1
2021
Sprawozdanie Instal Kraków
S.A. na temat informacji
niefinansowych

2
Niniejsze sprawozdanie (dalej zwane „Sprawozdaniem”) zostało sporządzone przez spółkę Instal
Kraków S.A. z siedzibą w Krakowie (w dalszej części sprawozdania zwaną również „Spółką” lub „Instal
Kraków”) z wykorzystaniem Standardu Informacji Niefinansowych (SIN) 2017, opracowanego
przez Fundację Standardów Raportowania oraz Stowarzyszenie Emitentów Giełdowych. Treść
Sprawozdania obejmuje informacje niefinansowe, dotyczące Spółki, za okres od 1 stycznia 2021 roku
do 31 grudnia 2021 roku, w zakresie zagadnień uznanych przez Spółkę, w wyniku przeprowadzonego
dialogu z interesariuszami i wewnętrznych analiz, za istotne dla oceny rozwoju, wyników i sytuacji Instal
Kraków S.A. oraz wpływu jej działalności na zagadnienia, o których mowa w art. 49b ust. 2 pkt 3 Ustawy
o rachunkowości z dnia 29 września 1994 roku (t.j. z dnia 17 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 217);
dalej: „Ustawa o rachunkowości”).
Średnioroczne zatrudnienie w Spółce w przeliczeniu na pełne etaty wynosiło w 2021 r. i 2020 r.
odpowiednio 391 i. Tym samym, niniejsze sprawozdanie nie stanowi realizacji obowiązku określonego
w art. 49b Ustawy o rachunkowości, lecz jest dobrowolną kontynuacją procesu raportowania
rozpoczętego w roku 2018 w wykonaniu wymogów ustawowych.
Spółka jednocześnie informuje, że odrębnym dokumentem objęte zostało Sprawozdanie Grupy
Kapitałowej Instal Kraków S.A. na temat informacji niefinansowych, sporządzone w wykonaniu
obowiązku wynikającego z art. 55 ust.2b Ustawy o rachunkowości
Spis treści
Obszar zarządczy (G) ............................................................................................................ 3
Model biznesowy i strategia (G.1) ................................................................................................... 3
Strategia ....................................................................................................................................... 7
Kluczowe niefinansowe wskaźniki efektywności ............................................................................... 9
Ład zarządczy (G.2) ..................................................................................................................... 11
Zarządzanie ryzykiem (G.3) .......................................................................................................... 16
Zarządzanie etyką (G.4) ............................................................................................................... 18
Taksonomia .............................................................................................................................. 21
Obszar środowiskowy (E) ................................................................................................... 24
Ryzyka i szanse związane ze zmianami klimatu ................................................................... 24
Surowce i materiały (E.1) ............................................................................................................. 30
Paliwa i energia (E.2)................................................................................................................... 32
Woda (E.3) ................................................................................................................................. 35
Bioróżnorodność (E.4) ................................................................................................................. 36
Emisje do atmosfery (E.5) ............................................................................................................ 38
Odpady i ścieki (E.6).................................................................................................................... 41
Pozostałe aspekty bezpośredniego i pośredniego oddziaływania na środowisko (E.7) ....................... 52
Rozszerzona odpowiedzialność środowiskowa: produkty i usługi (E.8) ............................................ 55
Obszar społeczny i pracowniczy (S) ................................................................................... 58
Korzystanie z pomocy publicznej i zlecenia publiczne (S.1) ............................................................. 58
Poziom zatrudnienia i poziom wynagrodzeń (S.2) .......................................................................... 62
Relacje ze stroną pracowniczą i wolność zrzeszania się (S.3) .......................................................... 68
Bezpieczeństwo i higiena pracy (S.4) ............................................................................................ 69
Rozwój i edukacja (S.5) ............................................................................................................... 78
Zarządzanie różnorodnością (S.6) ................................................................................................. 79
Prawa człowieka (S.7) ................................................................................................................. 81
Praca dzieci i praca przymusowa (S.8) .......................................................................................... 83
Społeczności lokalne i zaangażowanie społeczne (S.9) ................................................................... 84
Przeciwdziałanie korupcji (S.10) ................................................................................................... 86
Bezpieczeństwo produktów i konsumentów (S.11) ......................................................................... 88
Komunikacja marketingowa (S.12) ............................................................................................... 92
Ochrona prywatności (S.13) ......................................................................................................... 93
Oznakowanie produktów (S.14) .................................................................................................... 97
Pozostałe kwestie społeczne i rynkowe (S.15) ............................................................................... 98

3
Obszar zarządczy (G)
Model biznesowy i strategia (G.1)
G.1.1 G.1.2
Spółka powstała w wyniku przekształcenia w 1998 roku w spółkę akcyjną, spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością - „INSTAL” KRAKÓW sp. z o.o., założonej w 1992 roku przez pracowników
zlikwidowanego, a istniejącego od 1950 r., przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Przedsiębiorstwo
Instalacji Przemysłowych „INSTAL” w Krakowie, która w 1996 roku nabyła składniki materialne i
niematerialne tego przedsiębiorstwa. Tym samym historia posiadanej wiedzy, zdobytych doświadczeń i
kompetencji Spółki sięga lat 50-tych ubiegłego wieku. Od 28 kwietnia 1999 roku akcje Instal Kraków
S.A. są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.
Zgodnie z podziałem sektorowym stosowanym przez GPW, Spółka zaliczana jest do sektora
Budownictwo przemysłowe. Jako jednostka dominująca tworzy wraz z jednostkami zależnymi, to jest
spółką Frapol sp. z o.o. z siedziba w Krakowie, spółką BTH Instalacje Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie
oraz jednostką stowarzyszoną Biprowumet Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, Grupę Kapitałową Instal
Kraków S.A. (dalej również „Grupa Kapitałowa”).
Od lat Spółka realizuje skomplikowane zadania dla potrzeb nowoczesnego przemysłu, infrastruktury i
środowiska. Pod hasłem „Ujarzmiamy żywioły” zrealizowała setki obiektów, takich jak oczyszczalnie
ścieków, stacje uzdatniania wody, zakłady produkcyjne, huty, rafinerie oraz obiekty i instalacje dla
energetyki. Była również wykonawcą licznych obiektów użyteczności publicznej, takich jak szpitale,
pływalnie, obiekty sportowe, szkoły i uczelnie wyższe. W celu dywersyfikacji produktów i usług, w 2006
roku Spółka rozpoczęła działalność w branży deweloperskiej. Pierwszą zrealizowaną inwestycją było
osiedle mieszkaniowe „Śliczna” w Krakowie.
Obecnie działalność Spółki koncentruje się w obszarze usług budowlano-montażowych (w tym sprzedaż
usług budowlano-montażowych na rynku niemieckim), działalności deweloperskiej (, obejmującej
dodatkowo najem oraz dzierżawę posiadanych nieruchomości), na wytwarzaniu urządzeń i konstrukcji
dla oczyszczalni ścieków, budynków przemysłowych i kotłów energetycznych. . Dodatkowo, Spółka
świadczy usługi wynajmu sprzętu i środków transportu oraz badań i egzaminów z zakresu spawalnictwa.
Przychody ze sprzedaży osiąga głównie na rynku polskim (79,6% przychodów).
Segmenty operacyjne Instal Kraków S.A.:

4
Segment budowlano-montażowy jest segmentem działalności skierowanej przez Spółkę głównie do
klientów instytucjonalnych oraz biznesowych (jednostek samorządowych, przedsiębiorstw państwowych
i prywatnych), polegającej na świadczeniu usług budowlano-montażowych i projektowych, przede
wszystkim w systemie generalnego wykonawstwa, a w niektórych przypadkach - jako podwykonawca.
Główne zlecenia realizowane są w sektorze gospodarki wodno-ściekowej, energetycznym, budownictwa
ogólnego oraz specjalistycznych instalacji technologicznych. Spółka realizuje kompleksowe
wykonawstwo przedsięwzięć w zakresie technologii i instalacji dla uzdatniania wody przemysłowej i
komunalnej, oczyszczania ścieków oraz kanalizacji, instalacji przemysłowych dla sektora
energetycznego, instalacji dla ciepłownictwa i ogrzewnictwa, instalacji oczyszczania spalin, instalacji
paliwowych oraz wiele innych rodzajów instalacji przemysłowych.
W segmencie deweloperskim Spółka realizuje projekty głównie z własnych środków finansowych,
unikając w ten sposób obciążania nieruchomości, na których realizowana jest dana inwestycja, prawami
rzeczowymi osób trzecich. Oferta Spółki obejmuje sprzedaż mieszkań i lokali niemieszkalnych (miejsca
postojowe, garaże, komórki lokatorskie) w ramach zrealizowanych projektów deweloperskich, których
przedmiotem są osiedla mieszkaniowe oraz wynajem lub dzierżawę posiadanych nieruchomości.
W 2021 r. Spółka rozpoczęła realizację prac między innymi w ramach zadań inwestycyjnych:
 Modernizacja komór filtracyjnych filtrów pospiesznych Go-Cza I w ZUW Goczałkowice - etap I dla Górnośląskie
Przedsiębiorstwo Wodociągów S.A. w Katowicach;
 Modernizacja oczyszczalni ścieków wraz z częścią osadową w Mokrej Prawej - Etap III dla Zakład Wodociągów i Kanalizacji
"WOD-KAN" Sp. z o.o. w Mokrej Prawej gm. Skierniewice;
 Przebudowa Pompowni II i osadu wtórnego oraz Pompowni osadów, olejów i tłuszczów oczyszczalni ścieków RADOCHA II
w Sosnowcu dla Sosnowieckich Wodociągów S.A.;
 Budowa infrastruktury olejowej (IOL) wraz z instalacjami i gospodarkami pomocniczymi oraz powiązaniami do infrastruktury
zakładu w Ciepłowni Kawęczyn dla PGNiG Termika S.A. w Warszawie;
 Przebudowa rozdzielni R1 i R2 wraz z towarzyszącą infrastrukturą w kompleksie wojskowym
w Niedźwiedziu dla Rejonowego Zarządu Infrastruktury w Krakowie;
 Budowa rurociągu do awaryjnego transportu ścieków z możliwością całkowitego odcięcia komór defosfatacji oraz
przebudowa koryta i komór odpływowych (A i B) z komór defosfatacji dla Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i
Kanalizacji Sp. z o.o. w Zawierciu;
 Zaprojektowanie i budowa instalacji kotłów wodnych gazowo-olejowych w PGE EC S.A. Odział Elektrociepłownia w Lublinie
Wrotków dla PGE Energia Ciepła S.A. w Warszawie;
 Wykonanie wykładzin ceramicznych ścian komór filtrów pospiesznych w Zakładzie Uzdatniania Wody "Dłubnia" dla
Wodociągów Miasta Krakowa S.A..
oraz kontynuowała prace w zakresie zamówień:
 Optymalizacja gospodarki osadowej wraz z modernizacją automatyki, sterowania pracą i zakupem niezbędnego wyposażenia
na terenie Oczyszczalni Ścieków Radom dla Wodociągów Miejskich w Radomiu;
 Rozbudowa i przebudowa bazy paliw w kompleksie wojskowym w Niedźwiedziu dla Rejonowego Zarządu Infrastruktury w
Krakowie;
 Przebudowa i rozbudowa Oczyszczalni Ścieków w Brzeszczach dla Gminy Brzeszcze;
 Modernizacja Miejskiej Oczyszczalni Ścieków w Jeleniej Górze – Etap III, część 1 dla Wodnik
Sp. z o.o. w Jeleniej Górze;
 Modernizacja budynku pompowni ścieków i komory rozdzielczej na Oczyszczalni Ścieków Panewniki w Katowicach dla
Katowickiej Infrastruktury Wodociągowo-Kanalizacyjnej Sp. z o.o.;
 Modernizacja i rozbudowa oczyszczalni ścieków w Lublińcu z uwzględnieniem rozbudowy części osadowej dla Gminy
Lubliniec;
 Modernizacja stacji uzdatniania wody w Skawinie. Zadanie 1 - Kontrakt 1 dla Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w
Skawinie;
 Modernizacja węzła przeróbki osadu nadmiernego i biogazu dla zwiększenia produkcji biogazu
na oczyszczalni ścieków Kujawy dla Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A.
w Krakowie;
 Budowa nowego bloku energetycznego o mocy 460 MW na terenie zakładu Elektrowni Turów - Obiekty gospodarki
olejowej dla PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A.

5
Poszczególne przedsięwzięcia deweloperskie realizowane są w podziale na zadania inwestycyjne (etapy).
Uzasadnieniem i kryterium podziału są względy ekonomiczne i prawne, w tym zagospodarowanie terenu,
możliwości geodezyjnego podziału terenu w oparciu o zapisy MPZP. W całym procesie Spółka kładzie
nacisk na utrzymanie wysokiego reżimu kosztowego.
W 2021 roku Spółka oddała do użytkowania V etap osiedla mieszkaniowego „Podgaje”, w ramach
którego wybudowano łącznie 131 lokali mieszkalnych oraz VI etap osiedla mieszkaniowego „Podgaje”,
w ramach którego wybudowano łącznie 100 lokali mieszkalnych. W trakcie realizacji był II etap osiedla
„Podgaje” oraz etap I osiedla „Mierzeja Wiślana”.
W raportowanym okresie Spółka zawarła łącznie 225 umów przedwstępnych oraz 288 umów
przenoszących własność lokali mieszkalnych.
Segment zagraniczny obejmuje działalność na rynku niemieckim, którą Spółka realizuje jako
podwykonawca innych podmiotów, działając poprzez samodzielny oddział z siedzibą w Moers.
Wykorzystując swoje wieloletnie doświadczenie, Spółka oferuje usługi w robotach montażowych i
remontowych, w zakresie urządzeń i instalacji technologicznych w elektrowniach i zakładach
przemysłowych, instalacji klimatyzacji i wentylacji, instalacji ogrzewania i sanitarnych, centrali cieplnych,
instalacji gazów technicznych, montażu i prefabrykacji konstrukcji stalowych oraz prac spawalniczych.
Segment produkcji ciężkiej obejmował wytwarzanie przez Spółkę (z wykorzystaniem różnego
rodzaju materiałów, począwszy od zwykłych stali węglowych poprzez stale stopowe nierdzewne,
kwasoodporne, żaroodporne, do tworzyw sztucznych) konstrukcji dla budownictwa przemysłowego,
wykonawstwo urządzeń i prefabrykatów do wymiennikowni, kotłowni, stacji uzdatniania wody,
oczyszczalni ścieków, instalacji wentylacyjnych, klimatyzacyjnych, odpylających, hydroforni i
przepompowni, instalacji odsiarczania i odazotowania spalin, instalacji technologicznych sanitarnych,
konstrukcji stalowych oraz elementów instalacji według indywidualnych projektów dostarczanych przez
zamawiających. Ponadto Spółka ma własne Laboratorium Zakładowe, posiadające Świadectwo Uznania
Laboratorium (Nr rejestru LBU-175/12-21), wydane przez Urząd Dozoru Technicznego, potwierdzające
spełnienie wymagań Warunków Technicznych WUDT-LAB wydanie 2/2021, w którym wykonywane są
badania niszczące i nieniszczące złączy spawanych oraz materiałów hutniczych. Personel wykonujący
powyższe badania posiada wieloletnie doświadczenie, potwierdzone certyfikatami kompetencji stopnia
2, wg normy PN-EN ISO 9712.
W 2021 r. działalność w tym segmencie została istotnie ograniczona. W IV kwartale został zakończony
proces wygaszania działalności Zakładu produkcyjnego w Krakowie. Od 2022 roku produkcja ciężka
wykonywana będzie wyłącznie przez Zakład w Oświęcimiu, który koncentruje się na wytwarzaniu
urządzeń typu zgarniacze osadu, mieszadła prętowe, wymienniki ciepła na potrzeby oczyszczalni
ścieków, wymienniki jonitowe, rurociągi i konstrukcje nośne na potrzeby budynków przemysłowych i
kotłów energetycznych, w przeważającej mierze na potrzeby zadań realizowanych w segmencie
budowlano-montażowym.
Segment pozostałej działalności stanowią usługi realizowane przez funkcjonujący w Spółce Dział
Techniczno-Eksploatacyjny oraz Dział Zapewnienia Jakości i Spawalnictwa. Usługi świadczone przez
jednostki z tego segmentu skierowane są zarówno do klientów instytucjonalnych, jak i indywidualnych.
W tym obszarze Spółka prowadzi, między innymi, badania złączy spawanych oraz egzaminy spawaczy,
pozwalające uzyskać uprawnienia, kwalifikujące spawaczy do wykonywania połączeń spawanych na
terenie Unii Europejskiej, a także świadczy usługi wynajmu środków sprzętowo-transportowych. W
sprawozdaniu finansowym, w tym segmencie ujawniane są również skutki prowadzonej działalności
finansowej.
Usługi i produkty dostarczane przez Spółkę w poszczególnych segmentach
operacyjnych:
Segment Usługi i produkty w segmentach

6
Segment budowlano-
montażowy
 wykonanie „pod klucz” obiektów przemysłowych, handlowych, sportowych,
użyteczności publicznej,
 wykonanie specjalistycznych instalacji dla sektora energetycznego, to jest
odsiarczania, odazotowania, odpopielania, odżużlania, transportu pneumatycznego,
przygotowania powietrza, obróbki wody i oczyszczania ścieków, instalacji olejowych
 wykonawstwo i modernizacje oczyszczalni ścieków komunalnych i zakładowych,
 wykonawstwo suszarni osadów oraz instalacji termicznej przeróbki odpadów,
 wykonawstwo i modernizacje zakładów uzdatniania wody dla celów komunalnych i
przemysłowych, wykonawstwo ujęć wody,
 wykonawstwo i modernizacje stacji demineralizacji wody,
 wykonawstwo instalacji produkcji ozonu i ozonowania wody, pompowni i chlorowni,
 wykonawstwo instalacji technologicznych, sanitarnych i przemysłowych,
 wykonawstwo stacji redukcyjnych gazów technicznych i gazu ziemnego,
 wykonawstwo wymiennikowni i kompaktowych węzłów cieplnych, kotłowni gazowo-
olejowych, systemów wykorzystania biogazu,
 wykonawstwo sieci cieplnych z rur preizolowanych,
 wykonawstwo instalacji sprężonego powietrza, próżni, transportu pneumatycznego,
 dostawa oraz montaż instalacji wentylacji i klimatyzacji w obiektach przemysłowych i
użyteczności publicznej.
Segment deweloperski
 sprzedaż mieszkań i lokali niemieszkalnych (miejsca postojowe, garaże, komórki
lokatorskie i lokale usługowe) w ramach zrealizowanych projektów deweloperskich,
obejmujących osiedla mieszkaniowe,
 zarządzanie i wynajem lub dzierżawa posiadanych nieruchomości.
Segment zagraniczny
 remonty oraz montaż urządzeń i instalacji technologicznych w elektrowniach i
zakładach przemysłowych,
 montaż instalacji klimatyzacji i wentylacji,
 montaż instalacji ogrzewania i innych instalacji sanitarnych,
 montaż centrali cieplnych,
 montaż instalacji gazów technicznych,
 montaż i prefabrykacja konstrukcji stalowych,
 prace spawalnicze.
Segment produkcji
ciężkiej
 zbiorniki magazynowania, silosy,
 zgarniacze osadu i mieszadła prętowe,
 wymienniki różnych konstrukcji,
 elementy instalacji wentylacyjnych, klimatyzacyjnych, odpylających,
 elementy instalacji odsiarczania i odazotowania spalin,
 maszyny i urządzenia dla różnych procesów technologicznych,
 rurociągi i urządzenia do transportu mediów,
 konstrukcje nośne i wsporcze,
 bariery ochronne, podesty i drabiny,
 elementy instalacji według indywidualnych projektów.
Segment pozostałej
działalności
 wynajem środków sprzętowo-transportowych,
 bieżące naprawy elektronarzędzi oraz sprzętu spawalniczego,
 prowadzenie egzaminów kwalifikacyjnych spawaczy,
 wykonywanie badań złączy spawanych w Laboratorium Zakładowym Spółki,
 badania niszczące i nieniszczące złączy spawanych,
 odbiory jakościowe wyrobów (zbiorniki ciśnieniowe, konstrukcje stalowe).

7
Struktura przychodów segmentów operacyjnych Spółki za 2021 rok (dane w tys. zł)
Segment
budowlano-
montażowy
Segment
deweloperski
Segment
zagraniczny
Segment
produkcji
ciężkiej
Segment
pozostałej
działalności
83 234 98 652 47 796 3 187 1 176
35,6% 42,2% 20,4% 1,4% 0,5%
W branży budowlanej, w zakresie dotyczącym działalności Spółki, występuje duża konkurencja i
rywalizacja o pozyskanie zamówień. Znaczącym, niesprzyjającym czynnikiem, jest ciągły wzrost cen,
surowców, materiałów i niedobór na rynku podwykonawców oraz pracowników fizycznych (monterów,
spawaczy, ślusarzy, tokarzy). Powyższe czynniki wpływają na wzrost kosztów, powodując konieczność
oferowania usług po wyższych cenach i utrudniając konkurencję. Atutem Spółki jest wieloletnie
doświadczenie, poparte licznymi referencjami, stanowiącymi warunek konieczny rywalizacji o
zamówienia publiczne, jak również umiejętność kształtowania właściwej, konkurencyjnej wyceny.
Wzrost konkurencyjności Spółka osiąga bazując na wysoko wykwalifikowanej i wyspecjalizowanej,
doświadczonej kadrze pracowników oraz jakości wykonywanych prac i oferowanych usług.
W obszarze działalności deweloperskiej, na krakowskim, pierwotnym rynku mieszkań mamy do czynienia
z bardzo dużą konkurencją. Jednocześnie dostrzegalne jest ograniczenie popytu wskutek zmieniających
się warunków gospodarczych, w tym wzrostu stóp procentowych, konieczności kształtowania cen lokali
mieszkalnych na wyższym poziomie w związku z rosnącymi cenami surowców, materiałów i usług, a
także ograniczonej podaży, drożejących gruntów. Spółka stara się przyciągać zainteresowanie jakością
wykonania, standardem wspólnych przestrzeni, zagospodarowaniem terenów zielonych oraz
wewnątrzosiedlowej komunikacji.
Niewątpliwie bardzo istotnym czynnikiem w branży deweloperskiej, w perspektywie co najmniej
krótkoterminowej, będą zachowania klientów związane z konfliktem zbrojnym w Ukrainie, jego
rozwojem i następstwami.
Spółka uwzględnia w strategii biznesowej oraz we wdrożonych politykach i procedurach aspekty
środowiskowe i społeczne oraz własne cele w tym zakresie. Pomimo zakłóceń w fazie realizacji,
związanych z procesem budowlanym, w ostatecznym rozrachunku działalność Spółki wpływa na
poprawę stanu środowiska, a także komfortu i jakości życia społeczności lokalnych, o czym mowa bliżej
w częściach E.8 oraz S.9 Sprawozdania.
W przyjętym modelu biznesowym, działalność Spółki w segmencie budowlano-montażowym jest w
znaczącym stopniu uzależniona od usług dostawców towarów/usług. Zarówno podwykonawcy, jak i
dostawcy urządzeń oraz materiałów, weryfikowani są przed rozpoczęciem realizacji zadania, tak pod
kątem sytuacji finansowej, jak również jakości, terminowości, posiadanych certyfikatów, kwalifikacji
kadry, przestrzegania przepisów ochrony środowiska, BHP i wdrożonych systemów zarządzania, a
następnie poddawani wymaganym kontrolom na etapie wykonawstwa. W segmencie deweloperskim,
realizacja danego projektu, począwszy od fazy projektowej, do momentu uzyskania decyzji o pozwoleniu
na użytkowanie, odbywa się z wykorzystaniem potencjału osób trzecich, zatrudnianych po
przeprowadzeniu procedury oceny i wyboru ofert, z uwzględnieniem kryterium ceny. Projektowanie
Spółka powierza każdorazowo wybranemu, doświadczonemu, posiadającemu wymagane uprawnienia
podmiotowi, świadczącemu usługi projektowe. Budowa obiektów realizowana jest przez profesjonalny
podmiot, w systemie generalnego wykonawstwa, z zastrzeżeniem konieczności uzyskania każdorazowo
zgody Instal Kraków S.A. na dalsze podzlecenie podwykonawcom części prac. Sprzedaż natomiast
realizowana jest przez wyodrębnioną komórkę organizacyjną Spółki.
Poszczególne kwestie związane z łańcuchem dostaw, w tym jego wpływ na odpowiednie aspekty
działalności Spółki, zostały bliżej opisane w odnośnych częściach niniejszego Sprawozdania.
Strategia
Misją Grupy Kapitałowej Instal Kraków S.A. (Grupa Kapitałowa; Grupa) jest realizacja inwestycji
budowlanych, w tym przedsięwzięć deweloperskich oraz produkcja instalacji wentylacji i klimatyzacji,

8
przy wykorzystaniu zaawansowanych technologii, które będą przyjazne dla środowiska naturalnego oraz
w sposób zapewniający wysoką jakość, bezpieczeństwo, komfort użytkowania i satysfakcję klientów, z
poszanowaniem praw i interesów wszystkich grup interesariuszy.
Swoją wizję działalności Grupa określa poprzez konsekwentne budowanie wizerunku partnera godnego
zaufania, budzącego zadowolenie ze współpracy, charakteryzującego się zrównoważonym rozwojem,
systematycznie i planowo dbającego o środowisko oraz troszczącego się o bezpieczeństwo pracy i życia
ludzi.
Strategia Grupy znajduje wyraz we wdrożonych politykach i procedurach oraz w efektach działalności,
w tym efektach finansowych, które uwzględniane są zarówno z perspektywy własnej, jak i wszystkich
grup interesariuszy. Obok prostych, zmierzonych celów, Grupa Kapitałowa formułuje zamierzenia
koncentrujące się między innymi na wzroście, w tym w szczególności wzroście wartości dla
akcjonariuszy, doskonaleniu, ulepszaniu oraz zwiększaniu udziału w rynku. Cele zdefiniowane w oparciu
o strategię zbudowaną w taki sposób pozwalają na elastyczność w zakresie zarządzania i formułowania
oczekiwań wobec pracowników, a jednocześnie stwarzają warunki do kwantyfikacji działań operacyjnych
oraz obiektywnego pomiaru stopnia realizacji działań rozwojowych.
Strategia Grupy Kapitałowej związana jest z kontynuacją działalności w sektorze budownictwa (na rynku
krajowym i zagranicznym), w tym w branży deweloperskiej i HVAC, z uwzględnieniem równoległego
rozwoju poszczególnych segmentów operacyjnych, który jest istotnym czynnikiem, umożliwiającym
stabilny rozwój całej Grupy, w perspektywie zarówno krótko-, jak i długoterminowej, jak również
aspektów społecznej odpowiedzialności. Strategia ta uwzględnia zrównoważony rozwój i obejmuje
następujące cele:
1. Zwiększenie udziału w mieszkaniowym rynku deweloperskim;
2. Zwiększenie skali działalności w obszarze najmu komercyjnego obiektów budowlanych, lokali i innych
powierzchni użytkowych, w tym poprzez poszerzenie działalności o budowę we własnym zakresie i
sprzedaż lub budowę i najem nieruchomości komercyjnych;
3. Udział, jako generalny wykonawca, w inwestycjach w gospodarkę wodno-ściekową,
współfinansowanych ze środków UE, przyznawanych w ramach odpowiednich Programów
Operacyjnych, w tym w szczególności w zakresie poprawy jakości i ograniczenia strat wody oraz
oczyszczania ścieków;
4. Udział w procesie krajowej transformacji energetycznej, jako generalny wykonawca inwestycji
związanych z budową i modernizacją sektora energetycznego (elektrowni, elektrociepłowni) oraz
innych nowoczesnych instalacji przemysłowych, mających na celu między innymi zmniejszenie
szkodliwego wpływu przedsiębiorstw na klimat, środowisko lub zdrowie ludzi;
5. Zwiększenie udziału Frapol sp. z o.o. (Frapol) w krajowym rynku sprzedaży urządzeń oraz instalacji
wentylacyjnych i klimatyzacyjnych;
6. Redukcja negatywnego wpływu na środowisko i zmiany klimatu;
7. Utrzymanie kadry o kluczowych kompetencjach, to jest wykwalifikowanych i doświadczonych
pracowników, zapewniających możliwość realizacji celów.
Elementami strategii Grupy Kapitałowej, z którą zintegrowane są zagadnienia ESG, są cele szczegółowe:

zapewnienie zróżnicowanej oferty w działalności deweloperskiej, w szczególności poprzez
realizację co najmniej dwóch zadań inwestycyjnych równocześnie oraz poszerzenie działalności
o zakres budownictwa jednorodzinnego;

dywersyfikacja geograficzna działalności deweloperskiej – do 2024 r. rozszerzenie obszaru
działalności na co najmniej jedno inne miasto niż Kraków;

redukowanie śladu węglowego netto w cyklu życia budynków realizowanych w ramach
inwestycji deweloperskich Spółki, w szczególności w drodze zwiększenia wykorzystania
bezpiecznych, przyjaznych środowisku nowych technologii i proekologicznych rozwiązań,
pozwalających między innymi zmniejszyć energochłonność budynków w fazie użytkowania (w
tym wdrożenie mikrogeneracji energii, optymalizacja izolacyjności termicznej przegród,
zastosowanie niskoenergetycznych źródeł światła) oraz w drodze odpowiedniego doboru
materiałów – od 2022 r. każda nowo projektowana inwestycja mieszkaniowa z urządzeniami
wytwarzającymi energię (np. zastosowanie fotowoltaiki), oświetleniem ledowym, potrójnymi

9
szybami, możliwością montażu ładowarek dla pojazdów elektrycznych w obiektach
wielorodzinnych;

wzrost zaangażowania Frapol w termomodernizacje budynków użyteczności publicznej z
wykorzystaniem urządzeń wchodzących w skład sytemu umożliwiającego dużym obiektom
użytkowym spełnienie wymagań definicji budynków o niemal zerowym zapotrzebowaniu na
energię, to jest komponentów będących efektem zrealizowanego przez Frapol projektu
badawczo-rozwojowego pod nazwą „Opracowanie zintegrowanego systemu umożliwiającego
precyzyjną kontrolę mikroklimatu w dużych obiektach użytkowych w celu spełnienia wymagań
dotyczących budynków o niemal zerowym zapotrzebowaniu na energię (nZEB)”;

prowadzenie badań nad unowocześnieniem i poszerzeniem oferty produktów Frapol,
zwiększenie ich energooszczędności, wydajności i bezpieczeństwa, a także komfortu
użytkowania;

do roku 2024 całkowita rezygnacja, w ramach działalności segmentu budowlano-montażowego,
z uczestnictwa w budowie nowych jednostek przemysłu energetycznego opartych na węglu;

utrzymanie, systematyczne nadzorowanie i doskonalenie Zintegrowanego Systemu Zarządzania,
obejmującego:
 system zarządzania jakością według normy PN-EN ISO 9001:2015 i spełniający wymagania
NATO w zakresie zapewnienia jakości w projektowaniu, rozwoju i produkcji AQAP 2110:2016,
 system zarządzania środowiskowego według normy PN-EN ISO 14001:2015, oraz
 system zarzadzania bezpieczeństwem i higieną pracy według normy PN-ISO 45001:2018;

ilość wytworzonych odpadów na jednostkę przychodu, na poziomie nie wyższym niż 2 Mg/1mln;

utrwalanie wizerunku wiarygodnego wykonawcy, dewelopera i partnera, z uwzględnieniem
uczciwych i zgodnych z prawem działań marketingowych;

zadowolenie klientów, między innymi poprzez terminową realizację umów z nimi zawartych i
jakość oferowanych produktów oraz świadczonych usług;

dobre relacje ze społecznością lokalną, między innymi poprzez zaangażowanie społeczne oraz
unikanie działań mogących prowadzić do konfliktu;

zapewnienie równouprawnienia pod względem płci, poprzez zwalczanie dyskryminacji,
przestrzeganie i doskonalenie wewnętrznych regulacji w tym obszarze, zapobieganie lub
ewentualną likwidację nierówności wynagrodzeń pomiędzy kobietami a mężczyznami,
zaangażowanie pracowników w działania wspierające równość w zatrudnieniu oraz utrzymanie
mechanizmów umożliwiających dokonywanie sygnalizacji naruszeń;

przestrzeganie praw człowieka i standardów pracy, utrzymanie i doskonalenie wewnętrznych
procedur w tym zakresie oraz mechanizmów umożliwiających dokonywanie sygnalizacji
naruszeń;

zapobieganie utracie kluczowych pracowników oraz zapewnienie transferu wiedzy pracownikom
mniej doświadczonym, przez ich bardziej doświadczonych kolegów;

zaangażowanie w realizację projektów stanowiących z jednej strony szansę na pozyskanie
zleceń o wyższej rentowności, a z drugiej na zwiększenie doświadczenia i kompetencji
pracowników Spółki,

doskonalenie wewnętrznych procedur kontrolnych i praktyk zarządczych oraz stosowanie w
najszerszym możliwym zakresie „Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na GPW 2021”;

powołanie Zespołu ds. zrównoważonego rozwoju Grupy Kapitałowej.
Na dzień sporządzenia Sprawozdania Grupa Kapitałowa INSTAL KRAKÓW S.A. przyjęła na lata 2022-
2024 zmienioną, zaprezentowaną powyżej strategię. W okresie sprawozdawczym obowiązywała w
Spółce strategia w brzmieniu prezentowanym w Sprawozdaniu za rok 2020, która zgodnie z deklaracją
Spółki została zmodyfikowana do wyżej ujawnionej.
Kluczowe niefinansowe wskaźniki efektywności
Kluczowe niefinansowe wskaźniki efektywności

10
Opis wskaźnika 2020 2021
Wskaźnik satysfakcji klienta w segmencie budowlano-montażowym - stosunek liczby
otrzymanych przez Instal Kraków S.A. referencji do liczby złożonych w badanym
okresie wniosków o ich wydanie, w odniesieniu do zakończonych w tym okresie
umów w segmencie budowlano-montażowym x 100 [%]
50 75
Wskaźnik satysfakcji klienta w segmencie deweloperskim - stosunek liczby
pozytywnych ocen procesu obsługi klienta w segmencie deweloperskim, do liczby
pozyskanych ocen w ankietach ogółem x 100 [%]
100 100
Wskaźnik rotacji dobrowolnej pracowników zatrudnionych na stanowiskach
dyrektorskich, kierowniczych i głównych specjalistów, rozumiany jako współczynnik
odejść (wypowiedzenie umowy przez pracownika lub jej rozwiązanie za
porozumieniem stron na wniosek pracownika, z wyłączeniem wypowiedzenia lub
rozwiązania w związku z przejściem na emeryturę): stosunek liczby zatrudnionych
na stanowiskach dyrektorskich, kierowniczych i głównych specjalistów, które odeszły
w danym roku obrotowym, do całkowitej liczby zatrudnionych na takich
stanowiskach według stanu na początek tego roku [%]*
n/d* 2,60
Wskaźnik aktywności w sektorze energetycznym - udział sprzedaży w zakresie
umów związanych z inwestycjami w sektorze energetycznym w przychodach
segmentu budowlano-montażowego Spółki ogółem x 100 [%]
12,9 2,1
Wskaźnik aktywności w sektorze gospodarki wodno-ściekowej - udział sprzedaży
Instal Kraków w zakresie umów związanych z inwestycjami w sektorze gospodarki
wodno-ściekowej w przychodach Spółki w segmencie budowlano-montażowym
ogółem x 100 [%]
80,9 94,5
Wskaźnik dynamiki sprzedaży w segmencie
deweloperskim - stosunek liczby sprzedanych
lokali mieszkalnych do liczby sprzedanych lokali
mieszkalnych w roku poprzednim x 100 [%]
Przeniesienia własności 102 72
Umowy przedwstępne i
deweloperskie
138 55
Wskaźnik wypadkowości pracowników (ilość wypadków/średnie zatrudnienie x 1000) 18,0 13,7
Masa odpadów na jednostkę przychodu [Mg/1mln] 0,35 0,47
Wynik audytu zewnętrznego w zakresie obowiązującego w Instal Kraków i Frapol
Zintegrowanego Systemu Zarządzania (według normy PN-EN ISO 9001:2015,
dodatkowo w Instal Kraków AQAP 2110:2016 oraz PN-EN ISO 14001:2015 i PN-ISO
45001:2018,), przeprowadzanego w danym roku obrotowym - utrzymanie ważności
lub otrzymanie nowych certyfikatów zgodności z wyżej wymienionymi normami
[pozytywny/negatywny]
pozytywny pozytywny
Nowo rozpoczęte inwestycje mieszkaniowe z zastosowaniem technologii
zmniejszających energochłonność budynków, w tym z urządzeniami mikrogeneracji
energii [szt.]**
n/d** 1
Liczba zadań w segmencie budowlano-montażowym polegających na budowie
nowych jednostek przemysłu energetycznego opartych na węglu**
n/d** 1
* Wskaźnik w zaprezentowanym brzmieniu wyznaczono w roku 2021, stąd brak wartości tego wskaźnika za rok 2020
** Wskaźnik wyznaczony w roku 2021, stąd brak wartości tego wskaźnika za rok 2020
Wartości kluczowych niefinansowych wskaźników efektywności wskazują na realizację przez Spółkę
większości jej założeń strategicznych, pomimo wykazywania pewnych różnic w stosunku do roku 2020.
Wskaźnik satysfakcji klienta w segmencie budowlano-montażowym uległ znacznemu wzrostowi w
stosunku do roku 2020, zaś w segmencie deweloperskim r/r utrzymuje się na najwyższym poziomie.

11
Spadek wskaźnika aktywności w sektorze energetycznym jest następstwem wykorzystywania przez
Spółkę zwiększonej liczby ogłaszanych przetargów w sektorze gospodarki wodno-ściekowej i
zaangażowaniem w przedsięwzięcia z tego obszaru, co potwierdza znaczny wzrost odnośnego wskaźnika
aktywności w stosunku do roku 2020. W 2021 r. (w segmencie budowlano-montażowym) realizowane
były przez Spółkę roboty w ramach 21 zadań inwestycyjnych, które związane były głównie z projektami
budowy lub modernizacji w sektorze komunalnej gospodarki wodno-ściekowej. W obszarze
pracowniczym, wyznaczony w 2021 roku, wskaźnik rotacji dobrowolnej pracowników na stanowiskach
dyrektorskich, kierowniczych i głównych specjalistów wyniósł w 2,60%. W okresie sprawozdawczym
wskaźnik wypadkowości uległ znacznemu obniżeniu, co istotne przy niższym poziomie średniego,
rocznego zatrudnienia. Z kolei niższy wskaźnik dynamiki sprzedaży w segmencie deweloperskim w
stosunku do roku 2020 był następstwem słabszego popytu w III i IV kwartale 2021 roku, w związku z
wprowadzeniem do sprzedaży VI etapu Osiedle Podgaje po wyższych cenach, przy jednoczesnym,
niemal całkowitym, wyprzedaniu lokali mieszkalnych z poprzednich etapów.
Wzrost wskaźnika masy odpadów na jednostkę przychodu związany jest z wygaszeniem działalności
zakładu produkcyjnego w Krakowie i przygotowaniem zajmowanych przez ten zakład budynków pod
najem, między innymi poprzez likwidację starego, niesprawnego, nienadającego do ponownego użytku
sprzętu.
Wpływ pandemii COVID-19 na działalność
Skutki pandemii koronawirusa COVID-19 i działań na szczeblu państwowym, mających na celu
przeciwdziałanie jego rozprzestrzenianiu, nie miały w okresie sprawozdawczym istotnego wpływu na
działalność Spółki w poszczególnych segmentach operacyjnych. Priorytetem Spółki było zapewnienie
ciągłości usług oraz zagwarantowanie bezpiecznych warunków pracy pracownikom. Niemniej jednak,
wciąż utrzymujące się zagrożenie epidemiczne nie pozwala na oszacowanie terminu zakończenia
pandemii, a także jej dalszych skutków gospodarczych, które przekładać się będą na sytuację finansową
i decyzje inwestycyjne klientów Spółki, w szczególności mając na uwadze pojawiające się kolejne
zagrożenia, wynikające z konfliktu zbrojnego w Ukrainie i jego następstw.
W segmencie deweloperskim proces zawierania umów przenoszących własność lokali mieszkalnych
przebiegał w okresie sprawozdawczym bez przeszkód. Budowy inwestycji deweloperskich (etap VI i II
Osiedla Podgaje oraz etap I Osiedla Mierzeja Wiślana) realizowane były bez przestojów, zgodnie z
harmonogramem, w postępowaniach przed organami administracyjnymi nie odnotowano opóźnień,
odbiory budynków przebiegały zgodnie z nowymi regulacjami wprowadzonymi na czas trwania epidemii.
W segmencie zagranicznym i budowlano montażowym, sytuacja na budowach była stabilna. Niezależnie
była ona monitorowana na bieżąco, tak aby w razie potrzeby podjąć odpowiednie kroki dotyczące
organizacji pracy i wykonać zobowiązania w terminie. Realizacja zleceń przebiegała bez przestojów, w
trybie nie odbiegającym od normy (ryzyko w tym obszarze i sposób zarządzania nim zostały szerzej
opisane w części S.1 Sprawozdania).
Spółka nie odnotowała natomiast w ujęciu całej organizacji zjawiska skumulowanej w jednym okresie
istotnej liczby przypadków zachorowań na COVID-19 (ryzyko w tym obszarze i sposób zarządzania nim
zostały szerzej opisane w części S.4 Sprawozdania).
Ład zarządczy (G.2)
Struktura zarządcza i ład korporacyjny
G.2.1
Struktura zarządcza w Spółce ma charakter funkcjonalny. Poszczególne segmenty działalności
realizowane są w pionach organizacyjnych, którymi kierują dyrektorzy. Dyrektorzy pionów
podporządkowani są Dyrektorowi Generalnemu, którym jest Prezes Zarządu, kierują podległymi pionami
organizacyjnymi oraz nadzorują i kontrolują działalność objętych nimi jednostek organizacyjnych.
W ramach każdego z tych pionów wydzielone zostały główne oraz pomocnicze komórki organizacyjne,
o charakterze dostosowanym do potrzeb. Wyodrębnione w strukturze organizacyjnej jednostki/komórki
stanowią zespoły wieloosobowe lub jednoosobowe stanowiska pracy. Na czele każdej jednostki/komórki
organizacyjnej Spółki stoi dyrektor lub kierownik lub wyznaczony pracownik (w tym główny specjalista).

12
W każdej jednostce/komórce organizacyjnej wyznacza się pracownika, który zastępuje kierownika
jednostki organizacyjnej podczas jego nieobecności. Kierownik jednostki organizacyjnej nadzoruje i
kontroluje prawidłowe i terminowe wykonanie zadań przez jednostki/komórki organizacyjne niższego
szczebla oraz przez podległych pracowników, dba o właściwą atmosferę pracy w zespole oraz odpowiada
za przestrzeganie przez podległych pracowników przepisów prawa, warunków bezpieczeństwa i higieny
pracy, dyscypliny i zasad etyki pracy. Spółka tworzy zamiejscowe jednostki organizacyjne, w tym
oddziały robót lub zakłady produkcyjne obejmujące swoim zakresem działania określone terytorium lub
określony zakres przedmiotowy działalności Spółki, w celu sprawnego realizowania jej zadań. Do
poszczególnych spraw, Zarząd może powołać stałe lub tymczasowe zespoły, komisje, w skład których
mogą wchodzić pracownicy jednej lub wielu jednostek organizacyjnych, wykonujące przydzielone im
zadania w ramach przyznanych uprawnień. Zarząd Spółki sprawuje stały nadzór operacyjny nad
realizowanym projektami, we wszystkich segmentach działalnościach. Każda rozważana inwestycja,
analizowana jest w procesie decyzyjnym pod kątem opłacalności, jej wpływu na otoczenie oraz
środowisko, a także oddziaływania na lokalną społeczność. Zadania z zakresu społecznej
odpowiedzialności rozdzielone są pomiędzy różne komórki organizacyjne lub powołane zespoły.
W zarządzaniu operacyjnym bardzo istotną rolę odgrywa wdrożony w Spółce Zintegrowany System
Zarządzania (dalej również „ZSZ”), obejmujący system zarządzania jakością według normy PN-EN ISO
9001:2015 i spełniający wymagania NATO dotyczące zapewnienia jakości w projektowaniu, rozwoju i
produkcji AQAP 2110:2016, system zarządzania środowiskowego według normy PN-EN ISO 14001:2015
oraz system zarzadzania bezpieczeństwem i higieną pracy wg normy PN-ISO 45001:2018 (wdrożona w
2020 r., zastąpiła PN N 18001:2004). Wdrożenie i poprawne funkcjonowanie powyższych systemów
zostało potwierdzone i jest nadzorowane przez renomowane podmioty - TÜV Nord Polska Sp. z o.o. oraz
Centrum Certyfikacji Jakości Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. Dodatkowo, stosowne
polityki, zasady i procedury przyjęte w Spółce, a opisane w dalszej części Sprawozdania, wspierają
proces sterowania objętymi nimi aspektami i inherentnymi ryzykami. Efektywne zarządzanie wspierają
audyty i system kontroli wewnętrznej.
Organami spółki są: Zarząd, który prowadzi sprawy Spółki i reprezentuje ją na zewnątrz, Rada
Nadzorcza, sprawująca nadzór nad działalnością Spółki we wszystkich jej dziedzinach oraz Walne
Zgromadzenie Spółki, wykonujące nadzór właścicielski.
Struktura akcji Instal Kraków S.A.
Serie akcji Liczba akcji
Udział w
kapitale
zakładowym
Liczba
głosów
na WZA
Udział w
głosach
na WZA
Akcje imienne założycielskie
serii A, uprzywilejowane
5 głosów na akcję
1 095 350 15,03% 5 476 750 46,94%
Akcje imienne serii A,
akcje zwykłe na okaziciela serii
B, C i D oraz akcje powstałe po
konwersji akcji imiennych serii
A - będące przedmiotem
obrotu giełdowego
6 190 150 84,97% 6 190 150 53,06%
Łącznie 7 285 500 100,00% 11 666 900 100,00%
Struktura akcjonariatu Instal Kraków S.A. na dzień 31 grudnia 2021 roku
Akcjonariusz Liczba akcji
Udział w
kapitale
zakładowym
Liczba
głosów
na WZA
Udział w
głosach
na WZA

13
Wobec akcjonariuszy Spółka prowadzi politykę uczciwego i rzetelnego informowania o bieżącej kondycji.
Stałe wypełnianie obowiązków, jakie nałożone są na spółki publiczne w zakresie cyklicznego
przekazywania do publicznej wiadomości sprawozdań finansowych oraz informowania o istotnych
zdarzeniach w Spółce, powoduje zwiększenie przejrzystości i ułatwia akcjonariuszom podejmowanie
decyzji inwestycyjnych. Do 30.06.2021 roku Spółka podlegała zasadom ładu korporacyjnego określonym
w „Dobrych Praktykach Spółek Notowanych na GPW 2016”. Od dnia 01.07.2021 roku Spółka przyjęła
do stosowania zbiór zasad ładu korporacyjnego, określony w „Dobrych Praktykach Spółek Notowanych
na GPW 2021”. W zakresie zasad, od których stosowania Spółka odstąpiła, zgodnie z regułą „comply or
explain”, dokonywane jest stosowne wyjaśnienie. Spółka systematycznie, w raportach rocznych,
przekazuje informacje w przedmiocie ładu korporacyjnego.
Informacje bieżące, poufne i okresowe podawane są do publicznej wiadomości terminowo i zgodnie z
przepisami prawa oraz obowiązującymi w Spółce „Indywidualnymi Standardami Raportowania”.
Wspomniany dokument pełni rolę pomocniczą, wspomagającą w zapewnieniu niezwłocznego
raportowania informacji poufnych, ich właściwej identyfikacji i zachowania poufności do czasu publikacji
w przypadku zaistnienia konieczności opóźnienia podania do publicznej wiadomości, a także w zakresie
raportowania o innych zdarzeniach niż stanowiące informacje poufne. Zawiera on także, obok określenia
zasad postępowania i środków zapewniających ich realizację, otwarty, przykładowy i pomocniczy katalog
zdarzeń, które w przypadku zaistnienia mogą stanowić informację poufną. Niemniej jednak, niezależnie,
poszczególne okoliczności są na bieżąco identyfikowane, monitorowane oraz kwalifikowane w oparciu o
definicję określoną w art. 7 Rozporządzenia MAR.
Powyższe umożliwia akcjonariuszom dostęp do informacji o Spółce, jej działaniach, planach oraz
osiąganych wynikach finansowych.
Certyfikowane systemy zarządzania
G.2.2
Piotr Juszczyk
710 449 9,75% 3 507 049 30,06%
JUROSZEK INVESTMENTS Sp. z o.o. 1 206 116 16,56% 1 206 116 10,34%
Esaliens 1 163 677 15,97% 1 163 677 9,97%
Porozumienie akcjonariuszy:
a. małżeństwa Raimondo Eggink i Elżbiety
Kozłowskiej,
b. małżeństwa Krzysztofa Grzegorka i
Katarzyny Wrony-Grzegorek,
c. małżeństwa Luby i Dariusza Karwanów,
d. małżeństwa Bożeny i Andrzeja
Kosińskich,
e. małżeństwa Magdaleny i Witolda
Kowalczuków,
f. Tomasza Kucharczyka,
g. Petre Manzelova z córką Emilią
Żmudzin-Manzelov,
h. Iwony Religi,
i. Valkana Vitekova,
j. Dukat Inwestycje Sp. z o.o. z siedzibą w
Rybiu,
k. Sungai PE Holdings Ltd z siedzibą w
Larnace
601 011 8,25% 601 011 5,15%
Suma
3 681 253 50,53% 6 477 853 55,53%
Pozostali
3 604 247 49,47% 5 189 047 44,47%
Łącznie 7 285 500 100,00% 11 666 900 100,00%

14
W Spółce został wdrożony, jest utrzymywany i systematycznie nadzorowany Zintegrowany System
Zarządzania obejmujący:

system zarządzania jakością według normy PN-EN ISO 9001:2015 i spełniający wymagania
NATO w zakresie zapewnienia jakości w projektowaniu, rozwoju i produkcji AQAP 2110:2016,

system zarządzania środowiskowego według normy PN-EN ISO 14001:2015 oraz

system zarzadzania bezpieczeństwem i higieną pracy według normy PN-ISO 45001:2018.
Spełnienie przez Spółkę wymagań powyższych norm i standardów jest potwierdzone następującymi
certyfikatami:

Certyfikat dla systemu zarządzania jakością wg PN-EN ISO 9001:2015, wydany przez TÜV NORD
Polska Sp. z o.o., ważny do 13.06.2022 roku,

Certyfikat dla systemu zarządzania środowiskowego wg PN-EN ISO 14001:2015, wydany przez
TÜV NORD Polska Sp. z o.o., ważny do 13.06.2022 roku,

Certyfikat dla systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy wg PN-ISO 45001:2018,
wydany przez TÜV NORD Polska Sp. z o.o., ważny do 19.07.2022 roku,

Certyfikat dla systemu zarządzania jakością, potwierdzający spełnienie wymagań ISO
9001:2015 oraz AQAP 2110:2016, wydany przez Centrum Certyfikacji Jakości Wojskowej
Akademii Technicznej w Warszawie, ważny do 05.07.2024 roku
Ponadto, w Spółce został opracowany i wdrożony, w ramach systemu zarządzania jakością wg normy
PN-EN ISO 9001, certyfikowany przez DVS ZERT GmbH system Zakładowej Kontroli Produkcji (ZKP),
zgodny z normą PN-EN 1090-1:2009+A1:2012.
System kontroli wewnętrznej
G.2.3
Kontrola wewnętrzna w Spółce sprawowana jest w formie:

kontroli funkcjonalnej, do której wykonywania zobowiązani są wszyscy pracownicy zajmujący
stanowiska związane z nadzorowaniem i kontrolą w ramach obowiązków służbowych,

kontroli instytucjonalnej prowadzonej przez osobę lub jednostkę upoważnioną do kontroli,
zgodnie z przepisami prawa lub wewnętrznymi regulacjami Spółki.
W ramach funkcjonującego systemu kontroli wewnętrznej dyrektorzy pionów kierują oraz nadzorują i
kontrolują działalność podległych pionów organizacyjnych i objętych nimi jednostek organizacyjnych.
Każdy kierownik jednostki organizacyjnej nadzoruje i kontroluje prawidłowe i terminowe wykonanie
zadań przez jednostki/komórki organizacyjne niższego szczebla oraz przez podległych pracowników, dba
o właściwą atmosferę pracy w zespole oraz odpowiada za przestrzeganie przez podległych pracowników
przepisów prawa, warunków bezpieczeństwa i higieny pracy, dyscypliny i zasad etyki pracy.
Elementy działań w systemie kontroli wewnętrznej stanowią również audyty wewnętrzne i kontrole w
obszarach objętych ZSZ, kontrole oraz okresowe badania i postępowania wyjaśniające w aspektach
zarządzanych przez Zespół ds. Etyki wraz z dyrektorami pionów organizacyjnych Spółki (zagadnienia
etyczne i praw człowieka) oraz działania nadzorcze realizowane przez Komitet Audytu, funkcjonujący w
ramach Rady Nadzorczej Spółki. Do kompetencji Komitetu Audytu należy w szczególności:

monitorowanie procesu sprawozdawczości finansowej, w tym analiza okresowych sprawozdań
finansowych oraz kontrolowanie terminowości poszczególnych etapów procesu
sprawozdawczości finansowej, przedkładanie zaleceń mających na celu zapewnienie rzetelności
procesu sprawozdawczości finansowej w Spółce,

przedstawianie Radzie Nadzorczej opinii i rekomendacji w zakresie oceny rocznych sprawozdań
finansowych,

analiza i przedstawianie Radzie Nadzorczej rekomendacji w zakresie oceny sprawozdań Zarządu
z działalności Spółki oraz wniosków Zarządu co do podziału zysku i pokrycia strat w danym roku
obrotowym,

monitorowanie skuteczności systemów kontroli wewnętrznej, audytu wewnętrznego oraz
zarządzania ryzykiem,

monitorowanie wykonywania czynności rewizji finansowej,

15

kontrolowanie i monitorowanie niezależności biegłego rewidenta i firmy audytorskiej, w
szczególności w przypadku świadczenia przez firmę audytorską usług innych niż badanie.
System kontroli wewnętrznej funkcjonuje w oparciu o przepisy prawa oraz postanowienia
obowiązujących w Spółce wewnętrznych regulacji, w tym polityk, regulaminów, instrukcji, zarządzeń i
procedur.
Istotnym elementem kontrolnym, zapewniającym rzetelność oraz przejrzystość sprawozdań
finansowych, jest system informatyczny, za pomocą którego prowadzone są księgi rachunkowe.
Dla zapewnienia systematycznego i skutecznego badania funkcjonowania w Spółce Zintegrowanego
Systemu Zarządzania ustalone zostały jednolite zasady prowadzenia wewnętrznych audytów w
obszarach objętych ZSZ. Zasady te określa obowiązująca procedura „Audyty wewnętrzne” (SQ 1701).
Audyty te stanowią istotne narzędzie wspierające Politykę ZSZ Spółki, w tym zarządzanie inherentnymi
ryzykami. Program audytów wewnętrznych obejmuje wszystkie jednostki i komórki organizacyjne Spółki,
mające wpływ na jakość, BHP oraz ochronę środowiska, a ich częstotliwość ustalana jest w oparciu o
sprawozdania z wcześniejszych audytów, programy działań korygujących audytowanego, dane
dotyczące jakości (protokoły kontroli, protokoły badań), protokoły kontroli stanu BHP, ewentualne
reklamacje klienta. Audyt w Spółce obejmuje trzy etapy:

wstępną kontrolę dokumentów i wymagań,

rozmowy z pracownikami odpowiedzialnymi za realizację działań objętych audytem,

badanie praktyczne i zbieranie dowodów.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, audytorzy sporządzają protokoły niezgodności.
Niezgodności muszą być udokumentowane w sposób jednoznaczny i precyzyjny, poparte dowodami
oraz przedstawione z odniesieniem do określonych wymagań norm lub dokumentów Zintegrowanego
Systemu Zarządzania. Audytowany jest zobowiązany do określenia i realizacji działań korygujących,
zgodnie z procedurą „Działania korygujące” (SQ 1401). Działania korygujące prowadzone są do
momentu osiągnięcia pozytywnego wyniku audytu.
Kontrolę wewnętrzną wspiera monitoring, realizowany na podstawie procedury Zintegrowanego
Systemu Zarządzania „Monitorowanie” (SQ 2001), która określa zasady postępowania
i dokumentowania działań podczas monitorowania działalności budowlano-montażowej i produkcyjnej
w aspektach: społecznym (monitoring poziomu satysfakcji klienta, odpowiedzialny marketing
(akwizycja), jakość, bezpieczeństwo i zgodność z normami produktów), bezpieczeństwa i higieny pracy
oraz środowiskowym oraz na podstawie procedury „Zasady generalnego wykonawstwa inwestycji” (SQ
0903), która przewiduje również zasady rozliczenia zamówienia oraz stały monitoring ze strony
dyrektora pionu w zakresie stanu realizacji budżetu pod kątem wystąpienia w nim wartości
odbiegających od oczekiwanych, między innymi na podstawie karty budżetu budowy, harmonogramów
rzeczowo-finansowych oraz planów finansowania budowy.
Pełnomocnik - Koordynator Dyrektora Generalnego ds. Zintegrowanego Systemu Zarządzania podlega
bezpośrednio Dyrektorowi Generalnemu Prezesowi Zarządu Spółki. W swoich działaniach współpracuje
z Pełnomocnikiem ds. Systemu Zarządzania Jakością i AQAP oraz Pełnomocnikiem ds. Systemu
Zarządzania Środowiskiem i BHP, którzy działają w granicach swoich kompetencji.
Wdrożony w Spółce system kontroli wewnętrznej przewiduje w strukturze organizacyjnej stanowisko
osoby wykonującej powierzone zadania w tym zakresie, działającej w wyodrębnionej komórce
organizacyjnej i podległej bezpośrednio Dyrektorowi Generalnemu – Prezesowi Zarządu oraz
wykonywanie przez tą osobę, w ramach pełnionych obowiązków, badania zgodności kontrolowanych
operacji, stanów faktycznych i działalności komórek organizacyjnych Spółki z przepisami prawa,
normami i obowiązującymi w Spółce wewnętrznymi regulacjami. Niezależnie, Spółka przewidziała w
strukturze stanowisko Specjalisty ds. controllingu, którego zadaniem jest między innymi uczestnictwo w
procesie rozliczeń porównawczych jednostek organizacyjnych i budów z planowanym budżetem.
W obszarze zgodności z prawem i wewnętrznymi regulacjami, system kontroli wewnętrznej Spółki jest
wspierany przez funkcjonujący w jej organizacji system etyczny. Pracownicy mogą dokonać
anonimowego zgłoszenia naruszenia prawa, obowiązujących w Spółce procedur i norm etycznych,
zgodnie z „Procedurą anonimowego zgłaszania naruszeń prawa oraz obowiązujących w spółce Instal
Kraków S.A. procedur i standardów etycznych”, szczegółowo opisaną w części G.4 Sprawozdania.

16
Do mechanizmów kontroli stosowanych przez Spółkę zaliczyć zatem należy m.in.:

regulacje wewnętrzne (procedury, regulaminy, polityki i inne) – definiujące sposób
postępowania przez jednostki/komórki organizacyjne i zatrudnionych w nich pracowników;

strukturę organizacyjną i podział obowiązków – podział zadań i uprawnień przydzielonych
pracownikom na poszczególnych stanowiskach, w tym w celu zapobiegania sytuacjom, w
których pracownik kontroluje samego siebie lub istnieje potencjalny konflikt interesów;

system zatwierdzania operacji finansowych i gospodarczych – system zatwierdzania decyzji i
czynności wykonywanych przez pracowników na poszczególnych stanowiskach w ramach
danego procesu;

ewidencję (i jej proces) operacji finansowych i gospodarczych w dedykowanych systemach
informatycznych: operacyjnych, księgowym i sprawozdawczym – obowiązki rejestrowania i
przechowywanie określonych rodzajowo danych wprowadzonych i generowanych w danym
systemie;

kontrolę dostępu – zestaw uprawnień dostępu do określonego obszaru, systemu, procesu;

inwentaryzację – porównywanie stanu faktycznego ze stanem wymaganym w zakresie
składników majątkowych i źródeł ich pochodzenia;

kontrolę fizyczną – mechanizmy ochrony przed nieuprawnionym, fizycznym dostępem do
terenów i pomieszczeń Spółki, w tym zestaw uprawnień dostępu do określonego, fizycznie
wydzielonego obszaru;

samokontrolę – weryfikacja prawidłowości własnych działań, dokonywana przez pracownika w
toku wykonywania przez niego czynności operacyjnych.
Funkcjonujący system pozwala na identyfikację niezgodności, formułowanie odpowiednich wniosków i
podejmowanie ewentualnych działań korygujących.
Zarządzanie ryzykiem (G.3)
G.3.1 G.3.2
Zarząd Spółki stale monitoruje wszelkie ryzyka strategiczne oraz operacyjne, zarówno te wewnętrzne,
jak i zewnętrzne, mogące wywrzeć wpływ na działalność Spółki lub zakłócić osiągnięcie założonych przez
nią celów, a w szczególności celom tym zagrozić. Opisane ryzyka są ujmowane w formie ewidencyjnej,
podlegającej okresowym przeglądom i ocenie Zarządu, w oparciu o uprzednią ocenę dokonywaną przez
dyrektorów pionów w uzgodnieniu właściwymi jednostkami/komórkami organizacyjnymi Spółki.
Identyfikacji i oceny ryzyka dokonują również poszczególne jednostki organizacyjne Spółki, których
działalność narażona jest na danego rodzaju ryzyko i współuczestniczą w zarządzaniu tym ryzykiem.
Monitoring i zarządzanie ryzykiem, ograniczające wpływ niepewności na realizację celów organizacji,
objęte są regulacjami wewnętrznymi, w tym instrukcjami i zarządzeniami, dotyczącymi zakresów
działania poszczególnych jednostek.
W oparciu o Zintegrowany System Zarządzania, w obszarach nim objętych, zarządzanie ryzykiem w
Spółce obejmuje aspekty społeczne (stosunki z klientami, w tym monitoring poziomu satysfakcji
klientów, bezpieczeństwo, w tym jakość produktów Spółki i ich zgodność z normami, odpowiedzialne
prowadzenie marketingu aktywnego i pasywnego, wpływ na społeczność lokalną), środowiskowe,
bezpieczeństwa i higieny pracy, uwarunkowania polityczne oraz lokalne uwarunkowania prawne i inne
oraz odbywa się między innymi zgodnie z procedurą „Zarządzanie ryzykiem” (SQ 2301).
Proces zarządzania ryzykiem obejmuje w Spółce jego identyfikację, analizę, nadzorowanie oraz
redukowanie. W ramach identyfikacji, Spółka określa obszary występowania ryzyka, przyczyny i
prawdopodobieństwo jego wystąpienia, zagrożenia i ich skutki w poszczególnych obszarach. W procesie
analizy określa się między innymi wielkość ryzyka dla poszczególnych obszarów lub przedsięwzięć oraz
typuje elementy ryzyka, mające największy wpływ na ryzyko całkowite. W obszarach objętych ZSZ
przyjęto opisową (bezwymiarową) metodę analizy, w której dokonuje się podziału ryzyka na
akceptowalne i nieakceptowalne. W przypadku wystąpienia ryzyka nieakceptowalnego, osoba
odpowiedzialna za obszar, w którym takie ryzyko zostało zidentyfikowane, przygotowuje propozycję
działań obniżających je do poziomu akceptowalnego. Nadzorowanie oraz redukowanie ryzyka obejmuje
zaplanowanie określonych działań związanych z obniżeniem ryzyka, przygotowanie zasobów do ich

17
realizacji, przeprowadzenie działań redukujących ryzyko i określenie ich skuteczności. Działania
korygujące w obszarach objętych ZSZ, realizowane są przede wszystkim zgodnie z procedurą „Działania
korygujące” (SQ 1401), określającą zasady postępowania przy ich podejmowaniu, wykonywaniu i
dokumentowaniu, począwszy od wykrycia niezgodności, poprzez analizę występujących niezgodności,
do udokumentowanego skutecznego wdrożenia działań korygujących.
Dodatkowo, stosowne szczegółowe polityki, zasady i procedury przyjęte w Spółce, a opisane w dalszej
części Sprawozdania, wspierają proces zarządzania objętymi nimi aspektami i inherentnymi ryzykami.
W obszarach objętych Sprawozdaniem, to jest w zakresie zagadnień społecznych, pracowniczych,
środowiska naturalnego, poszanowania praw człowieka oraz przeciwdziałania korupcji, Spółka
zidentyfikowała jako istotne, następujące ryzyka, mogące potencjalnie, niekorzystnie wpłynąć na te
zagadnienia:
1. Obszar społeczny:

ryzyko niedotrzymania warunków zawartej z klientem umowy (nieterminowej realizacji
zamówienia lub projektu), w tym w związku z COVID-19,

ryzyko związane z jakością produktu lub usługi (wystąpienia wad, ich nieterminowego
usunięcia),

ryzyko nieetycznych działań pracowników Spółki, dostawców towarów/usług oraz podmiotów
sponsorowanych lub obdarowanych,

ryzyko utraty zdolności wykonania przez dostawcę towarów/usług powierzonego zadania w
następstwie braku płatności ze strony Spółki,

ryzyko związane z relacjami: z klientem, kontrahentami, lokalną społecznością,

ryzyko marketingu naruszającego prawa konsumenta w działalności deweloperskiej,

ryzyko niezgodności związanych z niewłaściwym oznakowaniem produktów Spółki,

ryzyko naruszenia ochrony danych osobowych, to jest ryzyko naruszenia bezpieczeństwa,
prowadzącego do przypadkowego lub niezgodnego z prawem zniszczenia, utraty,
zmodyfikowania lub nieuprawnionego ujawnienia, bądź dostępu do przetwarzanych danych
osobowych.
2. Obszar pracowniczy:

ryzyko związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, a w szczególności ryzyko wypadków przy
pracy (w szczególności przy pracach niebezpiecznych) i chorób zawodowych, oraz wynikające z
epidemii COVID-19,

ryzyko związane z naruszeniem zasad BHP przez dostawców towarów/usług,

ryzyko związane z nieprzestrzeganiem zasady równego traktowania w zatrudnieniu, ryzyko
utraty kluczowych pracowników oraz niepozyskania wykwalifikowanych, doświadczonych
kandydatów,

ryzyko niskiego poziomu motywacji, zaangażowania i efektywności po stronie pracowników
(rutynowość działań),

ryzyko braku wymiany wiedzy i doświadczeń pomiędzy pracownikami,

ryzyko niewystarczających kompetencji po stronie pracowników,

ryzyko pogorszenia wizerunku Spółki jako pracodawcy.
3. Obszar środowiska naturalnego:

ryzyko związane z dostosowaniem działalności do zmian przepisów prawa dotyczących
przeciwdziałania globalnym zmianom klimatu, w tym wymogów przepisów prawa UE
odnoszących się do kwalifikacji działalności jako zrównoważonej środowiskowo,

-ryzyko technologiczne związane ze wzrostem wymagań dotyczących energochłonności lub
wydajności oferowanych produktów, konieczności inwestycji w nowe technologie,

ryzyko rynkowe związane ze wzrostu cen energii, paliw i materiałów,

ryzyko rynkowe wynikające ze zmieniających się oczekiwań i zachowań konsumentów,

ryzyko awarii oddziałujących na środowisko, w procesie produkcyjnym lub świadczenia usług,

ryzyko zwiększenia ilości wytwarzanych odpadów, w szczególności ponad limit określony
posiadanym pozwoleniem na wytwarzanie odpadów,

18

ryzyko związane ze składowaniem i wykorzystywaniem w procesie produkcji substancji i
preparatów niebezpiecznych,

ryzyko związane ze wzrostem emisji szkodliwych gazów i pyłów do atmosfery, w szczególności
ponad limit określony w posiadanym pozwoleniu na wprowadzanie gazów i pyłów z instalacji do
powietrza,

ryzyko braku efektywności zużycia surowców i materiałów oraz zwiększenia materiałochłonności
w procesach operacyjnych,

ryzyko zwiększenia spalania paliw kopalnych w transporcie wyrobów i w pracy ciężkiego sprzętu,

ryzyko niskiej efektywności energetycznej,

ryzyko zwiększenia zużycia wody,

ryzyko nieodpowiedniego doboru dostawców towarów i usług, niestosujących się do zasad
poszanowania środowiska oraz ryzyko naruszenia tych zasad przez wybrane podmioty.
4. Obszar poszanowania praw człowieka:

ryzyko naruszenia praw pracowników,

ryzyko naruszenia praw człowieka w łańcuchu dostaw.
5. Obszar przeciwdziałania korupcji:

ryzyko wystąpienia zachowań korupcyjnych w organizacji i w łańcuchu dostaw oraz związanych
z tym konsekwencji.
Wymienione powyżej ryzyka, wraz z opisem zarządzania nimi, zostały omówione w odnośnych, dalszych
częściach Sprawozdania. W zakresie niektórych z tych ryzyk, Spółka nie wdrożyła kompleksowych
sposobów zarządzania, niemniej planuje w przyszłości opracować i stosować szczegółowe polityki w
takich obszarach. Wymagane wyjaśnienia zostały zawarte odpowiednio w treści Sprawozdania.
Zarządzanie etyką (G.4)
G.4.1 G.4.4 G.4.5 G.4.6 G.4.7
Spółka jest przekonana o wadze przestrzegania w swojej działalności obowiązujących przepisów prawa
i własnych regulacji wewnętrznych oraz postępowania zgodnie z wyznaczonymi sobie standardami
etycznymi. Jest też świadoma, że podstawę osiągania pożądanej wydajności i jakości pracy, a także
zaplanowanych efektów przedsięwzięć inwestycyjnych, stanowi również etyka działania organizacji,
zarówno w stosunkach wewnętrznych, jak i na zewnątrz. Obowiązujący od 2017 r. Kodeks Etyki Grupy
Kapitałowej Instal Kraków S.A. (dalej również „Kodeks” lub „Kodeks Etyki”) określa nadrzędne wartości,
jakim hołduje Spółka oraz zasady postępowania, jakich zobowiązuje się przestrzegać. Stanowi on dla
pracowników wzorzec zachowań w czynnościach i relacjach wewnątrz organizacji oraz w stosunku do
klientów, innych kontrahentów, społeczności lokalnych i pozostałych interesariuszy, zarówno w
obszarach biznesowych, jak i okołobiznesowych.
Za naczelne wartości uznawane są zaufanie i wiarygodność, prawość i uczciwość,
odpowiedzialność, szacunek, lojalność, współpraca i partnerstwo. Wiążące wszystkich
pracowników, z członkami organów Spółki włącznie, zasady postępowania, obejmują między innymi
obowiązek przestrzegania prawa, poszanowania praw człowieka, dbałości o bezpieczne i przyjazne
środowisko pracy, w tym przeciwdziałania dyskryminacji, dbałości o wartości materialne i niematerialne
Spółki, troski o środowisko naturalne i dobre relacje ze społecznościami lokalnymi, uczciwości w
działaniach marketingowych, czy też budowania pozytywnych relacji z klientami i partnerami
biznesowymi.
W oparciu o postanowienia Kodeksu, powołany został dedykowany zagadnieniom etycznym Zespół ds.
Etyki, odpowiedzialny między innymi za:

planowanie i koordynację działań w obszarze tych zagadnień,

wyjaśnianie wątpliwości,

monitorowanie nowych zaleceń i wymogów branżowych,

prowadzenie wewnętrznych postępowań wyjaśniających w sprawie zgłaszanych lub wykrytych
naruszeń.

19
W zakresie zadań Zespołu ds. Etyki jest organizacja szkoleń, dotyczących Kodeksu oraz obowiązujących
zasad, w formie warsztatów lub e-learningu (np. prezentacje, opracowania), czy też systemu pytań i
odpowiedzi.
Treść Kodeksu podaje się do wiadomości pracowników i zapewnia do niego stały dostęp, za
pośrednictwem wewnętrznych systemów komputerowych, a w odniesieniu do pracowników, których
charakter pracy nie wiąże się z dostępem do komputera, za pośrednictwem bezpośredniego
przełożonego, kierowniczego szczebla. Osoby zawierające pierwszą umowę dotyczącą zatrudnienia
zaznajamiane są z treścią Kodeksu przez pracownika Działu Zatrudnienia i Szkolenia. Pracownicy
potwierdzają zapoznanie się z Kodeksem odpowiednio, poprzez zatwierdzenie w sposób wymagany
przez dany system komputerowy, albo w przypadku osób nie mających w miejscu pracy dostępu do
komputera lub osób nowozatrudnionych, przez złożenie podpisu pod odpowiednim oświadczeniem.
Za zarządzanie kwestiami etycznymi odpowiadają dyrektorzy pionów organizacyjnych oraz Zespół ds.
Etyki. Pracownicy zgłaszają zdarzenia lub zachowania stanowiące naruszenie przyjętych w Spółce norm
etycznych bezpośredniemu przełożonemu lub przełożonemu wyższego szczebla, bądź do Zespołu ds.
Etyki. Do Zespołu ds. Etyki zgłoszenia można dokonać poprzez bezpośrednie spotkanie, przesłanie
wiadomości e-mail na dedykowany adres: etyka@instalkrakow.pl lub skierowanie pisma.
Nieprzestrzeganie zasad etycznego postępowania grozi konsekwencjami o charakterze porządkowym i
dyscyplinarnym, włącznie z ewentualnym rozwiązaniem umowy łączącej pracownika ze Spółką, a w
uzasadnionych przypadkach z odpowiedzialnością karną.
Przyjęty Kodeks oraz objęte nim rozwiązania, w tym funkcjonujący Zespół ds. Etyki i możliwość
skorzystania przez pracowników z jego pomocy, także poprzez dokonanie stosownego zgłoszenia,
stanowią system zarządzania ryzykiem nieetycznych zachowań w Spółce i minimalizują je. Jak w każdej
organizacji, w której znaczącą rolę odgrywa czynnik ludzki, w Spółce występuje ryzyko osobowe.
Związane ono może być ze zbyt niską świadomością pracowników lub niewłaściwymi wzorcami
postępowania oraz brakiem wiedzy w zakresie zachowań pożądanych i oczekiwanych, w tym wskutek
niewystarczającej promocji takich zachowań oraz potencjalnych niedoskonałości zarządzania
personelem w strukturze. Spółka jest świadoma, że zachowania nieetyczne stwarzają sytuacje
problemowe w przedsiębiorstwie i mogą prowadzić do konfliktu w miejscu pracy, a w konsekwencji do
utraty reputacji (opinia złego pracodawcy) i trudności w zakresie zasobów ludzkich. W relacjach
zewnętrznych, zachowania nieetyczne, w tym niezgodne z prawem, stwarzają ryzyko pogorszenia relacji
biznesowych (niechęć ze strony kontrahentów do współpracy z podmiotem, który działa nieetycznie,
nieuczciwie). W obszarze zgodności z prawem, program etyczny wspiera system kontroli wewnętrznej,
opisany w części G.2.3 Sprawozdania. Spółka dąży do podnoszenia świadomości pracowników w
zakresie niepożądanych lub oczekiwanych zachowań, w celu zapewnienia przestrzegania Kodeksu i
krzewienia kultury poszanowania objętych nim standardów. Treść Kodeksu jest stale, łatwo dostępna
dla pracowników.
WSpółce wdrożono nadto „Procedurę anonimowego zgłaszania naruszeń prawa oraz obowiązujących w
spółce Instal Kraków S.A. procedur i standardów etycznych” (dalej zwaną także „Procedurą zgłaszania
naruszeń”), która określa:

sposób anonimowego zgłaszania przez pracowników naruszeń prawa oraz obowiązujących w
Spółce procedur i standardów etycznych,

rodzaj działań następczych i zapobiegających naruszeniom,

standardy ochrony osób dokonujących zgłoszenia naruszenia przed działaniami o charakterze
represyjnym, dyskryminacją lub innymi rodzajami niesprawiedliwego traktowania oraz ochrony
ich tożsamości, a także podmiotów, którym zarzuca się popełnienie naruszeń.
Pracownik, niezależnie od innych przyjętych w Spółce sposobów zgłaszania naruszeń, może dokonać
zgłoszenia anonimowo lub z podaniem swojej tożsamości Prezesowi Zarządu, listowanie, na adres
Spółki, umieszczając na kopercie adnotację „ do rąk własnych ”, a w przypadku naruszenia dokonanego
przez członka Zarządu, Przewodniczącemu Rady Nadzorczej. Po otrzymaniu zgłoszenia, właściwy
podmiot zobowiązany jest podjąć odpowiednie działania: dokonać wstępnej weryfikacji zgłoszenia,
przeprowadzić działania wyjaśniające, zlecić przeprowadzenie czynności kontrolnych, prewencyjnych,
wyciagnięcie konsekwencji wobec sprawcy naruszeń, czy też podjąć czynności, przewidziane
powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, w tym poinformować organy ścigania. Czynności
następcze winny być prowadzone z poszanowaniem zasad bezstronności, wszechstronności oraz bez

20
zbędnej zwłoki. Procedura ustanawia standardy ochrony „sygnalistów”, określając sankcję wobec
podmiotów podejmujących działania odwetowe, wprowadza ochronę prywatności i danych osobowych,
w tym także osób, których dotyczy zgłoszone naruszenie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa
oraz Polityką Bezpieczeństwa. Całość dokumentacji związanej ze zgłoszeniem naruszenia jest
archiwizowana w sposób zapewniający integralność i zachowanie poufności.
Spółka zapoznała pracowników z powyższa procedurą, która jest stale dla nich dostępna.
Mając na uwadze ryzyko nieetycznych działań dostawców towarów/usług, w tym generalnych
wykonawców, w szczególności w obszarze inwestycji deweloperskich oraz związane z tym negatywne
oddziaływanie na Spółkę, a także jej relacje z klientami, Spółka nakłada na swoich wykonawców,
podwykonawców, dostawców i usługodawców, w zawieranych umowach, zobowiązanie do stosowania
i przestrzegania standardów etycznych zgodnych z przyjętymi w Kodeksie, którego treść jest stale
dostępna na stronie internetowej.
Liczba skarg z zakresu etyki
Wskaźnik 2020 2021
Liczba skarg pochodzących z zewnątrz organizacji dotyczących
naruszenia standardów etycznych
0 0
Liczba skarg pochodzących z wewnątrz organizacji dotyczących
naruszenia standardów etycznych
2 0
Odsetek (%) umów z kontrahentami, w których znalazła się klauzula nakładająca
zobowiązanie do stosowania i przestrzegania standardów etycznych zgodnych z przyjętymi w Kodeksie
Wskaźnik 2020 2021
Odsetek (%) umów z dostawcami towarów/usług z klauzulą
dotyczącą poszanowania standardów etycznych*
96 93
* Wskaźnik liczony jako odsetek procentowy wartości umów, w których znalazła się klauzula odnosząca się do poszanowania
standardów etycznych, w ogólnej wartości umów zawartych przez Spółkę w 2021 r. z dostawcami towarów/usług.

21
Taksonomia
Wobec faktu, że Spółka nie podlega obowiązkowi określonemu w art. 49b Ustawy o rachunkowości, a
Sprawozdanie jednostkowe jest jedynie dobrowolną kontynuacją procesu raportowania rozpoczętego w
roku 2018, nie jest ona też zobowiązana do ujawnień w ujęciu jednostkowym na podstawie Artykułu 10
Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2021/2178 z dnia 6 lipca 2021 r. (dalej „Rozporządzenie
2021/2178”) w zw. z Artykułem 8 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z
dnia 18 czerwca 2020 r. (dalej „Rozporządzenie 2020/852), a także w zw. z Artykułem 1 ust. 2 lit. c)
Rozporządzenia 2020/852. Spółka jest natomiast zobowiązana do złożenia oświadczenia na temat
informacji niefinansowych w odniesieniu do Grupy Kapitałowej (art. 55 ust.2b ustawy o rachunkowości),
w związku z czym w sprawozdaniu niefinansowym Grupy Kapitałowej oraz niniejszym Sprawozdaniu
prezentuje, na podstawie wskazanych powyżej przepisów prawa, wyłącznie w ujęciu skonsolidowanym,
za rok obrotowy 2021:
- udział procentowy obrotu, nakładów inwestycyjnych i wydatków operacyjnych Grupy Kapitałowej
Instal Kraków S.A. związanych z działalnością kwalifikującą się do systematyki (dalej „Taksonomii”), to
jest działalnością zdefiniowaną w artykule 1 pkt 5) Rozporządzenia 2021/2178 oraz udział procentowy
obrotu, nakładów inwestycyjnych i wydatków operacyjnych związanych z działalnością niekwalifikującą
się do Taksonomii, to jest działalnością zdefiniowaną w artykule 1 pkt 6) Rozporządzenia 2021/2178, z
pominięciem weryfikacji za okres sprawozdawczy Technicznych Kryteriów Kwalifikacji określonych w
Rozporządzeniu Delegowanym Komisji (UE) 2021/2139 z dnia 4 czerwca 2021 r. (dalej „Rozporządzenie
2021/2139”).
- informacje jakościowe, o których mowa w pkt 1.2 załącznika nr 1 do Rozporządzenia 2021/2178, w
zakresie w jakim dotyczą wyżej opisanych ujawnień za rok obrotowy 2021.
Do celów sprawozdawczych Grupa Kapitałowa dokonała oceny pod kątem kwalifikowania do Taksonomii
(„Taxonomy eligible”), poprzez mapowanie swoich działań w odniesieniu do kategorii w Taksonomii
określonych. Działalność Grupy Kapitałowej należy uznać za znacznie zdywersyfikowaną, co skutkowało
złożonością całego procesu. W wyniku analizy wyodrębniono działalności Grupy, zidentyfikowane w
załączniku nr 1 lub 2 do Rozporządzenia 2021/2139, z uwzględnieniem określonych kategorii
makrosektora kodów NACE.
Lp. Działalność Taksonomia (pkt)
NACE
(kod)
1 Budowa budynków mieszkalnych i niemieszkalnych
Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków
7.1.
F41.1
F43.22
2 Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi 7.7. L68.20
3
Budowa, rozbudowa, modernizacja stacji uzdatniania wody lub
obiektów infrastruktury w zakładach uzdatniania wody
5.1., 5.2. F42.99
4 Budowa, rozbudowa, modernizacja oczyszczalni ścieków 5.3. F42.99
5
Montaż, wymiana, konserwacja i naprawa sprzętu zwiększającego
efektywność energetyczną (HVAC)
7.3.
F43.22,
C25.99
6 Budowa infrastruktury kolejowej 6.14. F42.12
7
Wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych i
kanalizacyjnych
Renowacja istniejących budynków
7.1., 7.2. F43.22
9
Produkcja sprzętu zwiększającego efektywność energetyczną
budynków
3.5 C28.25
10 Transport drogowy towarów 6.6. H49.41
Działalność gospodarcza Grupy w 73,75% kwalifikuje się do Taksonomii w zakresie obrotów, w 10,30%
w zakresie nakładów inwestycyjnych (CapEx) i w 72,42% w zakresie kosztów operacyjnych (OpEx).

22
Dane dotyczące obrotu
Lp. miernik/wskaźnik
1 Przychody ze sprzedaży [tys. zł] 380 467
2 Przychody ze sprzedaży z działalności kwalifikującej się do Taksonomii [tys. zł] 280 606
3
Udział przychodów ze sprzedaży z działalności kwalifikującej się do Taksonomii w
przychodach ze sprzedaży ogółem [%]
73,75
4 Przychody ze sprzedaży z działalności niekwalifikującej się do Taksonomii [tys. zł] 99 861
5
Udział przychodów ze sprzedaży z działalności niekwalifikującej się do Taksonomii w
przychodach ze sprzedaży ogółem [%]
26,25
Dane dotyczące nakładów inwestycyjnych (CapEx)
Lp. miernik/wskaźnik
1 Nakłady inwestycyjne [tys. zł] 15 024
2 Nakłady inwestycyjne związane z działalnością kwalifikującą się do Taksonomii [tys. zł] 1 548
3
Udział nakładów inwestycyjnych związanych z działalnością kwalifikującą się do Taksonomii
w nakładach inwestycyjnych ogółem [%]
10,30
4 Nakłady inwestycyjne związane z działalnością niekwalifikującą się do Taksonomii [tys. zł] 13 476
5
Udział nakładów inwestycyjnych związanych z działalnością niekwalifikującą się do
Takosnomii w nakładach inwestycyjnych ogółem [%]
89,70
Dane dotyczące wydatków operacyjnych (OpeX)
Lp. miernik/wskaźnik
1 Wydatki operacyjne [tys. zł] 5 724
2 Wydatki operacyjne związane z działalnością kwalifikującą się do Taksonomii [tys. zł] 4 145
3
Udział wydatków operacyjnych związanych z działalnością kwalifikującą się do Taksonomii w
wydatkach operacyjnych ogółem [%]
72,42
4 Wydatki operacyjne związane z działalnością niekwalifikującą się do Taksonomii [tys. zł] 1 579
5
Udział wydatków operacyjnych związanych z działalnością niekwalifikującą się do
Taksonomii w nakładach inwestycyjnych ogółem [%]
27,58
W celu wyliczenia odsetka obrotu, nakładów inwestycyjnych (CapEx) i wydatków operacyjnych (OpEx)
kwalifikujących się do Taksonomii zastosowano następujące zasady:
1. Podstawę obrotu stanowią skonsolidowane przychody Grupy Kapitałowej w 2021 roku
ujawnione w pozycji Przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów (Nota-48), w
skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Do licznika przypisano przychody ze sprzedaży, które
kwalifikują się do Taksonomii. Przychód rozpoznany został zgodnie z międzynarodowym standardem
rachunkowości (MSR) 1 pkt 82 lit. a);
2. Podstawę nakładów inwestycyjnych (CapEx) stanowią nakłady inwestycyjne - ujawnione w
skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym zwiększenia pozycji Środki trwałe, Wartości niematerialne
i prawne oraz Prawa do użytkowania (Noty 1-8 i 56). Do licznika przypisano część CapEx, która dotyczy
działalności kwalifikującej się do Taksonomii. Podstawą wyliczeń są nakłady inwestycyjne, które
obejmują koszty rozliczane w oparciu o:

23
- MSR 16 rzeczowe aktywa trwałe, pkt 73 lit. e) ppkt (i) oraz (iii);
- MSR 38 wartości niematerialne, pkt 118 lit. e) ppkt (i);
- MSR 40 nieruchomości inwestycyjne, pkt 76 lit. a) i b) (w przypadku modelu wartości godziwej);
- MSR 40 nieruchomości inwestycyjne, pkt 79 lit. d) ppkt (i) oraz (ii) (w przypadku modelu opartego na
cenie nabycia lub koszcie wytworzenia);
- MSR 41 rolnictwo, pkt 50 lit. b) oraz e);
- MSSF 16 leasing, pkt 53 lit. h).
3. Podstawę wydatków operacyjnych (OpEx) stanowią koszty związane z obsługą aktywów Grupy
i utrzymywania ich w dobrej kondycji. Zaliczone do nich zostały koszty takie jak: koszty napraw i
remontów urządzeń, koszty osobowe związane z naprawami i utrzymaniem, koszty ochrony, sprzątania
powierzchni, koszty legalizacji urządzeń, koszty w obszarze p.poż i sterowania mediami. Do licznika
przypisano część OpEx, która dotyczy działalności kwalifikującej się do Taksonomii, zaś mianownik został
ustalony w oparciu o treść Rozporządzenia 2021/2178.
Grupa Kapitałowa zestawiła dane, dokonała ich analizy i ujawniła wymagane wskaźniki po raz pierwszy,
nie posiadając danych porównawczych za lata ubiegłe, dlatego nie prezentuje i nie omawia zmian w
zakresie zastosowanych obliczeń lub zmian we wskaźnikach wyników.
W 2021 r. nie wystąpiły istotne zmiany w odniesieniu do realizacji przyjętego planu inwestycyjnego
Grupy Kapitałowej, przy czym Grupa dotychczas nie opracowała planu, o którym mowa w pkt. 1.1.2.2.
załącznika nr 1 do Rozporządzenia 2021/2178.
W przypadku pozycji, które mogły jednocześnie kwalifikować się przynajmniej do dwóch rodzajów
działalności Spółka uniknęła podwójnego liczenia danego wskaźnika (dana pozycja zaklasyfikowana do
licznika jednego wskaźnika nie była ujmowana ponownie).
Grupa Kapitałowa nie identyfikuje działalności kwalifikującej się do Taksonomii, prowadzonej w celu
konsumpcji własnej.
Spółki z Grupy nie emitowały w okresie sprawozdawczym obligacji lub akcji w celu finansowania
działalności kwalifikujących się do Taksonomii.
W okresie sprawozdawczym, nie miały miejsca przypadki nabycia rzeczowych aktywów trwałych,
wartości niematerialnych i prawnych wskutek połączenia jednostek w ramach Grupy Kapitałowej.

24
Obszar środowiskowy (E)
Spółka ma świadomość wpływu jej działalności na klimat oraz wpływu zmian klimatycznych na jej
funkcjonowanie. W związku z tym spółki Grupy Kapitałowej dokonały rewizji istotnych ryzyk oraz szans
z tym związanych i w wyniku analizy zidentyfikowały następujące:
Ryzyka i szanse związane ze zmianami klimatu
Ryzyko Szansa
Ryzyko przejścia:
- ryzyko prawne i regulacyjne - ryzyko związane z
dostosowaniem działalności do zmian przepisów prawa
dotyczących przeciwdziałania globalnym zmianom klimatu,
w tym wymogów przepisów prawa UE odnoszących się do
kwalifikacji działalności jako zrównoważonej
środowiskowo;
- ryzyko technologiczne – ryzyko wzrostu wymagań
dotyczących energochłonności lub wydajności
oferowanych produktów, konieczności inwestycji w nowe
technologie);
- ryzyko rynkowe – ryzyko wzrostu cen energii, paliw i
materiałów oraz ryzyko wynikające ze zmieniających się
oczekiwań i zachowań konsumentów.
- rozwój nowych produktów i usług Frapol, w związku ze
zwiększeniem zapotrzebowania rynkowego na urządzenia
odzyskujące energię cieplną z budynków, urządzenia
wytwarzające energię ze źródeł odnawialnych, urządzenia
oczyszczające powietrze w budynkach oraz na systemy
sterujące wykorzystywaniem i odzyskiem energii cieplnej
w budynkach;
- wypełnienie portfela zleceń w segmencie budowlano-
montażowym i produkcji lekkiej w związku z
dofinansowaniem z funduszy strukturalnych UE projektów
służących ochronie lub poprawie stanu środowiska, w
wyniku konieczności dostosowania emisji szkodliwych
pyłów i gazów do atmosfery przez elektrownie i
elektrociepłownie do norm obowiązujących w UE i
państwach członkowskich, w celu przeciwdziałania
niekorzystnym zmianom klimatu;
- rozwój działalności deweloperskiej w wyniku wzrostu
świadomości społeczeństwa i potrzeby zamieszkania w
zrównoważonym środowiskowo budynku.
Grupa Kapitałowa zarządza wyżej opisanymi ryzykami w szczególności poprzez następujące działania:

ograniczanie zużycia energii elektrycznej w produkcji, głównie w elektrycznych urządzeniach do
obróbki metalu, poprzez bieżącą kontrolę stanu technicznego urządzeń, na podstawie
harmonogramów napraw i remontów oraz planowanie procesu technologicznego tj. produkcję
elementów na urządzeniach o najlepszych wskaźnikach efektywności;

monitorowanie przebiegów oraz wartości spalania floty samochodowej użytkowanej w Grupie, a
także odpowiednie planowanie transportu;

monitoring oraz kontrola procesu spalania gazu ziemnego w kotłowniach na potrzeby centralnego
ogrzewania poprzez dedykowane oprogramowanie, utrzymywanie wysokiej sprawności kotłów i
całego systemu ogrzewania oraz bieżącą konserwację;

sukcesywna wymiana oświetlenia w pomieszczeniach biurowych, na oświetlenie energooszczędne
typu LED;

prowadzenie szeregu badań nad rozwiązaniami zwiększającymi energooszczędność produktów
Frapol, a także dostosowującymi je do wymagań klientów. Efektem prac badawczych jest
opracowanie wielu innowacyjnych rozwiązań w zakresie wentylacji, klimatyzacji i ogrzewania
budynków użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych jedno- i wielorodzinnych;

monitorowanie oczekiwań społecznych i zwiększanie zakresu uwzględnianych na etapie
projektowania osiedli mieszkaniowych bezpiecznych, przyjaznych środowisku, nowych technologii i
proekologicznych rozwiązań, pozwalających między innymi zmniejszyć energochłonność budynków
w fazie użytkowania (w tym wdrożenie mikrogeneracji energii (od 2022 r.), optymalizacja
izolacyjności termicznej przegród, zastosowanie niskoenergetycznych źródeł światła);

stopniowe ograniczanie zaangażowania w segmencie budowlano-montażowym w projekty, które
mogą zostać zakwalifikowane jako niezrównoważone środowiskowo (jednym z celów strategicznych
Grupy jest doprowadzenie do roku 2024 do całkowitej rezygnacji z uczestnictwa w budowie nowych
jednostek przemysłu energetycznego opartych na węglu);

25

dodatkowo, zgodnie z przyjętą strategią Grupy Kapitałowej na lata 2022 – 2024, w Grupie
Kapitałowej zostanie powołany Zespół ds. Zrównoważonego Rozwoju, którego zadaniem będzie
między innymi monitoring i analiza ryzyk klimatycznych oraz udział w zarządzaniu nimi, a także
identyfikacja nowych.
Z drugiej strony, dążenie w Europie do przejścia na bezpieczną, neutralną dla klimatu i bardziej
zasobooszczędną gospodarkę, w tym wnoszącą istotny wkład w ochronę środowiska przed
zanieczyszczeniem, a co za tym idzie m.in. konieczność dostosowania emisji szkodliwych gazów do
atmosfery wraz z dofinansowaniem z funduszy strukturalnych UE projektów mających na celu
łagodzenie zmian klimatu i poprawę stanu środowiska, Grupa Kapitałowa postrzega jako szansę w
kontekście wypełnienia portfela zleceń w segmencie budowlano-montażowym i produkcji lekkiej. Nadto
wzrost świadomości klimatycznej społeczeństwa i związana z tym zmiana modelu oczekiwań rynkowych,
stanowi szansę dla rozwoju nowych produktów i usług Frapol, wynikającego ze zwiększenia
zapotrzebowania na urządzenia odzyskujące energię cieplną z budynków, urządzenia wytwarzające
energię ze źródeł odnawialnych, urządzenia oczyszczające powietrze w budynkach oraz na systemy
sterujące wykorzystywaniem i odzyskiem energii cieplnej w budynkach.
W trakcie analizy Spółka zidentyfikowała nadto ryzyko fizyczne, które w przyszłości może oddziaływać
na jej działalność, a mianowicie wpływ na proces budowlano-montażowy zjawisk pogodowych
związanych ze zmianami klimatycznymi, takich jak gwałtowne burze lub podmuchy wiatru, intensywne
opady, czy temperatura powietrza uniemożliwiająca roboty. Niemniej, z uwagi na ich przejściowy i
miejscowy charakter oraz fakt, iż obecnie nie doszło z wyżej wymienionych przyczyn do odczuwalnych
utrudnień w realizacji prac, ryzyko powyższe nie zostało uznane za istotne, co jednak może ulec zmianie
wraz z nasilaniem się tych zjawisk i wydłużaniem okresu ich trwania.
Spółka wywiera wpływ na środowisko w obszarze działalności operacyjnej oraz na etapie użytkowania
wykonanych przez nią obiektów, instalacji, urządzeń.
Pomimo zakłóceń w fazie realizacji, związanych z procesem produkcyjnym i budowlanym działalność
Spółki również przyczynia się do poprawy stanu środowiska. Wykonywane zamówienia w gospodarce
wodno-ściekowej i energetyce przyczyniają się do poprawy warunków środowiska przyrodniczego i
rozwoju sektora energetycznego w zakresie związanym z ograniczeniem zużycia nieefektywnych źródeł
energii przez mniejszych odbiorców oraz neutralizowaniem części szkodliwej emisji do atmosfery
(odazotowanie i odsiarczanie spalin, modernizacje elektrofiltrów). Spółka w swoim dorobku posiada
bardzo dużą ilość zrealizowanych zamówień, mających znaczący, pozytywny wpływ na środowisko, jego
ochronę oraz poprawę jego stanu, takich jak:

instalacje odsiarczania spalin w elektrowniach,

instalacje odazotowania spalin w elektrowniach,

budowa nowych i modernizacja starych oczyszczalni ścieków w oparciu o nowoczesne
technologie oczyszczania ścieków,

budowa nowych i modernizacja dotychczas użytkowanych stacji uzdatniania wody.
Środowisko w jakim żyjemy ma bezpośredni wpływ na jakość naszego życia, dlatego też działalność
Spółki ma aspekt nie tylko ekonomiczny, ale również społeczny. Poprzez modernizację oczyszczalni
ścieków, wykonywanie instalacji dezodoryzacji, modernizacje stacji uzdatniania wody, realizację
instalacji zmniejszających zanieczyszczenie powietrza czy zadań wykorzystujących przyjazne dla
środowiska, nowoczesne technologie w zakresie obiektów takich, jak szpitale, pływalnie, hale sportowe,
szkoły, działalność Spółki przyczynia się również do poprawy komfortu życia mieszkańców. Z kolei
realizowane przez Spółkę osiedla powstają głównie na terenach poprzemysłowych, tworząc pożądane
enklawy mieszkaniowe, co przyczynia się do rewitalizacji tych obszarów.
Zidentyfikowane znaczące aspekty środowiskowe oraz istotne ryzyka, związane z poszczególnymi
zagadnieniami środowiskowymi, zostały opisane w dalszych, odnośnych częściach Sprawozdania (E.1.,
E.2, E.3, E.5, E.6 i E.7), z uwzględnieniem szczegółowych działań minimalizujących zagrożenie.
Ryzykami zidentyfikowanymi w obszarze środowiskowym Spółka zarządza w sposób opisany w
wymienionych w zdaniu powyżej podrozdziałach oraz w niniejszej, ogólnej części Sprawozdania – Obszar
środowiskowy (E), w tym postępując w sposób określony we wskazanych, odpowiednich procedurach.
Zakres wpływu związanego z fazą użytkowania produktów Spółki został opisany w części E.8
Sprawozdania.

26
Polityka
Spółka stale troszczy się o wizerunek podmiotu godnego zaufania i budzącego zadowolenie ze
współpracy, charakteryzującego się zrównoważonym rozwojem, systematycznie i planowo dbającego o
środowisko. W Kodeksie Etyki Spółka przyjęła zobowiązanie poszanowania środowiska naturalnego,
niezależnie od charakteru prowadzonej działalności oraz miejsca i rodzaju świadczonych usług,
przestrzegania przepisów prawa oraz wewnętrznych regulacji i wymagań w tym zakresie oraz
wymagania tego samego od swoich partnerów biznesowych, używania materiałów i surowców jak
najmniej szkodliwych dla środowiska naturalnego, wytwarzania jak najmniejszej ilości odpadów,
ograniczania emisji zanieczyszczeń oraz prowadzenia działalności w sposób jak najmniej uciążliwy dla
sąsiadów.
Polityka Zintegrowanego Systemu Zarządzania Spółki w obszarze ochrony środowiska (dalej w treści
Sprawozdania „Polityka środowiskowa”), oparta o system zarządzania środowiskowego w ramach
Zintegrowanego Systemu Zarządzania (dalej również „ZSZ”), spełnia wymagania normy PN-EN ISO
14001:2015.
Przyjęta i stosowana w Spółce Polityka Zintegrowanego Systemu Zarządzania (dalej również „Polityka
ZSZ”) określa, jako zasadniczy cel i zobowiązanie Spółki w obszarze środowiskowym, ciągłe zmniejszanie
szkodliwego wpływu na otoczenie, w zgodzie z obowiązującym prawem oraz dostarczanie takich
wyrobów i usług, które są przyjazne środowisku naturalnemu. Określone cele i zobowiązania, Spółka
realizuje poprzez:

racjonalne wykorzystywanie zasobów naturalnych, energii i paliw, wiedzy, techniki oraz
kapitału,

eliminowanie zagrożeń lub ich minimalizowanie, poprzez stosowanie nowoczesnych technologii,
maszyn i urządzeń,

modernizację urządzeń,

zapewnienie świadomego i odpowiedzialnego działania wszystkich pracowników na rzecz
ochrony środowiska, poprzez podnoszenie kwalifikacji i skuteczne motywowanie,

prowadzenie dialogu z pracownikami i innymi zainteresowanymi stronami o przedsięwzięciach
Spółki na rzecz ochrony środowiska,

doskonalenie procesów Zintegrowanego Systemu Zarządzania, a także procedur nim objętych,
w celu polepszenia jego skuteczności i osiąganych efektów,

zapewnienie odpowiednich zasobów i środków, w celu realizacji zobowiązań wynikających z
Polityki ZSZ.
Polityka środowiskowa podlega stałemu nadzorowi kierownika Działu BHP, Ochrony Środowiska i
Ochrony P.poż. oraz Pełnomocnika-Koordynatora Dyrektora Generalnego ds. Zintegrowanego Systemu
Zarządzania, podlegających w strukturze organizacyjnej bezpośrednio Dyrektorowi Generalnemu –
Prezesowi Zarządu Spółki, a także Pełnomocnika ds. Systemu Zarządzania Środowiskiem i BHP. Celem
procesu nadzoru jest zapewnienie zgodności działania Spółki z Polityką ZSZ, przepisami prawa oraz
postanowieniami otrzymanych decyzji administracyjnych i realizacji zadań szczegółowych, to jest
między innymi:

zmniejszenie o 10% ilości odpadów w stosunku do ilości przyznanej w pozwoleniach,

zużycie energii elektrycznej i wody oraz ilość wytworzonych ścieków nie wyższe niż w roku
poprzednim.
Zintegrowany System Zarządzania jest również objęty stałym nadzorem, we wszystkich obszarach,
przez Zarząd Spółki, którego zobowiązaniem jest podejmowanie działań w kierunku doskonalenia ZSZ,
wyznaczanie celów i zadań dla poszczególnych jednostek organizacyjnych oraz kontrola efektów ich
realizacji.
Identyfikacja aspektów środowiskowych
Zgodnie z ZSZ, środowisko to całe otoczenie, w którym Spółka działa, z uwzględnieniem powietrza,
wody, ziemi, zasobów naturalnych, flory, fauny, ludzi i ich wzajemnych zależności.
Elementy działań Spółki lub jej wyrobów i usług, które mogą wzajemnie oddziaływać ze środowiskiem
podczas:

27

realizacji prac budowlano-montażowych,

eksploatacji instalacji Spółki,

realizacji prac w zakładach produkcji przemysłowej Spółki,

działalności w obszarze magazynów,

działalności w obszarze administracji,

działalności w obszarze Laboratorium Zakładowego Spółki,
stanowią aspekty środowiskowe, identyfikowane przez dyrektorów/kierowników jednostek
organizacyjnych oraz kierowników realizowanych przez Spółkę budów, zgodnie z procedurą
„Identyfikacja aspektów środowiskowych oraz określenie szans i zagrożeń” (OS 01), w każdym procesie
operacyjnym opisanym w ZSZ. Aspekty, które mają lub mogą mieć istotny wpływ na środowisko,
uznawane są za znaczące. Przyjęto, że jeżeli istnieje ryzyko niespełnienia wymagań prawnych lub
innych, odnoszących się do ocenianego aspektu środowiskowego lub jeśli ustalona suma parametrów
liczbowych, na które składają się ocena (waga) potencjalnych negatywnych skutków - w skali od 1 do
3 oraz prawdopodobieństwo wystąpienia - w skali od 1 do 3, jest większa niż 4, aspekt ten traktowany
jest jako znaczący.
Aspekty środowiskowe zidentyfikowane w poszczególnych jednostkach organizacyjnych w procesie
opracowania i wdrożenia w Spółce Zintegrowanego Systemu Zarządzania i ich ocena (dokonana w
warunkach normalnych), zostały zebrane w formie tabelarycznej, jako załącznik do w/w procedury
OS 01. Podlegają one przeglądowi, weryfikacji i aktualizacji, a także stanowią podstawę do dalszej,
wymaganej identyfikacji przez osoby odpowiedzialne.
Na bieżąco, identyfikacja aspektów środowiskowych dokonywana jest przede wszystkim w trakcie
okresowych przeglądów stanu środowiska w Spółce, a także:

na etapie przygotowania oferty/produkcji/przedsięwzięcia – z uwzględnieniem dokumentacji
projektowej lub innej dostępnej dokumentacji dotyczącej realizowanego zadania, będącej
między innymi podstawą do złożenia informacji o planowanym wytwarzaniu odpadów podczas
realizacji,

z chwilą zastosowania nowego rodzaju surowca lub materiału oraz nowej technologii, zarówno
na etapie przygotowania produkcji/przedsięwzięcia, jak i na etapie realizacji.
W procesie identyfikacji Spółka uwzględnia między innymi uwarunkowania prawne, w tym wynikające z
prawa miejscowego, warunki lokalizacji, projekt budowlany, zaopatrzenie w media, wpływ na sąsiadów,
możliwość konfliktów społecznych, możliwość awarii, postęp naukowo-techniczny, warunki wykonania i
odbioru robót budowlanych.
Aspekty środowiskowe, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów znaczących, takich jak: zużycie
energii, paliw, wody, emisja ze stosowanych farb i lakierów, emisja do powietrza pyłów i gazów
zawierających tlenki metali, spalanie gazu ziemnego w kotłowniach, spalanie paliw w silnikach
samochodów i maszyn budowlanych, wytwarzanie odpadów i ścieków, sytuacje awaryjne, poddawane
są analizie i stanowią podstawę formułowania oraz utrzymywania celów środowiskowych, a te osiągane
są w wyniku realizacji wyznaczonych zadań.
Monitoring oraz działania korygujące
Sposób prowadzenia przez jednostki organizacyjne Spółki sterowania operacyjnego w zakresie aspektów
środowiskowych określa procedura „Planowanie i nadzór nad działaniami operacyjnymi. Sterowanie
operacyjne” (OS 03). Procedura odnosi się do znaczących aspektów środowiskowych i obowiązuje we
wszystkich jednostkach organizacyjnych Spółki objętych Zintegrowanym System Zarządzania w
obszarze ochrony środowiska. Pełnomocnik-Koordynator Dyrektora Generalnego ds. Zintegrowanego
Systemu Zarządzania oraz kierownik Działu BHP, Ochrony Środowiska i Ochrony P.poż. są kompetentni
i odpowiedzialni za:

identyfikację operacji i działań związanych ze znaczącymi aspektami środowiskowymi zgodnie z
Polityką Zintegrowanego Systemu Zarządzania, celami i zadaniami,

opracowywanie i utrzymywanie udokumentowanych procedur, instrukcji, rozwiązań
organizacyjnych i/lub technicznych oraz zapewnienie, że tam, gdzie ich brak może prowadzić
do odstępstw od Polityki ZSZ w obszarze ochrony środowiska, a także od celów i zadań

28
środowiskowych, operacje związane ze znaczącymi aspektami środowiskowymi przebiegają
zgodnie z przyjętymi założeniami.
Działania Spółki objęte sterowaniem operacyjnym realizowane są poprzez:

instrukcje stanowiskowe, procedury, umowy, regulaminy, polecenia służbowe, zarządzenia
wewnętrzne, instrukcje eksploatacji,

informowanie kontrahentów o wymaganiach, jakie Spółka ma w stosunku do nich w związku z
wdrożonym Zintegrowanym Systemem Zarządzania.
Dokumenty związane ze sterowaniem operacyjnym podlegają bieżącym przeglądom, z których wynika
ewentualna potrzeba ich aktualizacji. Za ich zatwierdzenie odpowiada Zarząd Spółki i kierownicy
jednostek organizacyjnych. Kierownicy jednostek organizacyjnych są także odpowiedzialni za
zapewnienie, że wszystkie podmioty współpracujące ze Spółką będą świadome wymagań, jakie Spółka
ma wobec nich w zakresie ochrony środowiska.
Odziaływanie Spółki na środowisko jest monitorowane na bieżąco przez kierowników jednostek
organizacyjnych oraz Dział BHP, Ochrony Środowiska i Ochrony P.poż. Monitoring odbywa się w oparciu
o procedurę ZSZ „Monitorowanie” (SQ 2001) i obejmuje:

przestrzeganie przepisów prawa,

kontrolę zgodności rodzajów i ilości wytwarzanych odpadów z otrzymanymi decyzjami
administracyjnymi,

pomiary i rejestracje,

nadzór nad realizacją celów wyznaczonych w Polityce ZSZ,

realizację programów zarządzania środowiskowego,

bieżący nadzór nad realizacją inwestycji/usługi,

audyty wewnętrzne (planowe i pozaplanowe).
Podstawę monitoringu stanowi identyfikacja aspektów środowiskowych. W odniesieniu do
zidentyfikowanych aspektów sporządzany jest przez dyrektorów/kierowników jednostek
organizacyjnych oraz, przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, przez kierowników budów,
Program zarządzania środowiskowego (dalej również „Program”), obejmujący cele i zadania
środowiskowe, osoby odpowiedzialne za ich realizację, terminy i koszty (budżet) tej realizacji, z
uwzględnieniem zobowiązań Polityki ZSZ Spółki, ryzyk i szans. Realizacja Programu jest nadzorowana i
systematycznie oceniana. Dodatkowo, co roku, w poszczególnych jednostkach organizacyjnych Spółki,
są sporządzane i realizowane Plany poprawy, w których określane są zadania środowiskowe.
W przypadku ujawnienia nieprawidłowości, podejmowane są działania korygujące, zgodnie z procedurą
„Działania korygujące” (SQ 1401). Procedura określa zasady prowadzenia tych działań, od wykrycia
niezgodności, poprzez analizę występujących niezgodności, do udokumentowanego skutecznego
wdrożenia działań korygujących, a w przypadku koniecznym - do dokonania stosownych zmian w ZSZ.
Procedura obowiązuje we wszystkich jednostkach organizacyjnych Spółki.
Zidentyfikowane (między innymi w trakcie audytów wewnętrznych) nieprawidłowości odnotowuje się w
sporządzanym protokole niezgodności. Wszystkie niezgodności są analizowane pod kątem przyczyn ich
wystąpienia, a wyniki tych analiz stanowią podstawę do sporządzenia Programu działań korygujących i
ich podjęcia przez osoby odpowiedzialne za dany obszar. Skuteczność wprowadzonych działań
korygujących oceniana jest przez Pełnomocnika ds. Systemu Zarządzania Środowiskiem i BHP, a także
w trakcie kolejnych audytów planowych lub pozaplanowych. Działania korygujące podejmowane są w
celu wykrywania, analizowania i eliminowania niezgodności, w tym materializacji ryzyk. Ich podstawę
stanowią wszelkie informacje uzyskiwane w trakcie przebiegu poszczególnych procesów i prowadzonych
kontroli, przeprowadzonych audytów zewnętrznych i wewnętrznych, analizy reklamacji klientów, a także
wszelkie inne informacje i uwagi oraz zastrzeżenia zgłaszane w odniesieniu do działalności Spółki.
Wszystkie informacje wymagające działań zapobiegawczych są analizowane pod kątem przyczyn ich
wystąpienia. Pełnomocnik ds. Systemu Zarządzania Środowiskiem i BHP / kierownik Działu BHP, Ochrony
Środowiska i Ochrony P.poż., w porozumieniu z Pełnomocnikiem-Koordynatorem Dyrektora Generalnego
ds. Zintegrowanego Systemu Zarządzania, ustalają sposób rozwiązania problemu i określają działania
niezbędne dla usunięcia ustalonych zagrożeń, termin ich podjęcia i osobę odpowiedzialną za realizację.
Powyższe stanowi postawę do sporządzenia Programu działań korygujących. Skuteczność
wprowadzonych działań oceniana jest w trakcie kolejnych audytów planowych lub pozaplanowych.

29
Niezależnie od tego, wszyscy pracownicy Spółki są zobowiązani do dokonywania na swoich stanowiskach
pracy bieżącej oceny procesu produkcyjnego oraz oceny funkcjonowania Zintegrowanego Systemu
Zarządzania, wprowadzania działań korygujących, względnie zawiadamiania przełożonych o swoich
spostrzeżeniach.
Wszelkie informacje dotyczące działań korygujących poddawane są przeglądowi, dokonywanemu przez
kierownictwo najwyższego szczebla. Do oceny efektów Polityki środowiskowej i monitoringu
wykorzystywane są także informacje dotyczące ilości wytworzonych odpadów, ścieków, emisji gazów i
pyłów do powietrza, zużytej wody, energii elektrycznej i gazu, w zakresie objętym rocznymi
sprawozdaniami z korzystania ze środowiska, składanymi do urzędu marszałkowskiego. Powyższe
umożliwia jednocześnie skuteczną kontrolę spełniania wymagań zawartych w otrzymanych decyzjach
środowiskowych i pozwoleniach. Potwierdzeniem skuteczności działań są pozytywne wyniki kontroli,
przeprowadzonych w ubiegłych latach przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony
Środowiska (WIOŚ).
Szkolenie
Spółka przeciwdziała zidentyfikowanym ryzykom w obszarze środowiskowym między innymi poprzez
podejmowane w sposób ciągły działania promujące świadomość środowiskową wśród pracowników.
Służą temu szkolenia zarówno wewnętrzne, przeprowadzane przez kierowników komórek
organizacyjnych lub wyznaczone przez nich osoby posiadające wymagane kwalifikacje zawodowe, Dział
BHP, Ochrony Środowiska i Ochrony P.poż. oraz Pełnomocnika-Koordynatora Dyrektora Generalnego
ds. ZSZ, jak i zewnętrzne, organizowane przede wszystkim zgodnie z procedurą „Szkolenie” (SQ 1801).
Okresowe szkolenia w zakresie ochrony środowiska obejmują wszystkich pracowników Spółki.
Pracownicy fizyczni oraz kierowcy i operatorzy obejmowani są okresowymi instruktażami
stanowiskowymi, w trakcie których zapoznawani są z aspektami środowiskowymi, związanymi z ich
pracą oraz wpływem, jaki na środowisko mogą mieć ich czynności, jeśli będą wykonywane
nieprawidłowo, a także ze sposobem reagowania na potencjalne awarie i usuwania ich skutków.
Pracownicy umysłowi biorą udział w okresowych szkoleniach wewnętrznych oraz zewnętrznych
szkoleniach i seminariach (webinariach), poświęconych tematyce ochrony środowiska, organizowanych
przez zewnętrzne ośrodki szkoleniowe. Każda osoba zawierająca pierwszą umowę dotyczącą
zatrudnienia w Spółce, z chwilą rozpoczęcia pracy jest zapoznawana z ZSZ w obszarze środowiskowym
i szkolona w tym zakresie.
Łańcuch dostaw towarów i usług
Jednym ze zidentyfikowanych, istotnych ryzyk w obszarze środowiskowym jest ryzyko nieodpowiedniego
doboru dostawców towarów i usług, niestosujących się do zasad poszanowania środowiska oraz ryzyko
naruszenia tych zasad przez wybrane podmioty. Spółka zarządza przedmiotowym ryzykiem w sposób
opisany poniżej.
Obszar środowiskowy jest przez Spółkę weryfikowany i kontrolowany w całym łańcuchu dostaw. Zakupy
towarów i usług dokonywane są u dostawców oraz podwykonawców kwalifikowanych, po ich uprzedniej
ocenie, w szczególności zgodnie z odpowiednimi procedurami ZSZ - „Zakupy towarów do realizacji umów
krajowych” (SQ 0601) i „Zakupy usług” (SQ 0604), a proces realizacji kontrolowany (kontrole okresowe
i doraźne) i nadzorowany, między innymi w oparciu o procedurę „Zasady generalnego wykonawstwa
inwestycji” (SQ 0903). Zgodnie z wymienionymi powyżej regulacjami, przy wyborze dokonuje się oceny
podmiotu oraz uwzględnia między innymi posiadany przez dostawcę towarów/usług system zarządzania
środowiskowego, sposób prowadzenia gospodarki odpadami, zawarte umowy z uprawnionymi
podmiotami dotyczące odbioru, wywozu i utylizacji odpadów, otrzymany certyfikat dla posiadanego
systemu zarządzania środowiskowego. Jeżeli wybrany dostawca towarów/usług posiada opracowany i
wdrożony system zarządzania środowiskiem, uzgodnieniu podlega rodzaj i zakres dokumentów
systemowych, które będzie sporządzał i przekazywał w trakcie realizacji zamówienia. W przypadku
wyboru dostawcy nieposiadającego własnego systemu zarządzania, Spółka nakłada na niego
zobowiązanie do działania zgodnie z zasadami i procedurami obowiązującego w Spółce ZSZ,
odnoszącymi się do jego zakresu czynności.
W przypadku dostawców towarów/usług wykonujących prace na terenie budowy realizowanej przez
Spółkę, przyjmują oni na siebie zobowiązania wynikające z dokumentu systemowego pn.: „Plan
zapewnienia jakości, BHP oraz ochrony środowiska na budowach realizowanych przez Instal Kraków

30
S.A.” i są stale nadzorowani oraz systematycznie kontrolowani. Nadzór nad realizacją budowy w
obszarze ochrony środowiska prowadzi kierownik budowy oraz specjaliści branżowi, a także kierownik
Działu BHP, Ochrony Środowiska i Ochrony P.poż. Stan ochrony środowiska omawiany jest regularnie
na naradach koordynacyjnych na budowie. Od zatrudnionych dostawców konsekwentnie egzekwowane
jest przestrzeganie przepisów dotyczących ochrony środowiska i nałożonych zobowiązań. W przypadku
naruszeń i bezskuteczności działań interwencyjnych, prace danego dostawcy podlegają wstrzymaniu
przez kierownika budowy. Niezależnie Spółka zastrzega prawo odstąpienia od umowy z podmiotem
działającym nienależycie w przedmiotowym zakresie. Ocena danego kontrahenta stanowi podstawę
decyzji co do przyszłej współpracy. W powyższy sposób Spółka zarządza ryzykiem nieodpowiedniego
doboru dostawców towarów i usług, to jest wyboru podmiotu niedbającego o środowisko, a także
ryzykiem naruszeń zasad jego ochrony przez zatrudnionych kontrahentów.
Przegląd Polityki środowiskowej
Polityka środowiskowa poddawana jest cyklicznej ocenie, między innymi w ramach przeglądu
Zintegrowanego Systemu Zarządzania. Kompleksowy przegląd, we wszystkich obszarach, wraz z oceną
Polityki ZSZ, przeprowadzany jest raz w roku przez Dyrektora Generalnego – Prezesa Zarządu, zgodnie
z Procedurą ZSZ „Przegląd Zintegrowanego Systemu Zarządzania przez kierownictwo” (SQ 0101), po
zrealizowaniu planu audytów wewnętrznych i dokonaniu analizy stanu BHP i ochrony środowiska w
Spółce (na podstawie wyników kontroli, prowadzonych na bieżąco na budowach oraz w jednostkach
organizacyjnych Spółki). Celem przeglądu jest ocena wyników audytów wewnętrznych, adekwatności
procedur i instrukcji ZSZ do procesów zachodzących w Spółce, osiągnięcia wyznaczonych celów, analiza
podjętych działań korygujących oraz określenie kierunków doskonalenia.
ZSZ przewiduje nadto przeglądy przed wprowadzeniem do stosowania nowej technologii (mającej
znaczący wpływ na środowisko) oraz na wniosek zewnętrznych instytucji kontrolujących (na przykład
Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska), czy też w wykonaniu zaleceń stanowiących rezultat
audytów wewnętrznych lub zewnętrznych.
Przegląd środowiskowy uwzględnia również oddziaływanie na środowisko wyrobów i usług dostawców
oraz podwykonawców Spółki.
Zarządzanie obszarem środowiskowym wspierają również inne, szczegółowe procedury ZSZ oraz
instrukcje wewnętrzne, uwzględniające zagadnienia z tego zakresu:

„Zobowiązania dotyczące zgodności. Identyfikacja wymagań prawnych oraz ocena zgodności z
przepisami prawnymi i innymi wymaganiami dotyczącymi ochrony środowiska oraz
bezpieczeństwa i higieny pracy” (SQ 0503), której celem jest zapewnienie funkcjonowania
Spółki w obszarze ochrony środowiska, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi i
podejmowania działań podnoszących stopień tej zgodności, a która określa zasady
postępowania przy identyfikacji, gromadzeniu i rozpowszechnianiu przepisów prawa, zarządzeń
i poleceń służbowych Dyrektora Generalnego – Prezesa Zarządu, dotyczących ochrony
środowiska oraz zasady dokonywania okresowej oceny zgodności z mającymi zastosowanie
wymaganiami prawnymi w tym zakresie;

„Gotowość i reagowanie na sytuacje awaryjne” (OS 04) - opisana w części E.7. Sprawozdania;

„Nadzorowanie dokumentacji i danych” (SQ 0501) – na podstawie której są opracowywane,
przyjmowane, rejestrowane, rozpowszechniane, aktualizowane i przechowywane dokumenty
dotyczące ZSZ w obszarze ochrony środowiska oraz wycofywane z obiegu dokumenty
nieaktualne. Procedura określa zasady nadzorowania zapisów dotyczących zarządzania jakością,
BHP i ochrony środowiska w sposób pozwalający wykazać zgodność wykonywanych usług z
wymaganiami umowy oraz efektywność funkcjonowania Zintegrowanego Systemu Zarządzania;

„Audyty wewnętrzne” (SQ 1701) - opisana w części G.2.3 Sprawozdania;

„Zarządzanie ryzykiem” (SQ 2301) - opisana w części G.3 Sprawozdania.
Surowce i materiały (E.1)
E.1.1 E.1.2
Efektywne korzystanie z surowców i materiałów oraz racjonalna gospodarka odpadami, w tym dążenie
do ich maksymalnej redukcji, to jeden z celów Polityki środowiskowej Spółki.

31
Racjonalne korzystanie rozpoczyna się już na etapie doboru materiałów i ich zakupu. Spółka nabywa
tylko taką ilość surowców i materiałów, jaka jest niezbędna dla należytego wywiązywania się z przyjętych
zobowiązań oraz uzyskania optymalnej jakości oferowanych produktów. Spółka realizuje swoje projekty
z użyciem trwałych i wysokiej jakości materiałów i surowców, tak, by ograniczyć do minimum ryzyko
wystąpienia wad, zmniejszając tym samym koszty ewentualnych napraw i remontów oraz wydłużając
cykl życia oferowanych produktów. Materiały i surowce pozyskiwane są z legalnych źródeł, w oparciu o
uprzednio przeprowadzoną ocenę dostawcy i oferowanych produktów. Kryterium wyboru stanowią
między innymi: posiadane certyfikaty jakości, aprobaty, znaki bezpieczeństwa wyrobu, certyfikaty
zarządzania środowiskowego. Projektowanie urządzeń i instalacji oraz wdrażanie ich do produkcji,
następuje w sposób zakładający najbardziej efektywne wykorzystanie materiałów przy równoczesnej
minimalizacji ilości wytwarzanych odpadów. Transport, przechowywanie, pakowanie i dostarczanie
materiałów oraz surowców, wykonywane jest w sposób zapobiegający ich uszkodzeniu, zniszczeniu lub
utracie właściwości (dotyczy to także obowiązku ich właściwego zagospodarowania i przechowywania
na placu budowy).
Racjonalne korzystanie z surowców i materiałów realizowane jest przy pomocy następujących procedur
ZSZ:

„Zakupy towarów do realizacji umów krajowych” (SQ 0601) – określającej jednolity tok
postępowania przy zakupach materiałów, surowców czy półproduktów, w celu zapewnienia
wysokiej jakości nabywanych materiałów i legalności źródła ich pochodzenia. Procedura
wskazuje podmioty odpowiedzialne za wybór dostawcy, jego ocenę, kryteria, w oparciu o które
jest ona dokonywana, opracowanie wniosku zakupowego / zapotrzebowania materiałowego i
sam proces realizacji zamówień. Zgodnie z tą procedurą, na podstawie dotychczasowej
współpracy, audytów bądź oceny wyrobów, dokonywana jest kwalifikacja dostawcy. Przy ocenie
uwzględnia się między innymi posiadanie wymaganych dokumentów dla wyrobów oraz
certyfikatów systemów zarządzania, właściwe oznakowanie i identyfikowalność towaru, własne
wymogi dotyczące jakości, dopuszczenia wyrobu przez instytucje nadzorujące. Na podstawie
pozyskanych informacji następuje wybór dostawcy. Rezygnacja z towarów dostawcy następuje
między innymi w przypadku niespełnienia przez dostawcę wymagań w zakresie rodzaju, gatunku
lub asortymentu zamawianych towarów, parametrów technicznych i jakościowych
(wymaganych dla danego rodzaju towarów) lub braku dokumentów potwierdzających jakość
dostarczanego towaru (atestów, świadectw jakości, deklaracji zgodności, protokołów badań,
spełnienia wymagań BHP i ochrony środowiska);

„Projektowanie” (SQ 0401) – określającej między innymi etapy projektowania i poszczególne
czynności składające się na ten proces, wymóg opracowania karty projektu zawierającej
założenia projektowe, w tym w zakresie materiałochłonności wyrobu. Na etapie koncepcyjnym
analizuje się wymagania prawne i normatywne dotyczące projektowanego wyrobu, tworzy się
pierwsze szkice i warianty wyrobu, określa się zakres wymaganych badań;

„Transport, przechowywanie, pakowanie, dostarczanie” (SQ 1501) – określającej osoby
odpowiedzialne za bezpieczny transport towarów, sposób ich transportu i rozładunku,
składowania na placu budowy oraz powierzchniach magazynowych i placach składowych.
Istotnym ryzykiem zidentyfikowanym w tym obszarze jest ryzyko niskiej efektywności zużycia surowców
i materiałów oraz ryzyko zwiększenia materiałochłonności w procesie produkcji, a także zmienna
sytuacja na rynku surowców, w tym również wystąpienie ograniczeń w dostępności niektórych grup
towarów.
Spółka zarządza powyższymi ryzykiem poprzez stosowanie wyżej wymienionych procedur wraz z
procedurami ZSZ, dotyczącymi zarządzania jakością, opisanymi w części S.11 Sprawozdania. Ponadto
Spółka w ramach Programu środowiskowego przeprowadza regularny monitoring procesów dotyczących
zużycia materiałów, dokonuje systematycznych ocen oraz szkoleń w zakresie zarządzania jakością. W
razie konieczności podejmuje działania korygujące i naprawcze. Szczegóły dotyczące powyższych
działań zostały opisane w części ogólnej Obszar środowiskowy (E) oraz Bezpieczeństwo produktów i
konsumentów (S.11).
W swojej działalności Spółka wykazuje zapotrzebowanie na różnego rodzaju materiały (w szczególności
stalowe), takie jak: blacha stalowa ocynkowana, rury stalowe i miedziane, druty spawalnicze, pręty
gwintowane, elektrody i farby.

32
Specyfiką branży budowlanej jest to, że większość wykorzystywanych surowców i materiałów jest
nieodnawialna. Z tego powodu Spółka kładzie nacisk na efektywność, długotrwałość i wysoką jakość
świadczonych usług i produktów. Spółka już na etapie projektowania wybiera rozwiązania materiałowe,
które pozwolą zminimalizować koszty przyszłej eksploatacji obiektów oraz wydłużą okres ich
użytkowania. Stosowanie materiałów wysokiej jakości wpływa na ograniczenie ilości remontów, wydłuża
cykl życia produktów, co skutkuje niższym poziomem zużycia surowców oraz niższymi kosztami utylizacji
materiałów budowlanych.
Szeroko wykorzystywane przez Spółkę materiały stalowe są produktami powstającymi z przerobienia
rud żelaza, które stanowią surowiec nieodnawialny. Spółka nie posiada danych, w jakim zakresie zostały
one wytworzone ze złomu.
Większość wykorzystywanych w działalności operacyjnej materiałów nie podlega recyklingowi. Spółka
dąży do tego, aby odpad remontowo-budowlany (gruz betonowy, ceglany) powstający podczas prac
rozbiórkowych, zwłaszcza w łańcuchu dostaw, był wykorzystany jako materiał do utwardzania placu
budowy lub urządzania dróg technologicznych. Również powstałe podczas wykonywania wykopów:
ziemia, gleba oraz kamienie (formalnie uznane za odpad) są ponownie wykorzystywane na placu
budowy jako pełnowartościowy surowiec, służący wyrównywaniu terenu. Działania takie sprzyjają
maksymalnej redukcji odpadów i ograniczeniu ilości zużywanych surowców naturalnych (kruszyw).
Powstający w procesie produkcji urządzeń i instalacji odpady stalowe i inne odpady przemysłowe
podlegają stałemu monitoringowi, tak co do ilości jak i zasad jego segregacji, zgodnie z procedurami
opisanymi w części E.6 Sprawozdania.
Rodzaj i ilość wykorzystanego surowca i materiału
Lp. Nazwa materiału
Ilość* (Mg)
2020 2021
1 Blachy stalowe 121,20 61,80
2 Płaskowniki stalowe 4,50 2,00
3 Pręty stalowe 2,40 2,60
4 Kształtowniki stalowe 75,60 14,43
5 Rury stalowe z/s i b/s 76,80 76,83
6 Druty spawalnicze 3,10 1,33
7 Elektrody spawalnicze 0,15 0,17
8 Farby 2,30 0,76
*Wykaz materiałów oraz podane ilości obejmują dane wynikające z dokumentów magazynowych Spółki.
Zużycie kluczowych materiałów na jednostkę przychodu
Nazwa materiału
Ilość Mg/1mln
2020 2021
Materiały stalowe 1,07 0,67
Paliwa i energia (E.2)
E.2.1 E.2.2 E.2.3

33
Prowadzona przez Spółkę działalność determinuje duże zapotrzebowanie na paliwa i energię. Jednym z
zasadniczych celów Polityki ZSZ jest ich racjonalne wykorzystywanie. Optymalizacja zużycia pozwala nie
tylko na obniżanie kosztów operacyjnych, ale także na ciągłe ograniczanie szkodliwego wpływu Spółki
na środowisko naturalne.
Energia elektryczna została uznana w procedurze (OS 01) „Identyfikacja aspektów środowiskowych oraz
określenie szans i zagrożeń” za aspekt znaczący i jest każdorazowo uwzględniana w programach
zarządzania środowiskowego. Cel szczegółowy Polityki środowiskowej w tym zakresie to:

zużycie energii elektrycznej na poziomie nie wyższym niż w roku poprzednim.
Aspekt środowiskowy Operacja Sposób monitorowania/pomiaru
aspektu
Zużycie energii elektrycznej Zasilanie energią elektryczną
maszyn i urządzeń (spawarki,
elektronarzędzia, nagrzewnice)
Oświetlenie, w tym oświetlenie
placu budowy
Oświetlanie i ogrzewanie
melamin
Rejestracja ilości
Wyłączanie wszystkich zbędnych maszyn
i urządzeń oraz oświetlenia
Bieżąca kontrola stanu technicznego
obiektów, urządzeń, instalacji i zaplecza
budowy
W działalności operacyjnej Spółka zużywa energię w budynkach, w instalacjach przemysłowych,
urządzeniach oraz w transporcie. Największe zużycie notuje się w budynkach, w których Spółka posiada
zakłady produkcyjne oraz w budynkach administracyjnych w Krakowie, gdzie energia zużywana jest na
potrzeby parku maszynowego, ogrzewania, oświetlenia oraz transportu.
Większość energii wykorzystywanej w działalności operacyjnej to: energia elektryczna pochodząca z
elektrowni, wykorzystywana głównie w obszarze obróbki metali oraz oświetlenia, energia cieplna
pochodząca głównie ze spalania gazu ziemnego i ciepła dostarczanego z elektrociepłowni oraz energia
pochodząca za spalania benzyny i oleju napędowego, związana z wykorzystywaniem floty
samochodowej oraz sprzętu ciężkiego.
Całkowite zużycie energii, według źródeł jej pozyskania.*
Zużycie 2020 2021
Energia elektryczna [GJ] 2 021 1 661
Energia cieplna [GJ] 835 830
Gaz ziemny [GJ] 4357 3 114
LPG [GJ] 171 263
Olej napędowy [GJ] 3421 3 084
Benzyna [GJ] 886 1129
Zużycie całkowite [GJ] 11 691 10 081
Zużycie całkowite na jednostkę przychodu [GJ/1mln] 44,5 43,1
* Podane wielkości odnoszą się do zużycia na potrzeby własne, wewnątrz organizacji, wynikają ze wskazań liczników Spółki lub
danych wykazanych w dokumentach rozliczeniowych, wystawionych przez dostawców paliw i energii, z wyłączeniem ilości energii
w przypadku refakturowania na inne podmioty lub ujętej w stawce czynszu. W prezentowanych wartościach pominięto dane z
realizacji zamówień w segmencie budowlano-montażowym i zagranicznym, ze względu na zróżnicowany sposób rozliczeń i
występujący w przypadku części inwestycji brak możliwości indywidualnego opomiarowania.
Zużycie energii na potrzeby własne, według źródeł jej pozyskania.

34
W 2021 roku w Spółce odnotowano niższe zużycie całkowite energii w porównaniu do roku 2020 o 1610
GJ oraz osiągnięto zakładany cel szczegółowy zużycia energii na poziomie nie wyższym niż w roku
przednim (zużycie energii elektrycznej było niższe w stosunku do roku poprzedniego o 360 GJ).
W 2021 roku udział energii ze źródeł odnawialnych, w końcowym zużyciu energii przez Spółkę, osiągnął
wielkość 0,21%. Spośród funkcjonujących rozwiązań pro efektywnych energetycznie należy wskazać na
zainstalowane kolektory słoneczne, które produkują 6,85 MWh/rok i pokrywają 26% rocznego
zapotrzebowania na ciepłą wodę użytkową (biorąc pod uwagę moc kolektora oraz średnie
nasłonecznienie w Polsce, które wynoszą odpowiednio 4284 W oraz 1600h/rok).
Istotnym ryzykiem zidentyfikowanym w Spółce w tym obszarze, jest ryzyko wystąpienia niskiej
efektywności energetycznej i związany z tym wzrost emisji gazów cieplarnianych oraz ryzyko związane
z transportem i pracą ciężkiego sprzętu, powodującego spalanie paliw kopalnych, a tym samym
zmniejszenie zasobów naturalnych, przy równoczesnym zwiększaniu emisji dwutlenku węgla.
Spółka zarządza powyższym ryzykiem postępując zgodnie z procedurami opisanymi szczegółowo w
części ogólnej „Obszar środowiskowy” (E), a w szczególności poprzez przeprowadzanie cyklicznych
przeglądów urządzeń, instalacji oraz obiektów, ze szczególnym zwróceniem uwagi na obszary istotnego
zużycia energii, takie jak zapotrzebowanie na energię grzewczą obiektów, zużycie energii elektrycznej
w parku maszynowym. Przeglądy realizowanie są w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, według
następujących procedur i instrukcji:

„Sterowanie procesem robót montażowych” (SQ 0902),

„Sterowanie procesem wykonawstwa prefabrykatów” (SQ 0901),

„Zasady nadzorowania infrastruktury” (IQ 150103),
opisanych szczegółowo w odnośnych częściach Sprawozdania.
Nadzór nad stanem technicznym sprzętu i urządzeń sprawują pracownicy z odpowiednimi kwalifikacjami
zawodowymi, posiadający świadectwa kwalifikacyjne, wymagane przy wykonywaniu dozoru nad
eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych i gazowych, każdy w swoim zakresie
odpowiedzialności i kompetencji. Pracownicy są odpowiedzialni za opracowanie oraz przestrzeganie
harmonogramów okresowych przeglądów technicznych, konserwacji i remontów sprzętu sieci i
urządzeń.
W bieżącej działalności Spółki podejmowane są następujące działania, zwiększające efektywność
energetyczną przedsiębiorstwa:

ograniczanie zużycia energii elektrycznej w produkcji, głównie w elektrycznych urządzeniach do
obróbki metalu (spawarkach, plazmie, gilotynach, sprężarkach), poprzez bieżącą kontrolę stanu
16%
8%
31%
3%
31%
11%
Zużycie energii na potrzeby własne
[GJ]
Energia elektryczna Ciepło MPEC Gaz ziemny
Gaz propan-butan Olej napędowy Benzyna

35
technicznego urządzeń na podstawie harmonogramów napraw i remontów oraz planowanie
procesu technologicznego, tj. produkcję elementów na urządzeniach o najlepszych wskaźnikach
efektywności;

monitorowanie przebiegów oraz wartości spalania floty samochodowej użytkowanej w Spółce,
a także odpowiednie planowanie transportu;

monitoring oraz kontrola procesu spalania gazu ziemnego w kotłowniach na potrzeby
centralnego ogrzewania, poprzez dedykowane oprogramowanie oraz utrzymywanie wysokiej
sprawności kotłów i całego systemu ogrzewania oraz bieżącą konserwację;

sukcesywna wymiana oświetlenia w pomieszczeniach biurowych na oświetlenie
energooszczędne typu LED.
Woda (E.3)
E.3.1 E.3.2 E.3.3
Jednym z głównych celów Polityki środowiskowej jest racjonalne korzystanie z zasobów naturalnych, w
tym wody. Woda została uznana w procedurze (OS 01) „Identyfikacja aspektów środowiskowych oraz
określenie szans i zagrożeń” za aspekt znaczący i jest każdorazowo uwzględniana w opracowywanych
programach zarządzania środowiskowego. Celem szczegółowym Polityki środowiskowej w tym obszarze
jest:

zużycie wody na poziomie nie wyższym niż w roku poprzednim.
Aspekt środowiskowy Operacja Sposób monitorowania/pomiaru
aspektu
Zużycie wody Produkcja
Roboty budowlane
Próby szczelności
zbiorników/rurociągów
Potrzeby socjalno-bytowe
Prace porządkowe
Rejestracja ilości
Utrzymywanie sprawnej technicznie
instalacji wodnej
Kilkukrotne wykorzystywanie wody w
trakcie wykonywania prób szczelności
Racjonalne korzystanie z wody w
każdym przypadku
Spółka notuje zużycie wody - na potrzeby własne - w procesie produkcji, wykonywania robót
budowlanych, przeprowadzania procesów technologicznych (próby szczelności zbiorników, rurociągów),
prowadzenia prac porządkowych oraz dla celów socjalno-bytowych pracowników. Wykorzystywana
woda w całości pochodzi z komunalnych sieci wodociągowych. Spółka nie posiada własnych ujęć wody,
ani nie wdrożyła żadnego systemu odzysku wody.
W 2021 roku całkowite zużycie wody pochodzącej z sieci komunalnych wyniosło 2 648 m³ i zmniejszyło
się w stosunku do roku 2020 o 293 m
3
. Spółka osiągnęła cele szczegółowe polityki środowiskowej w
tym obszarze.
Ze względu na dużą różnorodność oferowanych przez Spółkę produktów i usług nie ma możliwości
przedstawienia wskaźników zużycia wody w przeliczeniu na jednostkę produktu.
Całkowite zużycie wody*.
Zużycie 2020 2021
Całkowite zużycie wody (m3) 2 941 2 648
Całkowite zużycie wody na
jednostkę przychodu (1mln)
11,18 11,31
*Podane wielkości odnoszą się do zużycia na potrzeby własne, wewnątrz organizacji, wynikają ze wskazań liczników Spółki lub
danych wykazanych w dokumentach rozliczeniowych, wystawionych przez dostawców, z wyłączeniem zużycia wody w przypadku
refakturowania lub ujętego w stawce czynszu. W prezentowanych wartościach pominięto dane z realizacji zamówień w segmencie

36
budowlano-montażowym i zagranicznym, ze względu na zróżnicowany sposób rozliczeń i występujący w przypadku części
inwestycji brak możliwości indywidualnego opomiarowania.
W Spółce, jako istotne, zidentyfikowane zostało ryzyko zwiększenia zużycia wody, będącego
następstwem awarii instalacji i urządzeń wodnych oraz nieracjonalnego korzystania z wody przez
pracowników. Spółka zarządza powyższym ryzykiem postępując zgodnie z procedurami opisanymi
szczegółowo w części ogólnej „Obszar środowiskowy” (E), a w szczególności poprzez opisane poniżej
działania:

stały monitoring poziomu zużycia wody, pozwalający zapobiegać stratom poprzez wczesne
wykrywanie ewentualnych, ponadnormatywnych przepływów;

przeciwdziałanie awariom poprzez utrzymywanie sprawnej technicznie instalacji wodnej
(obwiązek corocznych przeglądów instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz hydrantów);

przeprowadzanie prób szczelności (rurociągów, zbiorników) w taki sposób, aby wodę
wykorzystywaną do tego celu używać wielokrotnie;

racjonalne wykorzystywanie wody dla celów bytowo-sanitarnych.
Z uwagi na fakt, iż największe straty wody ponoszone są podczas jej zużycia w celach sanitarnych, w
umywalkach i prysznicach zainstalowane są ograniczniki przepływu wody, zaś w toaletach urządzenia
zmniejszające ilość spłukiwanej wody. Przeprowadzane są także okresowe regulacje i kontrole
wydajności wody w urządzeniach sanitarnych.
Bioróżnorodność (E.4)
E.4.1 E.4.2 E.4.3 E.4.4
Działalność budowlana może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w tym na lokalną
bioróżnorodność, z uwagi na ingerencję w lokalne środowisko przyrodnicze i trwałą zmianę krajobrazu.
O stopniu oddziaływania na bioróżnorodność decyduje przede wszystkim nie tyle rodzaj realizowanej
inwestycji, co jej położenie. W 2021 roku Spółka nie prowadziła działalności na terenach cennych
przyrodniczo, w sąsiedztwie siedlisk cennej fauny i flory, na obszarze bądź w bliskim sąsiedztwie
obszarów Natura 2000 oraz nie był prowadzony monitoring przyrodniczy.
Wskaźniki wpływu na bioróżnorodność
Wskaźnik 2020 2021
Liczba stwierdzonych przypadków negatywnego wpływu
działalności Spółki na tereny chronione ze względu
na bioróżnorodność
0 0
W 2021 roku, podobnie jak i w latach ubiegłych nie stwierdzono negatywnego wpływu działalności
Spółki na tereny chronione ze względu na bioróżnorodność, nie stwierdzono strat środowiskowych.
W Spółce największe zagrożenie dla bioróżnorodności identyfikowane jest w segmencie budowlano-
montażowym. Podkreślenia wymaga jednak fakt, że budowane lub modernizowane w tym segmencie
obiekty służą szeroko pojętej ochronie środowiska naturalnego i co do zasady realizowane są już na
terenach przekształconych przyrodniczo. Działalność w segmencie deweloperskim nie miała wpływu na
tereny chronione. Dotychczasowe inwestycje mieszkaniowe realizowane były poza terenami cennymi
przyrodniczo, na obszarach poprzemysłowych, o wysokim stopniu urbanizacji i niskiej jakości gleb.
Spółka realizując inwestycje w segmencie budowlano-montażowym najczęściej występuje w roli
generalnego wykonawcy inwestycji. Zadanie wykonywane jest wówczas w oparciu o uprzednio
opracowaną i zatwierdzoną dokumentację, określającą warunki realizacji, na które Spółka nie ma
wpływu. W takim przypadku jest odpowiedzialna za realizację inwestycji zgodnie z projektem, decyzjami
administracyjnymi, raportami oddziaływania na środowisko oraz wymogami inwestora, których
bezwzględnie przestrzega.
Spółka monitoruje stan środowiska naturalnego celem dotrzymania norm i standardów jakości
środowiska, określonych przepisami prawa oraz realizacji zadań określonych w Polityce ZSZ.
Szczegółowe zasady dotyczące monitoringu stanu środowiska, identyfikacji aspektów środowiskowych,

37
sporządzania Programów, podejmowania działań korygujących oraz przeprowadzania szkoleń, opisane
zostały szczegółowo w części ogólnej „Obszar środowiskowy” (E).
Spółka identyfikuje zagrożenia dla otoczenia przyrodniczego także w samej fazie realizacji inwestycji,
wynikające z:

ingerencji w szatę roślinną (wycinka drzew, krzewów, niszczenie warstw gleby);

wytwarzania odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych;

zaistnienia awarii oraz ich skutków, w szczególności wycieku olejów (smarowych i
hydraulicznych) czy substancji ropopochodnych, które mogą zanieczyszczać glebę oraz wody
powierzchniowe lub podziemne;

naruszania poziomu wód gruntowych;

emisji hałasu generowanego pracą maszyn budowlanych i pojazdów;

drgań wywołanych maszynami produkcyjnymi;

składowania i wykorzystywania substancji i preparatów niebezpiecznych.
Spółka zapobiega, ogranicza lub rekompensuje negatywne skutki oddziaływania na środowisko poprzez
staranne prowadzenie robót, nadzór nad ich wykonywaniem, w tym także ze strony Służby BHP oraz
przestrzeganie wypracowanych procedur, opisanych szczegółowo w części ogólnej „Obszar
środowiskowy” (E). Przed przystąpieniem do realizacji inwestycji Kierownik Budowy dokonuje
identyfikacji aspektów środowiskowych, które mają lub mogą mieć wpływ na środowisko. Dokonana
ocena stanowi podstawę do sporządzenia przez Kierownika Budowy programu zarządzania
środowiskowego, który definiuje aspekty środowiskowe, cele i zadania środowiskowe, osoby
odpowiedzialne za ich realizację i nadzór. Szczegółowe zasady tego procesu określone zostały w
Procedurze „Identyfikacja aspektów środowiskowych oraz określenie szans i zagrożeń” (OS 01). W
przypadku ujawnienia nieprawidłowości lub zagrożenia nimi, podejmowane są działania korygujące,
zgodnie z procedurą „Działania korygujące” (SQ 1401).
Istotny element systemu ochrony środowiska stanowią procedury opracowane na wypadek awarii,
szczegółowo opisane w części E.7 Sprawozdania. Dotyczy to zarówno samego procesu produkcyjnego,
jak i wykonawstwa robót. Każda realizowana inwestycja posiada odpowiednią procedurę określającą
zasady postępowania na wypadek awarii, pracownicy wyposażeni są w odpowiedni sprzęt oraz środki
ochrony indywidualnej. W Spółce opracowano instrukcję BHP (IBHP 0404), określającą zasady
wykonywania robót z użyciem materiałów niebezpiecznych, której celem jest zabezpieczenie
wykonywania prac w sposób nie zagrażający życiu i zdrowiu pracowników oraz środowisku naturalnemu.
Ponadto pracownicy poddawani są regularnym, obligatoryjnym szkoleniom, w trakcie których
zapoznawani są między innymi ze sposobem reagowania na potencjalne awarie i usuwaniem ich
skutków.
W trakcie prowadzenia robót podejmowanych jest szereg czynności, które pozwalają ograniczyć lub
wyeliminować negatywny wpływ Spółki na środowisko i otoczenie lokalne, takich jak:

minimalizowanie ilości wycinanych drzew i krzewów; ochrona drzew cennych przyrodniczo przed
uszkodzeniami mechanicznymi, po zakończeniu robót budowlanych odtwarzanie terenów
zielonych, wykonywanie nasadzeń drzew i krzewów (w tym zastępczych), służących poprawie
mikroklimatu zabudowanych terenów, zwłaszcza dzięki stosowanym roślinom zimo-zielonym;

opracowywanie harmonogramu robót w zgodzie z cyklem przyrodniczym tak, by przestrzegać
zasad ochrony gatunkowej, np. wycinka drzew jest wstrzymywana w okresie lęgowym ptaków;

niewykonywanie prac generujących hałas w porze nocnej;

wyznaczanie na placu budowy, na podstawie planu BiOZ (Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia)
przygotowanego przez Kierownika Budowy, odpowiednich, oznaczonych miejsc dla składowania
materiałów, w tym w szczególności materiałów niebezpiecznych;

wykonywanie kontroli stanu technicznego pojazdów i sprzętu wjeżdżającego na plac budowy,
celem minimalizacji ryzyka wystąpienia wycieku oleju (hydraulicznego oraz silnikowego),
benzyny lub innych substancji ropopochodnych;

ograniczanie do minimum wykonywania prac antykorozyjnych na placu budowy;

korzystanie z piezometrów w celu monitorowania zwierciadła wody gruntowej, co pozwala na
wykonywanie prac związanych z pompowaniem wody z wykopu w sposób niezmieniający
poziomu wód gruntowych w rejonie danej inwestycji;

38

zmniejszanie zanieczyszczenia związanego z transportem materiałów poprzez ich nabywanie na
rynku lokalnym, możliwie jak najbliżej miejsca realizacji inwestycji;

wykonywanie transportu materiałów na budowie wyznaczonymi do tego celu drogami
technologicznymi, w taki sposób, by nie doprowadzać do przekształcania innych terenów;

ograniczanie ilość pyłów i osadów poprzez regularne sprzątanie dróg na budowie (w okresie
panowania wysokich temperatur ich zraszanie), ograniczenie prędkości pojazdów na placu
budowy, bezpieczny transport towarów i ostrożny ich rozładunek;

eliminowanie zanieczyszczeń wód gruntowych poprzez stosowanie szczelnej obudowy wykopu
ściankami typu Larsen;

urządzanie zaplecza i dróg technologicznych w taki sposób, by ograniczyć do niezbędnego
minimum zajęty teren, w pierwszej kolejności wykorzystując teren już zagospodarowany.
Jednym ze zidentyfikowanych w Spółce istotnych ryzyk w obszarze środowiskowym jest ryzyko
nieodpowiedniego doboru dostawców towarów i usług, niestosujących się do zasad poszanowania
środowiska, w tym bezpośrednio w trakcie wykonywania robót budowalnych. Spółka zarządza
przedmiotowym ryzykiem w łańcuchu dostaw, w sposób opisany szczegółowo części ogólnej „Obszar
środowiskowy” (E).
Emisje do atmosfery (E.5)
E.5.1 E.5.2
Emisje zanieczyszczeń do powietrza to przede wszystkim wynik pracy funkcjonującej w Spółce kotłowni
zakładowej oraz stosowanych technologii produkcji, które obejmują następujące operacje: obróbkę
mechaniczną i powierzchniową metali żelaznych, montowanie, spawanie oraz wykańczanie
powierzchniowe z wykorzystaniem rozpuszczalników organicznych. Źródło emisji w produkcji konstrukcji
stalowych stanowią wykorzystywane instalacje odciągu: z kabiny lakierniczo-suszarniczej (lakierowanie
i suszenie elementów metalowych), z komory śrutowniczej, z wycinarki plazmowej oraz stanowisk
spawania elektrycznego. Emitowane zanieczyszczenia do powietrza to głównie gazy cieplarniane (CO
2
),
niemetanowe lotne związki organiczne (NMLZO), pyły, dwutlenek siarki i tlenki azotu (NO
x
).
Pozostałe, to emisje, ze spalania paliw w silnikach samochodowych oraz ewentualnie emisje związane
z uzupełnieniem czynnika chłodniczego w urządzeniach klimatyzacyjnych w pomieszczeniach biurowych.
W roku 2021 emisja zanieczyszczeń do powietrza przebiegała w sposób zorganizowany i
niezorganizowany. Emisja zorganizowana odbywała się poprzez 7 emitorów (uległy one likwidacji z
dniem 31.10.2021 r.), to jest wyszczególnione poniżej instalacje odciągu wykorzystywane w procesie
produkcyjnym oraz 3 kotły gazowe c.o., przy czym największe z nich to: instalacja komory lakierniczo-
suszarniczej, w której wykonywano zabezpieczenia antykorozyjne z wykorzystaniem rozpuszczalników
organicznych oraz kotłownie gazowe. Źródłem emisji niezorganizowanej są procesy spawania poza
instalacją, uzupełnianie czynnika chłodzącego w klimatyzacji oraz spalanie paliw w silnikach spalinowych
w związku z transportem wyrobów i pracą ciężkiego sprzętu.
W IV kwartale 2021 roku zakończony został proces wygaszania działalności zakładu produkcyjnego w
Krakowie, w związku z czym z eksploatacji zostały wyłączone następujące, z wyżej opisanych instalacji,
będących uprzednio źródłem emisji:
 Odciąg z kabiny lakierniczo-suszarniczej,
 Odciąg z komory śrutowniczej,
 Odciąg z wycinarki plazmowej,
 Odciąg ze stanowisk spawania elektrycznego.
O zakończeniu eksploatacji instalacji poinformowany został Wydział ds. Jakości Powietrza Urzędu Miasta
Krakowa, co wiązało z wygaszeniem w całości Decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 17 grudnia
2015 r., udzielającej Spółce pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza.
Celem polityki Spółki w przedmiotowym obszarze oddziaływania na środowisko jest prowadzenie
działalności, w tym procesów technologicznych, w sposób zapewniający dotrzymanie wymagań
prawnych dotyczących jego ochrony.

39
Zidentyfikowane znaczące aspekty środowiskowe:
Aspekt środowiskowy Operacja
Sposób monitorowania/pomiaru
aspektu
Emisja pyłów i gazów
zawierających tlenki metali
Spawanie elektryczne
Cięcie i spawanie gazowe
Cięcie plazmowe
Pomiary stężenia czynników
szkodliwych.
Rejestracja ilości zużytych drutów
spawalniczych i elektrod.
Emisja niemetanowych lotnych
związków organicznych związana
ze stosowaniem farb i lakierów
Nakładanie powłok malarskich w
komorze lakierniczej
Rejestracja ilości
Emisja powstająca w wyniku
doładowania czynnika
chłodniczego (klimatyzacja w
budynkach)
Uzupełnienie czynnika
chłodzącego
Okresowe przeglądy, rejestracja ilości
Emisja związana z pracą kotłowni
gazowych
Spalanie gazu ziemnego Rejestracja ilości
Emisje ze spalania paliw w
silnikach spalinowych
Transport wyrobów, praca
sprzętu ciężkiego
Rejestracja ilości
Z omawianym obszarem, w tym zidentyfikowanymi znaczącymi aspektami środowiskowymi, wiąże się
istotne ryzyko zwiększenia emisji gazów i pyłów do atmosfery, w szczególności ponad wielkości
dopuszczalne zgodnie z udzielonym Spółce pozwoleniem na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza.
Spółka zarządza przedmiotowym ryzykiem postępując zgodnie z opisanymi w części ogólnej rozdziału
„Obszar środowiskowy” (E) procedurami, a w szczególności poprzez opisane poniżej działania.
Ilości zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza przy produkcji konstrukcji stalowych są stale
monitorowane poprzez system punktów do pomiarów kontrolnych, w które wyposażone są wszystkie
emitory. Instalacje i urządzenia emitujące szkodliwe substancje do powietrza, to jest wykorzystywane
podczas produkcji konstrukcji stalowych instalacje odciągu, klimatyzatory oraz kotłownie zakładowe,
utrzymywane są we właściwym stanie technicznym, na bieżąco kontrolowane i obsługiwane przez
wykwalifikowany personel. W szczególności systematyczna kontrola układów odpylających zapewnia
wartości stężeń i emisji zanieczyszczeń na poziomie zgodnym z obowiązującymi normami.
Eksploatowana (zakończenie eksploatacji z dniem 31.10.2021 r.) instalacja do produkcji konstrukcji
stalowych nie była nowa, jednak spełniała wymogi stawiane przez przepisy ustawy Prawo ochrony
środowiska instalacjom nowym, a w szczególności:

stosowano materiały o możliwie małym potencjale zagrożeń,

energia wytwarzana była w sposób efektywny,

zapewniała racjonalne zużycie surowców, materiałów i paliw,

stosowana technologia generowała małą ilość odpadów,

charakteryzowała się niewielką emisją do powietrza o charakterze wyłącznie lokalnym,

uwzględniałą tendencje postępu technicznego w rozpatrywanej dziedzinie.
W Spółce zapewnono stałą, profesjonalną obsługę w zakresie eksploatacji, konserwacji i remontów
urządzeń wpływających na wielkość emisji substancji do powietrza, a także ciągłą pracę urządzeń
wentylacyjnych i ich właściwy stan techniczny oraz prowadzi się ewidencję zużycia materiałów.
Kotłownia zakładowa jest systematycznie konserwowana przez wyspecjalizowany serwis zewnętrzny,
tak, aby stale spełniała zmieniające się wymagania prawne, a ponadto jako opał stosowany jest
wysokometanowy gaz ziemny.
W okresie sprawozdawczym Spółka stosowała również następujące urządzenia redukujące emisję:

na drodze odprowadzenia powietrza z komory śrutowniczej zainstalowano filtr workowy,
jednokomorowy, pulsacyjny, z układem suchym, składający się z 24 wkładów, o łącznej
powierzchni 504 m
2
i sprawności 99% (zakończenie eksploatacji z dniem 31.10.2021 r.),

40

komorę lakierniczo-suszarniczą wyposażono w filtry włókninowe mgły natryskiwanych lakierów,
zatrzymujące cząstki stałe na poziomie skuteczności powyżej 90% (zakończenie eksploatacji z
dniem 31-10-2021 r.),

wycinarkę plazmową wyposażono w filtr workowy typu TAMA, zatrzymujący cząstki stałe,
zapewniający skuteczność powyżej 90% (zakończenie eksploatacji z dniem 31.10.2021 r.).
Dodatkowo podjęto następujące działania, mające na celu redukcję zagrożenia:

stosowanie farb i lakierów z obniżoną zawartością lotnych związków organicznych (LZO),
ekologicznych, przyjaznych środowisku,

wykorzystywanie nowoczesnych technologii spawalniczych, zmniejszających emisję czynników
szkodliwych,

prowadzenie procesów technologicznych w sposób optymalny,

stosowanie ekranów osłaniających i wskazanych powyżej odciągów miejscowych,

zmniejszenie ilości zużywanego paliwa poprzez wymianę taboru i sprzętu,

zmniejszenie zużycia gazu poprzez uszczelnienie i docieplenie obiektów,

dbanie o dobry stan techniczny pojazdów, niezwłoczne dokonywanie napraw, uświadamianie
kierowców z zakresu bardziej ekonomicznej jazdy.
Spółka nie przekraczała limitów emisji, określonych w otrzymanej decyzji zezwalającej na wprowadzanie
gazów i pyłów do powietrza z instalacji do produkcji konstrukcji stalowych, a w obrębie oddziaływania
emitorów nie ma parku narodowego ani obszarów ochrony uzdrowiskowej. Opłaty z tytułu korzystania
ze środowiska uiszczane są zgodnie z przepisami prawa. Spółka prowadzi okresowe kontrole
wniesionych opłat, które stanowią jeden z elementów prowadzonego monitoringu.
Masa emitowanych do atmosfery gazów cieplarnianych oraz pozostałych substancji
według rodzaju
*
Rodzaj
emitowanej
substancji
Źródło emisji
Wielkość emisji [kg/rok]
2020 2021
Niemetanowe lotne
związki organiczne
(NMLZO)
Komora lakierniczo-
suszarnicza
676,076 215,997
Pył całkowity
Komora śrutownicza 3,32
10,792
0,975
5,15
Kotły gazowe instalacji
centralnego ogrzewania
0,054 0,055
Proces spawania 7,417648
4,120247
Pył PM10
Komora śrutownicza 3,32
3,374
0,975
1,03
Kotły gazowe instalacji
centralnego ogrzewania
0,054 0,055
Tlenki siarki
(SOx/SO2)
Kotły gazowe instalacji
centralnego ogrzewania
0,214 0,220
Tlenki azotu
(NOx/NO2)
Kotły gazowe instalacji
centralnego ogrzewania
162,64
163,4
167,20
167,795
Proces spawania 0,76048 0,595392
Tlenek węgla (CO)
Proces spawania 0,916748
33,016
0,239221
33,239

41
Kotły zakładowe 32,1 33
CO2
Kotły gazowe instalacji
centralnego ogrzewania
214 000,00
468
435,4
220 000,00
476 234,5
Spalanie paliw w silnikach
spalinowych
254 435,40 256 234,50
F-gazy
(wodorofluorowęglow
odory)
Urządzenia
klimatyzacyjne w
budynkach
0 0
*Podane w tabeli dane odpowiadają wartościom przekazanym przez Spółkę właściwym organom w ramach wymaganej przepisami
prawa sprawozdawczości oraz w celu wyliczenia opłat za korzystanie ze środowiska.
E.5.3 E.5.4
Emisja gazów cieplarnianych i pozostałych substancji na jednostkę przychodu.
Rodzaj emitowanej substancji
Wielkość emisji [kg/1mln]
2020 2021
Niemetanowe lotne związki organiczne (NMLZO)
2,5706 0,9229
Pył całkowity
0,0410 0,0220
Pył PM10
0,0128 0,0044
Tlenki siarki (SO
x
/SO
2
)
0,0008 0,0009
Tlenki azotu (NO
x
/NO
2
)
0,6213 0,7169
Tlenek węgla (CO)
0,1255 0,1420
CO
2
1 781,12 2034,79
F-gazy (wodorofluorowęglowodory)
0 0
Odpady i ścieki (E.6)
E.6
Dążeniem Spółki jest prowadzenie gospodarki odpadami w sposób zapewniający jak najmniejszą
uciążliwość dla środowiska. W zadaniach środowiskowych Polityka środowiskowa Spółki wyznacza w
omawianym obszarze odziaływania:

zmniejszenie o 10% ilości odpadów w stosunku do ilości przyznanej w pozwoleniach.
Zadanie zostało w 2021 roku zrealizowane z powodzeniem, podobnie jak w latach ubiegłych.
Większość wytwarzanych w Spółce odpadów to odpady inne niż niebezpieczne - w 2021 r. odpady te
stanowiły 97,81 % całości odpadów, z czego większość to odpady wytworzone poza instalacją, takie
jak złom stalowy, zużyte urządzenia oraz odpady z realizowanych budów (zmieszane odpady z budowy,
remontów i demontażu, drewno). Odpady niebezpieczne stanowiły w 2021 roku 2,19% wszystkich

42
odpadów. W grupie odpadów niebezpiecznych, największą część stanowiły odpady zużytego czyściwa,
rozpuszczalniki i mieszaniny rozpuszczalników oraz opakowania zawierające pozostałości substancji
niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone.
Udział odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne
W 2021 roku Spółka wytworzyła o 16,84 % odpadów więcej niż w 2020 roku. Większa ilość
wytworzonych odpadów wynika głównie z faktu, że w 2021 roku została przeprowadzona likwidacja
Zakładu Produkcyjnego w Krakowie, co wiązało się ze złomowaniem nieprzydatnych w dalszej
działalności Spółki maszyn, urządzeń oraz innego wyposażenia hali produkcyjnej.
Gospodarka odpadami prowadzona jest w oparciu o przepisy prawa oraz wdrożone procedury ZSZ,
określające zasady gospodarowania w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz
środowiska, zasady zapobiegania powstawaniu odpadów lub ograniczania ilości odpadów i ich
negatywnego odziaływania na środowisko oraz sposób ewidencji ich ilości i opłat, z uwzględnieniem
posiadanego pozwolenia na wytwarzanie odpadów, wydanego przez Prezydenta Miasta Krakowa.
Wytwarzane w Spółce odpady podlegają identyfikacji co do rodzaju, ilości i szkodliwości oraz klasyfikacji
kodowej. Na terenie Spółki wyznaczono miejsca tymczasowego gromadzenia odpadów, które są
oznakowane i znane pracownikom. Miejsca magazynowania odpadów wyposażone są w odpowiednie
sorbenty, na wypadek rozlania się odpadu. Odpady produkcyjne segregowane są w pojemnikach oraz
kontenerach uniemożliwiających ich niekorzystne oddziaływanie na otoczenie, oznaczonych kodem i
rodzajem odpadu.
Za identyfikację operacji związanych z powstawaniem odpadów, prowadzenie właściwej gospodarki
wytwarzanymi odpadami oraz prawidłowe zorganizowanie i utrzymywanie czasowych miejsc
gromadzenia odpadów odpowiedzialni są dyrektorzy/kierownicy poszczególnych jednostek
organizacyjnych, w zakresie związanym z działalnością danej jednostki oraz mistrzowie i brygadziści.
Powyższe obowiązki wynikają między innymi z przyjętych w Spółce procedur ZSZ: „Identyfikacja
aspektów środowiskowych oraz określenie szans i zagrożeń” (OS 01), „Zobowiązania dotyczące
zgodności. Identyfikacja wymagań prawnych i ocena zgodności z przepisami prawnymi i innymi
wymaganiami dotyczącymi ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa i higieny pracy” (SQ 0503),
„Planowanie i nadzór nad działaniami operacyjnymi” (OS 03).
Zidentyfikowane znaczące aspekty środowiskowe:
Aspekt środowiskowy Operacja
Sposób monitorowania/pomiaru
aspektu
Opakowania po farbach i podobnych
substancjach
Wykonywanie zabezpieczenia
antykorozyjnego elementów
stalowych
Rejestracja ilości
Złom stalowy i metali kolorowych
Produkcja konstrukcji stalowych,
zbiorników ciśnieniowych i innych
Rejestracja ilości
97,81%
2,19%
Odpady inne niż niebezpieczne
Odpady niebezpieczne

43
wyrobów, naprawy sprzętu i
środków transportowych
Baterie i akumulatory
Wymiana zużytych i
uszkodzonych baterii i
akumulatorów
Rejestracja ilości
Filtry olejowe
Wymiana filtrów podczas
wymiany oleju
Rejestracja ilości
Oleje silnikowe, przekładniowe i
smarowe bez dodatków
chloroorganicznych
Wymiana oleju Rejestracja ilości
Szlam z myjni samochodowej
Mycie nadwozi i sprzętu Rejestracja ilości
Zużyte świetlówki i lampy zawierające
rtęć
Wymiana zużytych świetlówek i
żarówek
Rejestracja ilości
Zużyte materiały i tarcze szlifierskie
Cięcie i szlifowanie stali i innych
materiałów
Rejestracja ilości
Odpady z tworzyw sztucznych i z gumy,
zużyte opony i elementy gumowe
Wymiana uszkodzonych lub
zużytych węży spawalniczych,
Wymiana ogumienia, naprawy
karoserii
Rejestracja ilości
Płyny hamulcowe i zapobiegające
zamarzaniu
Naprawy układów hamulcowych i
chłodniczych, okresowa wymiana
płynów
Rejestracja ilości
Zużyte zaolejone czyściwo, zaolejone
ubrania
Używanie czyściwa podczas
napraw sprzętu i środków
transportu
Rejestracja ilości
Opakowania z tworzyw sztucznych,
obudowy
Zużyty sprzęt komputerowy,
drukarki
Rejestracja ilości
Ścieki komunalne
Potrzeby bytowe pracowników Rejestracja ilości
Z omawianym obszarem, w tym zidentyfikowanymi znaczącymi aspektami środowiskowymi, wiąże się
istotne ryzyko wzrostu ilości wytwarzanych odpadów, w szczególności ponad wielkości dopuszczalne
określone w udzielonym Spółce przez Prezydenta Miasta Krakowa pozwoleniu. Spółka zarządza
przedmiotowym ryzykiem postępując zgodnie z procedurami opisanymi w niniejszej części
Sprawozdania, a także powyżej, w części ogólnej rozdziału „Obszar środowiskowy” (E), a w
szczególności poprzez wskazane poniżej działania.
Osoby odpowiedzialne w Spółce za gospodarowanie odpadami są zobowiązane do prowadzenia
dokumentacji w tym zakresie, na kartach przekazania odpadów i kartach ewidencji odpadów w
elektronicznym Systemie Bazy danych o Odpadach (BDO), które na bieżąco są weryfikowane przez Dział
BHP, Ochrony Środowiska i Ochrony Przeciwpożarowej i stanowią jeden z elementów monitoringu.
Spółka przekazuje wszystkie wytworzone odpady uprawnionym odbiorcom zewnętrznym w celu
poddawania ich procesom przetwarzania, aby gospodarka odpadami prowadzona była w sposób
należyty i bezpieczny dla środowiska. Dodatkowo prowadzone są działania mające na celu minimalizację
ilości wytwarzanych odpadów i ich prawidłową segregację, w tym:

cykliczne szkolenia, kształtujące świadomość środowiskową pracowników, między innymi z
zakresu selektywnej zbiórki odpadów, składowania w wyznaczonym miejscu, optymalnego
wykorzystania materiałów,

selektywna zbiórka odpadów i składowanie w wyznaczonym miejscu, w tym także zużytych
materiałów i tarcz szlifierskich,

powtórne wykorzystanie,

44

zakupy materiałów dobrej jakości i dążenie do ich jak najlepszego wykorzystania, zgodnie z
przeznaczeniem oraz przechowywanie zgodne z instrukcjami, w tym stosowanie tarcz
szlifierskich i węży spawalniczych dobrej jakości, racjonalne wykorzystywanie stali (zakup na
wymiar, trasowanie, wycinanie, stosowanie małych naddatków na obróbkę szlifowaniem itp.),

utrzymywanie środków transportu w dobrym stanie technicznym, bez wycieków oleju,
stosowanie dobrych jakościowo olejów o wydłużonych okresach składowania, wymiana starego
taboru na nowszy, stosowanie środków nietoksycznych dla środowiska i ulegających
biodegradacji, utrzymywanie szczelności układów hamulcowych i chłodniczych,

zastępowanie czyściwa ze szmat czyściwem celulozowym.
Monitoring ilości odpadów pozwala na określenie rodzajów odpadów, których należy wytwarzać mniej
oraz wdrożenie działań mających na celu zmniejszenie ich wytwarzania i umożliwia odpowiednio szybką
reakcję w przypadku sytuacji odbiegających od normy. Konieczność gromadzenia danych do
wymaganych przepisami prawa sprawozdań sprzyja także monitorowaniu zużycia mediów, paliw i emisji
substancji szkodliwych do powietrza. Zwiększanie świadomości pracowników z zakresu gospodarki
odpadami sprzyja zachowaniom proekologicznym, w tym zwiększeniu w ogólnej ilości udziału tych
odpadów, które mogą ulec przetworzeniu.
Jednostka wprowadzająca w obszar działalności Spółki nowe substancje i materiały zobowiązana jest
do dokonania odpowiedniej identyfikacji, jeszcze na etapie zapytania ofertowego, przed podpisaniem
umowy, a następnie do przekazania Kierownikowi Działu BHP, Ochrony Środowiska i Ochrony P. Poż.
informacji o związanych z takimi substancjami i materiałami odpadach oraz o przedmiocie dostawy lub
usługi, w wyniku której będzie wykorzystany lub wytwarzany odpad (skład, charakterystyka, uciążliwość
dla środowiska). Podobnie przy wprowadzaniu nowych technologii, surowców oraz nowych opakowań,
wprowadzający z wyprzedzeniem przedkłada do Kierownika Działu BHP, Ochrony Środowiska i Ochrony
P.Poż., informacje o związanych z tym zmianach w rodzaju lub ilości dotychczas wytwarzanych odpadów.
Przekazane dane stanowią podstawę do określenia sposobu postępowania z odpadami oraz
zainicjowania ewentualnych postępowań administracyjnych.
Wytworzone odpady Spółka przekazuje wyłącznie odbiorcom posiadającym odpowiednie, wymagane
pozwolenia, tj. posiadającym aktualny wpis w Bazie Danych o Odpadach (BDO). Ważność
przedmiotowych pozwoleń podlega każdorazowo sprawdzeniu, a dokumenty są ewidencjonowane w
rejestrze odbiorców odpadów. Transport do miejsc zbierania lub przetwarzania zlecany jest podmiotom
posiadającym zezwolenie na przewóz danego rodzaju odpadów.
W organizacji obowiązują zasady współdziałania z kontrahentami wykonującymi na terenie Spółki i na
placach budów prace mogące powodować powstawanie odpadów. Dotyczą one szczególnie dostawców
usług wykonujących prace konstrukcyjno-budowlane, montażowe, remontowe, konserwacyjne i inne.
W umowach zawieranych z dostawcami procesów/towarów/usług, nakładane jest na te podmioty
zobowiązanie do przestrzegania przepisów prawa z zakresu ochrony środowiska, w tym gospodarki
odpadami. Zgodnie z wiążącym tych dostawców dokumentem systemowym pn. „Plan zapewnienia
jakości, BHP oraz ochrony środowiska na budowach realizowanych przez Instal Kraków S.A.”, są oni
zobowiązani do prowadzenia w miejscu wykonywania prac selektywnej zbiórki wytworzonych odpadów
i czasowego ich gromadzenia w wydzielonych, oznakowanych i odpowiednio zabezpieczonych miejscach,
a po wywiezieniu z terenu budowy - do składowania na określonych przepisami prawa składowiskach,
przeznaczonych dla danego rodzaju odpadów lub ewentualnie do zgodnej z prawem utylizacji. Dostawca
ma obowiązek wyznaczenia osób odpowiedzialnych za nadzór nad realizacją usługi, aby zapewnić
minimalizację ilości wytwarzanych odpadów. W przypadku naruszeń i bezskuteczności działań
interwencyjnych, prace danego dostawcy podlegają wstrzymaniu przez kierownika budowy. Niezależnie
Spółka zastrzega sobie prawo do odstąpienia od umowy z podmiotem działającym nienależycie w
przedmiotowym zakresie. Dostawcy zobowiązani są do prowadzenia ewidencji odpadów oraz
wymaganej przepisami prawa sprawozdawczości, a przestrzeganie przez nich przepisów prawa
dotyczących ochrony środowiska oraz postanowień umów w tym zakresie podlega systematycznym
kontrolom ze strony Spółki.
Monitoring procesu prowadzony jest również poprzez kontrolę realizacji Programów Zarządzania
Środowiskowego, sporządzanych dla każdego zadania inwestycyjnego.
Działalność Spółki nie jest źródłem wytwarzania ścieków przemysłowych, zaś ścieki socjalno-bytowe
odprowadzane są do kanalizacji miejskiej, na podstawie zawartej z właściwym przedsiębiorstwem

45
umowy i podlegają jego kontroli. W protokołach kontroli ścieków nie stwierdzono przekroczeń
dopuszczalnych wartości i wskaźników określonych w przepisach.
E.6.1 E.6.2
Całkowita masa odpadów w podziale na niebezpieczne i inne niż niebezpieczne oraz
sposób zagospodarowania**
Kod
odpadu
Nazwa odpadu
Ilość
dopuszczona
wg
pozwolenia
[Mg/rok]
Ilość odpadów
wytworzona wg kart
ewidencji odpadów
[Mg/rok]
Sposób gospodarowania
odpadami zgodnie z
pozwoleniem
2020 2021
ODPADY NIEBEZPIECZNE
080111*
Odpady farb i
lakierów
zawierających
rozpuszczalniki
organiczne lub
inne substancje
niebezpieczne
2,500 0 0
W przypadku wytworzenia,
odpady będą przekazywane
podmiotowi posiadającemu
zezwolenie na przetwarzanie
tego rodzaju odpadów, z
zachowaniem hierarchii
sposobów postępowania z
odpadami lub podmiotowi
legitymującemu się zezwoleniem
na zbieranie tego rodzaju
odpadów
110198*
Inne odpady
zawierające
substancje
niebezpieczne-
odpady z trawienia
stali nierdzewnej
0,400 0 0
W przypadku wytworzenia,
odpady będą przekazywane
podmiotowi posiadającemu
zezwolenie na przetwarzanie
tego rodzaju odpadów, z
zachowaniem hierarchii
sposobów postępowania z
odpadami lub podmiotowi
legitymującemu się zezwoleniem
na zbieranie tego rodzaju
odpadów
130208*
Inne oleje
silnikowe,
przekładniowe i
smarowe
3,500 0 0,424
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
odzysk tego rodzaju odpadów, w
pierwszej kolejności poprzez
regenerację, a jeżeli regeneracja
będzie niemożliwa ze względu
na stopień zanieczyszczenia,
dopuszcza się ich
unieszkodliwienie
140603*
Rozpuszczalniki i
mieszaniny
rozpuszczalników
1,000 0,300 0,670
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów.
150110*
Opakowania
zawierające
pozostałości
substancji
niebezpiecznych
lub nimi
zanieczyszczone
1,000 0,260 0,800
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów

46
150202* Zużyte czyściwo 3,500 0,410 0,520
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów.
160107* Filtry olejowe 1,200 0 0
W przypadku wytworzenia,
odpady będą przekazywane
podmiotowi posiadającemu
zezwolenie na przetwarzanie
tego rodzaju odpadów, z
zachowaniem hierarchii
sposobów postępowania z
odpadami lub podmiotowi
legitymującemu się zezwoleniem
na zbieranie tego rodzaju
odpadów
160113* Płyny hamulcowe 0,200 0 0
W przypadku wytworzenia,
odpady będą przekazywane
podmiotowi posiadającemu
zezwolenie na przetwarzanie
tego rodzaju odpadów, z
zachowaniem hierarchii
sposobów postępowania z
odpadami lub podmiotowi
legitymującemu się zezwoleniem
na zbieranie tego rodzaju
odpadów
160601*
Baterie i
akumulatory
ołowiowe
1,500 0 0
W przypadku wytworzenia
odpady bedą zwracane placówce
handlowej prowadzącej sprzedaż
akumulatorów (przy zakupie
nowych ogniw) lub będą
przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie lub zbierania tego
rodzaju odpadów
160602*
Baterie i
akumulatory
niklowo-kadmowe
0,250 0 0
W przypadku wytworzenia
odpady będą przekazywane
podmiotowi posiadającemu
zezwolenie na przetwarzanie lub
zbierania tego rodzaju odpadów
-stosownie do ustawy o
bateriach i akumulatorach
160708*
Odpady
zawierające ropę
naftową lub jej
produkty
1,000 0 0
W przypadku wytworzenia,
odpady będą przekazywane
podmiotowi posiadającemu
zezwolenie na przetwarzanie
tego rodzaju odpadów, z
zachowaniem hierarchii
sposobów postępowania z
odpadami lub podmiotowi
legitymującemu się zezwoleniem
na zbieranie tego rodzaju
odpadów
Odpady
zawierające ropę
naftową lub jej
produkty
wytworzone w
wyniku
świadczenia usług
w zakresie
budowy, rozbiórki,
remontu obiektów,
czyszczenia
zbiorników***
Poza instalacją
(budowy)
0 0

47
160213*
Zużyte urządzenia
zawierające
niebezpieczne
elementy inne niż
wymienione w
160209 do
160212***
Poza instalacją
(budowy)
0 0
W przypadku wytworzenia,
odpady będą przekazywane
podmiotowi posiadającemu
zezwolenie na przetwarzanie
tego rodzaju odpadów, z
zachowaniem hierarchii
sposobów postępowania z
odpadami lub podmiotowi
legitymującemu się zezwoleniem
na zbieranie tego rodzaju
odpadów
170503*
Gleba i ziemia, w
tym kamienie,
zawierające
substancje
niebezpieczne (np.
PCB)
Poza instalacją
(budowy)
0 0
W przypadku wytworzenia,
odpady będą przekazywane
podmiotowi posiadającemu
zezwolenie na przetwarzanie
tego rodzaju odpadów, z
zachowaniem hierarchii
sposobów postępowania z
odpadami lub podmiotowi
legitymującemu się zezwoleniem
na zbieranie tego rodzaju
odpadów
160211*
Zużyte urządzenia
zawierające
freony,
HCFC,HFC***
Poza instalacją
(budowy)
0 0
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów
200121*
Lampy
fluorescencyjne i
inne odpady
zawierające
rtęć***
Poza instalacją
(budowy)
0 0
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie lub zbieranie tego
rodzaju odpadów
ODPADY INNE NIŻ NIEBEZPIECZNE
120101
Odpady z toczenia
i piłowania żelaza
oraz jego stopów
20,00 0 0
W przypadku wytworzenia,
odpady będą przekazywane
podmiotowi posiadającemu
zezwolenie na przetwarzanie
tego rodzaju odpadów, z
zachowaniem hierarchii
sposobów postępowania z
odpadami lub podmiotowi
legitymującemu się zezwoleniem
na zbieranie tego rodzaju
odpadów
120117
Odpady
poszlifierskie inne
niż wymienione w
120116
1,00 0 0
W przypadku wytworzenia,
odpady będą przekazywane
podmiotowi posiadającemu
zezwolenie na przetwarzanie
tego rodzaju odpadów, z
zachowaniem hierarchii
sposobów postępowania z
odpadami lub podmiotowi
legitymującemu się zezwoleniem
na zbieranie tego rodzaju
odpadów

48
120121
Zużyte materiały
szlifierskie inne niż
wymienione w
120120
2,500 0,120 0,170
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów.
150102
Opakowania z
tworzyw
sztucznych
2,400 0,640 0
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów.
150104
Opakowania z
metali
5,500 0 0
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów.
150203
Sorbenty,
materiały
filtracyjne, tkaniny
do wycierania (np.
szmaty, ścierki) i
ubrania ochronne
inne niż
wymienione w
150202
1,500 0 0,110
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów.
160103 Zużyte opony 4,50 4,380 0
W przypadku wytworzenia,
odpady będą przekazywane
podmiotowi posiadającemu
zezwolenie na przetwarzanie
tego rodzaju odpadów, z
zachowaniem hierarchii
sposobów postępowania z
odpadami lub podmiotowi
legitymującemu się zezwoleniem
na zbieranie tego rodzaju
odpadów
160112
Okładziny
hamulcowe inne
niż wymienione w
160111
1,50 0 0
W przypadku wytworzenia,
odpady będą przekazywane
podmiotowi posiadającemu
zezwolenie na przetwarzanie
tego rodzaju odpadów, z
zachowaniem hierarchii
sposobów postępowania z
odpadami lub podmiotowi
legitymującemu się zezwoleniem
na zbieranie tego rodzaju
odpadów

49
160115
Płyny
zapobiegające
zamarzaniu inne
niż wymienione w
160114
0,15 0 0
W przypadku wytworzenia,
odpady będą przekazywane
podmiotowi posiadającemu
zezwolenie na przetwarzanie
tego rodzaju odpadów, z
zachowaniem hierarchii
sposobów postępowania z
odpadami lub podmiotowi
legitymującemu się zezwoleniem
na zbieranie tego rodzaju
odpadów
160119
Tworzywa
sztuczne
0,20 0 0,022
W przypadku wytworzenia,
odpady będą przekazywane
podmiotowi posiadającemu
zezwolenie na przetwarzanie
tego rodzaju odpadów, z
zachowaniem hierarchii
sposobów postępowania z
odpadami lub podmiotowi
legitymującemu się zezwoleniem
na zbieranie tego rodzaju
odpadów
170405
Odpadowe żelazo i
stal
70,000 42,595 3,440
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów.
Odpadowe żelazo i
stal***
Poza instalacją
(budowy)
2,050 95,020
150106
Zmieszane odpady
opakowaniowe***
Poza instalacją
(budowy)
0,770 0,240
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów.
160214
Zużyte urządzenia
inne niż
wymienione w 16
02 09 do 16 02
13***
Poza instalacją
(budowy)
0,400 0,645
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów.

50
070213
Odpady z tworzyw
sztucznych***
Poza instalacją
(budowy)
0 0
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów. Przekazywane
podmiotowi posiadającemu
zezwolenie na przetwarzanie
tego rodzaju odpadów, z
zachowaniem hierarchii
sposobów postępowania z
odpadami lub podmiotowi
legitymującemu się zezwoleniem
na zbieranie tego rodzaju
odpadów.
170411
Kable inne niż
wymienione w
170410***
Poza instalacją
(budowy
0 0
W przypadku wytworzenia,
odpady będą przekazywane
podmiotowi posiadającemu
zezwolenie na przetwarzanie
tego rodzaju odpadów, z
zachowaniem hierarchii
sposobów postępowania z
odpadami lub podmiotowi
legitymującemu się zezwoleniem
na zbieranie tego rodzaju
odpadów
170904
Zmieszane odpady
z budowy,
remontów i
demontażu inne
niż wymienione w
170901, 170902 i
170903***
Poza instalacją
(budowy)
16,920 6,740
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów.
170604
Materiały
izolacyjne inne niż
wymienione w
170601 i
170603***
Poza instalacją
(budowy)
0 0
W przypadku wytworzenia,
odpady będą przekazywane
podmiotowi posiadającemu
zezwolenie na przetwarzanie
tego rodzaju odpadów, z
zachowaniem hierarchii
sposobów postępowania z
odpadami lub podmiotowi
legitymującemu się zezwoleniem
na zbieranie tego rodzaju
odpadów
170107
Zmieszane odpady
z betonu, gruzu
ceglanego,
odpadowych
materiałów
ceramicznych i
elementów
wyposażenia inne
niż wymienione w
17 01 06***
Poza instalacją
(budowy)
1,760 0
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów.

51
170101
Odpady betonu
oraz gruz
betonowy z
rozbiórek i
remontów***
Poza instalacją
(budowy
0 0
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów.
170102 Gruz ceglany***
Poza instalacją
(budowy)
0 0
W przypadku wytworzenia,
odpady będą przekazywane
podmiotowi posiadającemu
zezwolenie na przetwarzanie
tego rodzaju odpadów, z
zachowaniem hierarchii
sposobów postępowania z
odpadami lub podmiotowi
legitymującemu się zezwoleniem
na zbieranie tego rodzaju
odpadów
170201 Drewno***
Poza instalacją
(budowy)
2,650 0,600
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów.
150101
Opakowania
z papieru i
tektury***
Poza instalacją
(budowy)
0,400 0
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów
170203
Tworzywa
sztuczne***
Poza instalacją
(budowy)
20,500 0
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów.
160216
Elementy usunięte
ze zużytych
urządzeń inne niż
wymienione w
160215***
Poza instalacją
(budowy)
0,030 0,020
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów.
170401
Miedź, brąz,
mosiądz
Poza instalacją
(budowy)
0 0,573
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów.

52
170402 Aluminium
Poza instalacją
(budowy)
0 0,060
Przekazywane podmiotowi
posiadającemu zezwolenie na
przetwarzanie tego rodzaju
odpadów, z zachowaniem
hierarchii sposobów
postępowania z odpadami lub
podmiotowi legitymującemu się
zezwoleniem na zbieranie tego
rodzaju odpadów.
Razem odpady niebezpieczne i inne niż
niebezpieczne (budowy i siedziba Spółki)
94,185 110,054
**Dane w tabeli dotyczą odpadów objętych udzielonym Spółce pozwoleniem na wytwarzanie odpadów oraz prowadzoną przez
Spółkę zgodnie z przepisami prawa ewidencją i sprawozdawczością do właściwych organów.
***Dane dotyczą odpadów wytworzonych na terenie realizowanych przez Spółkę inwestycji innych podmiotów, a zatem poza
instalacją Instal Kraków S.A. i tym samym nie objętych limitem określonym w posiadanym pozwoleniu.
E.6.3
Całkowity wolumen odprowadzanych ścieków*.
Rodzaj emisji 2020 2021
Wolumen odprowadzonych ścieków (m
3
) 2 941 2 648
* Podane wielkości odnoszą się do zużycia na potrzeby własne, wewnątrz organizacji, wynikają ze wskazań liczników wody Spółki
lub danych wykazanych w dokumentach rozliczeniowych, wystawionych przez przedsiębiorców przesyłowych, z wyłączeniem
wolumenu odprowadzonych ścieków w przypadku refakturowania na inne podmioty lub ujętego w stawce czynszu. W
prezentowanych wartościach pominięto dane z realizacji zamówień w segmencie budowlano-montażowym i zagranicznym, ze
względu na zróżnicowany sposób rozliczeń i występujący w przypadku części inwestycji brak możliwości indywidualnego
opomiarowania.
E.6.4 E.6.5
Emisja odpadów i ścieków na jednostkę przychodu
Rodzaj emisji na jednostkę
przychodu
2020 2021
Masa odpadów na jednostkę
przychodu [Mg/1 mln zł] [KPI]
0,358 0,470
Ilość ścieków na jednostkę
przychodu [m
3
/1 mln zł]
11,18 11,31
Pozostałe aspekty bezpośredniego i pośredniego oddziaływania na
środowisko (E.7)
E.7.1 E.7.2 E.7.3 E.7.4
W Spółce zidentyfikowano następujące, pozostałe istotne rodzaje zanieczyszczeń emitowanych w trakcie
działalności operacyjnej Spółki, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko: hałas, drgania, a
także awaryjny wyciek substancji lub pożar.
Zidentyfikowane znaczące aspekty środowiskowe:
Aspekt środowiskowy Operacja
Sposób monitorowania/pomiaru
aspektu
Hałas
Praca maszyn i urządzeń, praca z
użyciem elektronarzędzi
Pomiary stężenia hałasu

53
Operacje technologii
mechanicznych
Drgania Praca maszyn i urządzeń
Operacje technologii
mechanicznych
Pomiary okresowe
Spółka zapobiega lub ogranicza negatywne skutki oddziaływania na środowisko związane z hałasem i
drganiami poprzez:

zakaz wykonywania prac powodujących hałas w porze nocnej;

wykonywanie prac w pomieszczeniach, przy zamkniętych oknach i drzwiach;

stosowanie ekranów akustycznych i obudów dźwiękochłonnych;

stosowanie przez pracowników indywidualnych środków ochrony (nauszniki, stopery);

prawidłowe posadowienie maszyn produkcyjnych;

utrzymywanie w pełnej sprawności maszyn, urządzeń, elektronarzędzi.
Istotnym ryzykiem w obszarze środowiska to ryzyko związane z wystąpieniem awarii.
Aspekt środowiskowy Operacja
Sposób monitorowania/pomiaru
aspektu
Awaria:
Wyciek oleju hydraulicznego,
silnikowego, benzyny lub innych
substancji ropopochodnych
Praca maszyn, urządzeń i sprzętu
budowlanego
Wykonywanie usługi
transportowej
Rejestracja ilości
Awaria:
Pożar
Praca maszyn, urządzeń i sprzętu
budowlanego
Rejestracja ilości
Spółka zarządza powyższym ryzykiem poprzez:

przeglądy stanu technicznego sprzętu i środków transportu używanych na terenie budowy;

szkolenia wszystkich pracowników zatrudnionych na budowie w zakresie prawidłowego
postępowania na wypadek awarii zagrażającej środowisku i zapoznania się z drogami ewakuacji
z obiektu;

wyposażenie biur i stanowisk pracy w karty alarmowe i instrukcje postepowania na wypadek
awarii;

prawidłową organizację prac pożarowo niebezpiecznych, zgodnie z „Instrukcją BHP podczas
wykonywania robót z użyciem materiałów niebezpiecznych” (IBHP 0404);

wyposażenie miejsc wykonywania robót w odpowiedni sprzęt p.poż.;

określenie działań korygujących zapewniających zmniejszenie ryzyka wystąpienia podobnej
awarii.
W ramach ZSZ została opracowana i wdrożona procedura „Gotowość i reagowanie na sytuacje
awaryjne” (OS 04). Celem procedury jest identyfikowanie i ustalenie sposobu reagowania, a także
ustalenie sposobu zapobiegania i zmniejszenia wpływu na środowisko w sytuacjach awaryjnych, jakie
mogą powstać podczas realizacji usług budowlanych, eksploatacji instalacji w Dziale Techniczno-
Eksploatacyjnym (ZTE) oraz realizacji usługi produkcji przemysłowej.
W procedurze dokonano identyfikacji zagrożeń dla środowiska powstałych podczas awarii sprzętu lub
instalacji związanych z wyciekiem olejów (hydraulicznego lub napędowego) podczas ich składowania,
wykonywania usługi sprzętowej i transportowej (podczas przejazdu drogami publicznymi lub na terenie
budowy z równoczesnym zanieczyszczeniem gruntu) oraz w razie pożaru obiektów budowalnych,
środków transportu, pożaru lub wybuchu instalacji użytkowanych na terenie przedsiębiorstwa.
Zasady postępowania na wypadek awarii określono w podziale na rodzaj zagrożenia i miejsce ich
wystąpienia, wskazano sposób działania po usunięciu skutków awarii w celu określenia jej przyczyn oraz
obowiązek podjęcia działań korygujących i zapobiegawczych.

54
W przypadku zagrożeń związanych z wyciekami olejów smarowych, hydraulicznych oraz paliwa, a także
w zależności od miejsca wystąpienia awarii, osoby wskazane w procedurze powinny:

przepompować olej z uszkodzonego pojemnika do sprawnego (uszkodzony pojemnik traktować
jako zanieczyszczone opakowanie metalowe);

ograniczyć własnymi środkami wielkość wycieku, zabezpieczyć miejsce wycieku znakami
ostrzegawczymi;

usunąć uszkodzenie środka sprzętowego lub transportowego będącego przyczyną wycieku,
zgodnie ze wskazaniami zawartymi w dokumentacji techniczno-ruchowej;

przeprowadzić neutralizację skutków wycieku przy pomocy sorbentu;

pozostałości po neutralizacji wycieku składować w pojemniku na zanieczyszczone czyściwo;

przeprowadzić wymianę zanieczyszczonego gruntu poprzez jego usunięcie i przekazanie
odbiorcy posiadającemu pozwolenie na transport i gospodarkę odpadami szkodliwymi;

zabezpieczyć studzienki kanalizacyjne przed dostaniem się do nich rozlanego paliwa poprzez
przykrycie folią i obwałowanie piaskiem lub sorbentem oraz oznakować teren znakami
ostrzegawczymi;

powiadomić o awaryjnym wycieku (w zależności od miejsca wystąpienia wycieku) kierownika
Działu Techniczno-Eksploatacyjnego (ZTE), kierownika budowy, kierownika Działu BHP,
Ochrony Środowiska i Ochrony P.poż. oraz właściwe służby ratownicze.
W celu zapewnienia eksploatacji jednostek sprzętowych i transportowych w sposób minimalizujący
możliwość wystąpienia sytuacji awaryjnych, połączonych z wyciekiem olejów, Dział Techniczno-
Eksploatacyjny (ZTE) wykonuje:

przeglądy okresowe jednostek sprzętowych i transportowych, zgodnie z dokumentacją
techniczno-ruchową, w terminach zgodnych z planami przeglądów;

codzienną obsługę jednostek sprzętowych i transportowych, której zadaniem jest – między
innymi – sprawdzenie stanu technicznego instalacji olejowych;

okresowe szkolenia kierowców i operatorów w zakresie sposobów usuwania awarii i jej skutków
wraz z omówieniem postanowień z protokołów z poprzednich narad i sposobu prowadzenia
działań korygujących.
Dla zapewnienia właściwej reakcji każdego pracownika Spółki na powstały w jego obecności pożar, w
programach szkoleń uwzględnia się zasady użycia środków gaśniczych, a także zasady postępowania
bezpośrednio po powstaniu pożaru.
Czynności, które należy wykonać bezpośrednio po powstaniu/zauważeniu pożaru, to:

alarmowanie (powiadomienie bezpośredniego przełożonego, wezwanie straży pożarnej);

gaszenie ognia (odłączenie zasilania elektrycznego, zamknięcie dopływu gazu, zamknięcie
przewodów wentylacyjnych od pomieszczeń lub obiektu objętego pożarem, usunięcie z zasięgu
ognia materiałów palnych, likwidacja pożaru przy pomocy podręcznego sprzętu gaśniczego);

ewakuacja (odsunięcie od zasięgu ognia pracowników znajdujących się w strefie zagrożenia, a
nie biorących udziału w akcji gaśniczej).
W każdym przypadku awaryjnego wycieku olejów, paliwa oraz wybuchu pożaru należy sporządzić
protokół ze wskazaniem przyczyn wycieku lub powstania pożaru/zagrożenia pożarowego i przyszłych
działań korygujących, zapewniających zmniejszenie ryzyka podobnej awarii lub pożaru w przyszłości.
Nadzór nad działaniami związanymi z utrzymaniem gotowości na wypadek awarii, sporządzeniem
protokołu i oceną przyczyn awarii oraz realizacją działań korygujących prowadzi kierownik Działu BHP,
Ochrony Środowiska i Ochrony p.poż.
W celu przeciwdziałania nadzwyczajnym zagrożeniom opracowano instrukcję bezpieczeństwa
pożarowego dla obiektów Instal Kraków S.A. Podstawowym celem opracowania tej instrukcji jest
zapewnienie maksymalnej ochrony ludziom przebywającym na terenie obiektów Spółki. Instrukcja
bezpieczeństwa pożarowego charakteryzuje także zagrożenie pożarowe, wybuchowe w procesach
technologicznych, urządzeniach, instalacjach w czasie ich ruchu (np. instalacja do lakierowania
konstrukcji stalowych), zasady zapobiegania możliwości powstania pożaru oraz postępowania w czasie
pożaru, zasady zabezpieczenia prac niebezpiecznych pożarowo, rozmieszczenie podręcznego sprzętu
gaśniczego i środków do likwidacji ewentualnego wycieku lub rozlewu.

55
W Spółce opracowano również „Instrukcję BHP podczas wykonywania robót z użyciem materiałów
niebezpiecznych” (IBHP 0404). Celem tej instrukcji jest określenie szczegółowych zasad bezpiecznego
wykonywania prac prowadzonych z użyciem materiałów i preparatów niebezpiecznych, w sposób nie
zagrażający życiu i zdrowiu pracowników oraz środowisku naturalnemu.
Ponadto w Spółce obowiązuje instrukcja „Zasady magazynowania farb i lakierów” (IQ 080103),
ustalająca jednolite zasady magazynowania wyrobów malarskich (farb, lakierów, rozpuszczalników) we
wszystkich jednostkach organizacyjnych Spółki, w tym także w magazynach organizowanych na
poszczególnych budowach. Powyższa instrukcja określa warunki składowania tych materiałów, w tym w
odniesieniu do materiałów już częściowo wykorzystanych oraz tych, których nie wolno już
wykorzystywać w procesie produkcji.
Powyższe zasady i procedury pozwalają na stały monitoring tego ryzyka, badanie, w jakim kierunku ono
ewoluuje, tak, aby podejmować odpowiednie działania zapobiegawcze.
Liczba awarii środowiskowych i skarg
Wskaźnik 2020 2021
Liczba awarii środowiskowych 0 0
Liczba skarg dotyczących obszaru
środowiska
0 0
W okresie sprawozdawczym nie odnotowano awarii ze skutkiem środowiskowym, skażeń
środowiskowych ani nie wszczęto żadnego postępowania administracyjnego w związku z potencjalnym
naruszeniem przez Spółkę przepisów ochrony środowiska. Na Spółkę nie została także nałożona żadna
kara w związku z naruszeniem przepisów ochrony środowiska. Drobne wycieki oleju z maszyn i
samochodów są usuwane natychmiast po ich zaistnieniu poprzez zastosowanie sorbentów, które
znajdują się w wyznaczonych miejscach w poszczególnych jednostkach organizacyjnych Spółki oraz w
samochodach ciężarowych i żurawiach samochodowych.
W 2021 roku, podobnie jak w latach poprzednich, do Spółki nie wpłynęła żadna skarga dotycząca
obszaru środowiska.
E.7.5
Odsetek (%) umów z kontrahentami, w których znalazła się klauzula odnosząca się do
poszanowania środowiska naturalnego oraz liczba audytów u dostawców towarów lub usług
Opis wskaźnika Wartość
2020 2021
Odsetek (%) umów z dostawcami towarów/usług z klauzulą dotyczącą poszanowania
środowiska*
88 89
Liczba audytów u dostawców towarów/usług pod kątem przestrzegania zasad ochrony
środowiska
0 0
* Wskaźnik liczony jako odsetek procentowy wartości umów, w których znalazła się klauzula odnosząca się do poszanowania
środowiska naturalnego, w ogólnej wartości umów zawartych przez Spółkę w 2021 r. z dostawcami towarów/usług.
E.7.6
W 2021 r. nie były przeprowadzane u dostawców towarów/usług dodatkowe audyty pod kątem
przestrzegania przepisów ochrony środowiska ze względu trwającą epidemię SARS–CoV-2, przy
jednoczesnym stwierdzeniu podczas bieżących kontroli, przeprowadzanych na realizowanych budowach,
braku istotnych nieprawidłowości w obszarze ochrony środowiska.
Rozszerzona odpowiedzialność środowiskowa: produkty i usługi (E.8)
E.8.2

56
We wszystkich segmentach swojej działalności Spółka stara się uzyskiwać przychody z działalności z
poszanowaniem środowiska naturalnego i świadomością wpływu wytwarzanych produktów i usług na
jego stan. Spółka działa w pełnej zgodności z przepisami prawa, indywidulanych decyzji
administracyjnych oraz umów cywilnoprawnych oraz dąży do tego, by zaprojektowane i wytworzone
produkty pozostawiały mały ślad środowiskowy. Dokonując oceny znaczenia aspektów środowiskowych,
bierze pod uwagę wszystkie fazy cyklu życia wytwarzanych produktów: projekt,
wytwarzanie/wykonanie, serwis, eksploatację, powtórne użycie i utylizację. Spółka dąży do redukcji
negatywnego wpływu na środowisko także na etapie użytkowania i utylizacji wytworzonych produktów,
co wiąże się z ich właściwościami takimi jak: energochłonność, zapotrzebowanie na części zamienne,
użyteczność, jakość i trwałość, ale także ze sposobem ich eksploatacji przez samych użytkowników.
Dostarczane produkty użytkowane są z wykorzystaniem energii, której zużycie zależy między innymi od
ich jakości i efektywności energetycznej.
W segmencie budowlano–montażowym, gdzie Spółka występuje w roli generalnego wykonawcy, bądź
podwykonawcy, odpowiedzialność przejawia się przede wszystkim w przestrzeganiu wymagań prawnych
i norm środowiskowych, zarówno w odniesieniu do własnej działalności, jak również zatrudnianych
dostawców towarów/usług, stosowaniu wysokiej jakości materiałów, posiadających odpowiednie
certyfikaty. W przypadku realizacji inwestycji „pod klucz”, dokumentacja projektowa uwzględnia
wymagania klienta, w tym aspekty środowiskowe na etapie eksploatacji. Użytkownicy obiektów
poddawani są szkoleniom odnośnie zasad eksploatacji, serwisowania i przeprowadzania przeglądów
okresowych. Użytkownicy są obligowani do przestrzegania zapisów instrukcji techniczno-ruchowych i
instrukcji eksploatacji, przekazywanych w ramach dokumentacji powykonawczych, uszczegóławiających
działania, których należy przestrzegać w trakcie użytkowania, tak by ich oddziaływanie było
nieinwazyjne dla otaczającego środowiska, zapewniało długą żywotność i ograniczało konieczność oraz
częstotliwość wykonywania remontów lub napraw.
W segmencie deweloperskim Spółka spełnia nie tylko wymogi prawne, ale również stara się czynić
projektowane osiedla mieszkaniowe przyjaznymi dla środowiska i ich mieszkańców, między innymi
dbając o odpowiednią geometrię budynków i właściwy dobór materiałów. Realizowane przez Spółkę
inwestycje mieszkaniowe, na etapie użytkowania budynków, generują zapotrzebowanie w energię
elektryczną i cieplną. Zużycie energii zależy nie tylko od warunków pogodowych, indywidualnego
zapotrzebowania i racjonalnego korzystania przez samych użytkowników, ale także od efektywności
energetycznej, przyjętych rozwiązań projektowych i zastosowanych materiałów. Spółka chcąc zapobiec
nadmiernej energochłonności budynków, podejmuje działania zmierzające do ograniczenia ilości zużycia
energii na etapie ich użytkowania, polegające na:
 stosowaniu certyfikowanych systemów termoizolacyjnych pozwalających na znaczące zmniejszenie
zapotrzebowania na energię;
 montażu okien i szyb energooszczędnych, o niskich współczynnikach przenikania ciepła;
 projektowaniu z myślą o jak największym doświetleniu słonecznym pomieszczeń;
 stosowaniu wiatrołapów i energooszczędnych źródeł światła;
 sterowaniu oświetleniem w częściach wspólnych budynków poprzez wyłączniki czasowe oraz czujniki
ruchu;
 stosowaniu materiałów i surowców certyfikowanych, wysokiej jakości.
Powyższe działania wpływają na podwyższenie efektywności energetycznej budynków, co z kolei
przekłada się na niższe koszty eksploatacyjne po stronie użytkowników oraz redukcję emisji gazów, w
tym gazów cieplarnianych. Powyższym celom sprzyjają zmiany regulacyjne, do których Spółka się
stosuje, w tym zmiana warunków technicznych dla budynków w segmencie deweloperskim, w zakresie
oszczędzania energii i izolacyjności cieplnej.
Wysoka jakość i trwałość budynków mieszkaniowych oraz wytworzonych w segmencie produkcji
przemysłowej wyrobów, zapewnia im dłuższą żywotność, ogranicza częstotliwość wykonywania
remontów lub napraw, a tym samym minimalizuje ilość wytwarzanego odpadu i kosztów jego utylizacji.
Część wykorzystanych do budowy lub produkcji surowców i materiałów, będzie mogła być poddana
recyklingowi i ponownie wykorzystana w przyszłości.
Jednym z celów strategicznych na lata 2022-2024 jest redukowanie śladu węglowego netto w cyklu
życia budynków realizowanych w ramach inwestycji deweloperskich Spółki, w szczególności w drodze
zwiększenia wykorzystania bezpiecznych, przyjaznych środowisku, nowych technologii i
proekologicznych rozwiązań, pozwalających między innymi zmniejszyć energochłonność budynków w

57
fazie użytkowania (w tym wdrożenie mikrogeneracji energii, optymalizacja izolacyjności termicznej
przegród, zastosowanie niskoenergetycznych źródeł światła) oraz w drodze odpowiedniego doboru
materiałów. Od 2022 r. każda nowo projektowana inwestycja mieszkaniowa będzie przewidywała
urządzenia wytwarzające energię (np. zastosowanie fotowoltaiki), oświetlenie ledowym, potrójne szyby,
możliwość montażu ładowarek dla pojazdów elektrycznych w obiektach wielorodzinnych.

58
Obszar społeczny i pracowniczy (S)
Korzystanie z pomocy publicznej i zlecenia publiczne (S.1)
S.1.1 S.1.2
W raportowanym okresie Spółka nie korzystała z pomocy publicznej.
Istotną część przychodów w segmencie budowlano-montażowym, Spółka osiąga na rynku inwestycji
stanowiących zamówienia publiczne. Działalność Spółki na tym rynku polega na wykonywaniu zadań
realizowanych w systemie generalnego wykonawstwa na podstawie umowy zawartej z inwestorem, jak
również na wykonywaniu prac (dostaw/usług/robót budowlanych) na podstawie umowy o
podwykonawstwo objętej regulacją Prawa zamówień publicznych, to jest jako podwykonawca innych
podmiotów, które zawarły z inwestorem umowę w sprawie zamówienia publicznego.
Wartość przychodów pochodzących z zamówień publicznych i ich procentowy udział w
całości przychodów.
Źródło przychodów 2020 2021
Przychody ze sprzedaży Spółki ogółem (wartość w tys. PLN) 263 077 248 472
Przychody pochodzące z zamówień publicznych realizowanych w
generalnym wykonawstwie (wartość w tys. PLN)
92 408 71 951
Udział [%] przychodów pochodzących z zamówień publicznych
realizowanych w generalnym wykonawstwie w całości przychodów Spółki
35,1 29,0
Przychody ze sprzedaży z umów realizowanych jako podwykonawca innego
podmiotu, który zawarł z inwestorem umowę w sprawie zmówienia
publicznego (wartość w tys. PLN)
265 0
Udział [%] przychodów pochodzących z umów realizowanych jako
podwykonawca innego podmiotu, który zawarł z inwestorem umowę w
sprawie zmówienia publicznego w całości przychodów Spółki
0,1 0
Zamówienia tego rodzaju stanowią dla Spółki pożądane transakcje z wiarygodnym finansowo,
wypłacalnym podmiotem, który nie będzie zagrożony upadłością. Oprócz pewności zapłaty, obecność
na rynku zamówień publicznych podnosi rangę Spółki i daje korzyści wizerunkowe. Powyższe dotyczy
również odpowiednio występowania Instal Kraków S.A. w łańcuchu dostaw takich inwestycji, na
podstawie umów o podwykonawstwo, z uwagi na wynikający z Prawa zamówień publicznych rygoryzm
rozliczeń i przewidziany mechanizm bezpośredniej płatności przez inwestora w przypadku uchylania się
od obowiązku zapłaty wynagrodzenia przez wykonawcę.
Z drugiej jednak strony, rynek ten cechuje duży formalizm, brak możliwości utrzymywania trwałych
relacji z zamawiającym oraz - w dalszym ciągu - w postępowaniach o udzielenie zamówień przewaga
ceny nad jakością i związana z tym konkurencja cenowa oraz niższa rentowność.
Spółka troszczy się o wizerunek podmiotu godnego zaufania, budzącego zadowolenie ze współpracy.
Zgodnie z Kodeksem Etyki przyjęła zobowiązanie budowania pozytywnych relacji z klientami poprzez
dostarczanie wysokiej jakości produktów i usług, odpowiadających potrzebom klientów i zapewniających
ich satysfakcję, działanie zgodnie z przepisami prawa i zawartymi umowami, w szczególności należyte
wykonywanie zaciągniętych zobowiązań, dotrzymywanie terminów i złożonych obietnic oraz dokładanie
starań, aby wyeliminować ryzyko konfliktu, a ewentualne spory rozstrzygać ugodowo.

59
Podejście Spółki do realizacji zamówień publicznych wpisuje się w politykę wynikającą z regulacji
Kodeksu Etyki, a także Politykę ZSZ, której celem jest dostarczanie takich wyrobów i usług, które
poziomem swojej jakości zaspokajają potrzeby klientów, są przyjazne środowisku naturalnemu, a ich
wytworzenie i użytkowanie jest w pełni bezpieczne.
Rynek zamówień publicznych jest uznawany za bardziej wymagający od komercyjnego. Z realizacją
wiąże się istotne ryzyko wynikające z ewentualnego niespełnienia warunków wynikających z umowy
zawartej z klientem, w tym w zakresie jakości wykonania oraz terminów realizacji, a w konsekwencji
zapłaty wysokich kar umownych i potencjalnego odszkodowania uzupełniającego, które zamawiający
zmuszony będzie egzekwować w związku z obowiązującą go dyscypliną finansów publicznych. Z
materializacją powyższego ryzyka związane jest kolejne, w postaci niezadowolenia klienta i utraty przez
Spółkę dobrej reputacji. Najważniejszym dla Spółki miernikiem satysfakcji zamawiającego są otrzymane
referencje. Z uwagi na krzyżowanie się sfery prywatnej z publiczną, w obszarze tym istnieje również
potencjalne zagrożenie zachowaniami o charakterze korupcyjnym (sposób zarządzania ryzykiem
zachowań nieetycznych, w tym korupcyjnych, został opisany w części S.10 oraz G.4 Sprawozdania).
Spółka zarządza przedmiotowymi ryzykami działając w sposób opisany poniżej, w szczególności zgodnie
ze wskazanymi procedurami.
Proces uzyskania zamówień, ich realizacji oraz rozliczenia, objęty jest regulacjami Zintegrowanego
Systemu Zarządzania w Spółce. Celem szczegółowym polityki Spółki w omawianym obszarze jest
podpisanie z klientem takiej umowy, która może być przez Spółkę wykonana w sposób spełniający
wymagania klienta. Na proces ten, w zakresie zamówień publicznych, składają się podprocesy:

Akwizycja – obejmujący etap od uzyskania informacji o przetargu do podjęcia decyzji o udziale
w nim i pobrania materiałów przetargowych,

Przygotowanie oferty – od pozyskania materiałów przetargowych do złożenia oferty,

Przygotowanie umowy – od informacji o przyznaniu zamówienia do podpisania umowy
z klientem.
Czynności w powyższych podprocesach prowadzone są zgodnie z procedurą „Przegląd umowy” (SQ
0301), której celem jest określenie zasad postępowania przy opracowywaniu ofert oraz zawieraniu
umów z klientami i zapewnienie, że do realizacji zostaną przyjęte tylko te zlecenia oraz podpisane takie
umowy, które mogą być przez Spółkę należycie zrealizowane. Spółka każde potencjalne zamówienie
poddaje przed złożeniem oferty analizie w następujących obszarach:

warunków zawartych w specyfikacji warunków zamówienia/instrukcji dla
wykonawców/programie funkcjonalno-użytkowym oraz innych materiałach przetargowych,

wymagań w zakresie uprawnień i doświadczenia (referencji) Spółki,

wymaganych kwalifikacji pracowników,

możliwości realizacji umowy w proponowanym terminie,

możliwości własnych realizacji umowy (potencjał ekonomiczny Spółki, zasoby kadrowe,
sprzętowe, technologiczne),

uwarunkowań technicznych, technologicznych, prawnych , środowiskowych i związanych z BHP,

historii zdarzeń losowych, mających miejsce w okresie ostatnich 20 lat na terenie przyszłej
realizacji zadania (powodzie, zalania, podtopienia, itp.) i wpływających na warunki oraz koszty
ubezpieczenia budowy.
Proces analizy obejmuje także szacowanie ryzyka, zgodnie z procedurą „Zarządzanie ryzykiem” (SQ
2301), które jest podstawą do podjęcia decyzji o przygotowaniu i złożeniu oferty. Decyzja
dokumentowana jest na sporządzanej Karcie szacowania ryzyka i działań redukujących ryzyko. W
przypadku wyboru oferty Spółki i zawarcia umowy z zamawiającym, kierownik Działu Umów Spółki (lub
wyznaczony przez niego pracownik) jest odpowiedzialny za przeniesienie do umów z dostawcami
towarów/usług odpowiednich wymagań wynikających z umowy w sprawie zamówienia publicznego.
Na etapie realizacji zamówienie podlega stałemu nadzorowi, również w łańcuchu dostaw, ze strony
dyrektora pionu i dyrektora oddziału robót realizującego zamówienie, kierownika budowy, kierownika
kontraktu, kierowników robót branżowych (lub specjalistów branżowych) oraz w powierzonym zakresie
innych osób odpowiedzialnych. Proces wykonawstwa poddany jest restrykcjom wynikającym z umowy
z klientem, przepisów prawa oraz wewnętrznych regulacji Spółki. Czynności, których celem jest

60
zapewnienie należytego wykonania umowy zawartej z klientem, na tym etapie, prowadzone są zgodnie
z procedurami:
1. „Zakupy usług” (SQ 0604) oraz „Zakupy towarów do realizacji umów krajowych” (SQ 0601), które
regulują proces kwalifikacji i wyboru odpowiednich dostawców towarów/usług, gwarantujących
spełnienie między innymi wymagań normatywnych, jakościowych, ilościowych i terminowych
klienta. Ocena dostawców towarów/usług dokonywana jest na podstawie ankietyzacji oraz
udokumentowanych informacji o dotychczasowej współpracy z danym podmiotem, audytów
dostawcy lub informacji o wynikach audytów wykonywanych u niego przez jednostki certyfikujące,
oceny wzorca wyrobu i udokumentowanej renomy dostawcy. Ostateczną decyzję o wyborze
dostawcy towaru/usług, istotnego z punktu widzenia realizacji zamówienia, podejmuje dyrektor
pionu.
2. „Zasady generalnego wykonawstwa inwestycji” (SQ 0903), która określa zasady planowania,
realizacji i rozliczania umów obejmujących wykonanie inwestycji w generalnym wykonawstwie oraz
zasady koordynacji i nadzoru nad pracami dostawców towarów/usług, związanymi z realizacją
inwestycji. Nadzór nad realizacją na budowie prowadzi kierownik budowy oraz kierownicy robót
branżowych (lub specjaliści branżowi). Nadzór ten obejmuje:

wykonywanie robót zgodnie z aktualną dokumentacją projektową, projektem organizacji robót,
ustawą Prawo budowlane,

koordynację robót poszczególnych dostawców usług (podwykonawców) zgodnie
z dokumentacją projektową i projektem organizacji robót,

zapewnienie odpowiednich sił i środków niezbędnych dla realizacji umowy w terminie
określonym w harmonogramie,

wykonywanie czynności kontrolnych i badań określonych w planach kontroli i badań oraz
zgodnie z warunkami wykonania i odbioru robót,

wykonywanie robót w sposób bezpieczny, z zachowaniem wymagań przepisów BHP, p.poż.
i ochrony środowiska,

kontrolę dostaw i usług, zgodnie z procedurą „Kontrola i badania w generalnym wykonawstwie
inwestycji” (SQ 1002).
Podstawowym dokumentem planowania realizacji umowy jest Plan Jakości, sporządzany zgodnie z
procedurą „Plan Jakości realizacji budowy” (SQ 2401). Obejmuje on zdefiniowane i
udokumentowane działania stosowane w trakcie realizacji, sposób, w jaki należy wykonać
wymagane czynności (bezpośrednio lub przez odesłanie do właściwych procedur lub innych
dokumentów). Niezbędnym elementem Planu Jakości jest zestawienie punktów krytycznych dla
danego procesu realizacji budowy, wskazanie, co należy uwzględnić w harmonogramie, w których
momentach należy dokonać sprawdzenia wykonanych części realizowanego zadania oraz określenie
działań korygujących (oraz następujących po nich działań właściwych dla realizowanego zadania),
podejmowanych w celu wyeliminowania niezgodności, a także rodzaj i zakres audytów jakości, jakie
należy przeprowadzić oraz jak ich wyniki powinny być wykorzystane do poprawy i eliminowania
niezgodności, które wpływają na realizowane zadanie. Plan Jakości wskazuje również, jak
udokumentowane procedury dostawcy towarów/usług są stosowane i w jaki sposób są powiązane
z procedurami właściwymi dla danego zadania. Kierownik budowy, kierownicy robót branżowych
oraz specjaliści branżowi prowadzą, w oparciu o Plany kontroli i badań, zgodnie z procedurą
„Kontrola i badania w generalnym wykonawstwie inwestycji” (SQ 1002), systematyczną kontrolę
jakości robót w celu stwierdzenia jej zgodności z umową z klientem, projektem budowlanym,
umowami z dostawcami oraz przedmiotowymi normami. Czynności podejmowane w celu
zapewnienia należytej jakości przedmiotu zamówienia zostały szczegółowo opisane w części S.11
Sprawozdania.
Procedura SQ 0903 („Zasady generalnego wykonawstwa inwestycji”) przewiduje również zasady
rozliczenia zamówienia oraz stały monitoring ze strony dyrektora pionu w zakresie stanu realizacji
budżetu pod kątem wystąpienia w nim wartości odbiegających od oczekiwanych, między innymi na
podstawie karty budżetu budowy, harmonogramów rzeczowo-finansowych oraz planów
finansowania budowy.
3. „Projektowanie” (SQ 0401), która reguluje sposób postępowania podczas projektowania wyrobu lub
procesu spełniającego ustalone w umowie z klientem wymagania;

61
Monitoring i kontrola procesu realizacji obejmuje w szczególności:

nadzorowanie zgodności realizacji prac z terminami założonymi harmonogramie,

nadzorowanie zgodności realizowanych prac z dokumentacją projektową i wymaganiami
zamawiającego,

nadzorowanie zgodności realizowanych prac z normami i warunkami technicznymi wykonania i
odbioru robót,

kontrolę zgodności realizacji inwestycji z harmonogramem dostaw materiałowych i ocenę ich
jakości z przywołanymi normami,

kontrolę zgodności zakresu robót z posiadanymi przez pracowników kwalifikacjami,

kontrolę zgodności pracy sprzętu z dokumentami potwierdzającymi jego stan techniczny,

bieżącą, systematyczną i ciągłą kontrolę jakości realizowanych prac, obejmującą również
podzlecone zakresy,

dokonywanie odbiorów częściowych oraz odbiorów robót zanikających,

kompletowanie atestów, certyfikatów i świadectw dla materiałów i urządzeń wbudowanych,

realizację Planu kontroli i badań,

kontrolę stanu BHP, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska, poprzez kontrolę
Planów poprawy warunków BHP i Programów zarządzania środowiskowego,

bieżącą analizę kosztów prac wykonywanych siłami własnymi oraz przez dostawców
towarów/usług
i odbywa się zgodnie z procedurą ZSZ „Monitorowanie” (SQ 2001). Spółka prowadzi również, zgodnie z
wyżej wymienioną procedurą, monitorowanie zadowolenia klienta, które realizowane jest w oparciu o:

otrzymane referencje,

informacje zwrotne dotyczące różnych aspektów świadczonej usługi, przekazywane w trakcie
jej realizacji poprzez inspektorów nadzoru, a omawiane na naradach produkcyjnych,

zapisy protokołów odbioru,

wymagania klienta (wyszczególnione w umowie oraz wynikające z sytuacji rynkowej),

informacje pozyskiwane od konkurencji (dotyczące poziomu świadczenia usług).
Najważniejszym dla Spółki miernikiem satysfakcji zamawiającego są otrzymane referencje. Spółka
uznaje wskaźnik satysfakcji klienta w segmencie budowlano-montażowym za jeden z kluczowych
niefinansowych wskaźników efektywności, który jest na poziomie wyższym w stosunku do roku 2020.
Wskaźnik satysfakcji klienta w segmencie budowlano-
montażowym [KPI]
2020 2021
Stosunek liczby otrzymanych referencji do liczby złożonych w badanym okresie
wniosków o ich wydanie, w odniesieniu do zakończonych w tym okresie umów
w segmencie budowlano-montażowym x 100 [%]
50 75
W przypadku zgłoszenia reklamacji przez klienta, Spółka postępuje zgodnie z umową z klientem oraz
procedurami „Kontrola i badania” (SQ 1001) oraz „Działania korygujące” (SQ 1401). Spółka monitoruje
proces usuwania usterek, w tym prowadzi ich rejestr, stanowiący również podstawę analizy i oceny
terminowości działań Spółki w tym obszarze.
Ryzyka związane z realizacją zamówień są częściowo przenoszone na inne podmioty, poprzez
ubezpieczenia i gwarancje bankowe lub ubezpieczeniowe oraz w relewantnym zakresie na dostawców
towarów i usług.
Wpływ epidemii COVID-19 na realizację zamówień
W 20201 r. ryzyko niedotrzymania warunków zawartej z klientem umowy (nieterminowej realizacji
zamówienia lub projektu) w związku z epidemią COVID-19 nie zwiększyło się w stosunku do poziomu z
roku 2020. Sytuacja na budowach była monitorowana na bieżąco, tak aby w razie potrzeby podjąć
odpowiednie kroki dotyczące organizacji pracy. Monitoringiem objęta została również płynność działania
organów administracji i instytucji uczestniczących w odbiorach robót, a inwestorom wszelkie utrudnienia
zgłaszane były zgodnie z przepisami prawa. W ramach organizacji Spółka podjęła możliwe działania

62
zapobiegawcze; obowiązywały procedury dotyczące zachowania reżimu sanitarnego, w tym szereg
działań o charakterze organizacyjnym i porządkowym, mających na celu ograniczenie ryzyka zakażenia
i rozprzestrzeniania się zakażenia koronawirusem SARS-Cov-2 na Spółkę. Pracownicy zostali wyposażeni
w niezbędne środki ochrony osobistej. Sprawowany był nadzór nad przestrzeganiem zasad higieniczno-
sanitarnych oraz przyjętych zasad i procedur postępowania w tym zakresie. Ostatecznie realizacja zleceń
przebiegała bez przestojów, w trybie nie odbiegającym od normy.
W przypadku ponownego rozwoju epidemii Spółka przewiduje możliwość wystąpienia trudności
związanych z wydłużeniem łańcucha dostaw, wzrostem cen materiałów, ograniczeniami w dostępności
pracowników własnych oraz u podwykonawców oraz zwiększeniem kosztów siły roboczej,
ograniczeniami w możliwości przemieszczania się po kraju, transportu i dostępu do placów budów,
ewentualnymi przestojami, opóźnieniami w działaniu instytucji uczestniczących w procesie
inwestycyjnym, w tym wydłużeniem terminów urzędowych i terminów uzyskania decyzji
administracyjnych. W celu ograniczenia ekspozycji na to ryzyko, Spółka ściśle nadzoruje proces realizacji
przedsięwzięć, a w razie potrzeby podejmuje odpowiednie działania, w tym polegające na zamianie (tam
gdzie to możliwe) materiałów, których dostawy wstrzymano, na inne oraz zastrzega w umowach z
dostawcami towarów/usług możliwość ograniczenia zakresu rzeczowego lub wykonawstwa zastępczego.
Poziom zatrudnienia i poziom wynagrodzeń (S.2)
S.2
W spółce polityka zatrudnienia oparta jest na założeniu, że doświadczenie, wiedza, umiejętności,
kompetencje oraz zaangażowanie pracowników, wpływają bezpośrednio na pozycję rynkową Spółki i
mogą stanowić o jej przewadze konkurencyjnej.
Celem prowadzonej polityki jest zapewnienie Spółce pracowników o wykształceniu, umiejętnościach i
doświadczeniu, adekwatnym do strategii i celów Spółki, wykorzystujących w pracy postęp techniki,
wrażliwych na zagadnienia środowiska, w którym żyją i pracują, zapewniających wysoką jakość
produktów i świadczonych przez Spółkę usług.
Politykę Spółki w obszarze zatrudnienia określają:

Kodeks Etyki Grupy Kapitałowej Instal Kraków S.A.,
Polityka Poszanowania Praw Człowieka, która m.in. opiera się na Deklaracji Międzynarodowej
Organizacji Pracy Dotyczącej Podstawowych Zasad i Praw w Pracy.
Podstawowe zasady określone w wyżej wymienionych dokumentach, to:

równe traktowanie w zatrudnieniu, zakaz dyskryminacji ze względu na płeć, wiek,
wykształcenie, czy inne różnice,

rekrutacja najlepszych kandydatów, w oparciu o obiektywne kryteria,

równy dostęp do szkoleń i awansu zawodowego,

prawo do zrzeszania się,

godne warunki pracy i wynagradzania,

otwartość w komunikacji,

przyjazna atmosfera pracy, oparta na wzajemnym szacunku i poszanowaniu godności osobistej
pracowników oraz prawa do prywatności,

bezpieczne i higieniczne warunki pracy.
Powyższe zasady realizowane są przy pomocy szeregu procedur i wewnętrznych regulacji, do których
należą m.in.:

Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy Instal Kraków S.A.,

Regulaminy Pracy Instal Kraków S.A.,

Regulamin zatrudniania pracowników Instal Kraków S.A. na budowach eksportowych w
Niemczech,

Karta procesu „Zarządzanie Personelem” (P X),

63

Procedura „Szkolenie” (SQ 1801).
Spółka działa w pełnej zgodności z prawem w zakresie wynagrodzeń, czasu pracy i innych świadczeń
pracowników. System wynagrodzeń i premiowania oparty jest na zasadzie obiektywizmu,
sprawiedliwości i ekwiwalentności oraz zgodności z przepisami prawa i wewnętrznymi regulacjami.
Świadczenia należne pracownikom wypłacane są bez opóźnień.
Rekrutacja nowych pracowników rozpoczyna się od stworzenia profilu rekrutacyjnego, w którym
określane są podstawowe informacje o danym stanowisku, wymagania dotyczące kandydata oraz
wskazanie kompetencji, które powinien posiadać nowy pracownik. Profil rekrutacyjny tworzony jest
odpowiednio przez dyrektorów pionów lub kierowników danych jednostek organizacyjnych, w których
ma być zatrudniony nowy pracownik. Na podstawie utworzonego profilu sporządzane jest odpowiednie
ogłoszenie o pracę. Spółka stwarza możliwość rozwoju i awansu wszystkim pracownikom, w związku z
tym w pierwszej kolejności stara się przeprowadzać rekrutację wewnętrzną. Jeśli wśród pracowników
Spółki brak jest odpowiednich kandydatów na dane stanowisko, przeprowadzana jest rekrutacja
zewnętrzna.
W roku 2021 Spółka korzystała z dostępu do elektronicznego systemu rekrutacji, który ułatwia
efektywne zarządzanie aplikacjami pochodzącymi z wielu źródeł oraz wspiera proces przetwarzania
danych osobowych kandydatów do pracy, zgodnie z wymogami „Rozporządzenia RODO”.
W Spółce obowiązują Tabele Wymagań Kwalifikacyjnych, określające wymagania dla pracowników
zarówno umysłowych, jak i fizycznych, na poszczególnych stanowiskach pracy. W tabelach wskazuje się
minimalne wymagania odnośnie wykształcenia, specjalistycznych szkoleń, uprawnień, stażu pracy czy
szczególnych umiejętności. Tabele są weryfikowane, aktualizowane i zatwierdzane przez dyrektorów
właściwych pionów organizacyjnych Spółki. Ma to na celu ciągłe dostosowywanie się Spółki do wymagań
rynku pracy i planowanych działań. Zgodność kwalifikacji pracowników z wymaganiami zawartymi w
Tabelach Wymagań Kwalifikacyjnych oraz obowiązującymi normami i przepisami poddawana jest
audytom wewnętrznym.
W Spółce obowiązuje „Regulamin zatrudniania pracowników Instal Kraków S.A. na budowach
eksportowych w Niemczech”, określający zasady rekrutacji oraz warunki zatrudnienia i wynagradzania
pracowników wykonujących pracę na terenie RFN. Potrzeby odnośnie ilości pracowników, ich
kwalifikacji, doświadczenia oraz miejsca ich zatrudniania w Niemczech, zgłasza kierownictwo oddziału
Spółki w Niemczech. Rekrutacja przeprowadzana jest w oparciu o obiektywne kryteria, określone w
regulaminie (wykształcenie, doświadczenie zawodowe, specjalistyczne uprawnienia, staż pracy,
znajomość języka niemieckiego).
Jednym z ryzyk dotyczących obszaru pracowniczego, które zostało uznane za istotne, jest ryzyko
związane z nieprzestrzeganiem zasady równego traktowania w zatrudnieniu. Realizacja powyższego
ryzyka mogłaby doprowadzić do utraty pracowników, w szczególności kluczowych pracowników
średniego i wyższego szczebla, posiadających specjalistyczne wykształcenie, doświadczenie i
kwalifikacje zawodowe, pozwalających Spółce na realizację jej celów. Jest to szczególnie istotne z uwagi
na potencjalne trudności w zastąpieniu wysoko wykwalifikowanych i doświadczonych pracowników
innymi kandydatami, zwłaszcza w świetle obserwowanego na rynku pracy niedostatku doświadczonych,
wysoko wykwalifikowanych specjalistów, w tym w branży budowlanej.
Spółka zarządza powyższym ryzykiem poprzez stosowanie zasad i procedur wskazanych i opisanych w
w/w dokumentach oraz stały monitoring tego ryzyka, który pozwala uzyskiwać Spółce informacje w
jakim kierunku ono ewoluuje, tak by podejmować odpowiednie działania prewencyjne. W trakcie
procesu rekrutacji, dostępu do szkoleń i awansów, ustalania wysokości wynagrodzenia, Spółka dokłada
starań, aby eliminować wszelkie pozamerytoryczne kryteria.
Powołany w Spółce Zespół ds. Etyki czuwa nad przestrzeganiem przez pracowników obowiązujących w
Spółce regulacji wewnętrznych dotyczących zagadnień etycznych i poszanowania praw człowieka, w
tym zasad równego traktowania w zatrudnieniu. Zespół zobowiązany jest do promowania tych wartości
wśród pracowników. Każdy pracownik, który ma wiedzę, że doszło do naruszeń zasady równego
traktowania w zatrudnieniu, zobowiązany jest zgłosić to swojemu przełożonemu, przełożonemu
wyższego szczebla, bądź członkom Zespołu ds. Etyki.

64
Od 2017 roku w Spółce obowiązuje sformalizowany system zgłaszania skarg, szczegółowo opisany w
części S.7 Sprawozdania.
Spółka w swoich relacjach z dostawcami towarów/usług promuje poszanowanie praw pracowników,
oczekując, aby były one przestrzegane przez te podmioty, w pierwszej kolejności stawiając na
współpracę i wsparcie, traktując rozwiązanie zawartych umów jako ostateczność. W tym celu, w
zawieranych z dostawcami towarów/usług umowach, zamieszczana jest klauzula umowna,
zobowiązująca te podmioty do przestrzegania i stosowania standardów etycznych przyjętych przez
Spółkę w Kodeksie Etyki, w tym m.in. odnośnie zakazu dyskryminacji, naruszania godności osobistej,
mobbingu oraz prawa pracowników do godziwego wynagrodzenia, godnych warunków pracy i wolności
zrzeszania. Spółka nie monitoruje swoich dostawców towarów/usług pod kątem przestrzegania praw
pracowniczych.
S.2.1
Spółka zatrudnia pracowników na podstawie każdego typu umowy o pracę. Umowy na czas nieokreślony
zawierane są z pracownikami, którzy zdobyli w Spółce doświadczenie, wykazali się zaangażowaniem,
wiedzą oraz umiejętnościami, które pozwalają Spółce na realizację jej celów. Umowy na czas określony
stosowane są w szczególności w odniesieniu do pracowników zatrudnianych na potrzeby wykonania
konkretnej inwestycji, realizowanej w określonym przedziale czasowym, osób podejmujących pracę po
raz pierwszy. Umowy na okres próbny zawierane są w celu sprawdzenia posiadanych przez pracownika
umiejętności.
Liczba pracowników w przeliczeniu na pełne etaty wg typu umowy o pracę, wieku i płci
2020 2021
Kobiety Mężczyźni Łącznie Kobiety Mężczyźni Łącznie
Rynek polski 61 173 234 53 134 187
Okres próbny 1 1 2 1 1 2
Czas określony 9 23 32 7 19 26
Czas nieokreślony 51 149 200 45 114 159
Wiek poniżej 30 lat 4 10 14 4 8 12
Wiek 30-50 lat 33 63 96 32 54 86
Wiek powyżej 50 lat 23 99 122 16 72 88
Rynek niemiecki 4 189 193 3 175 178
Okres próbny 0 0 0 0 1 1
Czas określony 1 180 181 1 165 166
Czas nieokreślony 3 9 12 2 9 11
Wiek poniżej 30 lat 0 13 13 0 14 14
Wiek 30-50 lat 1 79 80 1 77 78
Wiek powyżej 50 lat 3 97 100 2 84 86
S.2.2 S.2.3
Stan zatrudnienia na dzień 31 grudnia 2021 roku, w przeliczeniu na pełne etaty, wynosi 365
pracowników, przy czym w okresie sprawozdawczym zatrudnionych zostało 98 nowych pracowników, z
pracy odeszło 162 pracowników. Utrzymujący się r/r stosunkowo wysoki poziom rotacji pracowników
wynika z potrzeb Spółki związanych z realizacją inwestycji budowlanych w segmencie zagranicznym.

65
Spółka uznaje wskaźnik dobrowolnej rotacji pracowników na stanowiskach dyrektorskich, kierowniczych
i głównych specjalistów za jeden z kluczowych niefinansowych wskaźników efektywności. Od roku 2021
wskaźnik ten wyliczany jest jako stosunek liczby pracowników zatrudnionych na stanowiskach
dyrektorskich, kierowniczych i głównych specjalistów, którzy w danym roku obrotowym dobrowolnie
odeszli z pracy (wypowiedzenie umowy przez pracownika lub jej rozwiązanie za porozumieniem stron
na wniosek pracownika, z wyłączeniem wypowiedzenia lub rozwiązania w związku z przejściem na
emeryturę) do całkowitej liczby pracowników zatrudnionych na takich stanowiskach, według stanu na
początek danego roku. W 2021 roku wskaźnik ten wyniósł 2,60%. Dane porównawcze i ich analiza będą
prezentowane w kolejnych okresach sprawozdawczych.
Liczba pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, nowo zatrudnionych w
raportowanym okresie, według wieku i płci
2020 2021
Kobiety Mężczyźni Łącznie Kobiety Mężczyźni Łącznie
Rynek polski 8 12 20 2 11 13
Wiek poniżej 30 lat 3 3 6 2 1 3
Wiek 30-50 lat 4 6 10 0 5 5
Wiek powyżej 50 lat 1 3 4 0 5 5
Rynek niemiecki 1 98 99 0 85 85
Wiek poniżej 30 lat 0 14 14 0 13 13
Wiek 30-50 lat 0 41 41 0 37 37
Wiek powyżej 50 lat 1 43 44 0 35 35
Liczba pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, którzy odeszli z pracy w
raportowanym okresie, według wieku i płci
2020 2021
Kobiety Mężczyźni Łącznie Kobiety Mężczyźni Łącznie
Rynek polski
9 33 42 10 47 57
Wiek poniżej 30 lat 4 0 4 0 2 2
Wiek 30-50 lat 1 13 14 3 14 17
Wiek powyżej 50 lat 4 20 24 7 31 38
Rynek niemiecki
0 99 99 0 105 105
Wiek poniżej 30 lat 0 14 14 0 12 12
Wiek 30-50 lat 0 34 34 0 37 37
Wiek powyżej 50 lat 0 51 51 0 56 56
Rotacja pracowników w kategoriach: stanowiska dyrektorskie i kierownicze
2020 2021
Współczynnik
przyjęć
Współczynnik
zwolnień
Współczynnik
przyjęć
Współczynnik
zwolnień
Stanowiska dyrektorskie 0% 13% 0% 0%

66
Stanowiska kierownicze 3,08% 6,15% 1,67% 10%
Wskaźnik dobrowolnej rotacji na stanowiskach dyrektorskich, kierowniczych i głównych
specjalistów
Wskaźnik dobrowolnej rotacji
[KPI]*
2020
Wskaźnik dobrowolnej rotacji
[KPI]*
2021
Stanowiska
dyrektorskie,kierownicze i
głównych specjalistów
n/d** 2,60%
* Wskaźnik wyliczono jako stosunek liczby pracowników zatrudnionych na stanowiskach dyrektorskich, kierowniczych i głównych
specjalistów, którzy w danym roku obrotowym dobrowolnie odeszli z pracy (wypowiedzenie umowy przez pracownika lub jej
rozwiązanie za porozumieniem stron na wniosek pracownika, z wyłączeniem wypowiedzenia lub rozwiązania w związku z
przejściem na emeryturę) do całkowitej liczby pracowników zatrudnionych na takich stanowiskach, według stanu na początek
danego roku;
**Wskaźnik opomiarowany od 2021 r.
S.2.4 S.2.5 S.2.11 S.2.12
Spółka nie stosuje umów cywilnoprawnych w miejsce umów o pracę, dzięki czemu może liczyć na stałą,
wykwalifikowaną kadrę, utożsamiającą się ze Spółką, jako rzetelnym i wiarygodnym pracodawcą.
Świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych występuje sporadycznie, najczęściej przy
okazji realizacji projektów wymagających specjalistycznych uprawnień lub specyficznych umiejętności,
w sytuacji gdy rodzaj świadczonej usługi wyklucza stały nadzór ze strony Spółki, okres świadczenia tej
usługi jest krótki, bądź nie można wyznaczyć stałego czasu i miejsca jej świadczenia.
W raportowanym okresie Spółka zawarła - z osobami fizycznymi - 11 umów cywilnoprawnych, a 4
umowy zostały zakończone.
W 2021 roku Spółka nie zatrudniała pracowników w ramach outsourcingu.
Liczba osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych wg typu umowy,
wieku i płci, na koniec okresu sprawozdawczego
2020 2021
Kobiety Mężczyźni Łącznie Kobiety Mężczyźni Łącznie
Umowa zlecenie 2 3 5 2 5 7
Umowa o dzieło 0 0 0 0 0 0
Wiek poniżej 30 lat 0 0 0 0 0 0
Wiek 30-50 lat 2 1 3 2 3 5
Wiek powyżej 50 lat 0 2 2 0 2 2
W 2021 roku przeciętne wynagrodzenie brutto osób fizycznych współpracujących ze Spółką na
podstawie umów cywilnoprawnych i świadczących na jej rzecz usługi, wyniosło 3 638,48 złotych.
S.2.14
Pracownicy Spółki korzystają w pełni z przysługujących im uprawnień rodzicielskich. Pomimo, że Spółka
nie wdrożyła żadnego specjalnego programu ułatwiającego powrót do pracy, zarówno w roku 2020, jak
i w 2021 w Spółce nie odnotowano ani jednego przypadku rezygnacji z pracy przez kobietę po urodzeniu
dziecka - w ciągu 12 miesięcy od jej powrotu do pracy.

67
S.2.6 S.2.13
Zarówno w roku 2020 jak i 2021 Spółka zatrudniała 2 pracowników niepełnosprawnych, co stanowiło
odpowiednio 0,44 % i 0,55% ogółu zatrudnionych w danym roku.
Wysokość składek na PFRON odprowadzonych (naliczonych) w 2021 roku wyniosła 292.507,00 zł (ujęta
w rocznym sprawozdaniu finansowym Spółki za rok obrotowy 2021 w N-50 do Rachunku Zysków i Strat,
poz. 1.1.1.4) i była niższa w stosunku do roku 2020 o 24 625,00 zł.
S.2.8
W 2021 roku Spółka nie zatrudniała pracownika pochodzącego z kraju słabszego ekonomicznie.
S.2.7 S.2.9 S.2.10
Przeciętne wynagrodzenie brutto pracowników zatrudnionych na postawie umowy o
pracę
*Wskaźnik wyliczono zgodnie z Zasadami Metodycznymi Statystyki Rynku Pracy i Wynagrodzeń Głównego Urzędu Statystycznego;
do wartości wynagrodzeń nie wliczono m.in. wypłat tytułem zasiłków chorobowych, odpraw pośmiertnych, ryczałtów pieniężnych
za używanie do celów służbowych samochodów niebędących własnością pracodawcy.
Wskaźnik równości wynagrodzeń (stosunek przeciętnego wynagrodzenia brutto kobiet
do przeciętnego wynagrodzenia brutto mężczyzn, w poszczególnych kategoriach stanowisk)
Stosunek wynagrodzenia kobiet do mężczyzn**
2020 2021
Rynek polski
Zarząd
74% 68%
Stanowiska dyrektorskie
103% 87%
Stanowiska kierownicze
79% 82%
Stanowiska nierobotnicze
79% 76%
Stanowiska robotnicze
75% 71%
Rynek niemiecki*
Stanowiska dyrektorskie
65%
65%
Stanowiska nierobotnicze
62%
64%
*W danych pominięto kategorie, w których brak pracowników obu płci.
**Wskaźnik wyliczono zgodnie z Zasadami Metodycznymi Statystyki Rynku Pracy i Wynagrodzeń Głównego Urzędu
Statystycznego; do wartości wynagrodzeń nie wliczono m.in. wypłat tytułem zasiłków chorobowych, odpraw pośmiertnych,
ryczałtów pieniężnych za używanie do celów służbowych samochodów niebędących własnością pracodawcy.
Przeciętne wynagrodzenie*
2020 2021
Rynek polski
7 609,14
8 770,49
Rynek niemiecki
11 180,94
12 822,76
Ogółem w Spółce
9 281,33
10 701,68

68
Spółka dąży do zapewnienia pracownikom równej płacy za równą pracę. Obowiązujące w Grupie polityki
i związane z nimi procedury stanowią narzędzie zapobiegania zjawisku nieuzasadnionych nierówności
płacowych pomiędzy kobietami i mężczyznami. Zaprezentowane dane podano wyłącznie w odniesieniu
do rodzaju stanowisk, bez ich wartościowania pod kątem rodzaju świadczonej pracy, wymaganej wiedzy,
rangi problemów do rozwiązania czy zakresu odpowiedzialności, które stanowią obiektywne kryteria
pozwalające na różnicowanie wynagrodzenia w poszczególnych kategoriach stanowisk.
S.2.15
W Spółce stosuje się dodatkowe świadczenia pozapłacowe dla pracowników, takie jak: prawo
korzystania również do celów prywatnych z samochodu służbowego i kart paliwowych, możliwość
przystąpienia do umowy ubezpieczenia grupowego na życie, szkolenia, dostęp do literatury i prasy
branżowej, zwrot kosztów przejazdu oraz bezpłatne zakwaterowanie lub zwrot kosztów zakwaterowania,
dla pracowników wykonujących za zgodą, czasowo, na zlecenie pracodawcy, zadanie służbowe poza
miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem świadczenia pracy.
Pracownicy skierowani do pracy za granicą otrzymują zwrot kosztów przejazdu na budowę w momencie
podjęcia zatrudnienia i po jego zakończeniu oraz zakwaterowanie. Pracownicy mają możliwość wykupu,
na preferencyjnych warunkach, ubezpieczenia na życie, zaś pracownicy pozostający w podróży
służbowej poza granicami RP oraz skierowani do pracy za granicę, pozostają ubezpieczeni, na czas
trwania podróży, od następstw nieszczęśliwych wypadków. Część pracowników Spółka obejmuje
również umową ubezpieczenia typu D&O i ponosi koszty tego ubezpieczenia. W roku 2021 kilku
pracowników, w związku z sytuacją losową, uzyskało wsparcie finansowe, ponadto Spółka przyznała
grupie pracowników (ustalonej według z góry określonych, obiektywnych kryteriów) oraz ich dzieciom
do lat 14, bony świąteczne.
Relacje ze stroną pracowniczą i wolność zrzeszania się (S.3)
S.3
Władze Spółki dbają o otwartość w relacjach z pracownikami. Spółka szanuje i popiera prawo swoich
pracowników do tworzenia związków zawodowych i przystępowania do tych związków, na warunkach
określonych w statucie danej organizacji związkowej, zakazuje jakiejkolwiek dyskryminacji na tym tle
oraz pozostaje otwarta na prowadzenie - w dobrej wierze, w duchu współodpowiedzialności –
konstruktywnego dialogu społecznego. Powyższe zasady określone zostały w Kodeksie Etyki oraz
Polityce Poszanowania Praw Człowieka, które stanowią zbiór podstawowych zasad i wartości, jakimi
kieruje się Spółka w swojej działalności. Spółka zapoznała wszystkich pracowników ze swoją polityką w
tym zakresie. Pracownicy potwierdzali zapoznanie się z treścią w/w dokumentów za pośrednictwem
poczty elektronicznej, a w przypadku pracowników nie mających dostępu do komputera lub
pracowników nowo zatrudnianych, poprzez złożenie oświadczenia, dołączanego do akt osobowych
pracownika.
Spółka w swoich stosunkach z dostawcami towarów/usług nie monitoruje wolności zrzeszania się i relacji
pomiędzy pracownikami i ich przedstawicielami zrzeszonymi w związkach zawodowych, a dostawcami
towarów/usług, jednakże promuje te wolności, oczekując, aby prawo to było przestrzegane przez te
podmioty, w pierwszej kolejności stawiając na współpracę i wsparcie, traktując rozwiązanie zawartych
umów jako ostateczność. W tym celu nakłada w zawieranych umowach, na swoich wykonawców,
podwykonawców, dostawców i usługodawców, zobowiązanie do stosowania i przestrzegania
standardów etycznych zgodnych z przyjętymi w Kodeksie, którego treść jest stale dostępna na stronie
internetowej Spółki.
S.3.1 S.3.2 S.3.5
W Spółce zarejestrowana jest jedna międzyzakładowa organizacja związkowa „NSZZ Solidarność”, przy
spółce Instal Kraków i BTH, niemniej jednak w okresie sprawozdawczym nie wykonywała on swoich
obowiązków ustawowych.
Zakładowym Układem Zbiorowym Pracy Instal Kraków S.A. objęci są wszyscy pracownicy Spółki, z
wyłączeniem członków Zarządu i Głównej Księgowej.
W Spółce nie powołano rady pracowniczej.

69
S.3.3
W 2021 roku, podobnie jak i w kliku latach ubiegłych, nie zawiązał się żaden spór zbiorowy, nie pojawiły
się jakiekolwiek okoliczności wpływające negatywnie na relację władz Spółki z pracownikami oraz
wolność zrzeszania się.
S.3.4
Obowiązujący w Spółce Kodeks Etyki, Polityka Poszanowania Praw Człowieka oraz Procedura zgłaszania
naruszeń określają sposób zgłaszania przez pracowników skarg i nieprawidłowości, w tym związanych
z naruszaniem praw pracowniczych, takich jak m.in. wolność zrzeszania się (procedury opisane zostały
szczegółowo w części S.7 oraz G.4 Sprawozdania).
Zgłoszone, rozpatrzone, w oparciu o procedurę przewidzianą w Kodeksie Etyki, Polityce
Poszanowania Praw Człowieka oraz Procedurze zgłaszania naruszeń, skargi z obszaru praktyk
zatrudnienia.
Wskaźnik 2020 2021
Liczba zgłoszonych skarg z obszaru praktyk zatrudnienia 0 0
Liczba rozpatrzonych skarg z obszaru praktyk zatrudnienia 0 0
S.3.6
Zarząd Spółki popierając zasadę otwartej komunikacji, zgodnie z wieloletnia praktyką, organizuje
cykliczne spotkania członków zarządu Spółki z dyrektorami poszczególnych pionów i kierownikami
jednostek organizacyjnych. Przebieg narady oraz poczynione ustalenia każdorazowo dokumentowane
są w formie protokołów i publikowane w wewnętrznej sieci komputerowej. W trakcie spotkań omawiane
są kwestie związane z bieżącą działalnością Spółki, w tym dotyczące zagadnień pracowniczych.
Bezpieczeństwo i higiena pracy (S.4)
S.4
Ze względu na silną ekspozycję Spółki na ryzyka z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy („BHP”), z
uwagi na branżę, w której prowadzi działalność operacyjną i profil tej działalności, obszar BHP jest
kluczowy w realizacji jej zadań i objęty szczególną troską. Spółka stale troszczy się o wizerunek podmiotu
dbającego o bezpieczeństwo pracy i życia ludzi.
W Kodeksie Etyki oraz Polityce Poszanowania Praw Człowieka Spółka uznała bezpieczeństwo i zdrowie
pracowników za swój priorytet i przyjęła zobowiązanie zapewnienia im bezpiecznych i higienicznych
warunków pracy, dążenia do stałego podnoszenia ich świadomości i minimalizacji ryzyka powstania
zagrożenia dla ich życia lub zdrowia. Obowiązkiem pracowników jest przestrzeganie przepisów prawa
oraz wewnętrznych regulacji i wymagań w tym zakresie.
System Zarządzania BHP w ramach ZSZ Spółki jest zgodny z wymaganiami normy PN-ISO-45001:2018.
Przyjęta i stosowana w Spółce Polityka Zintegrowanego Systemu Zarządzania określa, jako zasadniczy
cel i zobowiązanie Spółki w obszarze BHP (dalej również „Polityka BHP”), dostarczanie klientom takich
wyrobów i usług, których wytworzenie jest w pełni bezpieczne oraz efektywne zarządzanie
bezpieczeństwem.
Celem strategicznym Spółki w przedmiotowym obszarze jest wyeliminowanie wypadków przy
pracy.
Spółka uznaje wskaźnik wypadkowości oraz ilość wypadków ciężkich i śmiertelnych wśród pracowników
za jeden z kluczowych niefinansowych wskaźników efektywności.
Z obszarem BHP związane są ryzyka szczególnie istotne, jako dotyczące zdrowia i życia ludzkiego. Na
etapie identyfikacji zagrożeń, występujących w procesach pracy w Spółce, przydatna jest przede
wszystkim dotychczasowa wiedza na temat już znanych ryzyk. W Spółce są to przede wszystkim ryzyka
wynikające ze środowiska pracy:

70

zagrożenia wypadkami przy pracy, w szczególności przy pracach niebezpiecznych, występujące
także u dostawców towarów i usług, w związku z ich realizacją na rzecz Spółki,

zagrożenie wystąpieniem chorób zawodowych.
Powyższymi ryzykami Spółka zarządza poprzez stosowanie zasad przyjętej Polityki BHP i postępowanie
zgodnie z opisanymi poniżej, w niniejszej części (S.4) Sprawozdania, procedurami oraz podejmowanie
opisanych poniżej działań.
Określone w obszarze BHP cele i zobowiązania Spółka realizuje poprzez:

ciągłą analizę występujących zagrożeń i ocenę ryzyka zawodowego na wszystkich stanowiskach
pracy,

zapobieganie wypadkom przy pracy oraz zdarzeniom potencjalnie wypadkowym,

zapobieganie chorobom zawodowym,

poprawę stanu BHP w Spółce i zaangażowanie pracowników w działania na rzecz tej poprawy,

dążenie do świadomego i odpowiedzialnego działania całej załogi na rzecz bezpieczeństwa i
higieny pracy poprzez podnoszenie kwalifikacji i skuteczne motywowanie,

prowadzenie dialogu z pracownikami i wszystkimi zainteresowanymi stronami o
przedsięwzięciach na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy,

usuwanie zagrożeń lub ich minimalizowanie poprzez stosowanie nowoczesnych technologii,
maszyn i urządzeń, stosowanie środków ochrony zbiorowej i indywidualnej oraz kontrolowanie
poziomu ryzyka zawodowego.
Na podstawie celów ogólnych, określonych w Polityce ZSZ, kierownicy kontraktów/budów oraz
dyrektorzy/kierownicy jednostek organizacyjnych, opracowują co roku Plany poprawy stanu BHP,
obejmujące cele szczegółowe w obszarze BHP i zadania w celu poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy.
W strukturze organizacyjnej Spółki funkcjonuje służba bezpieczeństwa i higieny pracy („Służba BHP”).
Obecnie działa ona w ramach jednostki – Dział BHP, Ochrony Środowiska i Ochrony P.poż., podległej
bezpośrednio Dyrektorowi Generalnemu – Prezesowi Zarządu, z uwagi na wagę, jaką Spółka przywiązuje
do problematyki bezpieczeństwa i higieny pracy. Służba BHP pełni w Spółce między innymi funkcje
kontrolne, doradcze, szkoleniowe i popularyzacyjne w przedmiotowym obszarze. Dodatkowo powołana
została Komisja BHP, jako organ doradczy i opiniodawczy, złożona z przedstawicieli pracowników,
lekarza zakładowego oraz pracownika Służby BHP, do której zadań należy:

przegląd warunków pracy oraz okresowa ocena stanu bezpieczeństwa i higieny pracy,

opiniowanie podejmowanych środków zapobiegających wypadkom przy pracy i chorobom
zawodowym,

zgłaszanie wniosków dotyczących poprawy warunków pracy.
Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy obejmuje wszystkie jednostki organizacyjne Spółki,
zarówno te realizujące procesy główne, takie jak pozyskanie klienta, przygotowanie produkcji, realizacja
inwestycji, sprzedaż, jak i procesy pomocnicze. Na elementy zarządzania w poszczególnych procesach
składa się między innymi:

uwzględnianie problematyki BHP na etapie ofertowania,

włączanie zagadnień z obszaru BHP do zawieranych umów (również tych z dostawcami
towarów/usług),

współpraca Działu BHP, Ochrony Środowiska i Ochrony P.poż. przy opracowywaniu projektów
technicznych, projektów zagospodarowania placów budowy, planów BIOZ (wraz z ich
zatwierdzeniem),

kontrole stanu BHP na terenie budów,

sprawdzanie wykonania zaleceń pokontrolnych,

przeprowadzanie oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy,

nadzór BHP w zakresie wykonywanych usług siłami własnymi oraz siłami innych podmiotów,

przeglądy w jednostkach organizacyjnych Spółki i na budowach, przeprowadzane przez
działającą w Spółce Komisję BHP,

reagowanie na wypadki i sporządzanie dokumentacji ze zdarzeń wypadkowych,

71

czynne uczestnictwo kierownika Działu BHP, Ochrony Środowiska i Ochrony P.poż. w naradach
produkcyjnych i koordynacyjnych (omawianie stanu BHP w Spółce i na budowach), w komisjach
odbiorowych oraz w przygotowaniu dokumentacji odbiorowej w zakresie wymaganym
przepisami BHP i p.poż.,

stały nadzór nad wdrażaniem przepisów prawnych i innych wymagań w zakresie BHP i p.poż.
Identyfikacja zagrożeń
Na etapie identyfikacji zagrożeń występujących w procesach pracy w Spółce konieczne jest rozpoznanie
czynników ryzyka. Jako czynniki te wskazać należy między innymi:

czynniki ryzyka wewnętrzne, związane z potencjalnymi, niedostatecznymi kwalifikacjami
pracowników, brakiem wiedzy w zakresie BHP, edukacji, szkoleń, niedostatecznym
egzekwowaniem przestrzegania zasad trzeźwości oraz ładu i porządku, niewłaściwym
wyposażeniem w środki ochrony zbiorowej oraz środki ochrony indywidualnej, zły stan
infrastruktury i środków transportu,

czynniki ryzyka zewnętrzne, związane z trudnym środowiskiem prowadzenia robót
(ukształtowanie terenu, silne zanieczyszczenie środowiska pracy, temperatura, opady deszczu
lub śniegu, silne i długotrwałe wiatry tp..), zagrożeniem pożarem lub wybuchem (występowanie
stref zagrożenia gazowego).
Identyfikacja zagrożeń w obszarze BHP oraz szacowanie związanego z nimi ryzyka zawodowego,
obejmuje wszystkie jednostki organizacyjne Spółki, we wszystkich jej segmentach działalności i
dokonywana jest zgodnie z procedurą ZSZ „Identyfikacja zagrożeń i ocena ryzyka zawodowego”
(BHP 01). Procedura określa:

ogólne zasady postępowania przy ocenie ryzyka zawodowego,

osoby przygotowujące ocenę ryzyka zawodowego,

przebieg oceny ryzyka zawodowego, w tym szacowania ryzyka i wyznaczenia jego
dopuszczalności, identyfikacji zagrożeń i podejmowania działań korygujących,

nadzór nad procesem i jego dokumentowanie.
W odniesieniu do danego stanowiska pracy identyfikacja zagrożeń, przeprowadzana dla oceny ryzyka,
polega na rozpoznaniu występujących na badanym stanowisku czynników szkodliwych, uciążliwych i
niebezpiecznych, a następnie ustaleniu sposobu oddziaływania tych czynników na organizm człowieka,
czasu oddziaływania i liczby pracowników na to oddziaływanie narażonych oraz określeniu stopnia
szkodliwości, uciążliwości i niebezpieczeństwa dla pracowników. Ocena ryzyka zawodowego
dokonywana jest na każdym stanowisku pracy, zarówno stałym, jak i ruchomym. Do oceny ryzyka
zawodowego na stanowiskach pracy w Spółce przyjmuje się trójstopniową metodę wyznaczania jego
dopuszczalności wg PN-N-18002.
Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego daje możliwość racjonalnego zarządzania BHP w Spółce
oraz sprawdzania kompetencji osób zarządzających w tym obszarze.
Wyniki oceny ryzyka zawodowego stanowią podstawę planowania działań korygujących, takich jak:

eliminacja / zastąpienie,

środki techniczne eliminujące lub ograniczające zagrożenia u źródła,

środki ochrony zbiorowej,

środki organizacyjne i proceduralne (procedury lub instrukcje bezpiecznej pracy),

środki ochrony indywidualnej.
Informacja o wynikach oceny ryzyka zawodowego oraz planowanych działaniach korygujących jest
przekazywana wszystkim zainteresowanym pracownikom przez kierowników jednostek organizacyjnych.
Przeprowadzane są systematyczne pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowiskach pracy,
pracownicy są informowani o wynikach pomiarów przez przełożonych oraz na szkoleniach wstępnych i
okresowych BHP. Miejsca występowania czynników szkodliwych lub niebezpiecznych są oznakowane
znakami BHP.
Szczególną uwagę poświęca się w Spółce realizacji prac niebezpiecznych, takich jak roboty remontowo-
budowlane w czynnych zakładach, typu: elektrownie, zakłady chemiczne, oczyszczalnie ścieków, gdzie

72
pracownicy są narażeni na poważne zagrożenia, zarówno związane z wykonywanymi przez nich
czynnościami, jak też z ruchem danego przedsiębiorstwa (pożary, awarie, wycieki niebezpiecznych
substancji itp.). Realizacja tego rodzaju prac zawsze odbywa się zgodnie z procedurą „Prace szczególnie
niebezpieczne” (BHP 04) oraz szczegółowymi instrukcjami. Przedmiotem procedury jest identyfikowanie
prac szczególnie niebezpiecznych i ustalenie sposobu bezpiecznego ich wykonywania przez pracowników
Spółki (lub wykonujących prace na zlecenie Spółki), a także ustalenie sposobu zmniejszenia ryzyka
zawodowego i możliwości powstawania awarii. Zgodnie z procedurą w Spółce za prace szczególnie
niebezpieczne zostały uznane takie rodzaje prac, jak:

roboty budowlane, rozbiórkowe, remontowe i montażowe prowadzone bez wstrzymania ruchu
zakładu pracy lub jego części,

prace w zbiornikach, kanałach, wnętrzach urządzeń technicznych i w innych niebezpiecznych
przestrzeniach zamkniętych,

prace przy użyciu materiałów niebezpiecznych,

prace na wysokości.
Prace szczególnie niebezpieczne są każdorazowo realizowane na podstawie odrębnego pisemnego
polecenia z wyszczególnieniem składu brygady, sposobu wykonania robót, stosowania wymaganych
środków bezpieczeństwa oraz zasad postępowania na wypadek wystąpienia zagrożenia, wypadku przy
pracy lub pożaru. Określa się szczegółowe wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy, zapewnia
odpowiednie środki zabezpieczające oraz bezpośredni nadzór nad tymi pracami, sprawowany przez
wyznaczone do tego celu osoby. W oparciu o wymagania przepisów, których systematyczna analiza
przeprowadzana jest zgodnie z procedurą pn.: „Procedura SQ 0503: Zobowiązania dotyczące zgodności,
identyfikacja wymagań prawnych oraz ocena zgodności z przepisami prawnymi i innymi wymaganiami
dotyczącymi ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa i higieny pracy”, wymagania normy PN-ISO
45001:2018 i praktyczne doświadczenia, zostały opracowane sposoby postępowania pozwalające na
bezpieczne wykonywanie prac i ujęte między innymi w formie szczegółowych instrukcji:

„Instrukcja ogólna BHP podczas prowadzenia robót montażowych” (IBHP 0401),

„Instrukcja BHP podczas wykonywania robót budowlanych, rozbiórkowych, remontowych
i montażowych prowadzonych bez wstrzymania ruchu zakładu pracy lub jego części” (IBHP
0402),

„Instrukcja BHP podczas wykonywania ręcznych prac transportowych” (IBHP 0406).

„Instrukcja BHP podczas wykonywania robót w zbiornikach, kanałach, wnętrzach urządzeń
technicznych i w innych niebezpiecznych przestrzeniach zamkniętych” (IBHP 0403),

„Instrukcja BHP podczas wykonywania robót z użyciem materiałów niebezpiecznych (IBHP
0404),

„Instrukcja BHP podczas wykonywania robót na wysokości” (IBHP 0405),

„Instrukcja BHP przy eksploatacji urządzeń i instalacji elektroenergetycznych na placu budowy”
(IBHP 0408),

„Instrukcja BHP wykonywania prac transportowych przy pomocy wózków jezdniowych”
(IBHP 0410).
Działania Spółki doprowadziły do wyeliminowania w ostatnich latach wypadków śmiertelnych.
Zagadnienia dotyczące wypadków przy pracy oraz zasad reagowania na inne zagrożenia, z którymi
pracownicy mogą mieć do czynienia podczas realizacji zadań, zostały uregulowane procedurą
„Reagowanie na wypadki przy pracy i awarie oraz zdarzenia/zagrożenia potencjalnie wypadkowe”
(BHP 03) wraz z instrukcją „Reagowanie na wypadki przy pracy i awarie oraz zdarzenia/zagrożenia
potencjalnie wypadkowe” (IBHP 0407). Przedmiotem regulacji jest identyfikowanie i ustalenie sposobu
reagowania na wypadki przy pracy i awarie oraz zdarzenia/zagrożenia potencjalnie wypadkowe, jakie
mogą powstać podczas wykonywania prac, w tym realizacji prac budowlano-montażowych, eksploatacji
instalacji i sprzętu oraz działalności produkcyjnej. Zgodnie z powyższymi dokumentami, w Spółce został
utworzony punkt pomocy przedlekarskiej, wyznaczono osoby odpowiedzialne za właściwe reagowanie
w razie zaistnienia wypadku przy pracy lub innego zagrożenia oraz za wyposażenie miejsc wykonywania
pracy i punktu pomocy przedlekarskiej w apteczki i środki pierwszej pomocy, sprzęt ochrony
przeciwpożarowej oraz instrukcje pomocy. Dodatkowo, pracownicy są systematycznie szkoleni
w zakresie zasad udzielania pomocy przedlekarskiej i postępowania po zaistnieniu wypadku. Ustalenie
okoliczności i przyczyn wypadku jest przedmiotem prac zespołu powypadkowego, a ich wyniki są

73
dokumentowane w formie protokołu powypadkowego. Każdy kierownik jednostki organizacyjnej lub
kierownik budowy zobowiązany jest również do podjęcia niezwłocznych działań w sytuacji, gdy jest
świadkiem lub otrzymał zgłoszenie o zaistnieniu zdarzenia/zagrożenia potencjalnie wypadkowego.
Procedura BHP 03 określa również zasady zapewnienia ochrony przeciwpożarowej, gotowości na
wypadek powstania pożaru i groźby wybuchu oraz reagowania na wypadek zaistnienia takiego zdarzenia
(alarmowanie, gaszenie, ewakuacja).
Monitoring oraz działania korygujące
Proaktywne monitorowanie bezpieczeństwa i higieny pracy polega na obserwacji stanu BHP poprzez
sprawdzanie wdrożenia i skuteczności planów, norm oraz środków zapobiegających występowaniu
wypadków przy pracy. Podstawą do monitorowania BHP jest identyfikacja zagrożeń i ocena ryzyka
zawodowego.
Dokonana identyfikacja zagrożeń stanowi podstawę monitorowania w Spółce obszaru BHP, zgodnie
z procedurą „Monitorowanie” (SQ 2001). Monitoring prowadzony jest poprzez: nadzór nad realizacją
planów poprawy stanu BHP,

audyty wewnętrzne w obszarze BHP (planowe i pozaplanowe),

nadzór nad realizacją działań korygujących,

analizę skuteczności działań korygujących,

propozycje działań doskonalących,

analizę zgłoszonych zdarzeń potencjalnie wypadkowych,

propozycje weryfikacji Polityki ZSZ w obszarze BHP,

przeglądanie dokumentacji systemowej pod kątem jej adekwatności do zadań wykonywanych
przez Spółkę oraz zgodności z obowiązującymi przepisami prawa,

stałe (co najmniej raz w miesiącu) kontrole stanu bezpieczeństwa i higieny pracy wraz
z wydanymi poleceniami pokontrolnymi, przeprowadzane przez kierownika Działu BHP, Ochrony
Środowiska i Ochrony P.poż. (lub wyznaczonego przez niego pracownika) lub kierownika
jednostki organizacyjnej,

stałe (co najmniej raz na dwa tygodnie - w zależności od stopnia skomplikowania prac
i występujących zagrożeń) kontrole stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, przeprowadzane
przez dozór techniczny budowy oraz kierownika Działu BHP, Ochrony Środowiska i Ochrony
P.poż. (lub wyznaczonego przez niego pracownika),

gromadzenie informacji od kierowników budów oraz pracowników produkcyjnych na temat
dokonanej oceny ryzyka zawodowego i zdarzeń potencjalnie wypadkowych.
W Spółce sporządzana jest raz w roku analiza stanu BHP, która jest przekazywana do Zarządu Spółki
oraz podawana do wiadomości wszystkich pracowników. Wnioski zawarte w analizie stanowią podstawę
do opracowania planów poprawy w obszarze BHP i ochrony środowiska i wyznaczają kierunki działań
w przyszłych okresach. Analiza stanowi jednocześnie materiał edukacyjny oraz pozwala na
podejmowanie skutecznych działań korygujących, między innymi uregulowanych w zintegrowanej
procedurze „Działania korygujące” (SQ 1401). Procedura określa zasady prowadzenia działań
korygujących od wykrycia nieprawidłowości (lub zagrożenia ich wystąpieniem), poprzez analizę
występujących niezgodności, do udokumentowanego skutecznego wdrożenia działań korygujących,
a w przypadku koniecznym - do dokonania stosownych zmian w ZSZ. Procedura obowiązuje we
wszystkich jednostkach organizacyjnych Spółki, których dyrektorzy/kierownicy są odpowiedzialni za:

określenie skutecznych działań korygujących, ich wdrożenie i udokumentowanie,

analizę przyczyn powstania niezgodności i inicjowanie działań korygujących.
Za nadzór nad realizacją działań korygujących dotyczących funkcjonowania ZSZ w obszarze BHP
odpowiedzialny jest Pełnomocnik ds. Systemu Zarządzania Środowiskiem i BHP.
Działania korygujące w obszarze BHP podejmowane są w oparciu o:

sprawozdania z audytów wykonywanych przez audytorów zewnętrznych oraz instytucje
certyfikujące,

sprawozdania z audytów wewnętrznych,

kontrole stanu BHP przeprowadzane na budowach oraz w jednostkach organizacyjnych Spółki,

74

przeglądy Zintegrowanego Systemu Zarządzania przeprowadzane przez najwyższe
kierownictwo Spółki,

wpisy do dziennika budowy,

pisemne i ustne informacje pracowników wykonujących czynności mające wpływ na BHP,

zgłoszenia klientów,

wyniki kontroli Państwowej Inspekcji Pracy oraz Państwowej Inspekcji Sanitarnej,

okresowe przeglądy stanu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony p.poż.,

badania przyczyn wypadków przy pracy, określenie przyczyn i okoliczności ich powstania,

wyniki oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy.
Ujawnione niezgodności są analizowane pod kątem przyczyn ich wystąpienia przez kierownika Działu
BHP, Ochrony Środowiska i Ochrony P.poż. oraz - ewentualnie - doraźnie powoływane przez niego
zespoły problemowe i stanowią podstawę do wprowadzenia działań korygujących przez wyznaczone
osoby odpowiedzialne. Wprowadzenie działań korygujących jest zawsze dokumentowane w formie
pisemnej w Programie działań korygujących, a ich skuteczność oceniana w trakcie kolejnych audytów
planowych lub pozaplanowych.
Elementami działań korygujących są:

lista zagrożeń występujących na stanowiskach pracy, opracowana przez zespół analizujący
ryzyko zawodowe,

plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (plan BIOZ) dla rozpoczynanej budowy,

korekta oceny ryzyka zawodowego planowanych stanowisk pracy, opracowywana przez zespół
analizujący ryzyko zawodowe w przypadku identyfikacji nowych zagrożeń,

przegląd i ewentualna korekta oceny ryzyka zawodowego po zaistniałych wypadkach przy pracy
oraz chorobach zawodowych,

pisemna informacja, przekazana każdemu pracownikowi zatrudnionemu w Spółce, o ryzyku
zawodowym i zagrożeniach występujących na jego stanowisku pracy.
Wszelkie informacje dotyczące działań korygujących poddawane są przeglądowi, dokonywanemu przez
kierownictwo zgodnie z procedurą „Przegląd Zintegrowanego Systemu Zarządzania przez kierownictwo
Spółki” (SQ 0101).
Pracownicy są wyposażani w środki ochrony zbiorowej, środki ochrony indywidualnej oraz inne
zabezpieczenia techniczne odpowiednie do występujących zagrożeń i poziomu ryzyka zawodowego.
W wykonaniu obowiązku utrzymywania obiektów budowlanych i znajdujących się w nich pomieszczeń
pracy, a także terenów i urządzeń z nimi związanych oraz maszyn i innych urządzeń technicznych oraz
narzędzi, w stanie zapewniającym bezpieczne i higieniczne warunki pracy, Spółka postępuje między
innymi zgodnie z Instrukcją „Zasady nadzorowania infrastruktury” (IQ 150103). Instrukcja określa
sposoby:

nadzoru nad stanem technicznym budynków i budowli,

identyfikacji, ewidencji i nadzoru nad wyposażeniem,

przeglądów okresowych, napraw i remontów urządzeń.
Na podstawie przyjętej instrukcji opracowuje się harmonogramy przeglądów, konserwacji i napraw
budynków i budowli, maszyn i urządzeń sprzętu, kontrolno-pomiarowego. Takie systematyczne działania
zapewniają bezpieczne warunki pracy dla pracowników oraz sprawiają, że działalność Spółki nie wpływa
negatywnie na jej otoczenie.
Szkolenia
Wszyscy pracownicy Spółki przechodzą obowiązkowe szkolenia z zakresu BHP, zgodnie z obowiązującą
w Spółce procedurą „Szkolenie” (SQ 1801) oraz wymaganiami przepisów prawa i szczegółowym
Zarządzeniem Dyrektora Generalnego – Prezesa Zarządu. Zgodnie z wymienionymi powyżej regulacjami,
wszyscy pracownicy Spółki uczestniczą w następujących szkoleniach z zakresu BHP:

szkoleniach wstępnych (instruktaż ogólny oraz instruktaż stanowiskowy na stanowisku pracy),

szkoleniach okresowych.

75
Szkolenia są organizowane dla poszczególnych grup zawodowych, w oparciu o opracowane programy
szkoleń, uwzględniające specyfikę pracy zatrudnionych pracowników. Szczególnie istotnym
zagadnieniem, które jest omawiane na każdym rodzaju szkoleń BHP, jest informacja o ryzyku
zawodowym, związanym z wykonywaną pracą na danym stanowisku oraz na każdym etapie realizacji
budowy.
Łańcuch dostaw towarów i usług
Obszar BHP jest przez Spółkę weryfikowany i kontrolowany w łańcuchu dostaw. Zakupy towarów i usług
dokonywane są u dostawców oraz podwykonawców kwalifikowanych, po ich uprzedniej ocenie,
w szczególności zgodnie z odpowiednimi procedurami ZSZ - „Zakupy towarów do realizacji umów
krajowych” (SQ 0601), „Zakupy usług” (SQ 0604), a proces realizacji jest kontrolowany (kontrole
okresowe i doraźne) i nadzorowany, między innymi w oparciu o procedurę „Zasady generalnego
wykonawstwa inwestycji” (SQ 0903). Zgodnie z wymienionymi powyżej regulacjami, przy wyborze
dokonuje się oceny podmiotu oraz uwzględnia między innymi posiadany przez dany podmiot system
zarządzania BHP i otrzymany dla tego systemu certyfikat. Jeżeli wybrany dostawca towarów/usług
posiada opracowany i wdrożony system zarządzania BHP, uzgodnieniu podlega rodzaj i zakres
dokumentów systemowych, które będzie sporządzał i przekazywał w trakcie realizacji zamówienia. W
przypadku wyboru dostawcy towarów/usług nieposiadającego własnego systemu zarządzania, Spółka
nakłada na niego zobowiązanie do działania zgodnie z zasadami i procedurami obowiązującego w Spółce
ZSZ, odnoszącymi się do jego zakresu czynności.
W przypadku dostawców towarów/usług wykonujących prace na terenie budowy realizowanej przez
Spółkę, przyjmują oni na siebie zobowiązania wynikające z dokumentu systemowego pn.: „Plan
zapewnienia jakości, BHP oraz ochrony środowiska na budowach realizowanych przez Instal Kraków
S.A.” i są stale nadzorowani i kontrolowani w zakresie jego przestrzegania. Nadzór nad realizacją budowy
w obszarze BHP prowadzi Kierownik Budowy oraz specjaliści branżowi, a także kierownik Działu BHP,
Ochrony Środowiska i Ochrony P.poż. Stan BHP na budowie omawiany jest regularnie na naradach
koordynacyjnych. Od zatrudnionych podmiotów konsekwentnie egzekwowane jest przestrzeganie
przepisów dotyczących BHP i nałożonych w tym zakresie zobowiązań. Ocena danego kontrahenta
stanowi podstawę decyzji w zakresie przyszłej współpracy.
W powyższy sposób Spółka zarządza ryzykiem naruszenia zasad BHP przez dostawców towarów/usług,
w tym ryzykiem związanym z wyborem podmiotu niedbającego o bezpieczeństwo i higienę pracy.
Przegląd Polityki BHP
Polityka BHP poddawana jest cyklicznej ocenie w ramach przeglądu Zintegrowanego Systemu
Zarządzania. Kompleksowy przegląd, we wszystkich obszarach, wraz z oceną Polityki ZSZ,
przeprowadzany jest raz w roku, przez Dyrektora Generalnego – Prezesa Zarządu, zgodnie z Procedurą
ZSZ „Przegląd Zintegrowanego Systemu Zarządzania przez kierownictwo” (SQ 0101), po zrealizowaniu
planu audytów wewnętrznych i dokonaniu analizy stanu BHP i ochrony środowiska w Spółce (na
podstawie wyników kontroli prowadzonych na bieżąco na budowach oraz w jednostkach organizacyjnych
Spółki). Celem przeglądu jest ocena wyników audytów wewnętrznych, adekwatności procedur i instrukcji
ZSZ do procesów zachodzących w Spółce, osiągnięcia wyznaczonych celów, analiza podjętych działań
korygujących oraz określenie kierunków doskonalenia.
Zgodnie z przyjętym w ZSZ zobowiązaniem, co najmniej raz w roku audytor zewnętrzny - TÜV Nord
Polska sp. z o.o. - przeprowadza w Spółce audyt pod kątem oceny zgodności w zakresie spełnienia
wymagań prawnych oraz wewnętrznych uregulowań dotyczących obszaru BHP. Ostatni taki audyt odbył
się w maju 2021 roku i zakończył wynikiem pozytywnym. Oprócz audytów zewnętrznych, w Spółce
przeprowadzane są w obszarze BHP audyty wewnętrzne, zgodnie z procedurą „Audyty wewnętrzne”
(SQ1701), opisaną w części G.2.3. Sprawozdania. Audyty realizowane są zgodnie z opracowanym
planem, przez doświadczonych i przeszkolonych w tym zakresie pracowników. W 2021 roku zostało
przeprowadzonych 11 audytów wewnętrznych. W ich trakcie nie stwierdzono istotnych
nieprawidłowości w tym obszarze.
Zarządzanie obszarem BHP wspierają również inne, szczegółowe procedury ZSZ, uwzględniające
zagadnienia z tego zakresu:

76

procedura SQ 0503: ”Zobowiązania dotyczące zgodności. Identyfikacja wymagań prawnych oraz
ocena zgodności z przepisami prawnymi i innymi wymaganiami dotyczącymi ochrony środowiska
oraz bezpieczeństwa i higieny pracy”, której celem jest zapewnienie funkcjonowania Spółki
w obszarze BHP, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i innymi wymaganiami
dotyczącymi BHP;

procedura SQ 0501: „Nadzorowanie dokumentacji i danych”, na podstawie której są
opracowywane, przyjmowane, rejestrowane, rozpowszechniane, aktualizowane i
przechowywane dokumenty dotyczące ZSZ w obszarze BHP oraz wycofywane z obiegu
dokumenty nieaktualne;

procedura SQ 1601: „Nadzorowanie zapisów dotyczących jakości, BHP i ochrony środowiska”,
określająca zasady postępowania, w celu zapewnienia prowadzenia i przechowywania zapisów
dotyczących zarządzania jakością, BHP i ochrony środowiska w sposób pozwalający wykazać
zgodność wykonywanych usług z wymaganiami umowy oraz efektywność funkcjonowania
Zintegrowanego Systemu Zarządzania;

procedura SQ 1701: „Audyty wewnętrzne” (opisana w części G.2.3 Sprawozdania);

procedura SQ 2301: „Zarządzanie ryzykiem” (opisana w części G.3 Sprawozdania).
Ryzyko wynikające z epidemii COVID-19
W związku z trwającym w okresie sprawozdawczym stanem epidemii SARS-CoV-2, w Spółkce
obowiązywał szereg rozwiązań proceduralnych i organizacyjnych, mających celu ograniczenie
możliwości rozprzestrzeniania się wirusa w Spółce. Podjęte w tym obszarze działania spowodowały, że
w okresie sprawozdawczym nie doszło do zachorowań na większą skalę i wstrzymania działalności w
żadnym z segmentów operacyjnych. W ramach organizacji Spółka podjęła możliwe działania
zapobiegawcze, obowiązywały procedury dotyczące zachowania reżimu sanitarnego, w tym szereg
działań o charakterze organizacyjnym i porządkowym, takich jak między innymi (lecz nie wyłącznie):

zapewnienie stałego dostępu do środków służących do dezynfekcji rąk i elementów środowiska
pracy, zwiększenie częstotliwości sprzątania pomieszczeń, w tym pomieszczeń higieniczno-
sanitarnych;

wdrożenie procedury prewencyjnego odkażania wyznaczonych miejsc (dezynfekcja co dwie
godziny klamek, poręczy, wyłączników światła, elementów wyposażenia technicznego, w tym
wspólnych urządzeń biurowych itp.);

stałe przypominanie o zasadach higieny i bezpiecznego zachowania, w tym poprzez
rozmieszczenie w ogólnie dostępnych miejscach odpowiednich infografik, plakatów, a w
pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych instrukcji prawidłowego mycia rąk;

wymóg ochrony twarzy przy wykorzystaniu maseczek ochronnych oraz używaniu rękawiczek
jednorazowych, w określonych sytuacjach sprzyjających zakażeniu, stosowanie barier
odległościowych (przegród pleksiglasowych) na stanowiskach pracy związanych z bezpośrednią
obsługą klientów;

ograniczenie do niezbędnego minimum osobistego kontaktu pracowników z
klientami/kontrahentami spółki, wyjazdów służbowych, narad, szkoleń, osobistych kontaktów
pomiędzy pracownikami (zastępowanie ich formą rozmowy telefonicznej lub poprzez
elektroniczny obieg dokumentów), wprowadzenie ograniczeń w przemieszczaniu się po terenie
zakładu pracy, wyznaczenie stanowisk pracy z zachowaniem wymogu co najmniej 1,5 m
odległości, a tam gdzie to możliwe zapewnienie pracownikowi izolacji (oddzielny pokój);

stałe monitorowanie sytuacji pod kątem możliwości zakażenia koronawirusem SARS-Cov-2,
nadzór nad przestrzegania zasad higieniczno-sanitarnych oraz przyjętych zasad i procedur
postępowania w tym zakresie.
W ujęciu całej organizacji Spółka nie odnotowała zjawiska skumulowanej w jednym okresie znacznej
ilości zwolnień lekarskich, choć w raportowanym okresie stwierdzono wyższą zachorowalność wśród
pracowników na COVID-19 w stosunku do roku 2020. Absencja w całej Spółce, związana ze stanem
epidemii, to jest wynikająca z obowiązku kwarantanny lub stwierdzenia zachorowania na COVID-19
kształtowała się w 2021 r. na poziomie wynoszącym średnio 1,10 % w Polsce, w Oddziale Spółki w
Niemczech 2,16 %. W okresie sprawozdawczym stwierdzono 83 przypadki zachorowań na COVID-19
wśród pracowników Spółki.

77
W Spółce obowiązywały Zasady pracy zdalnej, określające warunki bezpiecznego jej wykonywania,
zarówno w zakresie bezpieczeństwa informacji i danych osobowych, jak i bezpiecznych i higienicznych
warunków dla pracowników świadczących pracę w domu.
Ewentualna praca zdalna polecana była wyłącznie pracownikom, którzy złożyli oświadczenie o
zapoznaniu się z Zasadami pracy zdalnej oraz że ich warunki mieszkaniowe i rodzinne pozwalają im na
świadczenie pracy w formie zdalnej, a ponadto zobowiązali się zorganizować stanowisko do pracy
zdalnej w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy.
S.4.1 S.4.2 S.4.3 S.4.4 S.4.5 S.4.6
Dane dotyczące wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Wskaźnik 2020 2021
Liczba wypadków przy pracy wśród osób wykonujących pracę na terenie zakładu
pracy
3 3
Liczba wypadków przy pracy wśród osób wykonujących pracę poza siedzibą
pracodawcy
5 2
Wskaźnik wypadkowości (wypadki przy pracy na 1000 zatrudnionych: ilość
wypadków/średnie zatrudnienie x 1000) [KPI]
18,00 13,7
Liczba wypadków śmiertelnych wśród osób wykonujących pracę na terenie
zakładu pracy
0 0
Liczba wypadków śmiertelnych wśród osób wykonujących pracę poza siedzibą
pracodawcy
0 0
Liczba wypadków śmiertelnych ogółem [KPI] 0 0
Łączna liczba dni niezdolności do pracy wśród pracowników spowodowanej
wypadkami
571 553
Wskaźnik ciężkości wypadków (liczba dni niezdolności/1 wypadek) 71 111
Liczba stwierdzonych przypadków chorób zawodowych 0 0
S.4.9
W 2021 roku w Spółce doszło do pięciu wypadków przy pracy, z czego trzy miały miejsce na terenie
zakładu produkcyjnego, a dwa podczas pracy na budowach. Wszystkie wypadki zostały zakwalifikowane
przez zespół powypadkowy jako „pozostałe”, to jest związane z lżejszymi urazami ciała. Wskaźnik
wypadkowości uległ obniżeniu w stosunku do roku 2020 z poziomu 18,0 do 13,7 %, co istotne przy
niższym poziomie średniego zatrudnienia w roku 2021.Wskaźnik ciężkości wypadków uległ zwiększeniu
ze względu na rodzaj doznanych urazów (złamania, skręcenia), skutkujących dłuższym okresem
leczenia..
S.4.7 S.4.8
Spółka w 2021 roku, podobnie jaki w latach poprzednich, nie zatrudniała pracowników w warunkach
przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń (NDS) lub najwyższych dopuszczalnych natężeń
(NDN) czynników szkodliwych w środowisku pracy.
W okresie sprawozdawczym nie zidentyfikowano stanowisk pracy, na których poziom ocenionego ryzyka
zawodowego jest nieakceptowalnie wysoki (tj. konieczne są działania mające na celu zmniejszenie
poziomu ryzyka).
S.4.10
W Spółce nie został powołany Społeczny Inspektor Pracy. W pracach działającej na terenie Spółki,
powołanej zgodnie z wymaganiami Kodeksu pracy, Komisji BHP, oprócz lekarza zakładowego oraz
przedstawiciela pracodawcy, czynny udział biorą wybrani przedstawiciele pracowników. Komisja BHP
zbiera się raz na kwartał i zgodnie z przyjętym przez siebie na pierwszym posiedzeniu programem

78
dokonuje przeglądu warunków pracy oraz okresowej oceny stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w
zakładzie. Przedstawiciel załogi, wraz z pozostałymi członkami Służby BHP, uczestniczy zawsze w
pracach zespołu oceniającego ryzyko zawodowe oraz w pracach zespołu powypadkowego.
S.4.11 S.4.12
Odsetek (%) umów z dostawcami towarów/usług, w których znalazła się klauzula
odnosząca się do BHP oraz przeprowadzone audyty u dostawców towarów lub usług
Opis wskaźnika 2020 2021
Odsetek (%) umów z dostawcami towarów/usług z klauzulą BHP* 88 89
Liczba audytów u dostawców usług pod kątem przestrzegania
zasad BHP
0 0
* Wskaźnik liczony jako odsetek procentowy wartości umów, w których znalazła się klauzula odnosząca się do BHP, w ogólnej
wartości umów zawartych przez Spółkę w 2021 r. z dostawcami towarów/usług.
W 2021 r., podobnie jak i w 2020 r., nie były przeprowadzane u dostawców towarów/usług dodatkowe
audyty pod kątem przestrzegania przepisów BHP ze względu trwającą epidemię SARS–CoV-2, przy
jednoczesnym stwierdzeniu, podczas bieżących kontroli, przeprowadzanych na realizowanych
budowach, braku istotnych nieprawidłowości w tym obszarze.
Rozwój i edukacja (S.5)
S.5
Spółka dąży do tego, aby zatrudniać i promować najlepiej wykwalifikowane osoby na dane stanowisko,
a każdy pracownik miał równe szanse awansu i rozwoju zawodowego. Spółka docenia profesjonalizm,
doświadczenie, kompetencje i wyniki pracy. Szkoleniami obejmowani są pracownicy Spółki, niezależnie
od płci, wieku i zajmowanego stanowiska, odnośnie których istnieje konieczność zdobycia nowych lub
poszerzenia obecnych kwalifikacji, bądź umiejętności, w tym także w zakresie zarządzania jakością, BHP
i środowiskiem. Szkolenia są finansowane w całości ze środków pracodawcy.
Powyższe zasady zawarte zostały w Kodeks Etyki oraz obowiązującej w Spółce Polityce Poszanowania
Praw Człowieka, zaś szczegółowe reguły postępowania określone zostały w procedurze „Szkolenie” (SQ
1801), obowiązującej w ramach ZSZ.
Procedura szkoleniowa reguluje zasady sporządzania planów szkoleniowych i ich realizacji w trakcie
danego roku szkoleniowego. Szkolenia zawodowe pracowników organizowane są przez Dział
Zatrudnienia i Szkolenia. Kierownicy poszczególnych komórek organizacyjnych Spółki analizują
kwalifikacje pracowników, z uwzględnieniem potrzeb wynikających z zadań bieżących oraz planów
rozwojowych Spółki. W wyniku przeprowadzonych analiz, kierownicy jednostek organizacyjnych Spółki,
sporządzają wnioski w zakresie potrzeb szkoleniowych pracowników. Wnioski szkoleniowe kierowane są
do zatwierdzenia dyrektorom właściwych pionów organizacyjnych, a po uzyskaniu ich akceptacji,
przekazywane, w terminie do 31 stycznia danego roku, kierownikowi Działu Zatrudnienia i Szkolenia,
który opracowuje roczne plany szkoleń, z podziałem na szkolenia wewnętrzne i szkolenia prowadzone
przez podmioty zewnętrzne. Plan jest uzupełniany i aktualizowany w miarę potrzeb, wynikających z
bieżącej działalności Spółki. Wnioski kierowników jednostek organizacyjnych Spółki, dotyczące realizacji
szkoleń, nieuwzględnionych w rocznym planie szkoleń, a wynikających z bieżących potrzeb, kierowane
są do Prezesa Zarządu – w przypadku szkoleń pracowników umysłowych, bądź do dyrektora właściwego
pionu organizacyjnego – w przypadku pracowników fizycznych.
Nadzór nad procesem szkolenia prowadzi kierownik Działu Zatrudnienia i Szkolenia poprzez: kierowanie
pracowników na szkolenia, ewidencjonowanie odbytych szkoleń, sprawdzanie efektywności szkoleń
poprzez okresową (jeden raz w roku) analizę dokumentacji pochodzącej z przeprowadzonych szkoleń
wewnętrznych (dzienniki szkoleń, sprawozdania) i zewnętrznych (ankiety oceny szkolenia). Wystawione
przez pracowników oceny stanowią podstawę do decyzji o kontynuowaniu współpracy z wybranymi
podmiotami szkolącymi, a także tworzenia wewnętrznych planów szkoleniowych w kolejnych latach.

79
Pracownicy uczestniczący w szkoleniach zewnętrznych zobowiązani są do przekazywania, w miarę
potrzeb, pozostałym pracownikom zdobytej przez siebie wiedzy i umiejętności, dotyczy to w
szczególności pracowników nowozatrudnionych oraz wykorzystywać ją do zwiększenia efektywności
pracy.
Niezależnie od szkoleń zawodowych, Spółka zapewnia pracownikom szkolenia z zakresu ZSZ w obszarze:
zarządzania jakością, bezpiecznymi i higienicznymi warunkami pracy oraz środowiskiem, według zasad
określonych w w/w procedurze, a szczegółowo opisanych w odnośnych częściach Sprawozdania.
Ocena pracy następuje w oparciu o merytoryczne kryteria. Kierownicy poszczególnych jednostek
organizacyjnych dokonują bieżącej oceny pracy podległych sobie pracowników, z równoczesną analizą
potrzeb szkoleniowych, przekazując informacje swoim bezpośrednim przełożonym (dyrektorom
pionów), celem podjęcia przez nich dalszych, adekwatnych działań.
Spółka identyfikuje ryzyka związane z brakiem szkoleń i rozwoju pracowników takie jak:
niewystarczające kompetencje po stronie pracowników, brak efektywności pracy, negatywna opinia o
Spółce wśród potencjalnych kandydatów do pracy, odejścia pracowników skutkujące po stronie Spółki
utratą wiedzy, pogorszeniem wizerunku Spółki, czy kosztami obsadzenia powstałych wakatów. Spółka
zrządza tymi ryzykami poprzez opisaną powyżej procedurę, a także działania przewidziane w Kodeksie
Etyki i Polityce Poszanowania Praw Człowieka (system zgłaszania skarg, przeprowadzania audytów
wewnętrznych, podejmowania działań naprawczych, opisanych w odnośnych częściach Sprawozdania).
S.5.1
W 2021 roku 32 pracowników uczestniczyło w 13 szkoleniach zewnętrznych. Łączny czas szkoleń
zewnętrznych i wewnętrznych wyniósł 312 osobodni szkoleniowych. Z uwagi na ogłoszony w Polsce stan
epidemii i obowiązujące w związku z tym obostrzenia, szkolenia odbywały głównie w formie online.
Średnia liczba dni szkoleniowych przypadających na pracownika (wg płci i kategorii
pracowników) organizowanych przez Spółkę*
2020 2021
Kobiety Mężczyźni Kobiety Mężczyźni
Zarząd 3,00 0,80 2,00 1,00
Stanowiska dyrektorskie 0,70 1,00 0,29 0,62
Stanowiska kierownicze 1,11 1,07 0,17 0,34
Stanowiska nierobotnicze 0,97 1,17 0,44 0,72
Stanowiska robotnicze 1,50 1,47 0,00 1,01
*Dane obejmują także szkolenia obowiązkowe; do szkoleń zaliczono także udział w konferencjach, kongresach, webinariach,
mających charakter edukacyjny.
S.5.2
W 2021 roku Spółka nie zatrudniała pracowników, którym z uwagi na podnoszenie kwalifikacji
zawodowych, przysługiwałyby w stosunku do pracodawcy określone uprawnienia, w tym prawo do
urlopu szkoleniowego.
W 2021 roku Spółka nie finansowała, ani nie współfinansowała swoim pracownikom nauki języków
obcych, czy studiów magisterskich oraz podyplomowych.
Zarządzanie różnorodnością (S.6)
S.6
Spółka ceni i szanuje różnorodność swoich pracowników, upatrując w niej źródła rozwoju i zdobycia
przewagi konkurencyjnej. Kwestie związane z różnorodnością i zasadą równego traktowania regulują w
Spółce przede wszystkim dokumenty:

80

Kodeks Etyki Grupy Kapitałowej Instal Kraków S.A.,

Polityka Poszanowania Praw Człowieka Instal Kraków S.A.
Podstawowe zasady przyjęte w powyższych regulacjach to: zasada równego traktowania oraz zakazu
dyskryminacji ze względu na rasę, płeć, orientację seksualną, wiek, czy jakiekolwiek inne różnice,
równego dostępu do szkoleń i awansu, obiektywnych kryteriów wynagradzania i premiowania, otwartej
komunikacji, sprzeciwiania się prześladowaniu, mobbingowi, czy molestowaniu, w tym seksualnemu,
oraz zasada budowania środowiska pracy, w którym każda zatrudniona osoba czuje się szanowana i
doceniona, a przez to bardziej zaangażowana i kreatywna. Spółka zapoznaje wszystkich nowo
zatrudnianych pracowników z w/w regulacjami i obowiązkiem ich przestrzegania.
Zasady te Spółka stara się chronić także w swoich relacjach z dostawcami towarów/usług. W umowach
zawieranych z dostawcami towarów/usług Spółka stosuje klauzulę zobowiązującą te podmioty do
przestrzegania i stosowania standardów etycznych przyjętych przez Spółkę w Kodeksie Etyki.
W skład Zarządu i Rady Nadzorczej Spółki wchodzą osoby ze zróżnicowanym wykształceniem, w różnym
wieku oraz o różnorodnym doświadczeniu zawodowym, posiadające zróżnicowane kompetencje,
umiejętności i doświadczenie W skład Zarządu wchodzą osoby obu płci.
Również przy obsadzie stanowisk, zwłaszcza dyrektorskich i kierowniczych, Spółka dąży do zapewnienia
wszechstronności i różnorodności, szczególnie pod względem aspektu płci, wieku, doświadczenia
zawodowego oraz kierunków wykształcenia. Decydujące znaczenie mają właściwe kwalifikacje oraz
merytoryczne przygotowanie do pełnionej funkcji.
Różnorodność w organach Spółki oraz na stanowiskach dyrektorskich i kierowniczych
na dzień 31.12.2021 r.
Kobiety Mężczyźni
wiek
poniżej 30
lat
wiek 30-
50 lat
wiek
powyżej
50 lat
staż*
pracy
poniżej 10
lat
staż*
pracy 10-
20 lat
staż*
pracy
powyżej
20 lat
Rada
Nadzorcza
0 5 0 2 3 0 1 4
Zarząd 1 2 0 2 1 0 1 2
Stanowiska
dyrektorskie
7 11 0 14 4 0 13 5
Stanowiska
kierownicze
12 43 4 30 21 7 16 32
* Ogólny staż pracy
Działalność Spółki oparta na powyższych zasadach pozwala wzmacniać wizerunek Spółki jako rzetelnego
pracodawcy, pozyskiwać młodych, utalentowanych pracowników, utrzymać stały zespół kluczowych
pracowników średniego i wyższego szczebla, lepiej rozumieć potrzeby klientów, tworzyć pozytywną
atmosferę pracy, sprzyjającą większemu zaangażowaniu i kreatywności po stronie pracowników, a w
konsekwencji osiągać dobre wyniki finansowe.
Biorąc pod uwagę, iż działalność Spółki w dużym stopniu uzależniona jest od wiedzy, kompetencji,
kreatywności i zaangażowania pracowników, ryzykiem Spółki w tym obszarze jest:

utrata kompetentnych pracowników;

niepozyskanie utalentowanych kandydatów, atrakcyjnych dla Spółki z punktu widzenia realizacji
jej celów rozwojowych;

niski poziom motywacji, zaangażowania i efektywności po stronie pracowników (rutynowość
działań);

brak wymiany wiedzy i doświadczeń pomiędzy pracownikami.
Konsekwencją zaistnienia powyższych zdarzeń może być:

odpowiedzialność odszkodowawcza Spółki;

81

pogorszenie wizerunku Spółki wśród pracowników, kandydatów do pracy, partnerów
biznesowych i pozostałych interesariuszy;

brak możliwości szybkiego reagowania na zmieniające się warunki rynkowe i oczekiwania
klientów.
Spółka zarządza powyższymi ryzykami poprzez stosowanie procedur zawartych w Kodeksie Etyki oraz
Polityce Poszanowania Praw Człowieka. W Spółce powołany został Zespół ds. Etyki odpowiedzialny
między innymi za monitorowanie przestrzegania w Spółce zasady poszanowania różnorodności,
godności osobistej i niedyskryminacji. Ponadto obowiązuje sformalizowany system zgłaszania skarg,
szczegółowo opisany w części S.7. Sprawozdania. Spółka stawia przed pracownikami zatrudnionymi na
stanowiskach dyrektorskich i kierowniczych wymóg umiejętności zarządzania zróżnicowanym zespołem,
w szczególności umiejętnego wykorzystywania różnic poprzez łączenie wiedzy, doświadczenia,
osobowości, czy zdolności pracowników, w celu sprawnego i efektywnego wykonywania zadań i
przezwyciężania trudności.
S.6.1 S.6.2 S.6.3
Jako odpowiedzialny pracodawca, przestrzegający zasad równego traktowania w zatrudnieniu, Spółka
zobowiązała się w Kodeksie Etyki oraz Polityce Poszanowania Prawa Człowieka, że każdy pracownik i
kandydat na pracownika, będą traktowani z poszanowaniem ich godności osobistej i prywatnej sfery
życia, wprowadzając równocześnie zakaz jakichkolwiek wrogich zachowań, w tym w szczególności
noszących cechy mobbingu, molestowania, czy dyskryminacji ze względu na jakiekolwiek różnice takie
jak: rasę, płeć, orientację seksualną, wiek, wygląd, religię, pochodzenie etniczne, narodowe, społeczne,
status majątkowy, przekonania, w tym polityczne, niepełnosprawności, ciążę, czy inne okoliczności.
Celem Spółki jest budowanie środowiska pracy wolnego od dyskryminacji, mobbingu i molestowania,
które sprzyjać będzie tworzeniu pozytywnych relacji pomiędzy pracownikami, a także pomiędzy
pracownikami Spółki, a jej kontrahentami. Spółka stworzyła mechanizm interwencji na wypadek
zaistnienia tego rodzaju naruszeń. Zasady postępowania i sposób zgłaszania naruszeń określone zostały
w Kodeksie Etyki oraz Polityce Poszanowania Praw Człowieka - szczegółowy opis procedury znajduje się
w części S.7 Sprawozdania.
W 2021 roku, podobnie jak w roku 2020, w Spółce nie potwierdzono żadnych przypadków dyskryminacji,
mobbingu, molestowania seksualnego, czy innych przejawów naruszenia godności osobistej
pracowników.
Prawa człowieka (S.7)
S.7
Spółka traktuje prawa człowieka jako wartość nadrzędną w swojej działalności, uznając wrodzoną
godność oraz równe i niezbywalne prawa wszystkich ludzi.
Obowiązująca w Spółce Polityka Poszanowania Praw Człowieka, opiera się na wartościach zawartych w:

Powszechnej Deklaracji Prawa Człowieka z 1948 roku,

Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych z 1966 roku,

Międzynarodowym Pakcie Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych z 1966 roku,

Deklaracji Międzynarodowej Organizacji Pracy, dotyczącej podstawowych zasad i praw w pracy.
Zidentyfikowanym w przedmiotowym obszarze ryzykiem jest:

ryzyko naruszenia praw pracowników,

ryzyko naruszenia praw człowieka w łańcuchu dostaw.
Spółka zarządza przedmiotowym ryzykiem w sposób opisany poniżej.
Celem Instal Kraków S.A. jest promowanie, zapobieganie i ochrona praw człowieka w związku z
prowadzoną przez działalnością, oferowanymi produktami lub usługami. Powyższe cele Spółka realizuje
poprzez wdrożony sformalizowany system zgłaszania naruszeń i podejmowanie ewentualnych działań
naprawczych.

82
Spółka zobowiązała się szanować prawa człowieka przysługujące jej pracownikom, niezależnie od formy
ich zatrudnienia, bez względu na zajmowane stanowisko, czy pełnioną funkcję oraz stać na straży ich
przestrzegania. Każdy nowo zatrudniany pracownik jest zaznajamiany z obowiązującą w Spółce Polityką
Poszanowania Praw Człowieka, co zostaje potwierdzane każdorazowo w formie oświadczenia,
dołączanego do akt osobowych pracownika. Na każdym pracowniku ciąży obowiązek przestrzegania jej
zasad w trakcie świadczenia pracy, czy pełnienia określonej funkcji, a także obowiązek zgłaszania
przypadków naruszeń.
Spółka w swoich relacjach z dostawcami towarów/usług i innymi partnerami biznesowymi, promuje
prawa człowieka w pierwszej kolejności stawiając na współpracę i wsparcie, traktując rozwiązanie
zawartych umów jako ostateczność. W zawieranych z dostawcami towarów/usług umowach
wprowadzana jest dodatkowa klauzula umowna, zobowiązująca te podmioty do stosowania i
przestrzegania standardów etycznych przyjętych w Kodeksie Etyki, w tym dotyczących poszanowania
praw człowieka. Zamiarem Spółki jest, by każdy dostawca towarów/usług, z którym nawiązane zostaną
relacje handlowe, przyjmował na siebie powyższe zobowiązanie. Rezultaty działań w tym zakresie
zaprezentowane zostały w części G.4 Sprawozdania.
Spółka w swojej działalności oraz relacjach biznesowych uznaje za najistotniejsze poszanowanie praw
człowieka w zakresie:

poszanowania godności osobistej i prawa od prywatności;

równości wobec prawa, jednakowej ochrony prawnej, promowania różnorodności i
przeciwdziałania dyskryminacji;

prawa do zdrowia, zapewnienia właściwych standardów BHP;

godnych warunków pracy i wynagradzania;

wolności zrzeszania się i dialogu społecznego;

eliminacji wszelkich form niewolnictwa i pracy przymusowej;

zniesienia pracy dzieci.
Powołany w Spółce Zespół ds. Etyki czuwa nad przestrzeganiem przez pracowników obowiązujących w
Spółce regulacji wewnętrznych dotyczących zagadnień etycznych, w tym Polityki Poszanowania Praw
Człowieka. Każdy pracownik, który ma wiedzę, że doszło do naruszeń zasad obowiązującej polityki,
zobowiązany jest zgłosić to swojemu przełożonemu, przełożonemu wyższego szczebla, bądź członkom
Zespołu ds. Etyki.
Pracownik może dokonać zgłoszenia poprzez:

bezpośrednie spotkanie,

wysyłanie wiadomości email, na dedykowany adres: etyka@instalkrakow.pl,

skierowanie pisma na adres Spółki.
Członkowie Zespołu ds. Etyki zobowiązani są podchodzić poważnie do wszelkich zgłoszeń, każdy
przypadek badać indywidualnie, zachowując poufność, bezstronność i dążąc do zachowania
anonimowości wobec osób dokonujących zgłoszeń w dobrej wierze. Zespół ds. Etyki przeprowadzeniu
postępowania, dokonuje oceny zgłoszonego przypadku oraz informuje Zarząd Spółki lub właściwego
dyrektora pionu o wynikach przeprowadzonego postępowania.
W stosunku do pracowników, którzy dopuścili się naruszeń, stosowane są - przy uwzględnieniu zasady
proporcjonalności - odpowiednie środki o charakterze porządkowym lub dyscyplinującym, jak
upomnienie, nagana, a w skrajnych przypadkach rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy
pracownika. Spółka nie toleruje żadnych działań odwetowych lub represyjnych w stosunku do
pracowników, którzy dokonali zgłoszenia w dobrej wierze.
Niezależnie pracownicy mogą dokonać anonimowego zgłoszenia naruszenia praw, obowiązujących w
Spółce procedur i norm etycznych, w tym podstawowych praw człowieka, zgodnie z Procedurą
zgłaszania naruszeń, szczegółowo opisaną w części G.4 Sprawozdania.
S.7.1 S.7.2 S.7.3 S.7.4 S.7.5
W 2021 roku w Spółce nie potwierdzono przypadku naruszenia praw człowieka.

83
Zgłoszone i rozpatrzone, w oparciu o procedurę przewidzianą w Kodeksie Etyki, Polityce
Poszanowania Praw Człowieka oraz Procedurze zgłaszania naruszeń, skargi z tytułu naruszenia praw
człowieka.
Wskaźnik 2020 2021
Liczba zgłoszonych skarg z tytułu naruszenia praw człowieka 0 0
Liczba rozpatrzonych skarg z tytułu naruszenia praw człowieka 0 0
Spółka nie posiada danych na temat zgłaszania tego rodzaju naruszeń u swoich dostawców
towarów/usług. W 2021 roku Spółka w umowach z kontrahentami zawierała klauzulę zobowiązując do
stosowania i przestrzegania Kodeksu Etyki, w tym praw człowieka, lecz nie przeprowadzała u
dostawców towarów/usług audytów pod kątem poszanowania tych praw.
Jednym z istotnych ryzyk zidentyfikowanym w tym obszarze jest ryzyko związane z naruszeniem praw
człowieka w zakresie prawa do zdrowia w następstwie braku zapewnienia odpowiednich standardów
bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, w tym u dostawców towarów/usług Spółki oraz
zanieczyszczeń powstałych w wyniku działalności operacyjnej Spółki, które mogą mieć negatywny
wpływ na zdrowie pracowników i/lub członków społeczności lokalnych. W celu wyeliminowania tego
ryzyka, Spółka wspólnie ze swoimi pracownikami promuje zasadę: „Produkuj i buduj w sposób
bezpieczny dla zdrowia”, dążąc do ciągłego podnoszenia poziomu zaangażowania i wiedzy pracowników,
dostawców towarów/usług w tym zakresie. Wspólnie z wyznaczonymi do tego celu pracownikami
(Służbą BHP), stara się poprawiać warunki pracy, identyfikować potencjalne zagrożenia dla życia i
zdrowia, ostrzegać przed sytuacjami zagrażającymi zdrowiu i życiu, przeprowadzać regularne szkolenia
z zakresu BHP, monitorować stan zagrożenia, przeprowadzając audyty, w tym także u swoich dostawców
towarów/usług, a w razie konieczności podejmować działania naprawcze. Szczegółowy sposób
zarządzania powyższym ryzykiem, zarówno w Spółce, jak i w łańcuchu dostaw, opisany został w części
„Bezpieczeństwo i higiena pracy” (S.4).
W Spółce zidentyfikowano potencjalne ryzyko naruszania przez dostawców towarów/usług - w
szczególności w odniesieniu do pracowników pochodzących z krajów znajdujących się w gorszej sytuacji
ekonomicznej niż Polska lub krajów, w których uprawdopodobnione jest łamanie praw człowieka – praw
pracowników do korzystania ze sprawiedliwych i korzystnych warunków pracy, tj. prawa do godziwego
zarobku i równego wynagrodzenia za pracę równej wartości, równych dla wszystkich możliwości awansu,
prawa do odpoczynku, wolnego czasu i urlopów, prawa do nie bycia dyskryminowanym z jakichkolwiek
przyczyn. Spółka zarządza powyższym ryzykiem poprzez wdrożenie w umowach z dostawcami
towarów/usług klauzuli zobowiązującej dostawców towarów/usług ich do przestrzegania
obowiązującego w Spółce Kodeku Etyki, odwołującego się m.in. do poszanowania powyższych praw.
Praca dzieci i praca przymusowa (S.8)
S.8.1 S.8.2 S.8.3 S.8.4
Spółka sprzeciwia się naruszaniu praw człowieka, w tym jakiejkolwiek formie korzystania z przymusowej
lub obowiązkowej siły roboczej i wykorzystywaniu pracy dzieci, wierząc że powinny być one otoczone
szczególną ochroną i wsparciem, zwłaszcza przed wyzyskiem ekonomicznym, czy pracą niebezpieczną
dla ich zdrowia i rozwoju. Spółka dopuszcza możliwość zatrudniania pracowników młodocianych, na
warunkach zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa i postanowieniami Zakładowego Układu
Zbiorowego Pracy, pod warunkiem, że ich zdrowie, bezpieczeństwo i moralność są chronione i służy to
zdobyciu wykształcenia, bądź przyuczeniu do zawodu.
Powyższa zasada znalazła wyraz w obowiązującym w Spółce Kodeksie Etyki oraz Polityce Poszanowania
Prawa Człowieka, które czynią obowiązek jej przestrzegania nadrzędnym. Celem prowadzonej polityki
jest wyeliminowanie ryzyka wystąpienia wyzysku ekonomicznego dzieci oraz korzystania z pracy
przymusowej lub obowiązkowej, przy czym w ocenie Spółki, w jej organizacji, ryzyko to jest znikome.

84
W 2021 roku, podobnie jak i w latach ubiegłych, w Spółce nie zgłoszono i nie potwierdzono żadnych
przypadków pracy przymusowej ani pracy dzieci. Spółka nie posiada danych na temat zgłaszania tego
rodzaju naruszeń u swoich dostawców towarów/usług.
Spółka stosuje w zawieranych umowach z dostawcami towarów/usług klauzulę odnoszących się do
poszanowania praw człowieka, a zatem także zakazu pracy dzieci lub pracy przymusowej, zobowiązującą
dostawców towarów/usług do stosowania i przestrzegania w swojej działalności standardów etycznych
przyjętych w Kodeksie Etyki.
W 2021 roku Spółka nie przeprowadzała u dostawców towarów/usług audytów pod kątem
przeciwdziałania pracy dzieci i pracy przymusowej.
Społeczności lokalne i zaangażowanie społeczne (S.9)
S.9
Spółka kształtuje relacje z otoczeniem społecznym na zasadach zrozumienia i poszanowania
wzajemnych potrzeb. W swojej działalności bierze pod uwagę interes i dobro społeczności lokalnych,
wspiera inicjatywy lokalne i rozwój kulturalny, współpracuje na korzyść tych społeczności oraz szanuje
i popiera u swoich pracowników postawę zaangażowania w problemy społeczne i środowiskowe.
Powyższe podejście stanowi zobowiązanie przyjęte przez Spółkę w Kodeksie Etyki.
Spółka uczestniczy w projektach wdrażających nowoczesną technologię służącą gospodarce i ekologii,
przez co przyczynia się do poprawy stanu środowiska, a tym samym poprawy komfortu i jakości życia
mieszkańców. Zrealizowane przez Spółkę inwestycje w obszarze gospodarki wodno-ściekowej i
energetycznej (budowa instalacji dezodoryzacji substancji złowonnych, modernizacje oczyszczalni
ścieków, stacji uzdatniania wody, instalacji odazotowania i odsiarczania spalin, modernizacje
elektrofiltrów) minimalizują zużycie nieefektywnych źródeł energii, zmniejszają poziom emisji
szkodliwych gazów i pyłów do atmosfery, skutkują poprawą jakości wód. Działalność Spółki przyczynia
się także do zwiększenia komfortu życia mieszkańców poprzez budowę budynków użyteczności
publicznej (szpitali, szkół, basenów). Realizowane przez Spółkę osiedla mieszkaniowe zaspakajają jedną
z podstawowych potrzeb – posiadania własnego domu. Osiedla te powstają głównie na terenach
poprzemysłowych, przyczyniając się tym samym do rewitalizacji tych terenów. Spółka współfinansuje
lub współrealizuje budowę lub remonty dróg publicznych, znajdujących się w sąsiedztwie budowanych
przez Spółkę osiedli. Spółka częstokroć, realizując określone zadania inwestycyjne, wspiera lokalne
społeczności współorganizując lub współfinansując wydarzenia kulturalne, imprezy okolicznościowe,
lokalne kluby sportowe czy inne inicjatywy społeczne.
S.9.1 S.9.2
Oddziaływanie Spółki na otoczenie dotyczy zarówno środowiska naturalnego, jak i otoczenia
społecznego. Bezpośrednie uciążliwości dla lokalnych mieszkańców występują w szczególności w trakcie
realizacji różnego rodzaju inwestycji i stanowią je:

hałas generowany ruchem pojazdów, czy pracą maszyn budowlanych;

powstawanie pyłów i osadów w związku z wykonywaniem robót oraz transportem surowców i
materiałów na placu budowy;

drgania spowodowane pracą maszyn i urządzeń;

wytwarzanie odpadów stałych;

zaburzenia krajobrazu (uszczuplanie terenów pokrytych zielenią, obniżanie walorów
krajobrazowych otoczenia i walorów architektonicznych budowli),

czasowa zmiana organizacji ruchu drogowego.
Choć wszystkie w/w uciążliwości mają charakter przejściowy i ustępują wraz z zakończeniem realizacji
danej inwestycji, Spółka dąży do ich zminimalizowania, będąc świadomą ich negatywnego wpływu na
komfort życia mieszkańców.
Spółka w trakcie realizacji inwestycji przestrzega obowiązujących przepisów prawa, wypełnia wszelkie
warunki wnikające z decyzji administracyjnych, przestrzega zobowiązań wynikających z zawartych

85
umów, w tym Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, planów BIOZ oraz zasad i procedur
wynikających z ZSZ (opisanych szczegółowo w odnośnych częściach Sprawozdania), zgodnie z którym
środowisko to całe otoczenie, w którym Spółka działa, w tym także członkowie lokalnych społeczności.
Ponadto w trakcie prowadzenia robót podejmowanych jest szereg prostych czynności, które zapobiegają
lub ograniczają uciążliwości dla otoczenia, związane z prowadzonym procesem budowlanym.
Również od dostawców towarów/usług wymagane jest przestrzeganie prawa oraz obowiązujących w
Spółce procedur, określonych w ZSZ, w tym w zakresie ochrony środowiska naturalnego. Dostawcy
towarów/usług są zapoznawani z treścią obowiązujących procedur, przechodzą odpowiednie szkolenia
przeprowadzane przez Służbę BHP oraz poddawani są stałemu nadzorowi i kontroli. Nadzór nad
realizacją robót wykonywanych przez dostawców towarów/usług prowadzony jest także w kierunku
minimalizowania związanych z prowadzonymi robotami uciążliwości dla społeczności lokalnych. Wiąże
się to m.in. z kontrolą wyznaczonych godzin prowadzenia robót, zakazem wykonywania prac
powodujących hałas w porze nocnej, utrzymywaniem w czystości dróg wykorzystywanych na potrzeby
transportu materiałów budowalnych, kontrolą poruszania się „pojazdów budowy” wyłącznie
wyznaczonymi do tego celu drogami dojazdowymi.
Jednym z istotnych ryzyk związanych z oddziaływaniem Spółki na społeczności lokalne, które zostało
uznane przez Spółkę za istotne, jest ryzyko sprzeciwu członków tych społeczności wobec planowanych,
bądź realizowanych przez Spółkę inwestycji, w tym w szczególności w segmencie deweloperskim.
Ryzyko to związane jest z ingerencją w środowisko naturalne, trwałym przekształceniem krajobrazu i
uciążliwościami związanymi z samą realizacją inwestycji, a jego materializacja mogłaby znacząco opóźnić
uzyskanie przez Spółkę niezbędnych decyzji administracyjnych, warunkujących możliwość rozpoczęcia
danej inwestycji, bądź opóźnić samą jej realizację.
Spółka zarządza powyższym ryzykiem zgodnie z procedurami opisanymi szczegółowo w części ogólnej
„Obszar środowiskowy” (E). Zgodnie z procedurą „Identyfikacja aspektów środowiskowych oraz
określenie szans i zagrożeń” (OS 01) kierownik właściwej jednostki organizacyjnej dokonuje identyfikacji
aspektów środowiskowych, do których zlicza się m.in. wpływ inwestycji na sąsiadów oraz możliwość
wystąpienia konfliktów społecznych oraz dokonuje ich oceny wg kryteriów określonych w przywołanej
powyżej procedurze, tj. skali wpływu, dotkliwości wpływu, prawdopodobieństwa wystąpienia, czasu
trwania wpływu oraz szacuje związane z tym koszty. Dokonana ocena stanowi podstawę do
ewentualnych dalszych działań korygujących. Spółka na bieżąco monitoruje efektywność działań w tym
zakresie. Analiza wniosków stanowi cenne źródło wiedzy i pozwala Spółce na udoskonalanie
stosowanych narzędzi. Ponadto w trakcie procesu projektowania inwestycji dużą wagę przykłada się do
eliminacji jakichkolwiek niezgodności projektu architektonicznego z obowiązującymi przepisami prawa,
a w przypadku inwestycji deweloperskich zwraca się uwagę, aby projektowana inwestycja była
zintegrowana z istniejącym krajobrazem, spójna z pobliską zabudową.
Spółka stawia na budowanie dobrych sąsiedzkich relacji. W sytuacjach trudnych nastawiona jest na
poszukiwanie rozwiązań, które satysfakcjonowałyby każdą ze stron. W przypadku skarg mieszkańców,
podejmowane są odpowiednie środki naprawcze.
Liczba skarg ze strony społeczności lokalnych
Wskaźnik 2020 2021
Liczba skarg społeczności lokalnych w zakresie związanym z działalnością
operacyjną Spółki
0 0
W 2021 r. do Spółki nie wpłynęły żadne skargi ze strony społeczności lokalnych, związane bezpośrednio
z działalnością operacyjną Spółki.
S.9.3
Spółka zdefiniowała kierunki swojego działania prospołecznego w dokumencie pn.: „Zasady
zaangażowania społecznego spółki Instal Kraków S.A.”. Zgodnie z przyjętymi zasadami wspiera
działalność charytatywną, inicjatywy i działania, które Zarząd Spółki postrzega jako umacniające
postawy prospołeczne, promujące kulturę, które pozostają w zgodzie z normami etycznymi, jakimi
Spółka kieruje się w swojej działalności.

86
Spółka wspiera społeczności lokalne, wśród których prowadzi swoją działalność biznesową poprzez
podejmowanie działań proekologicznych, prozdrowotnych czy organizowanie imprez mających na celu
integrację jej członków. Jednym z ważnych narzędzi budowania relacji są projekty sponsoringowe.
Spółka finansuje wybrane organizacje, wydarzenia i inicjatywy, w szczególności te, które łączą w sobie
wartości tradycyjne z patriotyzmem, służą edukacji obywatelskiej, czy propagowaniu współzawodnictwa
sportowego. Każdego roku stara się odpowiadać na potrzeby organizacji, stowarzyszeń, czy innych
instytucji zwracających się do Spółki o wsparcie finansowe.
Poprzez swoje zaangażowanie Spółka z jednej strony chce pogłębić zaufanie społeczności lokalnych
wobec prowadzonej przez siebie działalności, zwiększyć rozpoznawalność swojej marki, być uznawana
przez społeczności lokalne za „dobrego sąsiada", z drugiej zaś strony przyczyniać się do rozwoju kapitału
społecznego, stanowiącego element społeczeństwa obywatelskiego.
W obszarze zaangażowania społecznego w Spółce zidentyfikowano ryzyko związane z możliwością
podjęcia nieetycznych działań przez podmioty, którym Spółka udziela wsparcia finansowego. Spółka
zarządza powyższym ryzykiem poprzez każdorazową uprzednią weryfikację podmiotu, rodzaju jego
działalności, w tym celów statutowych, analizę dotychczasowych działań wspieranego podmiotu, jak i
samego projektu. Powyższych czynności dokonuje każdorazowo Zarząd Spółki. Z uwagi na kategorie
podmiotów, z którymi Spółka nawiązuje współpracę, jak i charakter sponsorowanych wydarzeń, w
ocenie Spółki wystąpienie tego rodzaju ryzyka jest niewielkie.
Działaniami prospołecznymi, promującymi zdrowy tryb życia, czy też propagującymi patriotyzm lub
krzewiącymi kulturę, podjętymi przez Grupę Kapitałową w 2021 roku, były: wspófinansowanie oraz
czynny udział pracowników Spółki w biegach ulicami Miasta Krakowa, organizowanego przez
Stowarzyszenie „I Ty Możesz Być Wielki” oraz darowizny lub wydatki na sponsoring: Muzeum Spraw
Wojskowych, prowadzonego przez Fundację Gloria Fortibus, Fundację Stu, Klub Sportowy Bruk-Bet
Termalica S.A., 30 -ty Międzynarodowy Turniej Zapaśniczy Memoriał Władysława Bajorka, organizowany
przez Klub Sportowy Bieżanowianka, Centrum Kultury Calasanz, Fundację na rzecz pomocy dzieciom z
Grodzieńszczyzny, Dom Hospicyjny w Kępie Zaleszańskim, Hospicjum onkologiczne w Będzinie,
Fundację Gdańsk, Fundację Piastun, warsztaty terapii zajęciowej w Śmiechowicach czy sfinansowanie
renowacji posadzki zabytkowego kościoła, współfinansowanie pomnika postaci literackiej w Radomiu,
nabycie protez ortopedycznych dla osoby fizycznej.
S.9.4 S.9.5 S.9.6
Darowizny na cele społeczne i wydatki na sponsoring w 2021r.
Darowizny na cele społeczne i wydatki na sponsoring Wartość (PLN)
Całkowita kwota darowizn (zawarte w Rachunek zysków i start, N-51, poz. 1.2.1)
55 500
Kwota wydatków na sponsoring (w Rachunek zysków i strat, N-50, poz. 1.1.17)
239 081,71
W Spółce nie funkcjonuje żaden program pracowniczego wolontariatu.
Przeciwdziałanie korupcji (S.10)
S.10.1 S.10.2 S.10.3
Dążeniem Spółki jest prowadzenie działalności z pełnym poszanowaniem prawa, uczciwie i etycznie, w
tym w sposób wolny od jakichkolwiek przejawów korupcji i łapownictwa. Podejście Spółki oraz standard
postępowania w przedmiotowym obszarze określa obowiązujący „Kodeks Etyki Grupy Kapitałowej Instal
Kraków S.A.”, w którym Spółka i jej podmioty zależne zadeklarowały sprzeciw wobec wszelkich
przejawów korupcji. Kodeks zakazuje wszelkich zachowań, które wyczerpują znamiona korupcji lub
łapownictwa. Spółka nie akceptuje wręczania, obiecywania lub proponowania, a także przyjmowania
lub żądania przez pracowników, niedozwolonej lub niewłaściwej korzyści majątkowej, osobistej lub
innej, w szczególności w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie prawa, niedopełnienie obowiązku
lub przekroczenie uprawnień. Pracownicy zobowiązani są unikać sytuacji mogących prowadzić do

87
powstania konfliktu interesów oraz budzących wątpliwości relacji z pomiotami, z którymi Spółka
podejmuje współpracę. W związku z faktem, iż dotychczas nie zostały ujawnione przypadki zachowań
korupcyjnych (nie stwierdzono przypadków takich zachowań ani nie zgłoszono podejrzeń takich
zachowań, pochodzących zarówno z zewnątrz, bądź z wewnątrz organizacji), Spółka uznaje
powszechnie obowiązujący system prawny oraz funkcjonujący program etyczny wspierany przez system
kontroli wewnętrznej za wystarczający mechanizm prewencyjny i, poza Kodeksem Etyki oraz Procedurą
zgłaszania naruszeń, szczegółowo opisaną w części G4 Sprawozdania, nie stosowała szczególnej polityki
dedykowanej wyłącznie przeciwdziałaniu korupcji i łapownictwu. Mając jednak na uwadze istotność
zagadnienia, Spółka stale monitoruje ryzyko wystąpienia zachowań korupcyjnych i łapownictwa w
ramach cyklicznego przeglądu ryzyk oraz śledzi na bieżąco prace legislacyjne poświęcone temu
zagadnieniu, m.in. w celu ewentualnego wdrożenia dodatkowych procedur, , o ile w wyniku dokonanej
analizy okażą się one konieczne, bądź wynikać to będzie z obowiązujących przepisów prawa.
Jakkolwiek w Spółce nie stwierdzono przypadków zachowań noszących znamiona korupcji, charakter jej
działalności, w której często dochodzi do krzyżowania się sfery prywatnej z publiczną powoduje, że
potencjalne ryzyko wystąpienia tego zjawiska istnieje. Działalność w segmencie budowlano-
montażowym oraz w obszarze działalności deweloperskiej, związana jest z koniecznością uzyskiwania
zezwoleń lub decyzji administracyjnych. Nadto, w usługach budowlano-montażowych, realizowane przez
Spółkę na rzecz klientów zadania inwestycyjne w większości stanowią zamówienia publiczne,
finansowane ze środków publicznych, w trybie zamówień publicznych. Dodatkowo, działalność Spółki w
wyżej wymienionych segmentach wiąże się z obrotem znacznych wartości pieniężnych, co może sprzyjać
wystąpieniu niepożądanych zjawisk w procesie zakupu towarów lub usług. Jak w każdej organizacji,
znaczącą rolę odgrywa w tym obszarze czynnik osobowy, związany z potencjalną, zbyt niską
świadomością pracowników lub niewłaściwymi wzorcami postępowania oraz brakiem wiedzy w zakresie
zachowań zabronionych i oczekiwanych, a także w zakresie odpowiedzialności prawnej, między innymi
wskutek niewystarczającej promocji postaw etycznych. Istotną rolę odgrywać może także czynnik
organizacyjny, w obszarze zarządzania zasobami ludzkimi oraz w obszarze nadzoru, kontroli i przepływu
informacji w strukturze przedsiębiorstwa. Materializacja ryzyka zachowań korupcyjnych prowadzić może
do utraty dobrego imienia, pogorszenia relacji biznesowych oraz konsekwencji prawnych.
Przyjęty Kodeks Etyki i Procedura anonimowego zgłaszania naruszeń prawa oraz obowiązujących w
Spółce procedur i standardów etycznych oraz objęte nimi rozwiązania oraz zapoznanie pracowników z
ich treścią, stanowią elementy systemu zarządzania ryzykiem nieetycznych zachowań w
przedsiębiorstwie i minimalizują je, podobnie jak funkcjonujący Zespół ds. Etyki oraz możliwość
skorzystania przez pracowników z jego pomocy, w tym dokonania stosownego zgłoszenia.
Nieprzestrzeganie zasad etycznego postępowania, w tym zgodnego z prawem, grozi konsekwencjami o
charakterze porządkowym i dyscyplinarnym, włącznie z ewentualnym rozwiązaniem umowy łączącej
pracownika ze Spółką, a w uzasadnionych przypadkach odpowiedzialnością karną. W obszarze zgodności
z prawem i wewnętrznymi regulacjami, program etyczny wspiera system kontroli wewnętrznej Spółki,
opisany w części G.2.3 Sprawozdania. Spółka dąży do podnoszenia świadomości pracowników w
zakresie niepożądanych lub oczekiwanych zachowań, w celu zapewnienia przestrzegania Kodeksu i
krzewienia kultury poszanowania objętych nim standardów. Treść Kodeksu i Procedury zgłaszania
naruszeń jest stale, łatwo dostępna dla pracowników.
Minimalizacji ryzyka sprzyja sformalizowany proces zakupowy, uregulowany w ramach Zintegrowanego
Systemu Zarządzania, jak również proces realizacji zamówienia i jego rozliczenia, przebiegające między
innymi zgodnie z poniższymi procedurami:

„Zakupy towarów do realizacji umów krajowych” (SQ 0601), określającą szczegółowe zasady
oceny i wyboru dostawcy towaru oraz kompetencje i odpowiedzialność personelu
zaangażowanego w proces zakupowy;

„Zakupy usług” (SQ 0604), określającą szczegółowe zasady oceny i wyboru dostawcy usług oraz
kompetencje i odpowiedzialność personelu zaangażowanego w proces zakupowy;

„Zasady generalnego wykonawstwa inwestycji” (SQ 0903), przewidującą stały monitoring ze
strony dyrektora pionu stanu realizacji budżetu pod kątem wystąpienia w nim wartości
odbiegających od oczekiwanych, między innymi na podstawie karty budżetu budowy,
harmonogramów rzeczowo-finansowych oraz planów finansowania budowy.
Przypadki zachowań korupcyjnych

88
Wskaźnik 2020 2021
Liczba zgłoszonych podejrzeń zachowań korupcyjnych
0
0
Liczba stwierdzonych przypadków zachowań korupcyjnych
0
0
Bezpieczeństwo produktów i konsumentów (S.11)
S.11
Zasadniczym celem i zobowiązaniem, określonym w obowiązującej w Spółce Polityce Zintegrowanego
Systemu Zarządzania, w zakresie zarządzania jakością, jest dostarczanie przez Spółkę wyrobów i usług,
których użytkowanie jest w pełni bezpieczne i które poziomem jakości zaspokajają potrzeby obecnych i
przyszłych klientów. Powyższy cel przyświeca Spółce we wszystkich procesach operacyjnych.
Pamiętając, że jakość ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa klientów i użytkowników, Spółka
kładzie szczególny nacisk na dostarczanie wyrobów i usług wysokiej jakości oraz zgodnych z
obowiązującymi normami.
Zintegrowany System Zarządzania, w obszarze zarządzania jakością, jest zgodny z normą EN ISO 9001
oraz wymaganiami AQAP 2110.
Z niniejszym obszarem wiąże się istotne ryzyko nienależytego, pod względem jakościowym, wykonania
produktu lub usługi, w tym niezgodnie z dokumentacją techniczną lub normami przedmiotowymi, a
także wystąpienia w związku z tym wad na etapie użytkowania, którym to ryzykiem Spółka zarządza w
sposób opisany poniżej, z uwzględnieniem wdrożonego systemu zarządzania jakością. Materializacja
powyższego ryzyka wiązać się może z konsekwencjami w postaci odpowiedzialności odszkodowawczej,
w tym w postaci kar umownych, utraty reputacji i złych relacji z klientem.
Proces realizacji przez Spółkę usług budowlano-montażowych objęty jest nadzorem od momentu
przyjęcia zlecenia/podpisania umowy, poprzez wykonanie lub analizę projektu, wybór dostawców
towarów/usług, stały nadzór nad prowadzonymi pracami, aż do przekazania obiektu do użytkowania, a
także, w wymaganym stopniu, w okresie gwarancji jakości lub rękojmi za wady, w szczególności zgodnie
z procedurami: „Projektowanie” (SQ 0401), „Sterowanie procesem robót montażowych” (SQ 0902) oraz
„Zasady generalnego wykonawstwa inwestycji” (SQ 0903), obowiązującymi w ramach ZSZ i opisującymi
proces planowania, realizacji prac i nadzoru nad nimi (w tym nad pracami realizowanymi przez
dostawców towarów/usług). Procedura „Projektowanie” określa zasady postępowania podczas
projektowania wyrobu lub procesu, a także przy zlecaniu przez Spółkę i nadzorowaniu wykonania
dokumentacji technicznej w jednostkach projektowych zewnętrznych, w tym sprawdzeń i weryfikacji, w
celu potwierdzenia, że dokumentacja spełnia wymagania zawarte w danych wejściowych oraz zawiera
cechy umożliwiające prawidłowe wykonanie, eksploatowanie, przechowywanie, przemieszczanie,
obsługę oraz - w razie potrzeby - demontaż/likwidację przedmiotu projektu lub prawidłowe i bezpieczne
przeprowadzenie procesu montażu przedmiotu projektu. Procedury SQ 0902 oraz SQ 0903 regulują
natomiast zasady wykonawstwa oraz koordynacji i nadzoru nad pracami realizowanymi siłami własnymi
oraz pracami, w których uczestniczą dostawcy towarów/usług, w celu zapewnienia wymaganej jakości,
w tym:

kompetencje i odpowiedzialność personelu zaangażowanego w proces realizacji inwestycji,

przygotowanie techniczne realizacji robót,

przebieg realizacji robót.
Wszelkie prace budowlane, montażowe oraz remontowe prowadzone są w oparciu o wymagania ujęte
w dokumentacji technicznej, zgodnie z przepisami Prawa Budowlanego i kierowane przez uprawniony
personel, posiadający odpowiednie kwalifikacje, stosowne uprawnienia (np. budowlane) oraz
certyfikaty. Prace wykonywane są z należytą starannością, zgodnie z normami przedmiotowymi.
Podstawowym dokumentem planowania realizacji danej inwestycji jest Plan Jakości, sporządzany
zgodnie z procedurą „Plan Jakości realizacji budowy” (SQ 2401), a opracowywany przez kierownika
budowy lub wyznaczonego przez niego pracownika. Kontrole przeprowadzane są również na etapie
odbiorów, m.in. odbioru częściowego i końcowego robót branżowych, odbioru technicznego do

89
rozruchu, odbioru rozruchu technologicznego (odbiór po rozruchu), odbioru technicznego obiektu do
użytku.
Spółka edukuje klientów poprzez przeprowadzanie szkoleń z zakresu obsługi i konserwacji
zastosowanych w realizacji produktów. Klient otrzymuje wytyczne, w tym instrukcje techniczno-
ruchowe, obejmujące plany (czynności) obsługi serwisowej, wykaz elementów i części zamiennych oraz
zasady bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na etapie użytkowania. Sporządzane są również instrukcje
eksploatacji, po przekazaniu do eksploatacji i użytkowania, stanowiące integralną część dokumentacji
powykonawczej i odbiorowej.
Ocena dostawców towarów/usług dokonywana jest na podstawie ankietyzacji oraz udokumentowanych
informacji o dotychczasowej współpracy z danym podmiotem, w tym jakości towarów/usług, audytów
dostawcy lub informacji o wynikach audytów wykonywanych u niego przez jednostki certyfikujące,
oceny wzorca wyrobu, udokumentowanej renomy dostawcy. Przy ocenie uwzględnia się między innymi
posiadanie wymaganych obowiązującymi przepisami certyfikatów, aprobat oraz znaków bezpieczeństwa
wyrobu, dopuszczenia wyrobu przez instytucje nadzorujące, posiadany system zapewnienia jakości wraz
z certyfikatem.
Dostawcy towarów/usług, po dokonaniu opisanej powyżej oceny na etapie wyboru, przeprowadzanej
pod kątem spełnienia wymagań normatywnych, jakościowych, ilościowych i terminowych, są następnie
cyklicznie oceniani, poprzez bieżące audyty i kontrole w trakcie wytwarzania produktu lub realizacji
usługi, zarówno w zakładzie produkcyjnym dostawcy, jak i na placu budowy. Na dostawców procesów,
wyrobów i usług nakładane jest zobowiązanie do przestrzegania procedur i instrukcji ZSZ
obowiązującego w Spółce, z którymi zapoznaje ich kierownik danej budowy, jednocześnie przekazując
wzory dokumentów jakościowych. Spółka przedkłada im do podpisu dokument systemowy - „Plan
zapewnienia jakości, BHP oraz ochrony środowiska na budowach realizowanych przez Instal Kraków
S.A.”, regulujący podstawowe zasady bezpiecznej, zgodnej z wymaganiami jakościowymi i ochrony
środowiska realizacji prac.
W segmencie deweloperskim Spółka współpracuje jedynie z doświadczonymi biurami projektowymi,
posiadającymi w swoim dorobku bogaty zbiór zrealizowanych inwestycji. Dobór materiałów następuje
na etapie projektowania i obejmuje wyłącznie materiały bezpieczne, wysokiej jakości, posiadające
odpowiednie świadectwa jakości, atesty i certyfikaty, ze szczególnym uwzględnieniem faktu, że finalny
produkt użytkowany będzie przede wszystkim przez konsumenta. W celu zapewnienia jak najwyższej
jakości, wykonawstwo budynków mieszkalnych Spółka zleca jedynie kwalifikowanym, sprawdzonym
podmiotom, zapewnia stały nadzór autorski oraz całościowy nadzór inwestorski nad ich wykonaniem,
zgodnie z przedmiotowymi normami, zasadami wiedzy technicznej oraz sztuki budowlanej. Wszystkie
materiały użyte przez dostawcę usługi (generalnego wykonawcę) podczas procesu budowlanego,
podlegają przed ich zamówieniem wcześniejszemu zatwierdzeniu we wnioskach materiałowych, a proces
realizacji jest kontrolowany, między innymi pod kątem przestrzegania wymagań „Planu zapewnienia
jakości, BHP oraz ochrony środowiska na budowach realizowanych przez Instal Kraków S.A.”. Spółka
dostarcza klientom „Instrukcję eksploatacji i konserwacji obiektu”, stanowiącą dokument kompleksowo
opisujący produkt (lokale mieszkalne i części wspólne budynku), mający na celu zapoznanie właścicieli
mieszkań z technologią oraz podstawowymi materiałami użytymi do wykonania budynku, co w
konsekwencji pozwoli na długą, bezproblemową eksploatację.
Kontrola jakości i zgodności z normami odbywa się w Spółce nie tylko w odniesieniu do użytych
materiałów, lecz na każdym etapie tworzenia produktu lub realizacji usługi.
We wszystkich jednostkach organizacyjnych Spółki, dokonujących obrotu materiałami, tj. w magazynach
centralnych, zakładach produkcyjnych oraz na poszczególnych budowach w oddziałach robót,
obowiązuje instrukcja „Kontrola jakości materiałów dostarczanych w partiach” (IQ 100103), określająca
zasady dokonywania wstępnego odbioru jakościowego materiałów, zgodnie z obowiązującymi,
powiązanymi procedurami. Zintegrowany System Zarządzania, w procedurach: „Kontrola i badania” (SQ
1001) oraz „Kontrola i badania w generalnym wykonawstwie inwestycji” (SQ 1002), określa zasady
postępowania w zakresie kontroli, badań i odbiorów, na każdym etapie realizacji produktu oraz usługi.
Zgodnie z wymienionymi powyżej procedurami kontrolnymi obligatoryjne jest opracowanie, przed
realizacją zamówienia, dokumentów planistycznych i kontrolnych – Planów Kontroli i Badań, w których
określa się rodzaj badania na poszczególnych etapach realizacji, zakres badań, kryteria akceptacji oraz
sposób dokumentowania kontroli. Dostawy prefabrykatów i urządzeń podlegają również okresowym
jakościowym kontrolom inspekcyjnym ze strony Spółki, na etapie wytworzenia, w zakładach dostawcy.

90
W procedurze „Kontrola i badania” (SQ 1001) opisany został sposób postępowania w przypadku
ujawnienia wad, braków lub innych niezgodności oraz zgłoszenia reklamacji wewnętrznej lub
zewnętrznej przez klienta. Spółka prowadzi bieżący monitoring i rejestr wad/usterek zgłaszanych przez
klientów i dotyczących produktów oraz usług Spółki. Celem działań określonych w powyższych
procedurach jest zapewnienie wymaganej jakości wyrobów i robót/usług. Za kontrolę pod względem
jakościowym odpowiedzialny jest właściciel procesu (kierownik komórki organizacyjnej, kierownik
budowy, magazynu, itp.).
Zapewnienie wymaganej jakości dostaw materiałów i urządzeń wspierają mechanizmy określone
procedurą „Zakupy towarów do realizacji umów krajowych” (SQ 0601), która reguluje zasady
postępowania przy zakupach towarów, między innymi dla zapewnienia wymaganej jakości dostaw. Z
kolei procedura „Zakupy usług” (SQ 0604) reguluje proces kwalifikacji i wyboru odpowiednich
dostawców usług, gwarantujących spełnienie między innymi wymagań normatywnych, jakościowych,
ilościowych i terminowych. Procedury obowiązują przy zakupach towarów/usług, przeznaczonych do
realizacji umów na rynku krajowym i określają:

kompetencje i odpowiedzialność personelu zaangażowanego w proces zakupowy,

przygotowanie techniczne zakupu towaru/usługi,

zasady oceny i wyboru dostawcy towaru/usługi,

zasady dostawy towaru/wykonania usługi i ich kontroli,

sposób komunikacji i rodzaje dokumentów wymaganych podczas wykonania usługi przez
dostawców usług.
Prace realizowane zakładach produkcyjnych Spółki odbywają się zgodnie z procedurą ZSZ „Sterowanie
procesem wykonawstwa prefabrykatów” (SQ 0901), której celem jest określenie zasad wykonawstwa
prefabrykatów i konstrukcji, dla zapewnienia jakości zgodnie z wymaganiami zawartej umowy oraz
dokumentacji technicznej. Opisuje ona kompetencje personelu, przygotowanie techniczne produkcji,
sterowanie procesem wykonawstwa prefabrykatów, ze szczególnym uwzględnieniem procesów
specjalnych wykorzystywanych w produkcji (spawanie, obróbka cieplna, badanie). Proces produkcji
odbywa się zgodnie z obowiązującym w ramach ZSZ przewodnikiem zakładowej kontroli produkcji -
„Opis systemu zakładowej kontroli produkcji ZKP (FPC) zgodny z normą PN-EN 1090-1 w systemie
zarządzania jakością wg normy EN ISO 9001” (dalej „Przewodnik ZKP”). Jego stosowanie wiąże się z
wdrożonym w Spółce systemem Zakładowej Kontroli Produkcji ZKP (FPC), spełniającym specjalistyczne
wymagania normy PN-EN 1090-1 pn.: „Wykonanie konstrukcji stalowych i aluminiowych Część 1: Zasady
oceny zgodności elementów konstrukcyjnych” w zakresie wytwarzania elementów konstrukcji stalowych
oraz normy PN-EN 1090-2 pn.: „Wykonanie konstrukcji stalowych i aluminiowych Część 2: Wymagania
techniczne dotyczące konstrukcji stalowych” w zakresie elementów nośnych ze stali. Utrzymując system
Zakładowej Kontroli Produkcji Spółka zapewnia, że dostarczany element/wyrób jest wyprodukowany w
sposób właściwy, według danego systemu produkcji i jest zgodny z zadeklarowaną charakterystyką.
Stosowane materiały mają wymagane własności wytrzymałościowe, spawalność i odporność na kruche
pękanie oraz spełniają wymagania odpowiednich norm europejskich. Elementy nośne i konstrukcje
nośne ze stali wprowadzane są do obrotu w oparciu o udokumentowaną Certyfikację Zakładowej
Kontroli Produkcji ZKP (FPC), która stanowi podstawę nadania wyrobom oznaczenia CE. Wszystkie osoby
odpowiedzialne za poszczególne procesy w ZKP mają odpowiednie kwalifikacje i kompetencje do
prowadzenia tych działań.
Jakość, bezpieczeństwo i zgodność z normami wykonywanych prac spawalniczych, zarówno w ramach
realizacji usług budowlano-montażowych, jak i w procesie wytwarzania konstrukcji w zakładach
przemysłowych Spółki, zapewnia postępowanie zgodnie z instrukcją „Kontrola jakości prac
spawalniczych” (IQ 100101), obowiązującą dla prac wykonywanych w oparciu o instrukcję ZSZ pn.:
„Ogólna instrukcja robót spawalniczych” (IQ 090101). Spółka spełnia wymagania jakości w
spawalnictwie wg normy EN ISO 3834-2 oraz posiada wdrożony system Zakładowej Kontroli Produkcji.
W strukturze organizacyjnej funkcjonuje niezależny Dział Zapewnienia Jakości i Spawalnictwa, dbający
o jakość i zgodności wyrobów i usług z odpowiednimi wymaganiami i normami. Wszelkie niezbędne
badania i kontrole prowadzone są przez kompetentny personel, posiadający certyfikaty kompetencji.
Zgodnie z Przewodnikiem ZKP, podzlecanie procesów specjalnych i prac spawalniczych jest możliwe, o
ile dany podmiot spełnia wymagania normy PN-EN 1090-2 oraz posiada udokumentowaną certyfikację

91
według PN-EN 1090-1. Przy doborze sprawdzana jest skuteczność funkcjonującej u poddostawcy
zakładowej kontroli produkcji.
Możliwości Spółki w zakresie zapewnienia wysokiej jakości produktów i usług potwierdzają liczne
certyfikaty oraz pozyskane uprawnienia.
Certyfikaty i uprawnienia posiadane przez Spółkę w zakresie produkcji przemysłowej
Certyfikaty i uprawnienia posiadane przez Spółkę w zakresie produkcji przemysłowej
Certyfikat DVS ZERT D-ZE-16083-01-00-ISO3834-2018.0051.002 potwierdzający spełnienie wymagań jakości dla
spawania materiałów metalowych wg EN ISO 3834-2:2005
Certyfikat spawalniczy DVS ZERT-EN1090-2-SZ-2014.0013.004 dla wykonania elementów konstrukcyjnych ze stali wg PN-
EN 1090-1 „Wykonanie konstrukcji stalowych i aluminiowych Część 1: Zasady oceny zgodności elementów
konstrukcyjnych”
Certyfikat zgodności zakładowej kontroli produkcji nr 2451-CPR-EN1090-2014.0389.005 dla elementów nośnych oraz ich
zestawów wykonanych ze stali do klasy EXC2 (we wszystkich typach budowli) wg normy PN-EN 1090-2 „Wykonanie
konstrukcji stalowych i aluminiowych Część 2: Wymagania techniczne dotyczące konstrukcji stalowych”
Certyfikat Urzędu Dozoru Technicznego nr UC-12-30-P/2-10 na modernizację kotłów parowych, kotłów wodnych,
zbiorników bezciśnieniowych i zbiorników niskociśnieniowych do materiałów trujących lub żrących, zbiorników
bezciśnieniowych i zbiorników niskociśnieniowych do materiałów ciekłych zapalnych, rurociągów technologicznych oraz
stałych zbiorników ciśnieniowych
Certyfikat Urzędu Dozoru Technicznego nr UC-12-30-N/4-10 na naprawę kotłów parowych, kotłów wodnych, stałych
zbiorników ciśnieniowych, zbiorników bezciśnieniowych i zbiorników niskociśnieniowych do materiałów trujących lub
żrących, zbiorników bezciśnieniowych i zbiorników niskociśnieniowych do materiałów ciekłych zapalnych oraz rurociągów
technologicznych
Certyfikat Urzędu Dozoru Technicznego nr UC-12-30-W/5-10 na wytwarzanie zbiorników bezciśnieniowych i zbiorników
niskociśnieniowych do materiałów ciekłych zapalnych oraz zbiorników bezciśnieniowych i zbiorników niskociśnieniowych
do materiałów trujących lub żrących
Świadectwo Uznania Laboratorium (Nr rejestru LBU-175/12-21), potwierdzające spełnienie wymagań Warunków
Technicznych Urzędu Dozoru Technicznego WUDT-LAB wydanie 2/2021, wydane przez Urząd Dozoru Technicznego
Spółka dysponuje własnym Laboratorium Zakładowym, posiadającym Świadectwo Uznania
Laboratorium (Nr rejestru LBU-175/12-21), wydane przez Urząd Dozoru Technicznego, potwierdzające
spełnienie wymagań Warunków Technicznych WUDT-LAB wydanie 2/2021, wydane przez Urząd Dozoru
Technicznego
Wyroby podlegające Dyrektywom (UE) lub przepisom o Dozorze Technicznym, wytwarzane są w oparciu
o normy zharmonizowane, a także wytyczne UDT, które opisują i stawiają wymagania dla całego procesu
produkcyjnego od projektowania, poprzez dobór odpowiednich materiałów, kwalifikacje personelu,
kontrolę i badania. Ocena zgodności wyrobów dokonywana jest przy udziale jednostki notyfikowanej lub
jednostki UDT w odniesieniu urządzeń podlegającym przepisom związanym z działaniem UDT.
Pozytywny wynik dokumentowany jest wystawieniem dla danego wyrobu odpowiednio Deklaracji
Zgodności CE, Deklaracji Właściwości Użytkowych CE lub poświadczeniem wykonania UDT. Jest to
poświadczenie wykonania wyrobu bezpiecznego dla konsumenta.
Zatrudnieni w Spółce pracownicy posiadają wysokie kwalifikacje, duże doświadczenie zawodowe oraz
wymagane ustawą Prawo Budowlane uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych
w budownictwie. Spółka podtrzymuje tradycje zawodowe oraz dobrą markę poprzez
wielobranżowe/wielopłaszczyznowe szkolenia i kursy, zdobywanie nowych uprawnień i certyfikatów oraz
wdrażanie nowych technologii.
Szkolenia w zakresie zarządzania jakością dotyczą wszystkich pracowników Spółki mających wpływ na
zapewnienie jakości. Zasady przeprowadzania tych szkoleń określa procedura „Szkolenia” (SQ 1801).
Szkolenia prowadzone są w formie: szkoleń wstępnych (dla pracowników nowo przyjmowanych),
szkoleń okresowych związanych z doskonaleniem wiedzy, szkoleń związanych ze zmianami i
aktualizacjami ZSZ oraz szkoleń specjalistycznych.
W przypadku ujawnienia nieprawidłowości w obszarze jakości podejmowane są działania korygujące,
zgodnie z procedurą „Działania korygujące” (SQ 1401). Procedura określa zasady prowadzenia tych

92
działań, od wykrycia niezgodności, poprzez analizę występujących niezgodności, do udokumentowanego
skutecznego wdrożenia działań korygujących, a w przypadku koniecznym - do dokonania stosownych
zmian w ZSZ. Procedura obowiązuje we wszystkich jednostkach organizacyjnych Spółki. Działania
korygujące w obszarze jakości podejmowane są w oparciu o:

sprawozdania z audytów wykonywanych przez audytorów zewnętrznych oraz instytucje
certyfikujące,

sprawozdania z audytów wewnętrznych,

niezgodności stwierdzone w trakcie kontroli przez przedstawicieli Działu Zapewnienia Jakości i
Spawalnictwa,

przeglądy Zintegrowanego Systemu Zarządzania przeprowadzane przez najwyższe
kierownictwo Spółki,

wpisy do dziennika budowy,

pisemne i ustne informacje pracowników wykonujących czynności mające wpływ na
zapewnienie jakości,

reklamacje klienta.
Kierownicy/dyrektorzy jednostek organizacyjnych Spółki są zobowiązani do podjęcia działań
korygujących wynikających z analizy jakości. Program działań korygujących sporządza kierownik
jednostki organizacyjnej, w której wystąpiła niezgodność, określając w nim przyczynę wystąpienia
niezgodności, rodzaje działań i terminy ich wprowadzenia oraz osoby odpowiedzialne za ich realizację.
Jednostki organizacyjne Spółki są również zobowiązane do podjęcia działań korygujących, wynikających
z analizy funkcjonowania Zintegrowanego Systemu Zarządzania w obszarze zarządzania jakością,
dokonywanej raz w roku przez Pełnomocnika – Koordynatora Dyrektora Generalnego ds.
Zintegrowanego Systemu Zarządzania, w oparciu o wyniki audytów zewnętrznych i wewnętrznych.
Polityka ZSZ w obszarze zapewnienia jakości poddawana jest cyklicznej ocenie w ramach przeglądu
Zintegrowanego Systemu Zarządzania. Celem przeglądu jest ocena wyników audytów wewnętrznych,
adekwatności procedur i instrukcji ZSZ do procesów zachodzących w Spółce, osiągnięcia wyznaczonych
celów, analiza podjętych działań korygujących oraz określenie kierunków doskonalenia.
Zarządzanie obszarem zapewnienia jakości wspierają również inne, szczegółowe procedury ZSZ,
uwzględniające zagadnienia z tego zakresu:

Nadzorowanie dokumentacji i danych” (SQ 0501), obowiązująca we wszystkich jednostkach
organizacyjnych Spółki, w zakresie prowadzenia i przechowywania zapisów dokumentujących
każdy etap realizacji danej umowy oraz funkcjonowanie ZSZ w obszarach: jakości, BHP i ochrony
środowiska, określająca zasady postępowania w celu zapewnienia prowadzenia i
przechowywania zapisów dotyczących zarządzania jakością, BHP i ochrony środowiska w sposób
pozwalający wykazać zgodność wykonywanych usług z wymaganiami umowy oraz efektywność
funkcjonowania Zintegrowanego Systemu Zarządzania,

„Audyty wewnętrzne” (SQ 1701) (opisana w części G.2.3. Sprawozdania),

„Zarządzanie ryzykiem” (SQ 2301) (opisana w części G.3. Sprawozdania).
S.11.1 S.11.2 S.11.3
W okresie sprawozdawczym Spółka nie odnotowała incydentów związanych z naruszeniem procedur
bezpieczeństwa produktów i usług. Nie było też prowadzone przeciwko Spółce postępowanie
administracyjne w tym zakresie (np. przez UOKiK), ani nie nałożono na Spółkę kar za niezgodność z
prawem i regulacjami w kwestiach związanych z bezpieczeństwem klientów.
Komunikacja marketingowa (S.12)
S.12
Zasadniczym celem Spółki w aspekcie komunikacji marketingowej jest, aby prowadzone przez nią
działania marketingowe były na każdym ich etapie (począwszy od pierwszego kontaktu z klientem, a

93
skończywszy na realizacji zawartych umów w okresie gwarancji jakości) realizowane w sposób zgodny
z przepisami prawa i uczciwy.
Polityka, w oparciu o którą Spółka kształtuje swoją komunikację marketingową, wypływa z przyjętej
zasady uczciwości w działaniach marketingowych, zamieszczonej w Kodeksie Etyki. W myśl przywołanej
zasady, Spółka jest zobowiązana do prowadzenia działań marketingowych w sposób zgodny z
przepisami prawa i uczciwy, łącząc swoje interesy z interesem klientów i innych interesariuszy, w tym
lokalnych społeczności oraz z poszanowaniem środowiska naturalnego. Reklama pochodząca ze strony
Spółki, niezależnie od jej przedmiotu, powinna być zgodna z przepisami prawa, dobrymi obyczajami,
rzetelna i uczciwa, a działania promocyjne odpowiedzialne, wolne od zachowań nachalnych,
wprowadzających w błąd lub ingerujących w sferę prywatności klientów Spółki. Przyjęto, że powinność
etycznego działania obowiązuje nie tylko w zakresie promocji, lecz we wszystkich obszarach związanych
z uruchamianiem instrumentów marketingowych, a dotyczących produktów Spółki lub świadczonych
przez nią usług, gwarancji, ceny, czy dystrybucji. Klienci traktowani są z szacunkiem, jednakową
starannością, życzliwością i kulturą osobistą. Pracownicy mają obowiązek odpowiedzialnie i z należytą
starannością reagować na zgłaszane przez klientów problemy, potrzeby i wyrażane opinie, dbając o
partnerskie relacje, oparte na zaufaniu i jasnych zasadach współpracy.
W ramach opisanych w Zintegrowanym Systemie Zarządzania (ZSZ) procesów: „Pozyskiwanie klienta”
oraz „Komunikowanie” określone zostały pasywne lub aktywne działania marketingowe, mające
skutkować pozyskaniem potencjalnego klienta oraz osoby odpowiedzialne za komunikacją
marketingową i nadzór nad tym procesem. Za komunikację z klientem dotyczącą realizacji usługi i jej
sprzedaży odpowiada kierownik jednostki organizacyjnej realizujący usługę, a nadzór sprawuje dyrektor
właściwego pionu.
W omawianym obszarze, Spółka jako istotne zidentyfikowała ryzyko marketingu naruszającego prawa
konsumenta w prowadzonej działalności deweloperskiej, z którym mogą się wiązać negatywne
konsekwencje w wymiarze reputacyjnym, a także w postaci odpowiedzialności prawnej. Przedmiotowym
ryzykiem Spółka zarządza poprzez przestrzeganie zasad przyjętych w obowiązującym Kodeksie Etyki
oraz przewidziane w nim mechanizmy, w tym o charakterze edukacyjnym i umożliwiające sygnalizację.
Minimalizację zagrożenia zapewnia aktywne korzystanie z wykształconych w ramach praktyki
działalności rynkowej Spółki mechanizmów kształtowania i kontroli treści komunikatów marketingowych.
Spółka zwraca szczególną uwagę na to, aby podmioty, którymi posługuje się przy realizacji komunikacji
marketingowej, w szczególności agencje reklamowe, działały w zgodzie i z poszanowaniem prawa oraz
obowiązujących, opisanych powyżej, zasad. W umowach z podmiotami świadczącymi usługi
marketingowe, w tym reklamowe, Spółka nakłada zobowiązanie do działania zgodnie z prawem i z
poszanowaniem praw osób trzecich.
Komunikacja z mediami jest prowadzona wyłącznie przez upoważnione do tego osoby.
S.12.1 S.12.2 S.12.3
W 2021 r., podobnie jak w latach ubiegłych , w Spółce nie odnotowano przypadków niezgodności z
wewnętrznymi regulacjami dotyczącymi komunikacji marketingowej, wobec Spółki nie były prowadzone
postępowania w przedmiocie niezgodności z prawem i regulacjami w kwestiach związanych z
rzetelnością i etyką komunikacji marketingowej (np. przez UOKiK) oraz nie nałożono na nią jakichkolwiek
kar finansowych za niezgodność z prawem i regulacjami w kwestiach związanych z rzetelnością i etyką
komunikacji marketingowej.
Ochrona prywatności (S.13)
S.13
Spółka przywiązuje szczególną wagę do ochrony danych osobowych. Zgodnie z Kodeksem Etyki,
pracownicy zobowiązani są chronić informacje (w tym dane osobowe) uzyskane w związku z pracą w
Spółce przed dostępem osób nieuprawnionych, przestrzegać zasad związanych z ich zabezpieczeniem i
wykorzystywać je wyłącznie w dozwolony sposób oraz stosować się do przepisów prawa i regulacji
wewnętrznych obowiązujących w tym zakresie. Każdy pracownik zobowiązany jest kierować się
dyskrecją i poszanowaniem tajemnicy przedsiębiorstwa.

94
Dbałość o ochronę danych osobowych znajduje wyraz w obowiązującej w Spółce „Polityce
Bezpieczeństwa Danych Osobowych Grupy Kapitałowej Instal Kraków S.A." (dalej „Polityka
Bezpieczeństwa”), uwzględniającej wymogi Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii
Europejskiej 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z
przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia
dyrektywy 95/46/WE (RODO) oraz przyjętych w celu jej realizacji m.in.:

„Instrukcji Zarządzania Systemami Informatycznymi” (dalej zwana „Instrukcją zarządzania”),

„Instrukcji Użytkowania Systemów Informatycznych” (dalej zwana „IUSI”).
W omawianym obszarze za istotne uznane zostało ryzyko naruszenia ochrony danych osobowych, to
jest ryzyko naruszenia bezpieczeństwa, prowadzącego do przypadkowego lub niezgodnego z prawem
zniszczenia, utraty, zmodyfikowania lub nieuprawnionego ujawnienia, bądź dostępu do przetwarzanych
w Spółce danych osobowych, co skutkować może odpowiedzialnością określoną przepisami prawa, w
szczególności ewentualnymi karami finansowymi nałożonymi przez organy powołane do ochrony danych
osobowych.
Spółka zarządza przedmiotowym ryzykiem poprzez stosowanie i przestrzeganie procedur określonych w
Polityce Bezpieczeństwa, Instrukcji zarządzania oraz IUSI, funkcjonowanie przewidzianych w tych
dokumentach, opisanych poniżej mechanizmów i działań.
Zasadniczym celem i zobowiązaniem określonym w Polityce Bezpieczeństwa jest przetwarzanie danych
osobowych zgodnie z prawem (w szczególności zgodnie z RODO oraz ustawą o ochronie danych
osobowych), w tym zapewnienie ich bezpieczeństwa, w szczególności poprzez:

uniemożliwianie nieuprawnionego dostępu do danych osobowych;

zapewnienie poufności, integralności oraz rozliczalności danych osobowych przetwarzanych w
systemach informatycznych, poprzez zapobieganie ich utracie, względnie uszkodzeniu lub
nieuprawnionej modyfikacji, między innymi wskutek awarii sprzętu, zasilania lub awarii systemu,
oprogramowania, bądź też wprowadzenia do systemów programów komputerowych
zakłócających sprawne ich funkcjonowanie;

zapewnienie optymalnych warunków bezpieczeństwa danym osobowym i innym informacjom
przetwarzanym poza systemem informatycznym, w formie „tradycyjnej”, w tym zapewnienie
możliwości zrealizowania właściwych procedur pracy z dokumentacją papierową, jej
przechowywaniem, przesyłaniem, archiwizowaniem i niszczeniem oraz w przypadkach
nieautoryzowanego dostępu lub wystąpienia incydentu;

szkolenie pracowników i zaangażowanie ich w stosowanie i przestrzeganie zasad Polityki
Bezpieczeństwa.
Zgodnie z Polityką Bezpieczeństwa:

przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy jest zgodne z
prawem;

należy przetwarzać dane osobowe wyłącznie adekwatnie do celów, w jakich zostały zebrane;

należy działać tak, aby zawsze zapewnić bezpieczeństwo danych osobowych;

należy zapobiegać przetwarzaniu niezgodnemu z przepisami prawa oraz zdarzeniom
potencjalnie powodującym ryzyko naruszenia ochrony danych osobowych oraz niezwłocznie
podejmować działania naprawcze.
Spółka realizuje wymagane przepisami RODO obowiązki informacyjne wobec osób fizycznych, których
dane gromadzi.
Polityka Bezpieczeństwa określa sposób przetwarzania danych osobowych oraz środki techniczne i
organizacyjne zapewniające ich ochronę, w tym poufność, integralność i rozliczalność, takie jak:

pseudonimizacja, anonimizacja;

minimalizacja przetwarzania danych;

stosowanie środków kontroli fizycznej;

zobowiązanie osób upoważnionych do przetwarzania danych do zachowania poufności;

programy antywirusowe i firewalle;

95

uniemożliwienie dostępu do danych osób nieuprawnionych poprzez: szyfrowanie, hasłowanie,
stosowanie indywidualnych identyfikatorów oraz innych środków kontroli logicznej procesu
przetwarzania danych, podział uprawnień dotyczących IT;

zapewnienie realizacji praw osób fizycznych, których dane dotyczą;

audyty, kontrole, przeglądy, testy i ocena;

szkolenia osób upoważnionych do przetwarzania danych (wstępne i okresowe);

działania korygujące i zapobiegawcze.
W celu realizacji Polityki Bezpieczeństwa wyznaczeni są: Inspektor Ochrony Danych (dalej „IOD”) oraz
Administrator Systemu Informatycznego, którzy są odpowiedzialni za przestrzeganie zasad ochrony
danych osobowych, w tym przetwarzanych w systemach informatycznych, prowadzenie dokumentacji,
wdrażanie i nadzorowanie środków technicznych i organizacyjnych zapewniających ich ochronę oraz
szkolenia dla pracowników zajmujących się przetwarzaniem danych. Spółka posiada wdrożony proces
odpowiedniego szyfrowania urządzeń oraz system autoryzacji urządzeń służących do przetwarzania
informacji w systemach informatycznych, zgodnie z którym:

nowe urządzenia muszą posiadać odpowiednie dopuszczenie Zarządu Spółki, określające ich
przeznaczenie i sposób użycia,

Administrator Systemu Informatycznego, po otrzymaniu zakupionego sprzętu i jego
sprawdzeniu, realizuje czynności związane z instalacją,

Administrator Systemu Informatycznego jest wyłącznie uprawniony do instalowania programów
komputerowych w urządzeniach Spółki;

właściwa komórka Spółki ewidencjonuje zakupiony sprzęt, natomiast Administrator Systemu
Informatycznego, równolegle wpisuje ten sprzęt do prowadzonych przez siebie rejestrów.
W celu zapewnienia bezpieczeństwa fizycznego i środowiskowego przechowywanych danych
osobowych, Spółka określiła obszar przetwarzania danych oraz środki zastosowane w celu ochrony tego
obszaru, jak również środki służące bezpośredniemu zabezpieczeniu danych osobowych. W zakresie
danych w systemie informatycznym, sieć, w której są przetwarzane jest odpowiednio zabezpieczona.
Dostęp ze stanowisk zlokalizowanych poza siedzibą Spółki jest realizowany za pomocą szyfrowanego
łącza VPN. Każdy komputer jest wyposażony w odpowiedni system antywirusowy. Serwery na których
przechowywane są dane osobowe posiadają należyte zabezpieczenie. Dokumentację tradycyjną
(papierową) zawierającą dane osobowe przechowuje się w szafach lub szufladach biurowych
zamykanych na klucz, znajdujących się w zamykanych na klucz pomieszczeniach. Teren Spółki jest
ogrodzony i chroniony. W celu zapewnienia fizycznego bezpieczeństwa danych osobowych
przetwarzanych w Spółce, pracownicy obowiązani są do stosowania polityki „czystego biurka” – w
zakresie danych przetwarzanych w formie papierowej oraz polityki „czystego ekranu” w zakresie danych
osobowych przetwarzanych w sieci informatycznej. Każda osoba dopuszczana do przetwarzania danych
osobowych przechodzi szkolenie z zakresu znajomości RODO oraz przepisów ustawy o ochronie danych
osobowych. Nadto, do przetwarzania danych osobowych dopuszczone są wyłącznie osoby posiadające
imienne upoważnienie. Upoważnienie obejmuje polecenie przetwarzania przez upoważnioną osobę
danych osobowych wskazanych w treści upoważnienia. Każda z osób dopuszczonych do przetwarzania
danych składa pisemne oświadczenie o zachowaniu w tajemnicy przetwarzanych danych osobowych
oraz informacji o stosowanych w Instal Kraków S.A. sposobach ich zabezpieczenia.
Osoba upoważniona może przetwarzać dane osobowe wyłącznie w zakresie określonym we wskazanym
powyżej, imiennym upoważnieniu i tylko w celu wykonywania nałożonych na nią obowiązków.
Rozwiązanie stosunku pracy (odwołanie z funkcji) powoduje wygaśnięcie upoważnienia do
przetwarzania danych osobowych. Osoba upoważniona musi zachować w tajemnicy przetwarzane dane
osobowe oraz przestrzegać procedur ich bezpiecznego przetwarzania. Przestrzeganie tajemnicy danych
osobowych obowiązuje przez cały okres zatrudnienia w Spółce, a także po ustaniu stosunku pracy.
Zarządzanie bezpieczeństwem danych w sieciach informatycznych opiera się na Instrukcji Zarządzania
Systemami Informatycznymi, której celem jest zapewnianie bezpieczeństwa informacji (w tym danych
osobowych) w sieciach i ochrona infrastruktury pomocniczej. Instrukcja zarządzania określa
zabezpieczenia sieci, zasady konfiguracji serwerów i urządzeń sieciowych, poziomy dostępu do
systemów informatycznych oraz zasady korzystania z Internetu. Zakres dostępu do danych
przetwarzanych przez daną osobę w systemach informatycznych przypisany jest do niepowtarzalnego

96
identyfikatora użytkownika (ID), niezbędnego do rozpoczęcia pracy w systemie. Dostęp do
poszczególnych programów jest chroniony odpowiednim hasłem.
Administrator Systemu Informatycznego dokonuje właściwej konfiguracji mechanizmów
uwierzytelnienia i kontroli dostępu oraz sprawuje systematyczny nadzór nad prawidłowym ich
działaniem.
Użytkownik systemu informatycznego w Spółce zobowiązany jest do przestrzegania postanowień IUSI,
która określa zakres obowiązków i odpowiedzialności użytkowników systemów informatycznych
wykorzystywanych do pracy i przetwarzania danych osobowych w Spółce, zawiera szczegółowe
rozwiązania i procedury dotyczące rozpoczęcia, zawieszenia i zakończenia pracy z systemem
informatycznym, opisuje zasady pracy na komputerze, zasady korzystania z systemów informatycznych
oraz metody i środki uwierzytelniające, zasady korzystania z zasobów Internetu oraz poczty
elektronicznej i zasady zgłaszania incydentów.
Zgodnie z Polityką Bezpieczeństwa pracownicy zobowiązani są do niezwłocznego zgłoszenia naruszeń
(lub podejrzenia naruszeń) bezpośredniemu przełożonemu, Inspektorowi Ochrony Danych lub
Administratorowi Systemów Informatycznych, którzy ustalają, czy incydent rzeczywiście miał miejsce i
podejmują odpowiednie działania, udzielają zaleceń oraz przygotowują stosowny raport, który jest
przedstawiany Zarządowi Spółki. Niezwłocznie przeprowadzona analiza ryzyka naruszenia praw i
wolności osób fizycznych stanowi podstawę podjęcia decyzji dotyczącej ewentualnego zgłoszenia
naruszenia zgodnie z RODO do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych oraz zawiadomienia
podmiotu danych.
W 2021 roku przeprowadzono przegląd Polityki Bezpieczeństwa pod kątem jej aktualności, adekwatności
i skuteczności.
Praca zdalna w stanie epidemii COVID-19
W Spółce obowiązują Zasady pracy zdalnej, określające warunki bezpiecznego jej wykonywania,
zarówno w zakresie bezpieczeństwa informacji i danych osobowych, jak i bezpiecznych i higienicznych
warunków pracy dla pracownika świadczącego pracę w domu. Zgodnie z powyższymi Zasadami, m.in:

łączenie się z siecią firmową każdorazowo powinno następować wyłącznie przy wykorzystaniu
szyfrowanego połączenia VPN;

zakazuje się udostępniania urządzeń oraz przetwarzanych danych i informacji, w tym także
znajdujących się na nośnikach papierowych, osobom trzecim, a także pozostawiania urządzeń i
dokumentów niezabezpieczonych;

przed dostępem osób trzecich oraz zobowiązuje się do używania silnych haseł dostępu, przed
przystąpieniem do pracy należy wydzielić w mieszkaniu odpowiednią przestrzeń do pracy, w taki
sposób, aby wykluczyć domownikom, współlokatorom lub innym osobom postronnym („osobom
trzecim”), dostęp do danych i informacji przetwarzanych w trakcie pracy;

odchodząc od stanowiska pracy należy każdorazowo blokować komputer oraz odpowiednio
zabezpieczać dokumenty papierowe, w sposób wykluczający nieuprawniony dostęp osobom
trzecim, w tym na wypadek drukowania dokumentów (w szczególności nie drukować
dokumentów w ogólnodostępnych punktach ksero, a także nie wrzucać dokumentów do
śmietnika - należy przechowywać je do momentu bezpiecznego zniszczenia w niszczarce);

w trakcie wykonywania pracy nie należy prowadzić rozmów telefonicznych w miejscach, które
nie gwarantują zachowania poufności;

przed wysłaniem wiadomości należy każdorazowo upewnić się, że treść i załączniki, obejmujące
dane osobowe lub dane poufne, są właściwie zaszyfrowane oraz że wiadomość jest wysyłana
do właściwego adresata;

każdorazowo należy dokładnie sprawdzać nadawcę maila, nie otwierać wiadomości od
nieznanych adresatów, a zwłaszcza nie otwierać załączników z programami wykonywalnymi
(np. z rozszerzeniem exe) oraz nie klikać w link zawarty w takiej wiadomości;

nie wolno przesyłać informacji zaszyfrowanej razem z hasłem;

wszystkie informacje i dane mogą być przetwarzane na urządzeniach mobilnych wyłącznie
takich, które są zaszyfrowane i chronione hasłem. Informacje i dane nie mogą być kopiowane i
zapisywane na niezabezpieczonych urządzeniach typu pendrive czy innych nośnikach
zewnętrznych.

97
Ewentualna praca zdalna polecana była wyłącznie pracownikom, którzy złożyli oświadczenie o
zapoznaniu się z Zasadami pracy zdalnej oraz, że znane są zasady ochrony danych osobowych
wynikające z Polityki Bezpieczeństwa i pozostałych powiązanych z nią dokumentów, w tym Instrukcji
Użytkowania Systemów Informatycznych, a nadto, że posiada warunki mieszkaniowe i rodzinne
pozwalające na świadczenie pracy w formie zdalnej i zobowiązuje się zorganizować stanowisko do pracy
zdalnej w sposób zapewniający bezpieczne warunki pracy.
S.13.1 S.13.2 S.13.3
W raportowanym okresie w Spółce nie odnotowano jakichkolwiek zdarzeń polegających na wycieku lub
nieuprawnionym wykorzystaniu danych osobowych klientów, czy też pracowników, przeciwko Spółce
nie toczyło się jakiekolwiek postępowanie administracyjne związane z naruszeniem przepisów prawa
dotyczących ochrony danych osobowych (np. wszczęte przez PUODO) oraz nie nałożono na nią żadnych
kar za niezgodność z prawem i regulacjami w kwestiach związanych z ochroną danych osobowych.
Oznakowanie produktów (S.14)
S.14
W ramach Zintegrowanego Systemu Zarządzania, w tym sytemu Zakładowej Kontroli Produkcji (ZKP),
obowiązują w Spółce procedury dotyczące oznakowania i identyfikacji wyrobów.
Celem obowiązującej we wszystkich jednostkach procedury „Oznakowanie i identyfikowalność” (SQ
0801) jest zapewnienie, aby materiały, prefabrykaty i ich elementy, urządzenia oraz etapy prac
montażowych były jednoznacznie oznakowane i identyfikowalne z zamówieniem/zleceniem,
dokumentacją techniczną oraz wymogami dotyczącymi jakości. Powyższe zasady obowiązują w zakresie
znakowania i identyfikacji podczas:

zakupów towarów, prefabrykatów i urządzeń - zakupione towary poddawane są kontroli
zgodności oznaczenia wyrobu z dokumentami dostawy (atesty, świadectwa jakości itp.),

magazynowania i przechowywania towarów, prefabrykatów i urządzeń – w przypadku wyrobów
hutniczych oryginalne oznakowanie przenoszone jest na rozcinany materiał, zgodnie z instrukcją
„Znakowanie i identyfikacja materiałów hutniczych” (IQ 080101), materiały pomocnicze
przechowuje się posegregowane pod względem rodzajowym i gatunkowym oraz znakuje
zgodnie z instrukcją „Zasady magazynowania wyrobów hutniczych, gazów technicznych,
armatury, wyposażenia, konstrukcji stalowych oraz materiałów pomocniczych” (IQ 080103),

wykonawstwa prefabrykatów:
- wyroby gotowe (konstrukcje stalowe, urządzenia ciśnieniowe objęte regulacjami UE lub
urządzenia objęte zakresem przepisów związanych z UDT) posiadają oznakowanie ustalone z
klientem, a ponadto identyfikowane są poprzez dokumentację danego wyrobu, to jest
Deklaracje Zgodności CE, Deklaracje Właściwości Użytkowych CE lub poświadczenie wykonania
UDT, którym to dokumentom nadawany jest niepowtarzalny numer, a w których jednocześnie
przywołany jest dany wyrób poprzez odniesienie do numeru projektu oraz określenie
zastosowania;
- identyfikacja materiałów zastosowanych do wykonania prefabrykatów zapewniana jest w
dwojaki sposób, to jest przez przenoszenie trwałych znaków materiałowych na wszystkie
elementy konstrukcji lub przez dokumentowanie rozcinanych materiałów w zestawieniu
elementów do cięcia, zgodnie z procedurą „Sterowanie procesem wykonawstwa prefabrykatów”
(SQ 0901), natomiast przy seryjnej lub masowej produkcji drobnych elementów, wykonane i
sprawdzone wyroby umieszczane w pojemnikach oznakowanych opisanymi przywieszkami;

pakowania i wysyłki - zgodnie z wymaganiami klienta, dokumentacją techniczną oraz wykazem
elementów wysyłkowych;

badań i kontroli końcowej - kontrola końcowa wykonawstwa wyrobów obejmuje także oględziny
zewnętrzne w celu sprawdzenia oznakowania produktów, miejsca badań wyrobu są znakowane
na wyrobie, jak również na schemacie badań, który stanowi załącznik do dokumentacji z tych
czynności;

prac montażowych i remontowych - poszczególne etapy realizacji prac montażowych są
oznaczane na schemacie montażowym instalacji lub urządzeń. Identyfikacja przebiegu prac

98
montażowych i remontów oraz zgodności robót z wymaganiami dokumentacji technicznej i
dokumentów organizacji robót jest dokonywana na podstawie wpisów do Karty wykonawstwa
robót montażowych.
Proces produkcji konstrukcji stalowych w Spółce odbywa się zgodnie z obowiązującym w ramach ZSZ
Przewodnikiem ZKP „Opis systemu zakładowej kontroli produkcji ZKP (FPC) zgodny z normą PN-EN
1090-1 w systemie zarządzania jakością wg normy EN ISO 9001”, którego jednym z celów jest
zapewnienie możliwości pełnej identyfikacji oraz statusu wyrobu na wszystkich etapach jego
wytwarzania. Elementy nośne i konstrukcje nośne ze stali, wprowadzane są do obrotu w oparciu o
udokumentowaną Certyfikację Zakładowej Kontroli Produkcji ZKP (FPC), stanowiącą podstawę nadania
wyrobom oznaczenia CE. Spółka, jako wytwórca, odpowiedzialna jest za umieszczenie znaku CE (symbol
zgodny z dyrektywą 93/68/WE/Rozporządzeniem UE 305/2011). Symbol umieszczony jest na elemencie,
jego etykiecie, opakowaniu lub w dokumentacji wysyłkowej. Aby można było finalnie oznaczyć produkt
znakiem CE, przeprowadzany jest szereg działań kontrolnych, potwierdzających spełnienie wymagań
norm PN-EN 1090-1 oraz PN-EN 1090-2.
Podzlecanie procesów specjalnych jest możliwe, o ile dany podmiot spełnia wymagania normy PN-EN
1090-2– „Wykonanie konstrukcji stalowych i aluminiowych Część 2: Wymagania techniczne dotyczące
konstrukcji stalowych”. Przy podzlecaniu prac spawalniczych dla nośnych elementów i konstrukcji
dostawca usług powinien posiadać udokumentowaną certyfikację według PN-EN 1090-1 pomimo, że nie
on wprowadza wyrób do obrotu.
Z niniejszym obszarem wiąże się ryzyko niezgodności związanych z niewłaściwym oznakowaniem
produktów Spółki, w tym błędnych danych materiałowych na dokumentach CE (deklaracje) oraz ryzyko
niezakwalifikowania wyrobu do grupy materiałów podlegających odnośnym Dyrektywom UE. Spółka
zarządza przedmiotowymi ryzykami w sposób opisany w niniejszej części Sprawozdania (S.14), a w
szczególności zgodnie z opisanymi powyżej procedurami.
S.14.1 S.14.2 S.14.3
W okresie sprawozdawczym nie stwierdzono przypadków niezgodności związanych z niewłaściwym
oznakowaniem produktu, nie wszczęto postępowań administracyjnych w tym zakresie przeciwko Spółce
(np. przez UOKiK), jak również nie nałożono na Spółkę kar finansowych, związanych z niewłaściwym
oznakowaniem produktu.
Pozostałe kwestie społeczne i rynkowe (S.15)
S.15
Spółka w swoich relacjach z kontrahentami stawia sobie za cel bycie wiarygodnym i uczciwym partnerem
biznesowym i troszczy się o wizerunek podmiotu godnego zaufania i budzącego zadowolenie ze
współpracy. W swoich działaniach kieruje się przyjętą w Kodeksie Etyki zasadą prowadzenia negocjacji
w dobrej wierze, nie wykorzystywania ewentualnej dominującej pozycji oraz dotrzymywania
zaciągniętych zobowiązań. Cele polityki Spółki w odniesieniu do relacji z dostawcami towarów/usług
realizowane są poprzez stosowanie przejrzystych i uczciwych postanowień w zawieranych umowach
oraz późniejsze, rzetelne regulowanie zobowiązań wobec kontrahentów. Poziom środków finansowych
w Spółce utrzymywany jest na poziomie wystarczającym do realizacji wyżej opisanej polityki.
Rzetelne wywiązywanie się ze zobowiązań stanowi istotny aspekt w branży budowlanej, w szczególności
z uwagi na konieczność nieprzerwanej realizacji procesu inwestycyjnego i wielość podmiotów w tym
procesie uczestniczących. Brak płatności wiąże się z istotnym ryzykiem utraty zdolności wykonania przez
danego dostawcę towarów/usług powierzonego zadania, a w konsekwencji nienależytym wykonaniem
przez Spółkę zobowiązań wobec klienta i obciążeniem karami umownymi, a także generującymi
dodatkowe koszty przestojami w pracach. Spółka zarządza przedmiotowym ryzykiem poprzez poniższe
działania.
Dane dotyczące każdej umowy z dostawcą towarów/usług są rejestrowane i aktualizowane w
dedykowanym, elektronicznym, centralnym rejestrze przez wyznaczonych pracowników. Osoby
odpowiedzialne za realizację płatności posiadają stały, nieograniczony dostęp do informacji o terminach
płatności wynikających z danej umowy. Doręczone faktury podlegają rejestracji w systemie

99
informatycznym, umożliwiającym monitoring stanu rozliczeń, w tym w szczególności generowanie
informacji o etapie płatności i zbliżającym się terminie zapłaty.
S.15.1
Rzeczywisty okres rotacji zobowiązań określa termin regulowania zobowiązań przez Spółkę.
Wskaźnik rotacji zobowiązań
Wskaźnik Sposób wyliczenia wskaźnika 2020 2021
Szybkość spłaty zobowiązań
(w dniach)
stan zobowiązań x 365 /
przychód netto ze sprzedaży produktów i towarów
85 77
S.15.2
Rzeczywisty okres rotacji należności określa termin regulowania na rzecz Spółki należności przez
kontrahentów Spółki.
Wskaźnik rotacji należności
Wskaźnik Sposób wyliczenia wskaźnika 2020 2021
Szybkość obrotu należności
(w dniach)
stan należności x 365 /
przychód netto ze sprzedaży produktów i towarów
29 41
S.15.3
Terminy płatności w umowach z dostawcami towarów/usług w segmencie usług budowalno-
montażowych oraz produkcji przemysłowej są uzgadniane indywidualnie z danym kontrahentem, z
uwzględnieniem postanowień umów zawartych przez Spółkę z klientem. Standardowy, przewidziany w
umowach okres płatności zobowiązań wynosi 30 dni.
W segmencie działalności deweloperskiej terminy płatności są również indywidualnie negocjowane z
poszczególnymi dostawcami towarów/usług. W umowach z generalnymi wykonawcami, standardowo
przewidywany okres płatności wynosi 30 dni.
S.15.4
Prawie 98% (wartościowo) zobowiązań Spółki zapłaconych zostało w terminie lub z niewielkim (do 7
dni) opóźnieniem.
Zdarzające się opóźnienia wynikają przede wszystkim z opóźnionego dostarczenia dokumentów
kontrahentów, stanowiących podstawę zapłaty oraz braków lub nieprawidłowości danych w tych
dokumentach, skutkujących koniecznością nadania danej płatności statusu „wstrzymane do zapłaty”, do
czasu odpowiedniej korekty.
Terminowość spłaty zobowiązań
Terminowość
2020 2021
Udział (%)
(wartościowo)
Udział (%)
narastająco
(wartościowo)
Udział (%)
(wartościowo)
Udział (%)
narastająco
(wartościow
o)
Płatności realizowane w terminie 90,7% 90,7% 88,7% 88,7%
Płatności realizowane do 7 dni po
terminie
6,2% 96,9% 9,1% 97,7%

100
Płatności realizowane od 8 do 14 dni
po terminie
1,4% 98,2% 1,8% 99,5%
Płatności realizowane powyżej 14 dni
po terminie
1,8% 100,0% 0,5% 100%
S.15.5 S.15.6
W 2021 roku nie były przeciwko Spółce prowadzone przez UOKiK postępowania administracyjne. Nie
zostały również na nią nałożone żadne kary związane z zachowaniami antykonkurencyjnymi
i antyrynkowymi.
Podpisy Członków Zarządu
Piotr Juszczyk Prezes Zarządu
Małgorzata Kozioł Członek Zarządu
Rafał Rajtar Członek Zarządu