mld zł.
REKOMPENSATY DLA BRANŻ ENERGOCHŁONNYCH
Sejm w lipcu 2019 roku uchwalił ustawę umożliwiającą ok. 300 przedsiębiorstwom z sektorów energochłonnych uzyskanie
rekompensat za zawarte w cenie energii koszty nabycia uprawnień do emisji CO
2
. Rekompensaty mają ograniczyć ryzyko ucieczki
emisji, czyli sytuacji, w której ze względu na koszty związane z polityką klimatyczną przedsiębiorstwa przeniosą swoją produkcję
poza Unię Europejską. Środki na rekompensaty pochodzą z wpływów z aukcji uprawnień do emisji CO
2
. W marcu 2022 roku
weszła w życie nowelizacja ustawy o rekompensatach dla sektorów energochłonnych. Nowela dostosowała ustawę do nowych
wytycznych Komisji Europejskiej. Jej założeniem jest wyrównanie szans krajowego przemysłu względem konkurentów
działających poza Unią Europejską bez konieczności zakupu uprawnień do emisji CO
2
. Maksymalny limit środków przeznaczonych
na wypłaty rekompensat w latach 2022-2031 ma wynieść około 46 mld zł. Wobec dotychczas obowiązującej ustawy do 2028
roku jest to wzrost o 31 mld zł. Jednocześnie Komisja Europejska wskazała sektory, które mogą ubiegać się o rekompensaty,
należą do nich między innymi producenci surówki, żelazostopów, żeliwa i stali oraz wyrobów hutniczych. Wnioski o przyznanie
rekompensat za 2021 rok można było składać do 30 kwietnia 2022 roku. W czerwcu 2022 roku została przyjęta nowelizacja
ustawy, niezbędna do wydania pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy publicznej przewidzianej w ustawie
z rynkiem wewnętrznym. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki poinformował o przyznaniu 92 przedsiębiorstwom z sektorów
energochłonnych rekompensat za obciążenia cenami emisji dwutlenku węgla oraz energii w 2021 roku. Środki zostały wypłacone
pod koniec października 2022 roku, zaś suma rekompensat za 2021 rok wyniosła 785 mln zł, z tego 260 mln zł otrzymały
przedsiębiorstwa przemysłu ciężkiego, w tym producenci stali i wyrobów hutniczych.
W związku z agresją Rosji na Ukrainę, Rada Ministrów na początku stycznia 2023 roku przyjęła program „Pomoc dla sektorów
energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2022 roku”. Program został
opracowany na podstawie ustawy z 29 września 2022 roku o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku
z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024. To kolejny etap rządowego wsparcia dla przedsiębiorstw energochłonnych.